Nguyên nhân .... Hoàn thi n quy trình TDXK ..... Nh ng mu n ngân hàng... Ngân hàng đóng vai trò.
Trang 1B GIÁO D C VẨ ẨO T O
TR NG I H C KINH T TP H CHệ MINH
PH M TH THU HẨ
GI I PHÁP PHÁT TRI N TệN D NG XU T KH U T I
LU N V N TH C S KINH T
H Chí Minh - 2010
Trang 2B GIÁO D C VẨ ẨO T O
TR NG I H C KINH T TP H CHệ MINH
PH M TH THU HẨ
GI I PHÁP PHÁT TRI N TệN D NG XU T KH U T I
Trang 3M C L C
Trang CH NG 1: Lụ LU N C B N V TệN D NG XU T KH U C A CHệNH PH 1
1.1 Xu t kh u và vai trò c a xu t kh u đ i v i n n kinh t 1
1.1.1 Các lý thuy t ch y u v th ng m i qu c t 1
1.1.2 Vai trò c a xu t kh u đ i v i n n kinh t 5
1.2.Tín d ng xu t kh u (TDXK) c a Chính Ph 7
1.2.1 Khái ni m 7
1.2.2 B n ch t tín d ng xu t kh u c a Chính Ph 9
1.2.3 Các hình th c tín d ng xu t kh u c a Chính Ph 10
1.2.3.1 Cho vay xu t kh u 10
1.2.3.2 Cho vay nh p kh u 11
1.2.3.3 B o lãnh xu t kh u 11
1.2.4 S khác nhau v tín d ng xu t kh u c a Chính Ph và tín d ng xu t kh u c a ngân hàng th ng m i 12
1.3 Chu n m c qu c t trong tín d ng xu t kh u c a Chính Ph 14
1.3.1 Hi p đ nh c a WTO v tr c p và các bi n pháp đ i kháng 14
1.3.2 Hi p đ nh v TDXK c a T ch c h p tác và phát tri n kinh t (OECD) 15
1.3.3 Liên minh qu c t c a các nhà b o hi m tín d ng và đ u t (Liên minh Berne) 16
1.4 Kinh nghi m trong tín d ng xu t kh u c a Chính Ph t i m t s qu c gia 17 1.4.1 Kinh nghi m c a Hàn Qu c 17
1.4.2 Kinh nghi m c a Trung Qu c 19
1.4.3 Kinh nghi m c a Nh t B n 19
1.4.4 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam 20
CH NG 2: TH C TR NG V TệN D NG XU T KH U T I CÁC CHI NHÁNH NGỂN HẨNG PHÁT TRI N VI T NAM KHU V C NG B NG SÔNG C U LONG 22
Trang 42.1 Khái quát v các chi nhánh Ngân hàng phát tri n Vi t Nam khu v c BSCL
22
2.1.1 Ngân hàng phát tri n Vi t Nam (VDB) 22
2.1.2 Các VDB khu v c ng b ng Sông C u Long ( BSCL) 27
2.2 Khái quát tình hình kinh t xã h i khu v c BSCL 28
2.2.1 i u ki n t nhiên 29
2.2.2 Kim ng ch xu t kh u 31
2.3 Th c tr ng ho t đ ng TDXK t i các chi nhánh VDB khu v c BSCL 32
2.3.1 Th c tr ng ho t đ ng TDXK ta các chi nhánhVDB khu v c BSCL 32 2.3.1.1 Cho nhà xu t kh u vay 32
2.3.1.2 Cho nhà nh p kh u vay 47
2.3.1.3 B o lãnh xu t kh u 48
2.3.2 ánh giá th c tr ng ho t đ ng TDXK ta các chi nhánh VDB khu v c BSCL 48
2.3.2.1 Nh ng thành t u 48
2.3.2.2 Nh ng t n t i 51
2.3.3 Nguyên nhân 56
2.3.3.1 Nguyên nhân c a nh ng thành t u 56
2.3.3.2 Nguyên nhân d n đ n t n t i 61
CH NG 3: GI I PHÁP PHÁT TRI N TệN D NG XU T KH U T I CÁC CHI NHÁNH NGỂN HẨNG PHÁT TRI N VI T NAM KHU V C BSCL 65
3.1 nh h ng ho t đ ng TDXK c a VDB đ n n m 2015 65
3.1.1 Chi n l c phát tri n xu t kh u c a Vi t Nam 65
3.1.1.1 Chi n l c phát tri n xu t kh u 65
3.1.1.2 L trình h i nh p WTO và nh ng yêu c u v TDXK 66
3.1.2 C h i, thách th c ho t đ ng TDXK c a VDB 67
3.1.3 nh h ng ho t đ ng TDXK c a VDB 68
3.2 Gi i pháp phát tri n ho t đ ng TDXK 69
3.2.1 i v i VDB 70
3.2.1.1 Hoàn thi n quy trình TDXK 73
3.2.1.2 Gi i pháp h tr cho ho t đ ng TDXK 74
Trang 53.2.1.3 a d ng hóa lo i hình TDXK 74
3.2.1.4 V ngu n nhân l c 77
3.2.2 i v i các chi nhánh VDB khu v c BSCL 78
3.2.2.1 T ng c ng ho t đ ng maketting 78
3.2.2.2 M r ng liên k t v i NHTM trong và ngoài n c 78
3.2.2.3 i m i phong cách làm vi c 79
3.2.2.4 Hoàn thi n ho t đ ng th m đ nh, ki m tra, giám sát 79
3.3 Ki n ngh 81
3.3.1 Ki n ngh v i Chính Ph 81
3.3.1.1 a d ng hoá hình th c và đ i t ng h tr 81
3.3.1.2 Áp d ng các chu n m c qu c t trong ho t đ ng TDXK 82
3.3.1.3 T o đi u ki n gi i quy t v ngu n cho VDB 82
3.3.1.4 V ch đ ki m toán doanh nghi p 83
3.3.2 Ki n ngh v i các doanh nghi p xu t kh u 83
K t lu n 85 Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 6DANH M C BI U B NG
Trang
B ng 1.1: S khác nhau v TDXK gi a Chính Ph và NHTM t i Vi t Nam 13
B ng 2.1: Tình hình cho vay XK t i các chi nhánh VDB khu v c BSCL (2003-2005) 36
B ng 2.2: Tình hình cho vay XK các chi nhánh VDB khu v c BSCL (2006-2008) 39
B ng 2.3: Doanh s cho vay theo m t hàng xu t kh u (2006-2008) 40
B ng 2.4: Doanh s cho vay theo th tr ng xu t kh u (2006-2008) 42
B ng 2.5: Doanh s cho vay theo lo i hình doanh nghi p (2006- 2008) 43
B ng 2.6: Tình hình cho vay xu t kh u 9 tháng đ u n m 2009 46
Trang 7DANH M C S , BI U
Trang
S đ 2.1: B máy t ch c c a VDB 25
S đ 2.2: B máy t ch c c a các chi nhánh VDB khu v c BSCL 27
S đ 2.3: Quy trình cho vay xu t kh u 33
Bi u đ 2.1: T l di n tích các t nh khu v c BSCL 30
Bi u đ 2.2: T l dân s các t nh khu v c BSCL 31
Bi u đ 2.3: T l kim ng ch xu t kh u các t nh thành khu v c BSCL 32
Bi u đ 2.4: Tình hình cho vay XK (2006-2008) 39
Bi u đ 2.5: Doanh s cho vay theo m t hàng xu t kh u (2006-2008) 40
Bi u đ 2.6: Doanh s cho vay theo th tr ng xu t kh u (2006-2008) 42
Bi u đ 2.7: Doanh s cho vay theo lo i hình doanh nghi p (2006- 2008) 43
Trang 8mu n đ y m nh xu t kh u, gi m nh p siêu và v n lên xu t siêu
Sau khi gia nh p WTO, s c xát trong c nh tranh gi a các doanh nghi p
VN và c a c n n kinh t ngày càng kh c li t h n trong sân ch i toàn c u ã có
nh ng Doanh nghi p ph i tr giá và có nh ng b ph n Doanh nghi p b t phá vì
đã d n thích nghi đ c v i lu t ch i Doanh nghi p có th thích nghi t đó
đ ng v ng và phát tri n đ c trên th tr ng trong đi u ki n h i nh p, các Doanh nghi p không còn s l a ch n nào khác ngoài vi c ph i chuy n m nh sang
h ng c i thi n khâu nghiên c u và phát tri n, maketing và phân ph i, t ng
c ng và phát tri n các lo i hình d ch v đ t o thêm các giá tr m i i u này đòi h i Doanh nghi p ph i ng d ng k thu t công ngh ti n ti n vào quá trình
s n xu t kinh doanh, đ ng th i ph i có ngu n l c ph c v cho qu n tr Doanh nghi p T t c đi u đó c n có ngu n v n đ h tr và NHPT Vi t Nam (VDB) là
m ch ngu n v n l n cùng v i các công c u đãi, tài tr xu t kh u linh ho t và
hi u qu góp ph n t o th đ ng v ng ch c c a các Doanh nghi p Vi t Nam trên
th ng tr ng qu c t
Th t v y, v i quy mô ho t đ ng ngày càng m r ng và phát tri n, v n
đi u l vào n m 2008 c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam là 10.000 t đ ng, t ng
d n h n 100.000 t đ ng Trong đó ho t đ ng tín d ng xu t kh u v n chi m t
tr ng ch y u trong ho t đ ng c a ngân hàng và đây là ho t đ ng luôn ch a
Trang 9đ ng nh ng r i ro; và h ng đ n r i ro l i càng ti m n h n nh h ng c a cu c
kh ng ho ng tài chính th gi i trong kho ng th i gian t i
Trong nh ng n m qua, chính sách tín d ng tài tr xu t kh u đã b t đ u đi
vào cu c s ng và phát huy tác d ng Xu t kh u đ ng b ng sông C u Long ( BSCL) tuy ch chi m kho ng 10% t ng kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam
nh ng trong đó m t s m t hàng thu c di n xu t kh u ch l c c a Vi t Nam l i
chi m t tr ng và giá tr cao nh : g o chi m 90% l ng xu t kh u, m t hàng
th y h i s n chi m 60% kim ng ch xu t kh u Song góp ph n không nh vào trong xu t kh u khu v c là ngu n v n tài tr xu t kh u c a Chính Ph thông qua kênh phân ph i là các chi nhánh ngân hàng phát tri n Vi t Nam thu c khuc v c BSCL Thông qua chính sách tín d ng tài tr xu t kh u, ngu n v n u đãi đã
h tr v n đ c l c cho doanh nghi p, giúp các doanh nghi p đ u t c s v t
ch t k thu t, đ i m i thi t b công ngh , nâng cao ch t l ng hàng hoá, góp
ph n gi m chi phí đ u vào, t ng kh n ng c nh tranh duy trì th tr ng truy n
th ng và ti p c n th tr ng m i, đ c bi t là các m t hàng có chi phí v n chuy n cao nh : hàng th công m ngh , các m t hàng th i v có th i gian d tr dài
Tuy nhiên trong th i gian qua, v i đ c thù chung v đi u ki n t nhiên và tình hình kinh t xã h i bên c nh nh ng k t qu đ t đ c, vi c th c thi chính sách tín d ng xu t kh u t i các chi nhánh NHPT Vi t Nam khu v c BSCL đã
b c l m t s t n t i, b t c p c n đ c b sung, hoàn thi n đ chính sách phát huy h n n a hi u qu trong vi c thúc đ y xu t kh u, đ ng th i phù h p v i ti n trình h i nh p kinh t khu v c và th gi i và đ có m t cái nhìn khái quát th c
tr ng tín d ng xu t kh u hi n nay, đ ng th i phát huy h n n a hi u qu và h tr nhi u h n cho vùng còn nhi u khó kh n này, góp ph n đ y m nh phát tri n kinh
t - xã h i c a khu v c ng b ng sông C u Long t ng x ng v i ti m n ng
hi n có
Do v y, vi c nghiên c u đ tài : “Gi i pháp phát tri n tín d ng xu t kh u
t i các chi nhánh Ngân Hàng Phát Tri n Vi t Nam khu v c ng B ng Sông
C u Long” không nh ng có tính c p thi t, mà còn có ý ngh a quan tr ng c v lý
lu n và th c ti n trong quá trình thúc đ y xu t kh u, phát tri n kinh t khu v c BSCL nói riêng và n c nhà nói chung
2 M c đích nghiên c u
Trang 10y u t p trung các gi i pháp phát tri n ho t đ ng tín d ng xu t kh u t i các chi
nhánh NHPTVN khu v c BSCL
4 Ph ng pháp nghiên c u:
- Thu th p và x lý tài li u: bao g m s li u s c p và th c p:
+ Nghiên c u gián ti p (S li u th c p): D a vào các thông tin th c p
bên trong và ngoài h th ng NHPT Vi t Nam, nh : các báo cáo ho t đ ng t
n m 2006-2008, 9 tháng đ u n m 2009, các báo cáo chuyên đ , các bài vi t đ ng
trên t p chí, thông tin trên các trang websize và k t qu c a các nghiên c u khác
đã đ c công b ,…
+ Nghiên c u tr c ti p: S li u s c p đ c thu th p b ng ph ng pháp
kh o sát đ thu th p thông tin t các nhà qu n lý doanh nghi p và các cán b làm
vi c lâu n m b ng m u câu h i đã chu n b tr c
- S d ng các s li u th ng kê đ phân tích, so sánh, tham kh o ý ki n các
Trang 11Ch ng 2: Th c tr ng v tín d ng xu t kh u t i các chi nhánh NHPTVN khu v c
BSCL
Ch ng 3: Gi i pháp phát tri n tín d ng xu t kh u t i các chi nhánh NHPTVN khu v c BSCL
6 K t lu n c a lu n v n: tài nghiên c u th c tr ng đ tìm ra các gi i
pháp nh m góp ph n phát tri n tín d ng trong xu t kh u c a Chính Ph nói
chung và c a các chi nhánh NHPTVN khu v c BSCL nói riêng Trên c s đó
ti p t c phát huy nh ng thành t u đ t đ c và h ng t i ph ng châm “ an toàn,
hi u qu , h i nh p qu c t , phát tri n b n v ng”
Trang 12CH NG 1
NH NG Lụ LU N C B N V
1.1 XU T KH U VÀ VAI TRÒ C A XU T KH U I V I N N KINH T 1.1.1 Các lỦ thuy t ch y u v th ng m i qu c t
- Lý thuy t c đi n v l i th so sánh
Nh chúng ta đã bi t, con ng i th c hi n ho t đ ng buôn bán là vì: v c b n, buôn bán sinh ra l i nhu n Trong xã h i, con ng i có nh ng kh n ng và các ngu n l c khác nhau và có th mu n tiêu dùng hàng hoá theo nh ng t l khác nhau Nh ng c s khác nhau và nh ng l i th v v t ch t và tài chính khác nhau đã m ra nh ng kh n ng buôn
bán sinh l i Con ng i th ng th y có l i khi đem buôn bán nh ng th mà h có s
l ng l n đ đ i l y nh ng th mà h c n mang Vì trên th c t , m i cá nhân hay gia đình
đ u không th t đáp ng t t c các nhu c u tiêu dùng c a cu c s ng, h th ng th y có
l i khi tham gia ho t đ ng phù h p v i h nh t ho c có m t “l i th so sánh” nào đó v
kh n ng t nhiên hay nh ng l i th v ngu n l c c a mình Khi đó h có th trao đ i b t
c l ng d th a nào v hàng hoá t s n xu t đ l y nh ng s n ph m mà ng i khác làm
ra có th t ng đ i d dàng h n Do đó, trong m t ch ng m c nào đó, hi n t ng chuyên môn hoá d a trên l i th so sánh đã n y sinh, th m chí ngay c trong th i nguyên thu
nh t c a nh ng xã h i t cung t c p
Th ng m i qu c t xu t hi n t s đa d ng hoá t nhiên gi a n n s n xu t gi a các
n c Khi tham gia th ng m i qu c t , các n c đ u có xu h ng chuyên môn hoá m t
s s n ph m mà mình có đi u ki n s n xu t thu n l i nh t ho c thu n l i h n đ nh đó
có th gi m giá bán s n ph m, t o l i th v chi phí so v i các n c khác Ngh a là trong
n c nên nh p kh u nh ng s n ph m mà trong n c không có đi u ki n s n xu t ho c
hi u qu th p và xu t kh u nh ng s n ph m có đi u ki n thu n l i, hi u qu cao Tuy nhiên c ng c n quan tâm đ n nhu c u c a qu c t c v ch t l ng c a s n ph m đó ây
là v n đ c t lõi đ đ m b o kh n ng c nh tranh c a s n ph m Khái ni m v chi phí
t ng đ i và giá c khác nhau là c s c a lý thuy t ngo i th ng
Trang 13Trên th c t m t n c có n n kinh t kém phát tri n (nh Vi t Nam) v n có th có
s n ph m bán ra th tr ng th gi i, trong khi đó m t n c có đ y đ đi u ki n đ s n
xu t ra m t m t hàng (nh M , Nh t b n…) l i v n đi nh p m t hàng đó t n c khác (ví
d nh s n ph m d t may, giày dép…) Các nhà kinh t h c qu c t v n ch p nh n h c thuy t l i th so sánh c a Adam Smith và David Ricardo, hai nhà kinh t h c c đi n c a Anh cu i th k 18 và đ u th k 19
N m 1817, David Ricardo nhà kinh t h c ng i Anh đã gi i thích hi n t ng kinh
t trên b ng h c thuy t l i th so sánh, trong đó có nh n đ nh r ng: “N u m t qu c gia có
hi u qu th p h n so v i các qu c gia khác trong vi c s n xu t t t c các lo i s n ph m thì
qu c gia đó v n có th tham gia th ng m i qu c t đ t o ra l i ích” i v i David
Ricardo, th ng m i th t s là đ ng l c c a t ng tr ng kinh t trong ng n h n, nh ng trong dài h n n n kinh t s đi u ch nh t i đi m cân b ng trong tr ng thái n đ nh
Theo Samuelson, nguyên t c l i th so sánh cho phép m i n c s có l i n u chuyên môn hoá s n xu t và xu t kh u các hàng hoá mình có th s n xu t v i chi phí
t ng đ i th p (t c là các hàng hoá mà h s n xu t t ng đ i có hi u qu h n so v i n c khác); ng c l i, m i n c s có l i n u nh p kh u nh ng hàng hoá mà mình s n xu t v i chi phí t ng đ i cao (t c là nh ng hàng hoá mà h s n xu t t ng đ i kém hi u qu h n các n c khác)
- Lý thuy t tân c đi n v l i th so sánh
Lý thuy t v l i th so sánh c a David Ricardo không gi i thích đ c nguyên nhân
xu t hi n l i th so sánh, là vì sao các n c khác nhau l i có chi phí c h i khác nhau
kh c ph c đ c h n ch này, hai nhà kinh t h c Thu i n là Heckcher và Ohlin đã phát tri n lý thuy t l i th so sánh c a David Ricardo, b ng vi c xác đ nh ngu n g c c a l i
th so sánh chính là s u đãi v các y u t s n xu t mà kinh t h c phát tri n v n g i là ngu n l c s n xu t Do đó, lý thuy t Heckscher – Ohlin còn g i là lý thuy t so sánh các ngu n l c s n xu t v n có, đã tính đ n nh ng khác bi t và cung ng y u t (ch y u là
đ t đai, lao đ ng và v n) khi chuyên môn hoá qu c t
Th ng m i qu c t d a vào nh ng khác bi t v y u t s n xu t hi n có c a m i
n c, ví d Vi n Nam có nhi u lao đ ng và Nh t B n có nhi u v n Vi t Nam có l i th
so sánh v nh ng hàng hoá đòi h i nhi u lao đ ng (d t) và Nh t có l i th so sánh v
Trang 14nh ng hàng hoá đòi h i nhi u v n (thép), và đi u đó có ngh a là chi phí c h i c a hàng
d t (đo b ng s n l ng thép đ s n xu t ra môt đ n v hàng d t) Nh t cao h n Vi t
Nam
Lý thuy t H – O d a trên hai gi đ nh quan tr ng: M t là, các s n ph m khác nhau
c n các y u t s n xu t các t l khác nhau Ví d , s n ph m nông nghi p nói chung c n
t l lao đ ng t ng đ i l n h n trên m i đ n v v n, trong khi s n ph m công nghi p c n nhi u th i gian máy (v n) h n trên m i nhân công so v i h u h t s n ph m nguyên khai Hai là, các n c s n có các y u t khác nhau M t s n c có s v n l n trên m i công nhân và do v y g i là n c “d th a v n” trong khi các n c khác có ích v n và nhi u lao đ ng Do v y, h đ c g i là các n c “d th a lao đ ng”
Lý thuy t này đã gi i thích hi n t ng th ng m i qu c t là do trong m t n n kinh
t m c a, m i n c đ u h ng t i chuyên môn hóa các ngành s n xu t cho phép s d ng nhi u nh t các nhân t s n xu t mà đ i v i n c đó là thu n l i nh t (ví d nh tài nguyên, lao đ ng, v n…) Nói cách khác, theo lý thuy t H – O, m t s n c có l i th so sánh h n trong vi c xu t kh u m t s s n ph m hàng hóa c a mình là do vi c s n xu t
nh ng m t hàng đã s d ng nhi u y u t s n xu t mà n c đó có u đãi h n so v i m t
s n c khác Chính s u đãi v các l i th t nhiên các y u t s n xu t này (g m v n, lao đ ng, tài nguyên, đ t đai, khí h u) đã khi n m t s n c có chi phí c h i th p h n (so v i vi c s n xu t các s n xu t hàng hoá khác) khi s n xu t các s n ph m hàng hoá đó
- H c thuy t v chu k s ng c a s n ph m qu c t
H c thuy t chu k s ng c a s n ph m qu c t đ c đ a ra đ gi i thích nh ng hi n
t ng m i g n li n v i nh ng thay đ i c a th ng m i qu c t Nó c ng ph n ánh s phát tri n nhanh chóng c a ti n b khoa h c k thu t và quy n l i c a các t p đoàn đa qu c gia trong th ng m i qu c t
Mô hình chu k s n ph m cho th y r ng m t s n ph m đòi h i tay ngh lao đ ng r t cao giai đo n đ u, sau đó khi th tr ng đã phát tri n và k thu t ph bi n h n thì s n
ph m đ c chu n hoá, và do đó, các n c có trình đ kém tinh vi h n có th s n xu t hàng lo t v i nh ng lao đ ng kém h n v k n ng Các n n kinh t tiên ti n có l i th so sánh v i nh ng m t hàng ch a chu n hoá, còn các n c kém phát tri n l i có l i th so sánh v các hàng hoá đã chu n hoá
Trang 15Chu k s ng c a s n ph m có 4 giai đo n: xâm nh p, t ng tr ng, chín mùi và suy thoái Th i gian t n t i cùa m i giai đo n không gi ng nhau m i th tr ng B i vì s n
ph m m i th tr ng không ph i m i th tr ng khác Cho nên các qu c gia ti n hành
buôn bán v i nhau do s đ i m i các s n ph m m i qu c gia khác nhau:
Giai đo n xâm nh p, thông th ng s xu t hi n s n ph m m i th ng các n c phát tri n vì m t s lý do sau đây: Do thu nh p cao nên cho phép có đi u ki n chi tiêu vào các ho t đ ng nghiên c u và phát tri n ra s n ph m m i; S c nh tranh khách hàng các
qu c gia đó r t gay g t; S l ng ng i tiêu dùng có m c thu nh p cao r t l n; Nh ng
qu c gia này có nhi u nhà khoa h c và đ y đ các ph ng ti n nên thu n l i cho vi c nghiên c u Các s n ph m đ c phát tri n do nhu c u th tr ng, tính t s n ph m xu t
hi n đ n khi không bán đ c trên th tr ng g i là vòng đ i m t s n ph m Khi s n ph m
m i ra đ i thông th ng đ c bán th tr ng n i đ a v i s l ng không nhi u, tr c khi s n ph m đ c đ a vào th tr ng qu c t thì đi u này r t thu n l i cho công ty s n
xu t Th nh t là vì đ a đi m s n xu t và tiêu th g n nhau nên chi phí l u chuy n nh
Th hai là công ty s n xu t nh n đ c thông tin ph n h i nhanh t th tr ng hay ng i tiêu dùng, t đó giúp cho công ty có th hoàn thi n thêm s n ph m tr c khi bán ra th
tr ng n c ngoài
Giai đo n t ng tr ng: c đi m n i b t c a giai đo n này là nhu c u tiêu dùng s n
ph m m i h ng gia t ng th tr ng n c ngoài đ c bi t là nh ng n c phát tri n Các nhà kinh doanh s đ u t v n th tr ng n c ngoài và tiêu th s n ph m đó nh m ti t
ki m m t s chi phí Vi c đ u t th ng có hai ph ng pháp: N u công ty s n xu t ra s n
ph m m i là công ty đa qu c gia có chi nhánh th tr ng n c ngoài thì công ty s thông tin sang chi nhánh đ s n xu t ra s n ph m đó; N u ch là công ty bình th ng
mu n s n xu t s n ph m đó thì h s mua b n quy n (b ng sáng ch ) đ s n xu t Khi kh
n ng tiêu th đ c gia t ng nhi u th tr ng, công ty s thay đ i và đi u ch nh k thu t
c a quá trình s n xu t cho phù h p v i th tr ng
Giai đo n chín mùi: n v i giai đo n này nhu c u v s n ph m trên th tr ng b t
đ u d ng l i Các c s s n xu t n c ngoài có th s n xu t ch m l i, công ngh đ c thay đ i Giá nhân công t ng qu c gia có nh h ng r t l n đ n chi phí s n xu t ra s n
ph m qu c gia đó
Trang 16Giai đo n suy thoái: i v i m t n c công nghi p phát tri n, s n ph m không còn
h p d n ng i tiêu dùng n a, nó b t đ u đi vào suy thoái và tri t tiêu B y gi h mong
mu n có nh ng s n ph m hoàn h o h n Lúc này công ty kinh doanh di chuy n s n ph m sang nh ng n c kém phát tri n đ kh c ph c và b t đ u m t vòng đ i m i c a s n ph m
nh m s d ng và phát tri n có hi u qu các ngu n l c v n có c a công ty đ đ t đ c các
m c tiêu đ ra nh m c tiêu l i nhu n hay t ng tr ng
1.1.2 Vai trò c a xu t kh u đ i v i n n kinh t :
Cùng v i chi n l c h i nh p và phát tri n, th ng m i qu c t là m t b ph n quan
tr ng, g n li n v i ti n trình h i nh p và có vai trò quy t đ nh đ n l i th c a m t s qu c gia trên th tr ng khu v c và th gi i Vì v y vi c đ y m nh giao l u th ng m i qu c t nói chung và thúc đ y xu t kh u hàng hoá, d ch v nói riêng là m c tiêu phát tri n kinh t hàng đ u c a các qu c gia Th c t cho th y các n c có d tr ngo i t nh M , Nh t
B n, ài Loan, Singapo… đ u là nh ng n c có t tr ng xu t kh u l n trên th gi i Vì
v y có th nói thúc đ y xu t kh u hàng hoá và d ch v là m t đ ng l c c a s phát tri n kinh t , b i vì:
- T o đi u ki n t n d ng l i th so sánh c a qu c gia
S c c nh tranh c a hàng hoá đ c nâng cao, t ng tr ng kinh t tr nên n đ nh và
b n v ng h n nh các ngu n l c đ c phân b m t cách hi u qu h n Quá trình này
c ng t o ra c h i l n cho t t c các n c, nh t là nh ng n c đang phát tri n, đ y m nh công nghi p hoá trên c s ng d ng thành qu c a cu c cách m ng khoa h c – công ngh
- T o ngu n cung ngo i t cho đ t n c
Ho t đ ng xu t kh u kích thích các ngành kinh t phát tri n, góp ph n t ng tích lu
v n, m r ng s n xu t, t ng thu nh p cho n n kinh t , c i thi n m c s ng c a các t ng l p dân c Ngo i t đ c thu t ho t đ ng xu t kh u là ngu n t ng d tr ngo i t D tr ngo i t d i dào là ngu n c n thi t đ giúp cho quá trình n đ nh n i t và ch ng l m
phát
- Góp ph n chuy n d ch c c u kinh t
Có hai cách nhìn v tác đ ng c a xu t kh u đ i v i s n xu t và chuy n d ch c c u kinh t :
Trang 17M t là, xu t kh u ch là vi c tiêu th nh ng s n ph m th a do s n xu t v t quá nhu
c u n i đ a, t c là xu t kh u nh ng gì ta có Trong n n kinh t l c h u và ch m phát tri n
nh n c ta, s n xu t v c b n ch a đ tiêu dùng, n u ch th đ ng nh s “th a ra” c a
s n xu t thì xu t kh u r t nh bé và t ng tr ng ch p ch m, không có tác d ng chuy n
d ch c c u kinh t và thúc đ y s n xu t phát tri n
Hai là, coi th tr ng và đ c bi t là th tr ng th gi i là h ng quan tr ng đ t
ch c s n xu t, nh m xu t kh u nh ng gì mà th tr ng th gi i đang c n Quan đi m này chính là xu t phát t nhu c u th tr ng th gi i đ t ch c s n xu t i u đó có tác đ ng tích c c đ n chuy n d ch c c u kinh t , thúc đ y s n xu t s n ph m S tác đ ng này th
hi n ch :
Các ngành s n xu t hàng xu t kh u t o đi u ki n cho các ngành khác có c h i phát tri n thu n l i Ch ng h n, khi phát tri n ngành d t may xu t kh u t o c h i đ y đ cho
vi c phát tri n ngành xu t kh u nguyên li u nh bông hay thu c nhu m S phát tri n c a ngành công nghi p ch bi n th c ph m xu t kh u có th kéo theo s phát tri n c a ngành công nghi p ch t o thi t b ph c v nó
Xu t kh u t o ra kh n ng m r ng th tr ng tiêu th , nh v y mà s n xu t có th phát tri n và n đ nh
Xu t kh u t o đi u ki n m r ng kh n ng cung c p đ u vào cho s n xu t, nâng cao
n ng l c s n xu t trong n c
Xu t kh u t o ra nh ng ti n đ kinh t k thu t nh m c i t o và nâng cao n ng l c
s n xu t trong n c i u này nh m nói đ n xu t kh u là ph ng ti n quan tr ng t o ngu n v n và k thu t công ngh t th gi i bên ngoài vào Vi t Nam nh m hi n đ i hoá
Trang 18Tác đ ng c a xu t kh u đ n đ i s ng bao g m nhi u m t Tr c h t s n xu t hàng
xu t kh u là n i thu hút hàng tri u lao đ ng vào làm vi c v i thu nh p cao Xu t kh u còn
t o ra ngu n v n đ nh p kh u v t li u tiêu dùng thi t y u ph c v đ i s ng và đáp ng ngày càng phong phú thêm các nhu c u tiêu dùng c a nhân dân ng th i xu t kh u
c ng tác đ ng tích c c đ n trình đ tay ngh và thay đ i thói quen c a nh ng ng i s n
xu t hàng xu t kh u
- M r ng quan h kinh t qu c t
Xu t kh u và các quan h kinh t đ i ngo i có tác đ ng qua l i l n nhau Thông
th ng ho t đ ng xu t kh u th ng xu t hi n s m h n các ho t đ ng kinh t đ i ngo i khác và t o đi u ki n thúc đ y các quan h kinh t này phát tri n Ch ng h n, ho t đ ng
g c l n lãi Tín d ng xu t hi n cùng v i s phân công lao đ ng xã h i, xu t hi n s h u
t nhân v t li u s n xu t, c a s n xu t và trao đ i hàng hóa, khi quá trình trao đ i hàng
hóa hình thành quan h vay n l n nhau, nh ng quan h vay m n đ thanh toán M c đích và tính ch t c a tín d ng đ c quy đ nh b i m c đích và tính ch t c a n n s n xu t hàng hóa trong xã h i M c dù có nhi u quan ni m khác nhau nh ng tín d ng luôn mang hai đ c tr ng ch y u: m t là, ng i s h u m t s ti n ho c hàng hóa chuy n giao cho
ng i khác s d ng trong m t th i gian nh t đ nh; hai là, ng i s d ng cam k t hoàn tr
s ti n ho c hàng hóa đó cho ng i s h u v i m t giá tr l n h n
Quá trình v n đ ng c a tín d ng đ c khái quát thành ba giai đo n:
Giai đo n cho vay v n tín d ng: giai đo n này v n đ c chuy n t ng i cho vay
sang ng i vay ây là đ c đi m c b n khác v i mua bán hàng hóa, trong đó ng i th
Trang 19nh t chuy n nh ng l i giá tr d i hình thái hàng hóa, ng i th hai chuy n nh ng giá
tr d i hình thái ti n t
Giai đo n s d ng v n tín d ng: Sau khi nh n đ c giá tr v n tín d ng, ng i đi
vay đ c quy n s d ng giá tr đó đ th c hi n vi c s n xu t kinh doanh theo k ho ch,
m c tiêu đã đ nh, nh ng anh ta không có quy n s h u giá tr đó, mà ch đ c quy n s
d ng trong m t kho ng th i gian nh t đ nh
Giai đo n hoàn tr c a v n tín d ng: đây là giai đo n k t thúc m t vòng tu n hoàn
c a v n tín d ng Sau khi vay v n tín d ng tr v hình thái ti n t thì đ c ng i đi vay hoàn tr cho ng i cho vay S hoàn tr này luôn đ c b o toàn v m t giá tr và ph i hoàn tr c ph n giá tr t ng thêm d i hình th c l i t c
K đ n ta tìm hi u v khái ni m tài tr xu t kh u:
Tài tr xu t kh u: chính là nh ng u đãi mà Chính ph m t n c dành cho các doanh nghi p nh m đ y m nh ho t đ ng xu t kh u Tài tr bao g m ph m vi r t r ng
nh : Chính ph tr c ti p c p v n, cho vay, góp c ph n, đ m b o tín d ng, Chính ph b qua hay không thu các kho n thu mà doanh nghi p ph i n p; Chính ph đóng góp ti n vào m t c ch tài tr , hay giao ho c l nh cho m t c quan t nhân th c thi m t hay nhi u công vi c trên đây, h tr thu nh p ho c tr giá khi xu t kh u… Có hai hình th c tài tr : tài tr tr c ti p và tài tr gián ti p Tài tr tr c ti p là vi c Nhà n c tr c ti p dành cho doanh nghi p nh ng thu n l i khi xu t kh u hàng hóa nh tr c ti p c p ti n (c p v n, cho vay u đãi ho c đóng góp c ph n) ho c Chính ph b o lãnh các kho n vay… Tài tr gián ti p là Nhà n c gián ti p h tr cho các doanh nghi p gia t ng xu t kh u nh : gi i thi u, tri n lãm, qu ng cáo, t o đi u ki n thu n l i cho các giao d ch xu t kh u ho c Nhà
n c giúp đ k thu t và đào t o chuyên gia
V y tín d ng xu t kh u c a Chính Ph là: đ th c hi n chính sách đ y m nh xu t
kh u Chính ph các n c xây d ng chính sách tín d ng tài tr xu t kh u C quan đ
th c hi n chính sách tài tr xu t kh u này g m các NHTM và c quan th c hi n chính sách c a Chính ph Vi t Nam c quan đ c giao nhi m th c hi n các ho t đ ng tín
d ng theo chính sách khuy n khích xu t kh u là Ngân hàng Phát tri n H u h t các n c
đ u khuy n khích xu t kh u b ng nhi u công c khác nhau, trong đó, lãi su t là m t công
c truy n th ng và mang l i hi u qu khuy n khích xu t kh u thông qua lãi su t, các
Trang 20n c th ng cho phép các NHTM áp d ng m c lãi su t tài tr xu t kh u th p h n m c lãi
su t th tr ng, ph n chêch l ch s đ c Chính ph c p bù H n n a, m t s n c hình thành ngân hàng xu t nh p kh u chuyên tr giúp và khuy n khích xu t kh u thông qua
công c lãi su t và các công c khác
1.2.2 B n ch t tín d ng xu t kh u c a Chính ph
Tín d ng xu t kh u c a Chính Ph là ho t đ ng vay - tr gi a Ch th Nhà n c là
Chính Ph v i các ch th trong n n kinh t là các doanh nghi p, các t ch c kinh t , cá nhân đ c h ng u đãi, ph c v cho m c đích thúc đ y xu t kh u, t ng tr ng kinh t Chính ph là ch th th c thi chính sách tín d ng xu t kh u c a Nhà n c và NHPT Vi t Nam tr c ti p đ m trách nhi m v này d a trên ngu n v n tín d ng u đãi c a Nhà n c
V i m c đích nh m h tr cho ho t đ ng xu t kh u, nên v b n ch t TDXK c a Nhà n c có nh ng đi m khác bi t so v i lo i hình tín d ng ngân hàng B n ch t c a TDXK c a Chính Ph th hi n nh ng đi m sau:
Th nh t, ho t đ ng TDXK không vì m c tiêu l i nhu n mà là nh m h tr v tài
chính cho các doanh nghi p, t ch c kinh t , cá nhân tham gia s n xu t kinh doanh hàng
xu t kh u đ có đi u ki n đ u t s n xu t, đ i m i công ngh , gi m chi phí h giá thành, nâng cao n ng su t ch t l ng s n ph m t o s c c nh tranh trên th tr ng th gi i Khác
v i TDXK c a Chính Ph , tín d ng tài tr xu t kh u t i các NHTM là quan h tín d ng
d a trên c s hai bên cùng có l i Tùy t ng tr ng h p mà ngân hàng có th ch đ ng cho doanh nghi p v i lãi su t, m c v n và th i gian vay khác nhau
Th hai, ngu n v n cho vay TDXK thu c ngu n v n tín d ng Nhà n c đ c Chính
ph b trí giao k ho ch H ng n m c n c vào đ nh h ng phát tri n kinh t - xã h i, Nhà n c b trí m t m c v n nh t đ nh đ dành cho ho t đ ng TDXK i v i tín d ng
xu t kh u t i các NHTM ngu n v n cho vay ch y u d a vào ngu n v n huy đ ng t các
t ch c và cá nhân
Th ba, có ch cho vay v n u đãi h n hình th c cho vay v n thông th ng nh u
đãi v lãi su t, b o đ m ti n vay… Lãi su t cho vay là lãi su t u đãi th ng th p h n lãi
su t cho vay c a các NHTM, v i m c đích h tr cho doanh nghi p có đi u ki n gi m chi phí đ u vào, h giá thành s n ph m nâng cao kh n ng c nh tranh, m r ng đ c th
tr ng xu t kh u Vì cho vay v i lãi su t u đãi nên h ng n m đ c Ngân sách Nhà n c
Trang 21c p bù chêch l ch lãi su t gi a lãi su t cho vay đ u ra và đ u vào V b o đ o ti n vay, khi vay v n t i NHTM các đ n v ph i th ch p tài s n và giá tr th ch p th ng cao h n giá tr kho n vay; tuy nhiên, không ph i đ n v nào c ng có đ tài s n đ th ch p khi vay
v n NHTM TDXK có tính ch t h tr u đãi c a Nhà n c nên đòi h i v b o đ m ti n vay c ng có tính h tr không kh c khe nh yêu c u b o đ m ti n vay t i các NHTM
Th t , đ i t ng đ c vay v n TDXK c a Chính Ph h n ch so v i đ i t ng cho
vay c a các NHTM i t ng vay v n TDXK c a Nhà n c ph i có H XK đ i v i nhà
xu t kh u ho c có h p đ ng nh p kh u đ i v i nh p kh u, ph ng án s n xu t kinh doanh có lãi và thu c danh m c m t hàng đ c Nhà n c quy đ nh khuy n khích xu t
kh u i t ng tín d ng tài tr xu t kh u t i các NHTM là các doanh nghi p ho c nhà
xu t kh u vay v n v i m c đích b sung v n l u đ ng đ mua nguyên v t li u, tr chi phí
s n xu t ho c thanh toán ti n mua hàng hóa,… nh m th c hi n h p đ ng ngo i th ng đã
ng n h n tr c và sau khi giao hàng
Trang 22Tín d ng xu t kh u tr c khi giao hàng: lo i tín d ng đáp ng nhu c u v n cho
ng i xu t kh u đ th c hi n các chi phí: mua nguyên v t li u; s n xu t hàng xu t kh u,
s n xu t bao bì cho xu t kh u; chi phí v n chuy n hàng hóa ra đ n c ng, sân bay đ xu t
kh u, b o hi m, thu …
Tín d ng xu t kh u sau khi giao hàng: đây là lo i tín d ng d i hình th c mua (chi t
kh u) h i phi u xu t kh u ho c b ng cách t m ng theo các ch ng t b ng ch ng hàng hóa Lo i h i phi u này cùng v i các đi u ki n thanh toán do ng i xu t kh u và nh p
kh u th a thu n là nh ng c s quan tr ng đ Nhà n c c p tín d ng
TDXK tr c và sau khi giao hàng theo m c lãi su t u đãi không ch giúp các doanh nghi p xu t kh u th c hi n đ c ch ng trình xu t kh u c a mình, mà còn giúp các doanh nghi p xu t kh u gi m chi phí v v n cho hàng xu t kh u c ng nh gi m giá thành xu t kh u Ngoài ra, TDXK còn làm cho các doanh nghi p xu t kh u có kh n ng bán đ c hàng hóa theo đi u ki n dài h n, hàng hóa có s c c nh tranh th tr ng n c
ngoài
1.2.3.2 Cho vay nh p kh u
Nhà n c c p tr c ti p cho nhà nh p kh u n c ngoài vay ti n v i lãi su t u đãi đ
s d ng s ti n đó mua hàng c a n c cho vay Ngu n v n cho vay th ng t ngân sách
Nhà n c Các kho n cho vay này th ng kèm theo các đi u ki n kinh t và chính tr có
l i cho n c cho vay Hình th c này có tác d ng giúp cho doanh nghi p đ y m nh đ c
xu t kh u vì có s n th tr ng Các n c cho vay th ng là nh ng n c có ti m l c kinh
t Hình th c nhà n c c p tín d ng cho nhà nh p kh u n c ngoài trên khía c nh nào đó giúp các n c gi i quy t tình tr ng d th a hàng hóa trong n c
Nhi u n c đã áp d ng hình th c này nh chính ph Nh t B n c p ODA cho Vi t Nam, trong đó có đi u ki n c p cho m t s doanh nghi p đ nh p kh u hàng hóa t Nh t
B n V i Vi t Nam trong đi u ki n hi n nay ch a có v n đ cho nhà nh p kh u n c ngoài vay v i kh i l ng l n
1.2.3.3 B o lƣnh xu t kh u:
- B o lãnh tín d ng xu t kh u
H u h t các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u thu c các n c đang phát tri n khi th c hi n các th ng v đ u ph i vay v n các NHTM Nh ng mu n ngân hàng
Trang 23c p tín d ng c n ph i th ch p ho c c n có s b o lãnh Trong tr ng h p này nhà n c
đ ng ra b o lãnh cho doanh nghi p vay, n u có r i ro gì đ i v i kho n tín d ng đó thì nhà
n c s tr n thay cho doanh nghi p
chi m l nh th tr ng n c ngoài, nhi u nhà doanh nghi p th c hi n vi c bán
ch u ho c tr ch m v i lãi su t u đãi đ i v i ng i mua hàng n c ngoài Vi c bán hàng
nh v y có nh ng r i ro (do nguyên nhân kinh t ho c chính tr ) d n đ n s m t v n Trong các tr ng h p đó, đ khuy n khích các doanh nghi p m nh d n xu t kh u hàng
b ng cách bán ch u, Nhà n c đ ng ra b o lãnh ây là lo i b o lãnh thông d ng trong
th ng m i qu c t h tr các doanh nghi p xu t kh u, Nhà n c (bên b o lãnh) s
đ ng ra b o lãnh v i nhà nh p kh u (bên nh n b o lãnh), đ m b o nhà xu t kh u (bên
đ c b o lãnh) th c hi n đúng và đ y đ các ngh a v theo h p đ ng xu t kh u đã kí k t
Tr ng h p bên đ c b o lãnh vi ph m h p đ ng và ph i b i th ng thi t h i cho bên
nh n b o lãnh mà không th c hi n ho c th c hi n không đ y đ thì bên b o lãnh s th c
DN Nhà n c cam k t thanh toán cho ng i th h ng (ng i ch th u) nh ng chi phí
t n th t, m t khi khách hàng c a h (ng i nh n th u) không th c hi n đúng cam k t trong đ n d th u ho c t ý rút lui
1.2.4 S khác nhau v tín d ng xu t kh u c a Chính Ph vƠ tín d ng xu t kh u c a ngân hƠng th ng m i t i Vi t Nam
So v i các hình th c tín d ng xu t kh u c a Chính Ph c ng ho t đ ng v i nguyên t c vay tr Tuy nhiên, tín d ng xu t kh u c a Chính Ph v i b n ch t riêng và nh ng đ c
đi m riêng so v i tín d ng xu t kh u c a các ngân hàng th ng m i
Trang 245 M c tiêu
cho vay
T p trung vào các l nh v c then ch t, các ngành kinh t m i nh n, các vùng mi n có đi u ki n kinh t - xã h i khó kh n
Ph c v ho t đ ng s n xu t kinh doanh ng n h n
6 Th i gian
cho vay
Ch y u là cho vay ng n h n Ch y u là cho vay ng n h n
7 Lãi su t Lãi su t th p h n lãi su t th tr ng do BTC
nh n h i phi u
- Tài tr xu t kh u: cho vay
xu t kh u; tài tr chi t kh u
b ch ng t ; Nghi p v bao thanh toán; b o lãnh Nghi p
v thanh toán qu c t
Trang 251.3 C HU N M C QU C T TRONG TệN D NG XU T KH U C A CHệNH
PH
Ngoài các n c thu c liên minh Châu Ểu, khuôn kh pháp lý qu c t áp d ng cho
tín d ng xu t kh u ch y u bao g m các quy đ nh c a nh n m nh đ n khía c nh tr c p,
và các quy đ nh c a T ch c h p tác và phát tri n OECD nh n m nh đ n m c tiêu b o
đ m c nh tranh bình đ ng Hai nhóm quy đ nh c a hai t ch c này là t ng thích nhau
1.3.1 Hi p đ nh c a WTO v tr c p vƠ các bi n pháp đ i kháng
Các v n b n c a WTO không tr c ti p quy đ nh v v n đ TDXK, m t trong
nh ng vai trò c a t ch c này là x lý nh ng rào c n đ i v i th ng m i, v n đ TDXK
ch đ c nêu trong n i dung Hi p đ nh v tr c p và các bi n pháp đ i kháng (Hi p đ nh SMC) Hi p đ nh này đ a ra các đ nh ngh a v tr c p, các lo i hình tr c p, các th t c
đ gi i quy t tranh ch p và m t s ngo i l đ i v i tr c p Theo Hi p đ nh tr c p chia làm 3 lo i nh sau:
Tr c p b c m g m: bao g m các hình th c tr c p làm t n th ng ngành s n xu t trong n c đ thúc đ y vi c s d ng hàng hóa trong n c thay cho hàng hóa nh p kh u
Tr c p có th b đ i kháng: là hình th c tr c p làm t n th ng ngành s n xu t trong n c, làm m t ho c là t n h i đ n l i ích, làm thi t h i nghiêm tr ng l i ích c a m t
n c thành viên khác Lo i tr c p này có th d n đ n hành đ ng tr đ a c a các bên ch u thi t h i vì hành đ ng tr c p
Tr c p không b c p: Là nh ng hình th c tr c p không c th (t c là các tr c p chung cho toàn n n kinh t ) ho c nh ng hình th c tr c p c th liên quan đ n: H tr
ho t đ ng công nghi p và ho t đ ng phát tri n ti n c nh tranh; H tr các khu v c khó
kh n; H tr vi c chuy n đ i công c hi n hành đ đáp ng các yêu c u v môi tr ng do pháp lu t quy đ nh
Trong quá trình đàm phán gia nh p WTO, Vi t Nam đã cam k t d b các bi n pháp tr c p cho xu t kh u ngay t th i đi m gia nh p Các chính sách th ng xu t kh u,
tr c p thay th nh p kh u hay tín d ng ng n h n HTXK do qu HTPT th c hi n s không th ti p t c th c hi n Nh v y, WTO ch đ a ra nh ng quy đ nh chung v vi c tr
c p nói chung và tr c p cho ho t đ ng xu t kh u nói riêng mà không đ a ra các quy t c
c th Tuy nhiên, WTO th a nh n hai t ch c đã đ a ra h ng th c hi n chung là OECD
Trang 26và liên minh Berne, sau đây xin gi i thi u m t s quy đ nh có liên quan đ n TDXK mà các thành viên tham gia ph i tuân th c a hai t ch c này
1.3.2 Hi p đ nh v TDXK c a T ch c h p tác vƠ phát tri n kinh t (OECD)
Hi p đ nh đ c áp d ng vào tháng 04/1978 ó là s th a thu n liên Chính ph v TDXK có s h tr c a Nhà n c, đánh d u s cam k t m nh m c a m i Chính ph thành viên tuân th các quy đ nh c a Th a thu n Hi p đ nh này nh m m c tiêu t o ra m t
c ch đ đ m b o vi c th c hi n có tr t t các ho t đ ng tín d ng h tr XK chính th c, qua đó khuy n khích s c nh tranh gi a các thành viên thông qua ch t l ng và giá c hành hóa, d ch v XK, không d a trên các u đãi v TDXK có s h tr c a Nhà n c
M c dù không ph i là lu t chính th c c a OECD, song các n c thành viên OECD t nguy n tham gia và th c hi n hi p đ nh này Hi n nay đã có 9 n c thành viên tham gia
Hi p đ nh là Úc, Canada, C ng đ ng Châu Ểu, Nh t B n, Hàn Qu c, New Zealand, Na
Uy, Th y S và M Nh ng n c không ph i là thành viên: có th tr thành thành viên trên c s l i m i c a nh ng thành viên chính th c; chia s thông tin v i nh ng thành viên v tài tr chính th c, yêu c u cung c p thông tin liên quan đ n đi u kho n và đi u
ki n tài chính c a tài tr chính th c V ph m vi áp d ng th a thu n c a các tài tr chính
th c đ c cung c p b i c quan làm thay cho chính ph liên quan đ n TDXK b đi u
ch nh, áp d ng cho tín d ng tài tr xu t kh u v i th i h n hoàn tr t hai n m tr lên (đ i
v i hình th c tín d ng có th i h n hoàn tr ít h n hai n m c a t ch c TDXK c a các thành viên có th tham gia Liên minh Berne) Bên c nh, Hi p đ nh OECD cho phép Chính ph th c hi n ho t đ ng TDXK chính th c V nguyên t c, đi u này vi ph m các quy đ nh c a Hi p đ nh SMC Tuy nhiên Hi p đ nh SMC có m t đi u kho n ngo i l , theo đó cho phép vi c th c hi n Hi p đ nh OECD v tín d ng h tr xu t kh u chính th c
mà không b vi ph m quy đ nh c a WTO i u kho n ngo i l c a Hi p đ nh nh sau: “
N u m t thành viên c a WTO tham gia m t đi u c qu c t v TDXK chính th c, ho c trên th c t n u m t thành viên áp d ng các quy đ nh v lãi su t c a đi u c qu c t đó
s không đ c coi là m t hình th c tr c p b c m ây chính là c s pháp lý c b n cho
ho t đ ng TDXK c a các n c OECD Các đi u kho n c a th a thu n có th tóm t t nh
sau:
Trang 27Kho n tr tr c và chi phí t i ch : Ng i mua hàng hóa, d ch v đ c tài tr ho c
đ c b o lãnh trong khuôn kh này s ph i thanh toán m t kho n tr tr c t i đa b ng
15% giá tr h p đ ng xu t kh u vào đúng th i đi m ho c tr c th i đi m b t đ u tín
d ng S h tr c a Nhà n c đ i v i kho n tr tr c này ch đ c th c hi n d i hình
th c b o lãnh/b o hi m r i ro s n xu t Do v y, kho n h tr c a Nhà n c không đ c
v t quá 85% giá tr H XK
Th i h n hoàn tr t i đa: 5 n m cho các qu c gia nhóm I (tr ng h p u tiên có
th 8,5% n m), 10 n m đ i v i các qu c gia thu c nhóm II (danh sách các n c thu c nhóm I, II do World Bank l a ch n h ng n m) i u kho n này liên quan t i máy móc, thi t b và d án
Hoàn tr v n g c, lãi: t i thi u 6 tháng/1 l n
M c lãi su t t i thi u: là m c lãi su t th ng m i tham chi u (TICR) TICR đ c xây d ng trên c s l i t c trái phi u chính ph dài h n (3,5 và 7 n m) c ng thêm biên đ 1% M i qu c gia có TICR khác nhau nh ng ph i đ i di n cho m c lãi su t cho vay cu i cùng th tr ng n i đ a và ph i phù h p v i m c lãi su t t t nh t dành cho ng i đi vay
n i đ a M c lãi su t t i thi u này không áp d ng khi h tr đ c th c hi n d i hình
th c B o hi m thu n tuý, do đó các t ch c TDXK có th tài tr chính th c d i hình
th c b o hi m cho khu v c tín d ng t nhân, k c v i lãi su t th p h n lãi su t TICR
N c thành viên ho c n c không ph i là thành viên đ u có th xây d ng TICR cho đ ng ti n c a m t n c không ph i là thành viên Trên c s tham v n ý ki n c a
n c không ph i là thành viên có liên quan đó, m t n c thành viên ho c Ban th ký thay
m t n c không ph i là thành viên có th đ a ra đ xu t nh m xây d ng TICR theo đ ng
ti n này đúng theo trình t , th t c theo quy đ nh chung:
M c phí t i thi u: D a trên r i ro tín d ng c ng nh r i ro tín d ng qu c gia c a
n c nh p kh u M c phí này th ng xuyên đ c xem xét Theo th i gian m c phí t i thi u ph i đ m b o bù đ p đ c r i ro, chi phí v n chuy n dài h n và thua l
Th i h n hi u l c c a TDXK: Th i h n tín d ng và các đi u ki n dành cho các TDXK riêng l ho c tín d ng h n m c đ i v i th i h n trên 6 tháng không b c đ nh b i
T ch c TDXK
1.3.3 Liên minh qu c t c a các nhƠ b o hi m tín d ng vƠ đ u t (Liên minh Berne)
Trang 28R t nhi u các t ch c TDXK đã liên k t v i nhau thông qua liên minh này, liên minh Berne đ c thành l p t n m 1934 v i 90 thành viên M t trong nh ng m c đích chính c a Liên minh là đ t đ c s ch p thu n c a th gi i v nh ng quy t c đúng đ n
c a b o hi m xu t kh u và s thi t l p, duy trì các nguyên t c trong tín d ng th ng m i
qu c t i u này đ c th c hi n trong nhi u n m thông qua s đàm phán và th a thu n liên quan t i các đi u kho n hoàn tr , yêu c u v báo cáo và thông tin trao đ i Các kho n
th a thu n chung c a liên minh g m 7 l nh v c v hàng hóa và d ch v trong đó liên quan
t i: Th i đi m nh n n ; Th i h n tín d ng; Ph ng th c tr b ng ti n m t; Ph ng th c thanh toán d n i v i hàng hóa nông nghi p ho c hàng hóa thi t y u không có s phân
lo i và đ c p t i trong ph n “hàng tiêu dùng” Th i h n t i đa c a tín d ng đ c quy t
đ nh trong ph n này là 06 tháng (không có yêu c u nào đ i v i vi c tr d n ho c b ng ti n
m t)
1.4 KINH NGHI M TRONG TệN D NG XU T KH U C A M T S QU C GIA
Kinh nghi m và th c ti n các n c đ nh h ng xu t kh u hay t ng tr ng d a vào
xu t kh u cho th y các gi i pháp v đ u t và thu đ c coi tr ng là công c ch y u đ thúc đ y xu t kh u Tuy nhiên, chính sách u đãi xu t kh u c ng đ c các n c coi
tr ng, đ c bi t là các n c đ nh h ng xu t kh u nh Nh t B n, Hàn Qu c, Trung
Qu c… Nhi u n c đã thành l p nh ng ngân hàng chuyên doanh ph c v xu t nh p
kh u, thông qua đó áp d ng các bi n pháp đ c bi t đ tài tr xu t kh u, nh t là tài tr
nh ng ngành xu t kh u m i nh n
1.4 1 Kinh nghi m c a HƠn Qu c:
Hàn Qu c có m t h th ng tài tr xu t kh u th c s phát tri n Hi n nay Hàn
Qu c có 5 hình th c t ch c tài tr , cung c p tín d ng và b o lãnh xu t kh u đó là: Ngân hàng Trung ng, Ngân hàng th ng m i, Ngân hàng xu t nh p kh u Hàn Qu c, Qu b o lãnh tín d ng và công ty b o hi m xu t kh u Tín d ng xu t kh u bao g m c tín d ng
tr c và sau khi giao hàng, cung c p c tín d ng ng n h n, trung và dài h n
Ngân hàng xu t nh p kh u Hàn Qu c là t ch c tài chính Nhà n c h tr xu t
kh u theo nguyên t c cho vay tr c ti p đ i v i c ng i bán và ng i mua, cho vay l i
đ i v i các t ch c tài chính n c ngoài và phát hành b o lãnh Ngân hàng đóng vai trò
Trang 29h tr các ngân hàng th ng m i và không c nh tranh v i các ngân hàng th ng m i trong vi c cung c p các d ch v tài chính Sau khi đã xem xét các kh n ng tài chính, trình
đ qu n lý, k thu t c a ng i vay và d án có liên quan, Ngân hàng yêu c u ng i vay
có s b o đ m vi c hoàn tr v n nh đã nêu trong lu t Ngân hàng xu t nh p kh u Hàn
Qu c Tài tr v n là ho t đ ng quan tr ng nh t c a Ngân hàng xu t nh p kh u và đ c
đ a ra nh m tr giúp và khuy n khích vi c xu t kh u hàng hóa, d ch v đ u t ra n c ngoài, và phát tri n các ngu n tài nguyên, đó là đ i t ng c n nhi u v n và th i gian hoàn
v n lâu Ngân hàng c ng tài tr nh p kh u m t s m t hàng và nh ng thi t b công ngh cao Ngân hàng không đ c Ngân hàng Trung ng tái chi t kh u nh ng đ c xem xét khi vay n n c ngoài và ho t đ ng d i s giám sát c a B Tài Chính Tín d ng c a Ngân hàng nh m khuy n khích xu t kh u hàng hóa, là nh ng hàng hóa đòi h i m t l ng
v n l n và th i h n thanh toán dài h n các kho n vay khác mà ngân hàng th ng m i cung c p thúc đ y xu t kh u hàng hóa, v n ngân hàng c p tín d ng trung và dài h n trên c s xu t kh u tr ch m thông qua 3 kênh chính là: C p tín d ng tr c ti p cho nhà
xu t kh u trong n c; c p tín d ng tr c ti p cho nhà tín d ng n c ngoài; cho vay l i Ngân hàng xu t nh p kh u Hàn Qu c cung c p b o lãnh cho các ngân hàng th ng m i, các chi nhánh c a ngân hàng n c ngoài tham gia vào các giao d ch đ c tài tr b i Ngân hàng Ngân hàng c ng b o lãnh tr c ti p cho các nhà nh p kh u n c ngoài là đ i tác c a các doanh nghi p Hàn Qu c Ngân hàng cung c p m t s b o lãnh sau: B o lãnh tài
chính, b o lãnh thanh toán ng tr c, b o lãnh th c hi n h p đ ng
Qu b o lãnh tín d ng Hàn Qu c: Qu b o lãnh tín d ng là Qu c a Chính ph ,
th c hi n vai trò b o lãnh cho các ngân hàng th ng m i đ i v i các kho n mà các ngân hàng th ng m i ng tr c đ đáp ng nhu c u v n cho các doanh nghi p xu t kh u Qu thành l p nh m h tr cho các doanh nghi p v a và nh đ đ o b o t ng kh n ng qu n
lý, t ng n ng su t lao đ ng, t ng ch t l ng s n ph m và ch t l ng công ngh Các Ngân hàng c p tín d ng cho nhà xu t kh u có th xin qu b o lãnh tín d ng này b o lãnh cho
mình và đ ng th i qu c ng làm d ch v cung c p thông tin cho các nhà xu t kh u
Công ty b o hi m xu t kh u: Công ty này đ c thành l p t n m 1992 và ti p qu n nhi m v b o lãnh và b o hi m xu t kh u c a Ngân hàng xu t nh p kh u Ngân hàng cung c p b o lãnh thanh toán cho nh ng ngân hàng đã cung c p tín d ng cho nhà xu t
Trang 30kh u đ i v i nh ng lo i đ c quy đ nh trong ch ng trình b o hi m ch ng t xu t kh u
B o hi m ch ng t xu t kh u có th i h n lên t i 360 ngày d i hình th c chi t kh u h i phi u ho c chuy n nh ng th tín d ng sau khi giao hàng b ng cách tr ti n trong vòng
m t tháng
1.4 2 Kinh nghi m c a Trung Qu c
Trung Qu c thành l p Ngân hàng xu t nh p kh u riêng v i vai trò là c quan chính sách tr c thu c Qu c v th c hi n các chính sách c a Nhà n c, tr giúp v ti n t , thúc
đ y xu t kh u Nghi p v ch y u c a Ngân hàng xu t nh p kh u Trung Qu c là quán tri t ch p hành chính sách c a Nhà n c, th c đ y xu t kh u các s n ph m đi n c , thi t
b đ ng b , các s n ph m k thu t cao Các nghi p v ch y u c a Ngân hàng xu t nh p
kh u Trung Qu c là: Tín d ng xu t kh u dành cho bên bán, Tín d ng xu t kh u dành cho
bên mua, B o đ m và B o hi m xu t kh u, Cho vay u đãi phía n c ngoài, đây là kho n
vay mang tính ch t vi n tr Chính ph Trung Qu c dành cho phía n c ngoài, ch y u là các n c nh n vi n tr , s d ng các s n ph m c a Trung Qu c Ngân hàng xu t nh p
kh u là ngân hàng duy nh t đ c Chính ph ch đ nh th c hi n nghi p v này
1.4 3 Kinh nghi m c a Nh t B n:
Nh t B n thành l p Ngân hàng xu t nh p kh u Nh t B n Ngân hàng này cùng
v i ngân hàng th ng m i cung c p tín d ng cho các nhà xu t kh u, ph n tín d ng do ngân hàng xu t kh u Nh t B n cung c p th ng chi m t tr ng 60 – 70% t ng tín d ng
B Công nghi p và Th ng m i qu c t thành l p phòng B o hi m xu t kh u cung c p các d ch v b o hi m khác nhau nh m t ng lu ng v n vào các n c phát tri n, qua đ u t
tài tr n c ngoài đ thu ngo i t nhi u h n
Ngân hàng xu t nh p kh u Nh t B n: Ngân hàng xu t nh p kh u Nh t B n là m t
đ nh ch tài chính c a Chính ph , thành l p t n m 1950 và đi vào ho t đ ng t n m
1951 Ngân hàng v i ch c n ng ch y u cung c p tín d ng xu t kh u cùng v i các ngân
h ng th ng m i, đ c bi t là cung c p tín d ng cho các nhà xu t kh u bán nh ng hàng hóa t li u s n xu t và các thi t b hoàn ch nh Ph n tín d ng do các Ngân hàng cung c p
th ng chi m t i 70% t ng tín d ng cho nhà cung c p th ng chi m t i 60% t ng tín
d ng c p cho nhà xu t kh u c a h th ng ngân hàng Phòng b o hi m xu t kh u tr c
Trang 31thu c B Công nghi p và Th ng m i qu c t (MITI) b t đ u ho t đ ng t n m 1930 và
hi n nay ho t đ ng theo Lu t B o hi m Xu t kh u, ho t đ ng v i ngu n v n là 17 t yên
1.4.4 BƠi h c kinh nghi m cho Vi t Nam
M i n c trên th gi i đ u có m t mô hình tài tr xu t kh u riêng, phù h p v i
m c tiêu trong chi n l c kinh t đ u đãi, h tr v tài chính cho các doanh nghi p s n
xu t, kinh doanh hàng xu t kh u nh m thúc đ y xu t kh u, t ng tr ng kinh t Tuy nhiên chúng ta có th rút ra nh ng đi m chung nh t v ho t đ ng tài tr xu t kh u c a các n c
đ có th v n d ng h c t p:
- Th nh t, v các hình th c tín d ng xu t kh u: Do tài tr xu t kh u là m t nhu c u
c n thi t đ i v i xu t kh u nên h u h t các n c đ u có hình th c tài tr xu t kh u bao
g m:
Tín d ng tài tr đ u t xu t kh u, bao g m các hình th c: Cho vay đ u t đ s n xu t
kinh doanh các m t hàng xu t kh u nh m thay đ i c c u m t hàng; Cho vay đ u t
đ m r ng s n xu t nh m t ng thêm s l ng hàng xu t kh u; Cho vay đ u t đ đ i
m i thi t b , công ngh nh m t ng s l ng và ch t l ng hàng xu t kh u
Tín d ng h tr cho quá trình s n xu t kinh doanh xu t kh u (tín d ng ng n h n): Tín
d ng tài tr xu t kh u th c hi n cung c p tín d ng cho các doanh nghi p s n xu t kinh doanh hàng xu t kh u, nh m đáp ng nhu c u v n cho cho quá trình s n xu t kinh doanh, g m các hình th c tín d ng tr c khi giao hàng và sau khi giao hàng cho
c nhà xu t kh u và nhà nh p kh u
B o lãnh cho ho t đ ng xu t kh u, bao g m: B o lãnh d th u; B o lãnh th c hi n
h p đ ng; b o lãnh vay v n tín d ng ngân hàng và b o lãnh thanh toán ng tr c
B o hi m xu t kh u, b o hi m tín d ng xu t kh u là ph ng th c tài tr xu t kh u
đ c ph n l n các ngân hàng và t ch c tín d ng th c hi n Khi mua b o hi m tín
d ng xu t kh u các ngân hàng và t ch c tín d ng phân tán r i ro trong ho t đ ng tín
d ng xu t kh u, h n n a chi phí mua b o hi m l i d dàng đ a vào trong có c u chi
c a nhà xu t kh u Ngoài ra, b o hi m xu t kh u còn b o v , tránh cho nhà xu t kh u
m t lo t các r i ro ti m n trong, tr c và sau khi giao hàng nh r i ro th ng m i,
r i ro thanh toán, r i ro trong chuy n ngo i t , r i ro chính tr
Trang 32- Th hai, v c c u t ch c h th ng tài tr xu t kh u: V nguyên t c, các t ch c
tín d ng c a Nhà n c ch quan tâm đ n hai khía c nh c a tín d ng xu t kh u nh tài tr ,
b o lãnh và b o hi m M t s n c thì thi t l p m t h th ng h tr tài chính đ ng b (bao g m c tín d ng h n h p), k t h p v i m t lo t các bi n pháp nh b o hi m do chi phí t ng quá cao và b o hi m r i ro v ngo i t , b o lãnh và các bi n pháp khác M t s
n c khác ch áp d ng các bi n pháp nh b o hi m, b o lãnh và c p tín d ng mà th
tr ng không th cung c p đ c, ch ng h n nh r i ro v chính tr đ i v i nh ng n c có
r i ro C c u c a h th ng tài tr xu t kh u m i n c khác nhau, nhìn chung có th phân lo i thành m t s lo i hình sau:
H tr thu n túy b ng các bi n pháp tài chính Theo hình th c này thì các quan
đi m tín d ng xu t kh u c a Nhà n c ch b o hi m và b o lãnh mà không cung
c p tín d ng tr c ti p
Thành l p ngân hàng xu t nh p kh u c a Chính ph ây là m t t ch c tín d ng
xu t kh u qu c gia tr c ti p th c hi n nghi p v b o hi m, b o lãnh và cho vay
V i lo i hình này thì kho n tín d ng c p cho nhà xu t kh u v i lãi su t c đ nh u đãi h n v i k h n dài h n Mô hình này đang đ c th c hi n t i Trung Qu c…
Tài tr xu t kh u cho các t ch c chuyên nghi p ngành đ m nh n Theo mô hình này các nghi p v b o lãnh, b o hi m và cung c p tín d ng đ c th c hi n qua nhi u t ch c c a Nhà n c Hi n r t nhi u n c áp d ng hình th c này nh Hàn
Qu c, Nh t B n,…
Ch ng 1 c a lu n v n trình bày nh ng v n đ c b n v tín d ng tài tr xu t kh u
c a Chính Ph Trong đó, nói lên vai trò c a xu t kh u đ i v i n n kinh t , gi i thi u
nh ng nét c b n v tài tr xu t kh u c a Chính Ph , và đ a ra các quy t c c n ph i tuân
th trong ho t đ ng tài tr xu t kh u, cu i cùng là trình bày kinh nghi m ho t đ ng tài tr
xu t kh u c a Chính Ph t i m t s qu c gia t đó rút ra bài h c kinh nghi m áp d ng đ phát tri n ho t đ ng tín d ng xu t kh u t i Vi t Nam
Trang 33TH C TR NG V TệN D NG XU T KH U T I CÁC
2.1 KHÁI QUÁT V CÁC CHI NHÁNH NGỂN HẨNG PHÁT TRI N VI T NAM
2.1.1 Ngân hƠng Phát Tri n Vi t Nam (VDB)
2.1.1.1 S hình thành
T cu i nh ng n m 1980 và đ u 1990, th c hi n đ ng l i đ i m i c a ng, Nhà
n c đã ch tr ng đ i m i toàn di n c ch qu n lý n n kinh t chuy n đ i t c ch k
ho ch hoá t p trung sang c ch th tr ng, có s qu n lý c a Nhà n c
Trong l nh v c đ u t phát tri n có nh ng b c thay đ i quan tr ng nh m huy đ ng
t i đa các ngu n v n thu c các thành ph n kinh t trong và ngoài n c dành cho đ u t phát tri n Nhi u d án đ u t phát tri n c s h t ng, các d án mang t m chi n l c
qu c gia, thu c ngành kinh t m i nh n, các d án thu c vùng khó kh n, kém phát tri n
th ng đòi h i l ng v n l n nh ng th i gian thu h i v n ch m B i v y, các nhà đ u t
th ng không mu n ho c không có kh n ng đ u t Các d án này th ng đ c Chính
ph tài tr Cùng v i ch tr ng đó, v n đ nâng cao hi u qu s d ng v n đ u t và nâng cao trách nhi m c a ch đ u t đã đ c chú tr ng Chính ph đã thay đ i c ch
qu n lý v n đ u t xây d ng c b n, chuy n t hình th c c p phát sang hình th c tín
d ng đ u t đ i v i nh ng d án c n khuy n khích đ u t và có kh n ng thu h i v n tr c
ti p Ban đ u th c hi n tín d ng ch thu h i n g c (không thu lãi) sau chuy n sang c
ch cho vay thu h i c n g c và lãi (lãi su t th p) Kênh tín d ng m i này th c ch t là tín
d ng u đãi (hi n nay g i là tín d ng đ u t c a Nhà n c)
Qu H tr phát tri n (The Development Assistance Fund – DAF) là t ch c đ c
Chính ph giao th c hi n nhi m v tín d ng u đãi c a nhà n c theo Lu t Khuy n khích
đ u t trong n c và Ngh đ nh s 50/1999/N -CP ngày 8/7/1999 c a Chính ph , Qu HTPT có trách nhi m huy đ ng v n trung và dài h n, ti p nh n và qu n lý các ngu n v n
c a Nhà n c dành cho Tín d ng đ u t phát tri n Qu HTPT th c hi n cho vay h tr
Trang 34xu t kh u b ng ngu n v n TDNN theo quy t đ nh s 133/2001/Q -TTg ngày 10/9/2001
c a Th t ng Chính ph v vi c ban hành Quy ch tín d ng h tr xu t kh u)
Trong b i c nh n c ta chu n b gia nh p T ch c Th ng m i Th gi i (WTO), yêu c u đ i m i chính sách tín d ng đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c
là t t y u khách quan phù h p v i cam k t gia nh p WTO ng th i, yêu c u công nghi p hoá, hi n đ i hoá, phát tri n c s h t ng, khai thác các ti m n ng c a các vùng,
Tên giao d ch qu c t c a Ngân hàng phát tri n Vi t Nam: The Vietnam Development Bank (Vi t t t: VDB) i u l t ch c và ho t đ ng c a Ngân hàng Phát tri n do Th t ng Chính ph phê duy t t i Quy t đ nh s : 110/Q -TTg ngày
đ ng c a Ngân hàng phát tri n không vì m c đích l i nhu n, t l d tr b t bu c b ng 0% (không ph n tr m), không ph i tham gia b o hi m ti n g i Ngân hàng phát tri n đ c Chính ph đ m b o kh n ng thanh toán, đ c mi n n p thu và các kho n n p ngân sách Nhà n c theo quy đ nh c a pháp lu t
Trang 35* Ngu n v n ho t đ ng c a Ngân hàng phát tri n g m:
- Ngu n v n t Ngân sách Nhà n c: V n đi u l c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam;
V n c a Ngân sách Nhà n c cho các d án theo k ho ch hàng n m; V n ODA đ c Chính ph giao
- V n huy đ ng: Phát hành trái phi u và ch ng ch ti n g i theo quy đ nh c a pháp lu t;
Vay c a ti t ki m b u đi n, Qu B o hi m xã h i và các t ch c tài chính, tín d ng
trong và ngoài n c
- Nh n ti n g i y thác c a các t ch c trong và ngoài n c V n đóng góp t nguy n không hoàn tr c a các cá nhân, các t ch c kinh t , t ch c tài chính, tín d ng và các
t ch c chính tr - xã h i, các hi p h i, các h i, các t ch c trong và ngoài n c
- V n nh n y thác c p phát, cho vay c a chính quy n đ a ph ng, các t ch c kinh t ,
t ch c chính tr - xã h i, các hi p h i, các h i, các t ch c, các cá nhân trong và ngoài
n c
- Các ngu n v n khác theo quy đ nh c a pháp lu t
* Ngân hàng phát tri n th c hi n ch c n ng, nhi m v :
- Huy đ ng, ti p nh n v n c a các t ch c trong và ngoài n c đ th c hi n tín d ng
đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c theo quy đ nh c a Chính ph ;
- Th c hi n chính sách tín d ng đ u t phát tri n: Cho vay đ u t phát tri n; H tr sau đ u t ; B o lãnh tín d ng đ u t
- Th c hi n chính sách tín d ng xu t kh u: Cho vay xu t kh u; B o lãnh tín d ng xu t
kh u; B o lãnh d th u và b o lãnh th c hi n h p đ ng xu t kh u
- Nh n u thác qu n lý ngu n v n ODA đ c Chính ph cho vay l i; nh n u thác,
c p phát cho vay đ u t và thu h i n c a khách hàng t các t ch c trong và ngoài
n c thông qua h p đ ng nh n u thác gi a Ngân hàng Phát tri n v i các t ch c u
Trang 36- Th c hi n nhi m v h p tác qu c t trong l nh v c tín d ng đ u t phát tri n và tín
d ng xu t kh u
- Ngân hàng phát tri n Vi t Nam th c hi n m t s nhi m v khác do Th t ng Chính ph giao
Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam v i vai trò là công c tài chính c a Chính ph , là
đ n v đ c t ch , t ch u trách nhi m cao h n, bám sát nh ng đ nh h ng phát tri n và các gi i pháp l n mà Chính ph đã đ ra, khai thác các ngu n l c tài chính trong và ngoài
n c đ đ u t cho phát tri n và thúc đ y xu t kh u theo đúng chính sách tín d ng đ u t
phát tri n và tín d ng xu t kh u c a Chính ph phù h p v i thông l qu c t
2.1.1 3 Mô hình t ch c c a VDB
S đ 2.1: Mô hình t ch c c a Ngân hàng phát tri n Vi t Nam
Ngân hàng phát tri n Vi t Nam (VDB) đ c t ch c theo h th ng và th c hi n nhi m v th ng nh t t Trung ng đ n đ a ph ng Hi n nay h th ng có kho ng g n 2.700 cán b , nhân viên th a hành, qu n lý B máy qu n lý và đi u hành c a Ngân hàng
phát tri n Vi t Nam g m có: H i đ ng qu n lý, Ban Ki m soát và C quan đi u hành
V N PHÒNG GIAO
D CH TRONG
(Domestic Representative office)
Trang 37H i đ ng qu n lý có 6 thành viên, trong đó có 3 thành viên là chuyên trách là Ch
t ch, Phó ch t ch kiêm T ng giám đ c và m t y viên kiêm tr ng Ban ki m soát; 3 thành viên bán chuyên trách là đ i di n c p có th m quy n c a B Tài chính, B K
ho ch và u t , Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam Các thành viên H i đ ng qu n lý đ u
do Th t ng Chính ph b nhi m trên c s đ ngh c a B Tài chính và B N i v
* Ban ki m soát
Ban Ki m soát có t i đa 07 thành viên chuyên trách, là các chuyên gia am hi u v
l nh v c tài chính, tín d ng, đ u t , hi u bi t v pháp lu t Tr ng Ban Ki m soát do
H i đ ng qu n lý quy t đ nh b nhi m, mi n nhi m Các thành viên khác c a Ban Ki m soát do Ch t ch H i đ ng qu n lý b nhi m, mi n nhi m trên c s đ ngh c a Tr ng Ban Ki m soát
* C quan đi u hành
i u hành ho t đ ng Ngân hàng Phát tri n là T ng giám đ c, giúp vi c T ng giám
đ c có các Phó T ng giám đ c, K toán tr ng T ng Giám đ c là đ i di n pháp nhân c a Ngân hàng Phát tri n, ch u trách nhi m tr c H i đ ng qu n lý, tr c Th t ng Chính
ph và tr c pháp lu t v vi c đi u hành ho t đ ng c a Ngân hàng Phát tri n T ng giám
đ c Ngân hàng Phát tri n do Th t ng Chính ph b nhi m, mi n nhi m theo đ ngh
c a B tr ng B N i v , sau khi có ý ki n c a B tr ng B Tài chính và các c quan
có liên quan
B máy đi u hành Trung ng g m có các Ban, Trung tâm và V n phòng th c
hi n ch c n ng tham m u cho T ng Giám đ c theo các l nh v c đ c phân công G m có: Ban K ho ch t ng h p, Ban Ngu n v n, Ban Th m đ nh, Ban Tài chính – k toán – kho qu , Ban Tín d ng đ a ph ng, Ban Tín d ng Trung ng, Ban H tr sau đ u t và
qu n lý v n y thác, Ban T ch c cán b , Ban ki m tra n i b , Ban Qu n lý v n n c ngoài và quan h qu c t , Ban Qu n lý tài s n và xây d ng n i ngành, Ban Tín d ng xu t
kh u, Ban Pháp ch , V n phòng, Trung tâm x lý n , Trung tâm Công ngh - thông tin, Trung tâm đào t o và nghiên c u khoa h c, T p chí H tr phát tri n, V n phòng đ i di n
t i thành ph H Chí Minh và S giao d ch 1 Hà N i, S Giao d ch 2 đ t t i Thành ph
H Chí Minh
Trang 38B máy đi u hành c a Ngân hàng phát tri n Vi t Nam t i các đ a ph ng là các Chi nhánh Ngân hàng phát tri n t nh, thành ph tr c thu c Trung ng và hai Chi nhánh khu
v c (Chi nhánh khu v c C n Th - H u Giang và Chi nhánh khu v c c L c – c Nông) M i Chi nhánh có Giám đ c, m t s Phó Giám đ c và các phòng chuyên môn, nghi p v
2.1.2 Các VDB khu v c ng B ng Sông C u Long ( BSCL)
- S hình thành
Các chi nhánh VDB khu v c BSCL cùng chính th c đi vào ho t đ ng t ngày 01/07/2006 theo Q s 03/Q -NHPT ngày 01/07/2006 c a T ng Giám c Ngân hàng phát tri n Vi t Nam
Các chi nhánh VDB khu v c BSCL là t ch c tài chính Nhà n c gi vai trò quan tr ng trong vi c th c hi n chính sách TD T và TDXK c a Nhà n c trên đ a bàn khu v c Là nh ng đ n v tr c thu c VDB, có t cách pháp nhân, có b ng cân đ i k tóan, có con d u riêng, đ c m tài kho n t i kho b c Nhà n c và các ngân hàng th ng
m i trên đ a bàn
Hi n nay, khu v c BSCL g m có 11 chi nhánh: Long An, Ti n Giang, B n Tre,
ng Tháp, V nh Long, An Giang, C n Th - H u Giang, Trà Vinh, Kiên Giang, Sóc
Tr ng, Minh H i
- Mô hình t ch c
S đ 2.2: Mô hình t ch c c a cácVDB khu v c BSCL
Các chi nhánh trung tâm c a T nh, Thành ph , S CBVC c a m i Chi nhánh bình
quân là 30 ng i ng đ u b máy ho t đ ng c a các Chi nhánh là Ban Giám đ c giúp
vi c cho Giám đ c có Các phòng nghi p v g m: Phòng T ng h p, Phòng Tín d ng; Phòng tài chính k toán – kho
Phòng
T ng h p Tín d ng Phòng
Trang 39- Ch c n ng và nhi m v
Giám đ c là ng i có quy n và trách nhi m cao nh t chi nhánh, có trách nhi m t
ch c và đi u hành m i ho t đ ng c a Ngân hàng theo đúng ch c n ng nhi m v đã quy
đ nh c a H i S Trung ng Giám đ c là ng i ch u trách nhi m tr c T ng Giám c
VDB và tr c pháp lu t Giám đ c có nhi m v ch đ o th c hi n, giám sát, ki m tra các Phó Giám c, các phòng nghi p v , quy trình và th l ch đ l u hành: báo cáo k t qu công vi c c a chi nhánh ngân hàng theo đ nh k ho c đ t xu t theo yêu c u c a T ng
Giám c; phân công trách nhi m c th trong Ban giám đ c; t ch c s p s p và qu n lý lao đ ng làm vi c t i các chi nhánh theo lu t Lao đ ng
Phó giám đ c, là ng i giúp vi c cho giám đ c, đ c y quy n ký thay Giám đ c các v n b n giao d ch, gi y t liên quan đ n l nh v c đ c phân công ph trách Phó giám
đ c ch u trách nhi m tr c Gám đ c và tr c pháp lu t i u hành m i phòng là Tr ng phòng và m t s Phó phòng giúp vi c cho Tr ng phòng
2.2 KHÁI QUÁT TỊNH HỊNH KINH T Xẩ H I KHU V C BSCL
BSCL là vùng kinh t , vùng s n xu t nông nghi p l n và ho t đ ng sôi đ ng c a
Vi t Nam Th h ng và t ph n đóng góp vào kinh t c n c luôn v trí hàng đ u trong
8 vùng kinh t c a Vi t Nam
Trong giai đo n 2003-2008 Vùng BSCL đã có nh ng b c phát tri n quan tr ng
và khá toàn di n v kinh t - xã h i: T c đ t ng tr ng kinh t GDP trong 5 n m
2003-2008 c a vùng đ t bình quân 10,41% (cao h n m c bình quân chung c a c n c 7,5%); Trong đó, GDP ngành nông - lâm - ng nghi p t ng kho ng 7%/n m; Công nghi p - xây
d ng t ng 17%/n m; Th ng m i-d ch v t ng: 13%/n m V c c u GDP có b c c i thi n, n m 2008 t tr ng nông - lâm - ng nghi p chi m kho ng 45%/n m (n m 2003: 52,75%); Công nghi p - xây d ng chi m 23%/n m; Th ng m i - d ch v chi m: 32%/n m T ng v n đ u t xã h i toàn vùng trong 5 n m qua đ t 180 ngàn t đ ng, v t 20% k ho ch, đã có 204 d án FDI v i t ng s v n đ ng ký 1,55 t USD Nhi u ch tiêu
v v n hóa, xã h i đ t và v t so v i m c tiêu đ ra nh gi m t 27,3% s h nghèo toàn vùng xu ng còn 11,02%, t o vi c làm m i t i ch cho 1,4 tri u lao đ ng,
Tuy nhiên, bên c nh nh ng thành t u, k t qu đ t đ c, vùng BSCL còn t n t i nhi u nh c đi m, y u kém C th : t ng tr ng kinh t khu v c v n ch a n đ nh, ch a
Trang 40t ng x ng v i ti m n ng v đ t, n c, khí h u c a vùng, đ c bi t là so v i các l i th v
s n xu t nông nghi p, th y s n T c đ t ng GDP bình quân đ u ng i đ t th p, m i b ng 67% so v i m c bình quân chung c a c n c; Chuy n d ch c c u kinh t còn ch m, t
tr ng công nghi p-xây d ng trong GDP m i chi m 23%, b ng 50% so bình quân c n c;
H th ng k t c u h t ng còn l c h u, ch a đáp ng yêu c u phát tri n; Môi tr ng đ u t kém phát tri n, ch a thu hút đ c nhi u các nhà đ u t trong và ngoài n c; Ch t l ng ngu n nhân l c và m t b ng dân trí th p h n c n c, t l đói nghèo còn cao,…(trích
thông báo k t lu n c a Th t ng Nguy n T n D ng t i H i ngh phát tri n kinh t - xã
h i vùng BSCL giai đo n 2006-2010)
2.2.1 i u ki n t nhiên
V trí đ a lý: BSCL là ph n cu i c a lãnh th Vi t Nam, thu c h l u v c sông
Mê kông BSCL có di n tích t nhiên toàn vùng là 40.263km2, b ng 12,1% di n tích c
n c; Trong đó có kho ng 65% di n tích đ t đ c dùng đ s n xu t nông nghi p và nuôi
tr ng thu s n, b ng 31,7% so v i di n tích s d ng nông nghi p c n c
BSCL có v trí nh m t bán đ o v i 3 phía ông, Nam và Tây Nam giáp bi n (có đ ng b bi n dài 700km), phía Tây giáp v i Campuchia và phía B c giáp v i vùng kinh t ông Nam B , vùng kinh t l n nh t c a Vi t Nam hi n nay BSCL n m trên
đ a hình t ng đ i b ng ph ng, m ng l i sông ngòi, kênh r ch phân b r t dày thu n l i cho giao thông thu vào b c nh t so v i các vùng mi n n c ta
Di n tích BSCL là 40.263 km2, trong đó t nh Kiên Giang là đ n v có di n tích
l n nh t v i 6.346 km2, chi m 16% di n tích các t nh BSCL C n Th là đ n v có di n tích th p nh t v i 1.401km2, chi m 3% di n tích vùng BSCL