--- CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT HOÀNG THỊ THU HUYỀN SỰ THẤT BẠI CỦA HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC QUA PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NĂM 2009 VÀ MỘT SỐ KHUYẾN
Trang 1-
CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT
HOÀNG THỊ THU HUYỀN
SỰ THẤT BẠI CỦA HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN
TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC QUA PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NĂM 2009 VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
Chuyên Ngành: Chính sách công Mã số: 603114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.TRẦN THỊ QUẾ GIANG
TP Hồ Chí Minh - năm 2010
Trang 20L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n
và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m
c a Tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh hay Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright
TP.HCM, ngày tháng n m 2010
Tác gi
Hoàng Th Thu Huy n
Trang 3M C L C
L I CAM OAN i
M C L C ii
DANH M C CÁC T , NG VI T T T iv
DANH M C B NG v
DANH M C BI U vi U TÓM T T TÀI vii
M U 1 U 1 B i c nh và câu h i nghiên c u 1
2 Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u 3
3 Ý ngh a và k t c u c a đ tài 4
PH N I S C N THI T VÀ TÌNH HÌNH HUY NG V N TÍN D NG NHÀ N C QUA PHÁT HÀNH TPCP VI T NAM 5
1.1 Khái ni m và vai trò c a TDNN 5
1.1.1 Khái ni m TDNN 5
1.1.2 Vai trò c a TDNN 5
1.2 Hình th c huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP 7
1.2.1 Khái ni m TPCP 7
1.2.2 u, nh c đi m c a hình th c huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP 7
1.3 Nhu c u huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam 8
1.4 Tình hình huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam t n m 2000 đ n nay 11
1.4.1 Giá tr TPCP phát hành qua các n m 11
1.4.2 C c u TPCP phát hành theo k h n 15
1.4.3 Các ph ng th c phát hành TPCP 16
1.4.4 Qui mô các đ t phát hành TPCP 17
Trang 41.4.5 i t ng mua TPCP 18
PH N II P HÂN TÍCH NH NG NGUYÊN NHÂN CHÍNH D N N S TH T B I C A CÁC T PHÁT HÀNH TPCP VI T NAM N M 2009 20
2.1 S th t b i c a ho t đ ng huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP n m 2009 20
2.2 Phân tích nh ng nguyên nhân chính d n đ n s th t b i c a các đ t phát hành TPCP n m 2009 22
2.2.1 Môi tr ng kinh t không thu n l i do tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t toàn c u và nh ng y u t b t n kinh t v mô trong n c 22
2.2.2 Nguyên nhân trên th tr ng s c p 23
2.2.3 Nguyên nhân trên th tr ng th c p 35
2.2.3.1 Qui mô th tr ng 37
2.2.3.2 Hàng hóa TPCP trên th tr ng 38
2.2.3.3 N T tham gia th tr ng 39
2.2.3.4 C s h t ng k thu t ph c v giao d ch và thông tin th tr ng 42
PH N III KHUY N NGH CHÍNH SÁCH 45
3.1 D b nh ng b t c p c a công c LSCB hi n nay 46
3.2 m b o c ch lãi su t TPCP linh ho t, đ c xác đ nh d a trên quan h cung – c u v v n trên th tr ng 47
3.3 Phát tri n hàng hóa cho th tr ng và t p trung phát hành TPCP theo lô l n, h ng đ n hình thành đ ng cong lãi su t chu n c a TPCP 48
3.4 Thu hút s tham gia đông đ o c a N T, phát tri n h th ng nhà t o l p th tr ng 49
3.5 Phát tri n c s h t ng giao d ch và công khai, minh b ch hóa thông tin 50
K T LU N 52
TÀI LI U THAM KH O 55
PH L C 59
Trang 63DANH M C B NG
B ng 1.1: Cân đ i NSNN và ngu n bù đ p b i chi c a Vi t Nam 2000 – 2010E 9
B ng 1.2: Giá tr TPCP phát hành giai đo n 2000 – 3/2010 12
B ng 2.1: Chênh l ch gi a lãi su t yêu c u c a N T và lãi su t tr n TPCP m t s đ t phát hành n a đ u n m 2009 25
B ng 2.2: Chênh l ch lãi su t yêu c u c a N T và tr n lãi su t TPCP các đ t phát hành cu i n m 2009 27
B ng 2.3: M t s ch tiêu kinh t Vi t Nam giai đo n 2006 - 2007 29
B ng 2.4: C c u và ICOR v n đ u t xã h i giai đo n 1995 – 2008 33
B ng 2.5: Giá tr TPCP niêm y t và giao d ch giai đo n 2000 - 2008 37
Trang 74DANH M C BI U
Bi u 1.1: Giá tr TPCP phát hành theo m c đích s d ng giai đo n 2000 – 2006 10
Bi u 1.2: T c đ t ng GDP và CPI giai đo n 2001 – 2010 13
Bi u 1.3: TPCP phát hành theo k h n giai đo n 2000 – 2008 15
Bi u 1.4: TPCP phát hành theo các ph ng th c giai đo n 2000 – 2008 16
Bi u 1.5: Qui mô các đ t phát hành TPCP 18
Bi u 1.6: T tr ng TPCP phát hành theo đ i t ng giai đo n 2000 - 2008 19
Bi u 2.1: Xu h ng t ng c a lãi su t liên ngân hàng nh ng tháng cu i n m 2009 26
Bi u 2.2: Bi n đ ng lãi su t trên th tr ng ti n t n m 2009 26
Bi u 2.3: Di n bi n l i su t TPCP qua các tháng n m 2009 28
Bi u 2.4: Qui mô th tr ng trái phi u m t s qu c gia Châu Á (% GDP) 38
Bi u 2.5: T ng giá tr giao d ch TPCP c a N TNN trong n m 2009 41
Bi u 2.6: T l giao d ch TPCP c a N TNN và N T trong n c n m 2009 41
Trang 85TÓM T T TÀI
Trái phi u chính ph (TPCP) là công c quan tr ng c a h u h t các qu c gia,
đ c bi t là các qu c gia đang phát tri n nh m huy đ ng v n bù đ p thâm h t ngân sách nhà n c (NSNN) và tài tr chi đ u t phát tri n nh ng qu c gia có th
tr ng tài chính phát tri n, TPCP là hàng hóa ch ch t trên th tr ng ch ng khoán (TTCK), lãi su t TPCP đóng vai trò là lãi su t mang tính đ nh h ng trên th
tr ng V i đ c tính r i ro th p, TPCP là lo i hàng hóa quan tr ng trong vi c xây
d ng danh m c đ u t hi u qu c a các nhà đ u t (N T)
Vi t Nam, giai đo n 2000 – 2008, phát hành TPCP là kênh huy đ ng v n quan tr ng bù đ p b i chi ngân sách và tài tr các d án đ u t phát tri n qu c gia trong l nh v c th y l i, y t , giáo d c N m 2009, nhu c u huy đ ng v n qua phát hành TPCP càng t ng cao nh m bù đ p s gia t ng c a b i chi NSNN và đáp ng nhu c u v n tài tr gói kích thích kinh t c a Chính ph Tuy nhiên, ho t đ ng huy
đ ng v n qua phát hành TPCP trong n m 2009 đã g p r t nhi u khó kh n, hàng lo t
đ t phát hành TPCP không huy đ ng đ c đ ng nào cho ngân sách và r t nhi u đ t phát hành TPCP không có N T nào tham gia
Nghiên c u này s đi sâu tìm hi u nh ng nguyên nhân chính d n đ n s th t b i
c a ho t đ ng huy đ ng v n tín d ng Nhà n c (TDNN) qua phát hành TPCP
Vi t Nam trong n m 2009, t đó khuy n ngh m t s chính sách quan tr ng và có tính kh thi nh t nh m nâng cao kh n ng huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP trong giai đo n t i
tài nghiên c u g m ba ph n Trong ph n m t, tác gi trình bày s l c khái
ni m và vai trò c a TDNN, khái quát tình hình huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP c a Vi t Nam trong giai đo n t n m 2000 đ n nay Ph n này c ng ch ng
Trang 9minh nhu c u v n qua phát hành TPCP c a Vi t Nam t n m 2000 đ n nay, đ c
bi t là trong n m 2009 và c trong giai đo n t i
Trong ph n hai, tác gi mô t s th t b i c a ho t đ ng huy đ ng v n qua kênh phát hành TPCP n m 2009 và phân tích các nguyên nhân chính d n đ n th t b i c a
ho t đ ng huy đ ng v n trong n m 2009 Nguyên nhân th nh t là n m 2009 môi
tr ng kinh t không thu n l i do tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t toàn c u và
nh ng y u t b t n kinh t v mô trong n c; th hai, th tr ng s c p (th
tr ng phát hành) tr n lãi su t c a TPCP do BTC đ a ra quá th p, không đ t k
v ng c a N T; và th ba đó là trên th tr ng th c p (th tr ng giao d ch), tính thanh kho n c a TPCP m c th p nên không h p d n đ c N T
Trên c s phân tích nh ng nguyên nhân chính d n đ n s th t b i c a ho t
đ ng huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP n m 2009 ph n hai, trong ph n
ba đ tài khuy n ngh m t s chính sách quan tr ng và có tính kh thi nh t nh m c i thi n nh ng b t c p, t o đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP trong giai đo n t i Theo tác gi , có hai nhóm gi i pháp c n th c
hi n ngay bao g m: Th nh t là nhóm chính sách v lãi su t, đ m b o c ch xác
đ nh lãi su t TPCP linh ho t, d a vào cung – c u th tr ng trên c s đ u th u
c nh tranh lãi su t Vi c d b nh ng b t c p c a công c lãi su t c b n (LSCB) đang t n t i hi n nay là y u t quan tr ng đ công c này không t o ra rào c n đ i
v i lãi su t TPCP Th hai, nhóm chính sách nh m nâng cao tính thanh kho n c a TPCP trên th tr ng th c p nh đa d ng hóa s n ph m, thu hút s tham gia đông
đ o N T, thi t l p h th ng nhà t o l p th tr ng, phát tri n c s h t ng giao
d ch TPCP và minh b ch hóa thông tin
Trang 10
6
M U
1 61 B i c nh và câu h i nghiên c u
Vi t Nam là m t n n kinh t đang phát tri n nên nhu c u v v n đ ph c v đ u
t phát tri n, đ c bi t ngu n v n dài h n đ u t cho c s h t ng là r t l n T l
v n đ u t toàn xã h i trên t ng s n ph m trong n c (GDP) c a Vi t Nam n m
2009 lên đ n 42,4% và bình quân c a c giai đo n 1995 – 2009 là 30,7%/n m1
Nh m đáp ng nhu c u v n cho đ u t phát tri n, Vi t Nam đã đ y m nh huy
đ ng v n c trong và ngoài n c, trong đó phát hành trái phi u Chính ph (TPCP)
là m t kênh quan tr ng Theo th ng kê c a B tài chính (BTC), trong giai đo n
2000 – 2007, v n huy đ ng t phát hành TPCP bù đ p kho ng 64% thâm h t NSNN và tài tr các d án đ u t tr ng đi m qu c gia trong l nh v c giao thông
th y l i, đ u t xây d ng, kiên c hóa tr ng h c Giai đo n 2005 – 2007, v i
nh ng y u t thu n l i c a n n kinh t toàn c u, s phát tri n n đ nh c a n n kinh
t trong n c, kh i l ng v n huy đ ng qua phát hành TPCP n i đ a t ng cao, bình quân đ t 50.000 t đ ng/n m, t ng đ ng kho ng 5% GDP Ngoài ra, Vi t Nam
c ng đã thành công trong đ t huy đ ng v n qua phát hành TPCP l n đ u tiên ra th
7,125%/n m Tuy nhiên, t gi a n m 2008 đ n nay, tr c tác đ ng b t l i c a cu c
kh ng ho ng tài chính toàn c u, cùng nh ng y u t b t n kinh t v mô trong n c
1
Nguy n Phi Lân (2010), “H ng t i t ng tr ng b n v ng t i Vi t Nam”, T p chí Ngân hàng, s 6 tháng
3/2010, trang 1-9,[15]
Trang 11và h n h t là nh ng v n đ t n t i c a chính th tr ng ch ng khoán n này thì huy
đ ng v n qua phát hành TPCP có xu h ng gi m c bi t, trong n m 2009, các
đ t phát hành TPCP liên ti p th t b i Theo th ng kê, n m 2009 S Giao d ch
Ch ng khoán Hà N i (HNX) đã t ch c 51 đ t đ u th u TPCP b ng n i t v i t ng
kh i l ng g i th u là 62.700 t đ ng nh ng k t qu ch huy đ ng đ c 2.578 t
đ ng, t c t l thành công ch đ t 4,18% áng nói h n là có r t nhi u phiên đ u
th u không có N T nào tham gia Do v y, vi c tìm hi u nh ng nguyên nhân d n
đ n s th t b i liên ti p c a các đ t phát hành TPCP g n đây đang là m t yêu c u
c p thi t nh m đ a ra nh ng khuy n ngh thi t th c góp ph n c i thi n và nâng cao
kh n ng thành công c a các đ t phát hành TPCP trong th i gian t i Vi c kh i thông kênh huy đ ng v n t phát hành TPCP c ng s góp ph n quan tr ng thúc đ y
s phát tri n c a th tr ng trái phi u (TTTP) nói riêng và th tr ng tài chính Vi t Nam nói chung trong giai đo n t i qua vi c hình thành m t kh i l ng hàng hóa đa
d ng trên th tr ng c bi t, tín phi u kho b c v i nhi u k h n tr thành m t hàng hóa ch ch t trên th tr ng m (TTM), t o công c đi u hành chính sách ti n
t qu c gia làm rõ n i dung trên, đ tài s t p trung gi i quy t hai câu h i sau:
1 Nh ng nguyên nhân chính nào làm cho các đ t đ u th u trái phi u Chính
ph Vi t Nam trong n m 2009 liên t c th t b i?
2 Nh ng gi i pháp tr ng tâm nh m nâng cao kh n ng huy đ ng v n tín d ng Nhà n c (TDNN) qua phát hành TPCP là gì?
Trang 121 72 Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u
tài ch gi i h n nghiên c u hình th c huy đ ng v n TDNN b ng phát hành TPCP, không nghiên c u các hình th c TDNN khác nh vay ODA hay vay n ngân hàng TPCP đ c đ c p trên đây g m các lo i trái phi u ng n, trung và dài h n do Chính ph phát hành b ng đ ng n i t (VND) và ngo i t (USD) trong giai đo n t
n m 2000 đ n nay, không nghiên c u các lo i trái phi u do đ a ph ng và trái phi u
do Chính ph b o lãnh phát hành
tr l i các câu h i nghiên c u c a đ tài, tác gi s d ng các ph ng pháp
lu n chính là t ng h p, th ng kê mô t , phân tích, đ i chi u so sánh Trong ph n
m t, ph ng pháp t ng h p và th ng kê mô t đ c s d ng chính đ khái quát v nhu c u và tình hình huy đ ng TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam t n m
2000 đ n nay
Trong ph n hai và ba, ph ng pháp th ng kê mô t , phân tích qui n p và di n
d ch, k t h p v i đ i chi u so sánh đ c s d ng đ tr l i câu h i nghiên c u th
nh t: nh ng nguyên nhân chính nào làm cho các đ t đ u th u TPCP Vi t Nam trong
n m 2009 liên t c th t b i? C th , vi c t ng h p, mô t , đ i chi u so sánh lãi su t TPCP phát hành trong n m 2009 v i lãi su t đ t th u c a N T, m t b ng lãi su t huy đ ng, cho vay trên th tr ng, l i su t TPCP cùng k h n đang giao d ch trên
th tr ng s làm rõ s b t c p c a lãi su t TPCP phát hành trên TTTP s c p trong
n m qua và vì v y đã không thu hút đ c N T Nh ng khía c nh khác nh qui mô,
ch ng lo i hàng hóa TPCP, c s h t ng giao d ch c ng đ c mô t , k t h p v i
đ i chi u so sánh v i các qu c gia ông Á c ng nh TTTP M đ th y rõ nh ng
Trang 13h n ch c a TTTP th c p Vi t Nam hi n nay khi n tính thanh kho n c a lo i
ch ng khoán n này còn m c r t th p T nh ng t ng h p, phân tích, đ i chi u và
so sánh c th tr ng TPCP s c p và th c p, tác gi đ xu t nh ng khuy n ngh chính sách có tính kh thi và thi t th c nh t nh m nâng cao kh n ng huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam giai đo n t i
1 83 Ý ngh a và k t c u c a đ tài
Nh v a đ c p trên đây, đ tài mang l i cái nhìn khái quát v tình hình huy
đ ng TDNN qua hình th c phát hành TPCP Vi t Nam giai đo n t 2000 đ n nay Trong đó, đ tài đi sâu tìm hi u và phân tích nh ng nguyên nhân chính d n đ n s
th t b i c a ho t đ ng huy đ ng v n qua phát hành TPCP trong n m 2009 v a qua
đ t đó đ xu t nh ng khuy n ngh chính sách nh m nâng cao kh n ng huy đ ng
v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam trong giai đo n t i Ngoài ph n m
đ u và k t lu n, c u trúc c a đ tài bao g m ba ph n chính Ph n m t trình bày khái quát s c n thi t và tình hình huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam giai đo n t n m 2000 đ n nay Ph n hai mô t s th t b i c a ho t đ ng huy
đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP n m 2009, đánh giá và phân tích nh ng nguyên nhân chính d n đ n s th t b i đó Ph n ba trình bày m t s khuy n ngh chính sách giúp Vi t Nam nâng cao kh n ng huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP trong giai đo n t i
Trang 143 21.1.2 Vai trò c a TDNN
V m t lý thuy t, TDNN có b n vai trò quan tr ng (Tr n V n Giao (2009)
Th nh t, TDNN giúp phân ph i l i các ngu n l c tài chính c a xã h i thông qua vi c Chính ph th c hi n huy đ ng các ngu n v n t các t ch c, cá nhân trong
và ngoài n c và cho các doanh nghi p, t ch c kinh doanh, h gia đình vay l i
nh m th a mãn nhu c u đ u t phát tri n theo k ho ch, đ nh h ng c a Nhà n c
Th hai, TDNN góp ph n bù đ p thâm h t NSNN và lành m nh hóa n n tài chính – ti n t qu c gia Vi c vay n c a Nhà n c là m t bi n pháp tín d ng quan
tr ng nh m bù đ p thi u h t NSNN và b sung ngu n v n đ u t phát tri n Chính
ph có th th c hi n huy đ ng v n t các thành ph n kinh t trong n c c ng nh
t các Chính ph , t ch c, cá nhân n c ngoài d i các hình th c phát hành tín phi u, trái phi u kho b c, ch ng ch đ u t và các hi p đ nh vay n C ch TDNN
Trang 15ra đ i giúp xóa b c ch phát hành ti n đ bù đ p thâm h t NSNN, là n n t ng cho
vi c lành m nh hóa khu v c ti n t - ngân hàng, góp ph n duy trì giá tr đ ng n i t
qu c gia TDNN ra đ i còn giúp tách b ch ho t đ ng tín d ng chính sách và tín
d ng th ng m i, có tác d ng tích c c h n ch r i ro thanh kho n cho các ngân hàng th ng m i (NHTM)
Th ba, TDNN góp ph n đi u ch nh c c u kinh t , nâng cao hi u qu đ u t
M c tiêu c a TDNN là th c hi n ch c n ng đi u ti t v mô n n kinh t , gi i quy t
nh ng v n đ t n t i c a c ch th tr ng nh phân hóa giàu nghèo, hàng hóa công Vì v y, TDNN t p trung vào các d án qua đó tr c ti p ho c gián ti p khuy n khích phát tri n các ngành ngh , l nh v c theo đ nh h ng c a Nhà n c, góp ph n đi u ch nh c c u kinh t Bên c nh đó, n u các c ch , chính sách qu n
lý TDNN đ c qui đ nh ch t ch s có tác đ ng tích c c trong vi c phân b ngu n
v n m t cách hi u qu cho ho t đ ng đ u t thu c trách nhi m tài chính qu c gia
Th t , TDNN cung c p hàng hóa cho th tr ng tài chính, tham gia đi u ti t
ti n t và ki m ch l m phát ho c gi m phát trong n n kinh t Huy đ ng TDNN thông qua phát hành TPCP k h n ng n, trung và dài h n s góp ph n b sung, đa
d ng hóa hàng hóa trên th tr ng tài chính c bi t, tín phi u kho b c đ c phát hành v i kh i l ng l n và th ng xuyên tr thành hàng hóa ch l c tham gia TTM
- m t công c gián ti p đ đi u hành chính sách ti n t qu c gia Tùy vào tình hình kinh t t ng th i k nh t đ nh, NHNN s s d ng TPCP v i các k h n thích h p
đ b m ho c rút ti n ra kh i l u thông nh m đi u hòa, n đ nh ti n t và ki m ch
l m phát ho c gi m phát trong n n kinh t
Trang 16đ c phát hành d i d ng ch ng ch ho c bút toán ghi s
3 41.2.2 u, nh c đi m c a hình th c huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP
Huy đ ng v n TDNN có th đ c th c hi n qua các hình th c nh h tr phát tri n chính th c (ODA), vay n ngân hàng hay phát hành TPCP Huy đ ng v n qua phát hành TPCP là hình th c huy đ ng TDNN thông qua vi c Chính ph phát hành
ch ng khoán n đ vay n trong và ngoài n c u đi m c a hình th c này là ph m
vi huy đ ng v n r ng vì Chính ph có th th c hi n vi c phát hành TPCP đ huy
đ ng v n c th tr ng trong n c và qu c t M t u đi m n a đó là phát hành TPCP t o đi u ki n vay n trung và dài h n cho Nhà n c trong khi ng i mua TPCP không nh t thi t ph i n m gi trái phi u cho đ n khi đáo h n mà có th chuy n nh ng TPCP đ thu h i v n trên th tr ng th c p TPCP đ c phát hành
và giao d ch trên th tr ng góp ph n đa d ng hóa hàng hóa trên th tr ng tài
Trang 17chính, là công c quan tr ng đ th c hi n chính sách ti n t qu c gia Chính vì v y
2 11.3 Nhu c u huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam
Vi t Nam, phát hành TPCP đ c s d ng nh m t kênh quan tr ng nh m huy đ ng v n bù đ p thâm h t ngân sách và tài tr các d án đ u t phát tri n qu c gia S li u th ng kê b ng 1.1 cho th y, ch a k các kho n chi ngoài ngân sách
đ c th c hi n thông qua các qu tài chính Nhà n c ngoài ngân sách, thâm h t ngân sách c a Vi t Nam su t giai đo n 2000 – 2008 luôn m c x p s 5% GDP/n m N m 2009, v i vi c đ a ra gói kích thích kinh t qui mô 8 t USD c a Chính ph (t ng đ ng kho ng 10% GDP c a n m 2009) nh m ng n ch n đà suy
gi m và kích thích t ng tr ng kinh t tr c tác đ ng b t l i c a kh ng kho ng kinh
t toàn c u đã đ y m c thâm h t NSNN c a Vi t Nam lên đ n 6,9% GDP.2
Trang 18B ng 1.1: Cân đ i NSNN và ngu n bù đ p b i chi c a Vi t Nam 2000 – 2010E
Theo s li u th ng kê c a BTC, v n huy đ ng t phát hành TPCP giai đo n
2000 – 2006 tài tr trên 64% thâm h t NSNN c a Vi t Nam, chi m 73% t ng giá tr TPCP phát hành giai đo n này Ngoài bù đ p thâm h t NSNN, v n huy đ ng t TPCP còn nh m tài tr các d án đ u t phát tri n kinh t theo đ nh h ng Nhà
n c (h ch toán ngoài ngân sách) Trong giai đo n 2000 – 2006, kho ng 20% v n
t phát hành TPCP dùng đ tài tr cho các d án đ u t tr ng đi m qu c gia trong các l nh v c giao thông th y l i, đ u t xây d ng, nâng c p b nh vi n tuy n huy n,
th c hi n ch ng trình kiên c hóa tr ng h c (bi u 1.1)
V i qui mô thâm h t NSNN ti p t c gia t ng t 2007 đ n nay, đ c bi t trong
n m 2009, tr c nhu c u v n tài tr gói kích thích kinh t c a Chính ph thì áp l c huy đ ng v n t kênh phát hành TPCP c a Vi t Nam càng l n h n r t nhi u C
th , theo s li u báo cáo t BTC, nhu c u v n TPCP trong n m 2009 lên đ n
Trang 19200.000 t đ ng4
và n m 2010, theo c tính, nhu c u v n t TPCP là 114.000 t
đ ng, bao g m 56.000 t đ ng v n TPCP theo k ho ch gi i ngân đã đ c Chính
ph phê duy t5 và nhu c u thanh toán n vay TPCP đáo h n trong n m 2010 trên 50.000 t đ ng6
(Tham kh o d n TPCP n i t Vi t Nam vào th i đi m cu i n m
2008 t i ph l c 2)
Bi u 1.1: Giá tr TPCP phát hành theo m c đích s d ng giai đo n 2000 – 2006
Huy đ ng v n b ng TPCP theo m c đích s d ng (bình quân giai đo n 2000 - 2006 (%))
Ngu n: T ng h p c a tác gi t s li u công b c a B tài chính,[36]
Trong giai đo n t i, đ bù đ p thâm h t NSNN và đáp ng nhu c u v n ph c v
đ u t phát tri n kinh t ngày càng cao c a Vi t Nam thì ho t đ ng huy đ ng v n
4
Nhu c u huy đ ng v n t TPCP n m 2009 kho ng 200.000 t đ ng, trong đó, KBNN là 126.000 t đ ng, Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam (VDB) 40.000 t đ ng, Ngân hàng Chính sách xã h i 10.000 t đ ng
5 Trong 56.000 t đ ng v n TPCP đ c duy t, v n cho các d án ngành giao thông v n t i là 28.000 t đ ng,
th y l i 13.600 t đ ng, y t 5.600 t đ ng, di dân tái đ nh c th y đi n S n La 1.500 t đ ng, giáo d c 6.500 t đ ng
6
Tham kh o t i trang 3-21527624.html , truy c p ngày 1/4/2010
Trang 20http://www.tin247.com/nam_2010_se_co_66000_ty_dong_von_trai_phieu_chinh_phu-TDNN qua phát hành TPCP s ti p t c đ c đ y m nh, nh t là trong b i c nh ngu n v n h tr chính th c (ODA) s có xu h ng gi m d n khi Vi t Nam đã tr thành n c có thu nh p bình quân đ u ng i trên 1.000 USD Vi c vay m n t m
th i t NHNN s ti m n nh ng r i ro gia t ng l m phát trong n n kinh t n u không đ c ki m soát h p lý, gây khó kh n cho ho t đ ng đi u hành chính sách
ti n t
c bi t, đ y m nh huy đ ng v n cho ngân sách b ng vi c phát hành TPCP v i nhi u k h n khác nhau c ng s góp ph n phát tri n hàng hóa c a th tr ng tài chính, qua đó góp ph n quan tr ng vào s phát tri n c a TTCK nói chung và TTTP
Vi t Nam nói riêng Ngoài ra, TPCP còn là công c đ các NHTM s d ng nh m đa
d ng hóa r i ro và đ m b o tính thanh kho n thông qua vi c c m c , chi t kh u t i NHNN hay trên th tr ng liên ngân hàng đ vay v n khi c n thi t c bi t, tín phi u kho b c hi n là hàng hóa ch ch t trên TTM, là công c quan tr ng giúp NHNN đi u ti t cung – c u ti n trong n n kinh t nh m kìm ch l m phát, n đ nh
ti n t
2 21.4 Tình hình huy đ ng v n TDNN qua phát hành TPCP Vi t Nam t
n m 2000 đ n nay
3 51.4.1 Giá tr TPCP phát hành qua các n m
Trong th i gian qua, ho t đ ng phát hành TPCP đã đ t nh ng k t qu nh t đ nh
Kh i l ng và giá tr TPCP phát hành t ng lên qua các n m, đ c bi t giai đo n 2005 – 2007, giá tr TPCP phát hành t ng r t m nh (b ng 1.2)
Trang 21B ng 1.2: Giá tr TPCP phát hành giai đo n 2000 – 3/2010
Ngu n: T ng h p và tính toán c a tác gi t s li u công b c a BTC,[36]
và T ng C c Th ng Kê [39]
K t qu này đ t đ c là do trong giai đo n này n n kinh t Vi t Nam đ t đ c
nh ng thành t u t ng tr ng r t kh quan: kinh t v mô n đ nh, t c đ t ng tr ng kinh t liên t c duy trì m c trên 7%/n m (bi u 1.2), v n đ u t n c ngoài vào
Vi t Nam liên t c t ng cao, n m 2007 c ng là n m Vi t Nam chính th c tr thành thành viên c a t ch c th ng m i th gi i (WTO) Thêm vào đó, vi c NHNN th c
hi n chính sách gi n đ nh lãi su t c b n trong m t kho ng th i gian dài7
Trang 22ch phát hành TPCP theo lô l n t gi a n m 2006 c ng là nh ng y u t góp ph n làm t ng l ng v n TPCP huy đ ng trong giai đo n này
Bi u 1.2: T c đ t ng GDP và CPI giai đo n 2001 – 2010
T c đ t ng GDP và CPI giai đo n 2001 - 2010E
6,2 0,8
19,9
6,5 10,0
qu c t đã thành công v i t ng giá tr phát hành là 750 tri u USD, th i h n 10 n m,
v i l i su t 7,125%/n m ây là m t b c đi quan tr ng giúp Vi t Nam m r ng
ph m vi huy đ ng v n qua phát hành trái phi u ra th tr ng v n qu c t , đ ng th i
c ng giúp hình thành m t m c lãi su t tham chi u, làm c s xác đ nh lãi su t trái phi u phát hành c a các doanh nghi p và đ a ph ng Vi t Nam huy đ ng v n trên
th tr ng qu c t
Tuy đ t đ c nh ng thành công nh t đ nh nh v a nêu trên nh ng t gi a n m
2008 đ n nay, tr c tác đ ng b t l i c a cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u,
nh ng y u t b t n c a kinh t v mô trong n c và h n h t là nh ng t n t i ch a
Trang 23đ c c i thi n c a chính th tr ng ch ng khoán n này đã làm cho giá tr TPCP phát hành đ c b ng đ ng n i t s t gi m đáng k Trong n m 2009, hàng lo t các
đ t phát hành đ u không huy đ ng đ c đ ng nào cho ngân sách
Không thành công trong huy đ ng v n qua phát hành TPCP b ng n i t nh ng TPCP phát hành b ng ngo i t trong n m 2009 l i đ t đ c k t qu khá t t Theo
th ng kê đ n cu i n m 2009, S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i (HNX) đã t ch c
7 phiên đ u th u TPCP b ng ngo i t , t l thành công đ t 61,35% v i t ng kh i
l ng v n huy đ ng đ c 460,11 tri u USD/750 tri u USD g i th u Vi c Chính
ph đ y m nh phát hành TPCP b ng ngo i t trong n m 2009 v a qua th c s c n thi t nh m thu hút v n ngo i t cho n n kinh t , b sung cho th tr ng m t lo i hàng hóa ch t l ng cao, đáp ng nhu c u đa d ng hóa danh m c c a N T, phù
h p v i xu th m c a, h i nh p hi n nay c a n n kinh t N u so v i phát hành TPCP ra n c ngoài thì huy đ ng v n qua phát hành TPCP b ng ngo i t trong
n c có chi phí lãi vay th p h n C th l i su t TPCP ngo i t phát hành trong
n c n m 2009 ch kho ng 2,98% - 3%/n m đ i v i k h n 1 n m; 3,6% - 3,9%/n m đ i v i k h n 2 – 3 n m, trong khi đó TPCP k h n 10 n m c a Vi t Nam phát hành qu c t trong tháng 1/2010 ch u m c l i su t lên đ n 6,95%/n m
Vi c huy đ ng v n b ng ngo i t thông qua phát hành TPCP trong n c còn góp
ph n giúp các NHTM đ c h ng chênh l ch lãi su t và không ph i g i ti n n c ngoài v i lãi su t th p Tuy v y, vi c phát hành TPCP b ng ngo i t trong n c
Trang 24c ng c n đ c tính toán, cân nh c h p lý đ tránh phát sinh r i ro t giá và tình
tr ng đô la hóa trong n n kinh t 8
3 61.4.2 C c u TPCP phát hành theo k h n
TPCP Vi t Nam phát hành hi n bao g m tín phi u kho b c (k h n d i 1 n m)
và TPCP k h n t 2 – 15 n m Ngoài tín phi u kho b c, TPCP k h n 5 n m và 2
n m thu hút đ c nhi u s quan tâm c a N T (bi u 1.3) S a thích trái phi u có
k h n t ng đ i ng n ph n nào th hi n s lo ng i c a N T tr c s gia t ng l m phát và s bi n đ ng c a lãi su t th tr ng i u này càng th hi n rõ h n trong
n m 2008 và 2009 khi h u nh các TPCP k h n trên 5 n m đ u không thu hút
Bi u 1.3: TPCP phát hành theo k h n giai đo n 2000 – 2008
C c u TPCP phát hành theo k h n (bình quân giai đo n 2000 - 2008) (%)
2 n m 15,1%
3 n m 3,2%
10 n m 8,3%
15 n m 0,3% <1 n m
44,1%
7 n m 0,9%
5 n m 28,0%
Trang 253 71.4.3 Các ph ng th c phát hành TPCP
TPCP Vi t Nam hi n nay đ c phát hành qua b n kênh đó là: (1) bán l qua KBNN, (2) đ u th u qua NHNN, (3) đ u th u qua TTCK và (4) b o lãnh phát hành Ngoài tín phi u kho b c đ c đ u th u qua NHNN thì TPCP hi n nay đ c phát hành ch y u d i hình th c đ u th u qua TTCK và b o lãnh phát hành (bi u 1.4)
Bi u 1.4: TPCP phát hành theo các ph ng th c giai đo n 2000 – 2008
Giá tr TPCP phát hành theo ph ng th c giai đo n 2000 - 2008 (t đ ng)
Ngu n: T ng h p c a tác gi t s li u công b c a B tài chính, [36]
S chuy n d ch t kênh phát hành qua KBNN sang đ u th u và b o lãnh phát hành mang tính tích c c, t o thu n l i cho s phát tri n m nh m c a TTTP b i l
vi c bán l TPCP qua KBNN mang n ng tính phân b hành chính, ch a xem TPCP
nh m t hàng hóa trên th tr ng Kinh nghi m t quá trình phát tri n TTTP các
qu c gia trên th gi i nh M , Anh, các th tr ng Châu Á đ u cho th y TTCK
Trang 26
đóng vai trong ch l c phát hành và chuy n nh ng TPCP m t cách n ng đ ng và
hi u qu , thúc đ y s phát tri n c a TTTP
3 81.4.4 Qui mô các đ t phát hành TPCP
M c dù kh i l ng TPCP phát hành giai đo n 2000 – 2008 có s gia t ng đáng
k nh ng v qui mô các đ t phát hành còn r t nh , đa ph n các đ t phát hành ch
đ t kh i l ng 100 – 150 t đ ng/đ t (bi u 1.5) Vi c phát hành nh l đã khi n th
tr ng hi n t n t i quá nhi u mã trái phi u10, gây khó kh n cho công tác qu n lý
c ng nh làm gi m tính thanh kho n c a TPCP vì N T khó theo dõi giá c và tình hình giao d ch Nh m kh c ph c tình tr ng này, ngày 6/9/2006 BTC đã ban hành quy ch phát hành TPCP theo lô l n11, theo đó kh i l ng m t lô l n TPCP phát hành đ c qui đ nh t i thi u là 1.000 t đ ng Tuy nhiên sau m t vài đ t phát hành TPCP lô l n thành công trong n m 2007 thì t n m 2008 đ n nay không có đ t phát hành theo lô l n nào đ c th c hi n do tình hình huy đ ng v n t phát hành TPCP
g p khó kh n tr c nh ng tác đ ng b t l i c a n n kinh t toàn c u, b t n v mô trong n c c ng nh nh ng v n đ t n t i c a chính TTCK n này
10 Th ng kê trên HNX ngày 20/3/2010, s mã TPCP đang niêm y t trên th tr ng là 459
11 Quy ch phát hành TPCP theo lô l n đ c ban hành theo Quy t đ nh 46/2006/Q -BTC ngày 6/9/2006
Trang 27th ng gi đ n khi đáo h n V i h u h t các NHTM mua TPCP không nh m m c đích mua đi bán l i h ng chênh l ch giá mà là đ gi i quy t tình tr ng đ ng v n,
đ m b o tính thanh kho n12
, ho c khi các kênh đ u t khác không có d u hi u tích
c c Các TPCP k h n d i 5 n m th ng đ c các NHTM s d ng nh m t kho n
d tr b t bu c t i NHNN, trong khi đó các TPCP có k h n dài h n th ng đ c
n m gi b i các công ty b o hi m nh m t kho n đ u t dài h n Chính đ c đi m này c a th tr ng là m t nguyên nhân quan tr ng khi n tính thanh kho n c a TPCP
Vi t Nam giai đo n qua m c r t th p
12 Các NHTM có th s d ng TPCP làm tài s n th ch p t i NHNN đ vay thêm v n khi g p khó kh n thanh kho n
Trang 28Bi u 1.6: T tr ng TPCP phát hành theo đ i t ng giai đo n 2000 - 2008
T tr ng giá tr TPCP phát hành theo đ i t ng bình quân giai đo n 2000 - 2008 (%)
Các t ch c tài
chính và b o
hi m 9,5%
Công ty ch ng khoán 10,8%
T ch c tín
d ng 79,7%
Ngu n: T ng h p c a tác gi t s li u công b c a B tài chính, [36]
Nh v y, phát hành TPCP hi n đã tr thành kênh huy đ ng v n quan tr ng cho n n kinh t nh m bù đ p thâm h t NSNN và tài tr các d án đ u t phát tri n qu c gia
L ng v n huy đ ng t phát hành TPCP đã t ng lên qua các n m, đ c bi t trong giai đo n 2005 – 2007 v i hai ph ng th c phát hành ch đ o là đ u th u qua TTCK và b o lãnh phát hành K h n TPCP phát hành c ng đã đa d ng h n, tuy nhiên qui mô các đ t phát hành TPCP còn khá nh khi n th tr ng hi n t n t i r t nhi u mã trái phi u nh l , làm gi m tính thanh kho n c a th tr ng i t ng
th ng mua gi đ n khi đáo h n ho c s d ng làm tài s n th ch p khi c n gi i quy t tính thanh kho n nên không t o đ c s sôi đ ng cho th tr ng th c p
Trang 29đ ng, ngân hàng phát tri n Vi t Nam (VDB) là 40.000 t đ ng, ngân hàng Chính sách xã h i (VBSP) là 10.000 t đ ng nh ng th c t v n TPCP huy đ ng thành công trong n m qua đ t r t th p so v i nhu c u C n m 2009, KBNN ch huy đ ng
đ c 7.000 t đ ng (đ t kho ng 5,6% k ho ch), VDB huy đ ng đ c 4.860 t
đ ng (đ t 12,15%) và VBSP huy đ ng đ c 2.000 t đ ng (b ng 20% k ho ch) Theo th ng kê c a HNX, giá tr TPCP huy đ ng thành công qua đ u th u trên HNX trong n m 2009 ch đ t ch a đ n 5% giá tr g i th u, hàng lo t phiên đ u th u không có N T nào tham gia C th , trong c n m 2009, HNX t ch c 51 đ t đ u
Trang 30S l ng N T tham gia vào các đ t đ u th u TPCP n m qua r t th p, h u h t các đ t g i th u ch có 3 - 4 N T tham gia T ng giá tr TPCP đ t th u c a N T
c ng ch đ t kho ng 50- 60% giá tr g i th u R t nhi u đ t đ u th u không có N T tham gia, đ c bi t là nh ng tháng gi a và cu i n m 2009
V k h n, nh ng TPCP phát hành thành công trong n m 2009 h u h t ch có
k h n ng n d i 5 n m (ph n l n là tín phi u kho b c và TPCP k h n 2-3 n m), không có TPCP nào có k h n trên 5 n m đ c phát hành thành công trong n m
2009 v a qua
Tóm l i, ho t đ ng huy đ ng v n qua phát hành TPCP trong n m 2009 đã th t
b i, ch m t t l r t th p TPCP đ c phát hành thành công trong n m này T l huy đ ng v n TPCP đ t th p nh ng c ng không lo i tr kh n ng Chính ph đã
ph i th c hi n vi c “ch đ nh” ng i mua trong nh ng đ t này Trong th c t , vi c
ch đ nh ng i tham gia mua trái phi u trong các đ t phát hành c a Chính ph ho c
đ a ph ng Vi t Nam không ph i là đi u hi m th y mà nh ng đ n v đ c ch
đ nh th ng là các ngân hàng qu c doanh – v n đ c xác đ nh là m t công c c a Chính ph và là nh ng đ n v đã nh n nhi u u đãi t Chính ph n c g n đây
nh t, Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam (Agribank) đã
đ c b sung thêm 10.200 t đ ng v n đi u l t ngu n v n NSNN.14
Trang 312 42.2 Phân tích nh ng nguyên nhân chính d n đ n s th t b i c a các đ t phát hành TPCP n m 2009
Có nhi u nguyên nhân d n đ n s th t b i c a ho t đ ng huy đ ng v n qua phát hành TPCP n m 2009 Tuy nhiên theo tác gi có ba nguyên nhân chính đó là: th
nh t, n m 2009 môi tr ng kinh t không thu n l i do tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t toàn c u và nh ng y u t b t n kinh t v mô trong n c; th hai, th
N m 2009, n n kinh t Vi t nam ti p t c đ i m t v i nhi u khó kh n, thách
th c Kh ng ho ng kinh t toàn c u tác đ ng m nh đ n n n kinh t trong n c làm thu h p th tr ng xu t kh u, th tr ng v n, c ng nh tác đ ng đ n nhi u m t kinh
t - xã h i c a Vi t nam Bên c nh đó, nh ng y u kém n i t i c a n n kinh t trong
n c ch a đ c c i thi n nh nh ng b t c p v c c u kinh t , hi u qu đ u t th p
đ c bi t là hi u qu đ u t v n khu v c nhà n c; thâm h t ngân sách liên t c
m c cao và có xu h ng gia t ng m nh, tình tr ng thâm h t th ng m i liên t c
t ng và ch a có kh n ng c i thi n trong ng n h n; l m phát m c cao trong giai
đo n 2007 – 2008 và ti m n nhi u nguy c quay tr l i; tình tr ng n x u gia t ng trong h th ng ngân hàng T t c nh ng đi u này đã làm cho tri n v ng kinh t v
Trang 32mô c a Vi t Nam 2009 còn r t nhi u khó kh n và vì th gi m s thu hút c a N T vào th tr ng TPCP trong n m 2009
Nh v y, môi tr ng v mô không thu n l i là m t trong nh ng y u t tác đ ng
b t l i đ n ho t đ ng huy đ ng v n qua phát hành TPCP c a Vi t Nam n m v a qua Tuy nhiên nguyên nhân tr c ti p h n theo tác gi đó là nh ng b t c p và t n t i
c a chính th tr ng ch ng khoán n này trên c th tr ng s c p và th c p Trong ph n d i đây tác gi s t p trung đi sâu vào phân tích nh ng nguyên nhân này
4 12.2.2 Nguyên nhân trên th tr ng s c p
2.2.2.1 Tr n lãi su t TPCP đ a ra quá th p, không đ t k v ng c a N T
Lãi su t TPCP Vi t Nam hi n ch u s can thi p c a ch th phát hành là BTC thông qua c ch lãi su t tr n.15 Theo qui đ nh thì “Lãi su t trái phi u kho b c do
B tr ng B Tài chính quy t đ nh trên c s tình hình th c t c a th tr ng tài chính t i th i đi m phát hành”16
M c dù v y, trên th c t vi c xác đ nh và đ a ra
tr n lãi su t TPCP còn nhi u c m tính, ch a d a trên m t h th ng tham chi u c
th nào Chính vì v y không ít th i đi m tr n lãi su t TPCP đ c đ a ra không sát
th c v i th tr ng, không ph n ánh sát th c t ng quan cung – c u v v n và đây
c ng là nguyên nhân chính khi n hàng lo t các đ t phát hành TPCP không thành công trong n m v a qua
Trang 33Xem xét di n bi n hàng lo t các đ t phát hành TPCP trong n a đ u n m 2009
đ u th y r t rõ r ng m c tr n lãi su t TPCP mà BTC đ a ra th p h n nhi u so v i
m c lãi su t th tr ng, c th là lãi su t huy đ ng v n c a NHTM và lãi su t yêu
c u c a N T (b ng 2.1) các đ t phát hành trong tháng 2 và 3, m c tr n lãi su t BTC đ a ra đ i v i tín phi u 364 ngày ch là 6%/n m, lãi su t TPCP k h n 2 và 3
n m t ng ng m c 6,7% - 6,75%/n m trong khi đó, chi phí huy đ ng v n và cho vay đ i v i các kho n vay m t n m c a các NHTM th i đi m này bình quân đã dao đ ng quanh m c 8%/n m và 11%/n m Tr n lãi su t TPCP BTC đ a ra c ng
th p h n đ n 1,5% - 1,7%/n m so v i lãi su t đ ng ký đ u th u bình quân c a N T các k h n M c chênh l ch quá l n này đã khi n các đ t phát hành TPCP các tháng đ u n m 2009 không th thành công dù các phiên đ u th u này v n thu hút
đ c m t s N T tham gia
Trang 34B ng 2.1: Chênh l ch gi a lãi su t yêu c u c a N T và lãi su t tr n TPCP m t
tr ng nên ch a đáp ng đ c yêu c u c a N T Bi u bi u 2.1 và 2.2 cho th y xu
h ng gia t ng liên t c c a lãi su t trên th tr ng nh ng tháng cu i n m 2009 Lãi
su t th tr ng t ng thì N T c ng yêu c u m c lãi su t cao h n đ i v i TPCP C
th , trong các đ t phát hành cu i n m 2009, lãi su t đ t th u bình quân c a N T
đ i v i TPCP k h n 2-5 n m giao đ ng m c 10,3% - 13%/n m Trong khi đó,
tr n lãi su t TPCP do BTC kh ng ch ch kho ng 8,9% - 9,8%/n m, t c m c chênh l ch kho ng 1,4%/n m (b ng 2.2)
Trang 35Bi u 2.1: Xu h ng t ng c a lãi su t liên ngân hàng nh ng tháng cu i n m 2009
Trang 36B ng 2.2: Chênh l ch lãi su t yêu c u c a N T và tr n lãi su t TPCP các đ t
phát hành cu i n m 2009
Ngu n: T ng h p c a tác gi t s li u công b c a B tài chính, [36]
N u th c hi n thêm m t so sánh n a gi a tr n lãi su t TPCP và l i su t đ n khi đáo h n (YTM) c a TPCP cùng k h n đang giao d ch trên th tr ng m t s th i
đi m trong n m qua thì c ng th y có s chênh l ch đáng k 17
n c nh th i
đi m tháng 3/2009, bình quân YTM c a TPCP có k h n còn l i 1-3 n m giao d ch trên th tr ng dao đ ng quanh m c 8,82%/n m thì tr n lãi su t TPCP t ng ng phát hành ch m c 7%/n m Hay th i đi m tháng 8/2009, l i su t TPCP có th i gian đáo h n còn l i 2 - 3 n m giao d ch bình quân m c 9,5% - 9,7%/n m nh ng
tr n lãi su t c a TPCP phát hành các k h n này ch ch a đ n 9%/n m và t t nhiên nh v y s r t khó đ N T ch p nh n
17 TPCP k h n trên 1 n m bán v i giá đúng b ng v i m nh giá nên lãi su t TPCP c ng chính b ng YTM
Trang 37lo i ch ng khoán h p d n đ i v i N T vì trên th tr ng phát hành, lãi su t trúng
th u TPCP m c trên d i 8%/n m tùy k h n V i đ c đi m r i ro th p và nh ng
l i ích khác mà TPCP mang l i nh các NHTM s d ng TPCP làm tài s n th ch p
t i NHNN đ vay thêm v n đ m b o thanh kho n thì m c lãi su t này đ c cho là khá h p d n khi lãi su t c b n trong giai đo n này n đ nh m c 8,25%18
, theo đó lãi su t huy đ ng ti n g i và cho vay k h n m t n m bình quân trên th tr ng dao
18 LSCB đ c NHNN gi n đ nh m c 8,25% t 01/12/2005 đ n h t tháng 1/2008