Vì v+y, th trng quyn chn sΕ khuyn khích nhiu nhà 1u t, s n xu=t kinh doanh trong và ngoài n2c tích c−c tham gia th trng chng khoán, thúc 3y th trng chng khoán ngày càng phát trin.. Khi ó
Trang 1B GIÁO DC VÀ ÀO TO TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
Trang 2B GIÁO DC VÀ ÀO TO TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
Trang 3LI CAM OAN
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
PHN M U
1.1 Quyn chn 1
1.1.1 nh ngha 1
1.1.1.1 Quyn chn c phiu 1
1.1.1.2 Quyn chn mua 1
1.1.1.3 Quyn chn bán 2
1.1.2 Phân loi quyn chn 2
2
3 1.1.3.2 Nhc im 3
1.2 Công c phòng nga ri ro bng quyn chn .4
1.2.1 Giao dch quyn chn mua 4
1.2.1.1 Mua quyn chn mua 4
1.2.1.2 Bán quyn chn mua 6
1.2.2 Giao dch quyn chn bán 7
1.2.1.1 Mua quyn chn bán 7
1.2.1.2 Bán quyn chn bán 9
1.2.3 Quyn chn mua và c phiu – quyn chn mua c phòng nga 10 1.2.4 Quyn chn bán c phiu – quyn chn bán b o v! 10
1.2.5 Vai trò ca hp ∀ng quyn chn 11
CHN C PHIU T∃I VIT NAM Error! Bookmark not defined 2.1 Th c tr!ng vê t∀ ch#c sàn giao d∃ch quyn chn ch#ng khoán ca 1 s nc trên th gii 15
2.1.1 Mô hình M∋ 15
Trang 42.1.1.1 Th tr(ng ch)ng khoán M∋ 15
2.1.1.2 Sàn giao dch quyn chn ch)ng khoán Chicago 16
2.1.2 Mô hình Châu Âu 22
2.1.2.1 Sàn giao dch ch)ng khoán Châu Âu 22
2.1.2.2 Sàn giao dch giao sau và quyn chn tài chính qu∗c t London 24
2.1.3 Mô hình Nh+t 28
2.1.3.1 Th tr(ng ch)ng khoán Nh+t 28
2.1.3.2 Sàn giao dch ch)ng khoán Tokyo (TSE) 29
2.1.4 So sánh sàn giao dch quyn chn ca M∋, Châu Âu và Nh+t 34
2.2 Th∃ trng ch#ng khoán Vi%t Nam giai &o!n 2000 – 2010 và kh∋ nng áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu 36
2.2.1 S, lc quá trình hình thành và phát trin TTCK Vi!t Nam 36
2.2.2 Th−c ti.n hot /ng ca th tr(ng ch)ng khoán ti Vi!t Nam 37
2.2.3Ý ngha ca vi!c áp d0ng hp ∀ng quyn chn c phiu ti Vi!t Nam 41
2.2.3.1 To ra công c0 b o v! li nhu+n/ phòng nga ri ro cho nhà 1u t trên TTCK 41
2.2.3.2 a dng hóa c, h/i kinh doanh cho các nhà 1u t trong và ngoài n2c tham gia th tr(ng 41
2.2.3.3 Thúc 3y phát trin TTCK Vi!t Nam 42
2.2.3.4 Tác /ng gián tip n các công ty niêm yt 42
2.2.4 Thu+n li và khó kh4n ca vi!c áp d0ng giao dch quyn chn ch)ng khoán trên TTCK Vi!t Nam 43
2.2.4.1Thu+n li ca vi!c áp d0ng giao dch quyn chn ch)ng khoán trên TTCK Vi!t Nam) 43
2.2.4.2 Khó kh4n ca vi!c áp d0ng giao dch quyn chn ch)ng khoán trên TTCK Vi!t Nam 44
2.2.5 M/t s∗ giao dch quyn chn không chính th)c ã c các Công ty ch)ng khoán trin khia ti Vi!t Nam 46
2.2.5.1 Ph,ng pháp áp d0ng giao dch quyn chn không chính th)c ti m/t s∗ CTCK 46
Trang 52.2.5.2 Nh5ng hn ch ca giao dch quyn chn ang c áp d0ng nhng không chính th)c ti Vi!t Nam 48
2.3 L( trình phát tri)n giao d∃ch quyn chn ch#ng khoán giai &o!n 2010 -
2020 50
3
PHIU T∃I VIT NAM 54
3.1 ∃nh hng phát tri)n TTCK Vi%t Nam &n 2020 và s c∗n thit ca giao d∃ch phái sinh t!i Vi%t Nam 54
3.1.1 nh h2ng phát trin TTCK Vi!t Nam n n4m 2020 543.1.2 S− c1n thit ca giao dch phái sinh ti Vi!t Nam 55
3.2 Nh+n &∃nh kh∋ nng áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu t!i
Vi%t Nam 55 3.3 iu ki%n &) áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu t!i Vi%t Nam 57 3.4 M(t s gi∋i pháp &) áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu t!i Vi%t Nam 60
3.4.1 M/t s∗ gi i pháp v t ch)c, qu n lý sàn giao dch 603.4.1.1 Hoàn thi!n khung pháp lý .60
n2c 613.4.1.3 Nâng cao vai trò và trách nhi!m ca m/t s∗ c, quan ch)c n4ng có liên quan 613.4.2 Gi i pháp v k∋ thu+t v+n hành th tr(ng giao dch quyn chn 623.4.2.1 C i thi!n và nâng cao hi!u qu ca h! th∗ng giao dch, 4ng
ký – lu ký và thanh toán bù tr 623.4.2.2 Xác nh giá quyn chn 633.4.2.3 Nâng cao hi!u qu ca vi!c công b∗ thông tin 653.4.2.4 Cho phép giao dch ký qu∋ và bán kh∗ng hp ∀ng quyn chn 663.4.3 Gi i pháp ∗i v2i nhà 1u t 67
Trang 6KT LUN 70
PH LC
Trang 7LI CAM OAN
Tôi xin cam oan lu+n v4n này là ca riêng tôi, không sao chép Thông tin và nh5ng s∗ li!u, n/i dung lu+n v4n là trung th−c, c s8 d0ng t nh5ng ngu∀n rõ ràng và áng tin c+y
Thành ph∗ H∀ Chí Minh, tháng 9 n4m 2010
Tác gi
Nguy.n Th Thu Hà
Trang 8DANH MC CÁC KÝ HIU, CH, VIT T−T
ch)ng khoán Chicago
: sàn giao dch giao sau và quyn chn tài chính qu∗c t London
N2c ti M∋
Trang 10PH0N M1 0U
1 2t v3n &:
Th tr(ng ch)ng khoán là <c trng c, b n ca nn kinh t th tr(ng, thông qua hot /ng ca TTCK chúng ta có th th=y c m)c / n nh và t4ng tr9ng ca nn kinh t nói chung, và tín hi!u này r=t nhanh nhy Vì th, khi Vi!t Nam xác
nh phát trin kinh t theo h2ng nn kinh t th tr(ng theo nh h2ng Xã h/i Ch ngha thì vi!c ra (i TTCK ti Vi!t Nam là m/t t=t yu khách quan Do ó, TTCK Vi!t Nam ã c thành l+p và chính th)c i vào hot /ng vào n4m 2000 v2i kh9i 1u là TTGDCK TP.H∀ Chí Minh và ch; s∗ trên sàn là VN-index n nay, TTCK Vi!t Nam ã qua 10 n4m hot /ng và có nh5ng th4ng tr1m qua nh5ng giai on khác nhau, có nh5ng phát trin áng k v qui mô và ch=t lng ó là s−
ra (i ca Lu+t ch)ng khoán thay cho pháp l!nh ch)ng khoán, thành l+p thêm sàn giao dch và hi!n nay th tr(ng ã có 2 SGDCK, hi!n i hóa công ngh! giao dch
và lu ký, thanh toán bù tr
Tuy nhiên, 10 n4m không ph i là ch<ng (ng dài ∗i v2i m/t TTCK nên nh5ng t∀n ti và s− non tr> là iu không th tránh ∗i v2i TTCK Vi!t Nam Nh5ng t∀n ti xu=t phát t nhiu nguyên nhân khác nhau nh: hn ch v v∗n 1u t công ngh!, n4ng l−c qu n lý iu hành th tr(ng còn yu nên cha m b o s− v+n hành t∗t ca th tr(ng, nhà 1u t tham gia th tr(ng cha chuyên nghi!p
Vì th, tác gi mu∗n nghiên c)u m/t s n ph3m m2i áp d0ng trên TTCK Vi!t Nam nh?m kh≅c ph0c m/t s∗ t∀n ti trong giao dch ang di.n ra ∀ng th(i, thông qua vi!c nghiên c)u áp d0ng s n ph3m m2i này thì tác gi phân tích nh5ng
gi i pháp c1n th−c hi!n n nh, phát trin TTCK vì ó chính là iu ki!n c1n thit có th trin khai giao dch s n ph3m này Do ó, tác gi ã chn tài
nghiên c)u: “Áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu t!i Vi%t Nam”
2 Mc tiêu nghiên c#u & tài:
M0c tiêu nghiên c)u tài là nh?m gi i quyt các v=n sau:
Th nht, lý lu+n chung s n ph3m quyn chn c phiu
Trang 11Th hai, nghiên c)u tìm hiu v giao dch quyn chn ti m/t s∗ th tr(ng
ch)ng khoán 9 các n2c phát trin ∀ng th(i, kt hp v2i th−c ti.n TTCK Vi!t Nam hi!n nay a ra nh5ng thu+n li, khó kh4n ca vi!c áp d0ng quyn chn ti Vi!t Nam
Th ba, nh+n nh kh n4ng áp d0ng giao dch quyn chn ti Vi!t Nam và
a ra nh5ng gi i pháp th−c hi!n các iu ki!n c1n thit nh?m áp d0ng giao dch quyn chn c phiu ti Vi!t Nam
3 Ph4ng pháp nghiên c#u & tài:
Ph,ng pháp nghiên c)u c s8 d0ng trong lu+n v4n là ph,ng pháp tng hp, so sánh, phân tích các s∗ li!u, các thông tin thu th+p c t ó a ra nh5ng nh+n nh, cách gi i quyt nh?m làm sáng tΑ m0c tiêu ca tài
4 i t5ng và ph!m vi nghiên c#u & tài:
i tng nghiên cu ca tài: giao dch quyn chn c phiu ti Vi!t
Nam
iu ki!n cho vi!c áp d0ng giao dch quyn chn c phiu ti Vi!t Nam
Vì iu ki!n nghiên c)u còn hn ch nên trong tài tác gi không i sâu
vào phân tích vi!c nh giá s n ph3m quyn chn
5 Kt c3u ca & tài:
Ngoài ph1n m9 1u và kt lu+n, n/i dung ca tài nghiên c)u bao g∀m:
Ch4ng 1: C, s9 lý lu+n v giao dch quyn chn c phiu
Ch4ng 2: Tìm hiu giao dch quyn chn ti m/t s∗ TTCK phát trin, kt
hp v2i th−c ti.n ca TTCK Vi!t Nam a ra nh5ng khó kh4n và thu+n li khi
áp d0ng giao dch quyn chn c phiu ti Vi!t Nam
Ch4ng 3: Nh+n nh kh n4ng áp d0ng giao dch quyn chn ti Vi!t Nam
và xu=t các gi i pháp ch yu nh?m t4ng tính n nh và phát trin ca TTCK Vi!t Nam T ó, áp )ng nh5ng iu ki!n c1n thit áp d0ng giao dch quyn chn c phiu
Trang 12Nh v+y, vi!c yêu c1u th−c hi!n quyn chn là quyn mà không ph i là ngha v0 ca ng(i mua quyn chn trong khi ng(i bán ph i th−c hi!n ngha v0 khi ng(i mua yêu c1u Do ó, ng(i mua quyn chn có th yêu c1u th−c hi!n quyn chn, quyn chn ht hn ho<c bán li quyn chn trên th tr(ng Vì th, ng(i mua hp ∀ng quyn chn c xem là nhà 1u t có v th dài hn, và ng(i bán
có v th ng≅n hn
Ng(i mua quyn chn tr cho ng(i bán m/t s∗ tin gi là phí quyn chn hay còn gi giá quyn chn Ng(i bán quyn chn sΒn sàng bán ho<c tip t0c n≅m gi5 c phiu theo các iu kho n trong hp ∀ng nu ng(i mua mu∗n nh v+y M/t quyn chn trao quyn cho ng(i n≅m gi5 quyn mua c phiu v2i m/t m)c giá xác nh trong m/t th(i hn nh=t nh gi là quyn chn mua Quyn chn trao cho ng(i n≅m gi5 quyn bán c phiu v2i giá xác nh vào m/t ngày c0 th gi là quyn chn bán Khi bán hp ∀ng quyn chn gi là phát hành quyn chn Giá xác nh c nêu trong hp ∀ng gi là giá th−c hi!n Ngày nêu trên hp ∀ng là ngày áo hn ho<c th(i hn
Các loi quyn chn c trao i ph bin nh=t hi!n nay trên th gi2i là quyn chn v ch)ng khoán, ch; s∗ ch)ng khoán, ngoi t!, vàng … Và phm vi nghiên c)u ca tác gi trong tài này là quyn chn c phiu
1.1.1.2 Quy n chn mua:
Trang 13Quyn chn mua c phiu là quyn c ghi trong hp ∀ng cho phép ng(i mua quyn chn mua m/t s∗ lng c phiu ã xác nh tr2c trong kho ng th(i gian nh=t nh v2i m)c giá xác nh tr2c
1.1.1.3 Quy n chn bán
Quyn chn bán c phiu là quyn c ghi trong hp ∀ng cho phép ng(i mua quyn chn bán m/t s∗ lng c phiu ã xác nh tr2c trong kho ng th(i gian nh=t nh v2i m)c giá xác nh tr2c
Hi!n nay trên th gi2i có s8 d0ng hai hình th)c quyn chn: Quyn chn M∋
và quyn chn Châu Âu, s− phân bi!t không liên quan n vi trí a lý mà liên quan
- Hp ∀ng quyn chn ch; s∗ ch)ng khoán
- Hp ∀ng quyn chn c phiu
- Hp ∀ng quyn chn trái phiu
- Hp ∀ng quyn chn lãi su=t
- Hp ∀ng quyn chn ngoi t!
- Hp ∀ng quyn chn ∗i v2i các hp ∀ng t,ng lai
Trang 14Có 4 loi ng(i tham gia trên th tr(ng quyn chn:
1.1.3
1.1.3.1 u im:
Quyn chn có các u im sau:
Th) nh=t, ng(i n≅m gi5 quyn chn có v th dài hn nên có quyn nhng không có ngha v0 th−c hi!n ∗i v2i tài s n ã c ghi trên hp ∀ng iu này to
c, h/i kinh doanh và phù hp v2i bin /ng v giá c ca th tr(ng
Th) hai, cho phép nhà 1u t thu c t∆ su=t li nhu+n trên v∗n 1u t cao
Vì khi nhà 1u t 9 v th là ng(i mua quyn chn sΕ ch; tr cho ng(i phát hành quyn m/t kho n phí nh=t nh và m/t s∗ chi phí liên quan trong quá trình giao dch nh phí môi gi2i, phí thanh toán … Tuy nhiên, nu bin /ng v giá ca tài s n
úng v2i xu h2ng d− oán ca nhà 1u t thì li nhu+n thu v là r=t l2n
Th) ba, s8 d0ng b o v! li nhu+n ho<c phòng nga ri ro: ây là u im l2n nh=t ca quyn chn Khi nhà 1u t cha mu∗n th−c hi!n ngay vi!c bán tài s n
mà kΧ vng m/t m)c sinh l(i hp lý, nhà 1u t có th cân nh≅c mua quyn chn bán tài s n v2i m/t m)c giá kΧ vng M<t khác, ó cΦng chính là nhà 1u t
ang phòng nga ri ro ∗i v2i tài s n ca mình trong tr(ng hp giá gi m
1.1.3.2 Nhc im:
Bên cnh các u im, quyn chn cΦng có nh5ng nhc im sau:
Giao dch quyn chn ph0 thu/c giá tr ca tài s n c, s9 và th(i hn th−c hi!n quyn Nu di.n bin trên tr tr(ng tài s n c, s9 không úng v2i kΧ vng ca nhà
1u t, nhà 1u t có th thi!t hi t=t c s∗ tin ã mua quyn
Quyn chn là m/t công c0 phái sinh khá ph)c tp Do ó, khi s8 d0ng giao dch quyn chn, nhà 1u t ph i hiu rõ k∋ thu+t v+n hành ca quyn chn và bit cách v+n d0ng các công c0 quyn chn m/t cách linh hot Ri ro l2n nh=t ca
Trang 15quyn chn là khi nhà 1u t s8 d0ng quyn chn nhng không hiu rõ b n ch=t và phân tích kh n4ng li nhu+n/thua lΓ khi th tr(ng không x y ra úng kΧ vng ca nhà 1u t T ó, nhà 1u t có th b thua lΓ t=t c tài s n ban 1u do không bit cách kt hp các v th khi s8 d0ng quyn chn
M<t trái ca giao dch quyn chn là hi!n tng 1u c, Nhà 1u c, có th
1u c, giá lên ho<c giá xu∗ng b?ng các quyn chn mua và quyn chn bán Vi!c
1u c, trên các hp ∀ng quyn chn có th làm cho giá c ch)ng khoán bin /ng vt khΑi biên / d− kin và do ó làm m=t nim tin ca các doanh nghi!p và các nhà 1u t
1.2 Công c phòng nga ri ro bng quyn chn:
M/t trong nh5ng <c tính h=p dΗn nh=t ca quyn chn là nó có th kt hp v2i c phiu ho<c m/t quyn chn khác to ra nhiu công c0 a dng Các kh n4ng có th t c li nhu+n a dng n nΓi g1n nh b=t kΧ m/t nhà 1u t nào cΦng có th tìm c m/t công c0 áp )ng ri ro a thích ca mình và phù hp v2i d− báo ca th tr(ng Quyn chn làm cho vi!c chuyn t d− báo sang m/t k hoch hành /ng em li li nhu+n r=t cao nu d− báo úng Và song song v2i nó, nhà 1u t sΕ ph i tr giá ≅t nu d− báo không úng v2i di.n bin ca th tr(ng Tuy nhiên, nhà 1u t có th bit tr2c c giá ca vi!c d− báo sai, ó chính là b?ng s∗ tin t∗i a b?ng giá quyn chn Vì k∋ thu+t v+n hành quyn chn ph)c tp, giao dch quyn chn a dng và phong phú vì có th kt hp nhiu v th … Nên trong phm vi tài này, tác gi ch; trình bày các công c0 quyn chn c phiu c4n
b n, d hiu, không kt hp nhiu v th
1.2.1 Giao dch quy n chn mua:
1.2.1.1 Mua quyn chn mua:
Mua quyn chn mua là m/t công c0 kinh doanh t4ng giá có m)c lΓ có gi2i hn (phí quyn chn) và có m)c li nhu+n tim n4ng không gi2i hn Ngha là, ng(i mua quyn chn mua có c, h/i kim l(i không gi2i hn do tài s i c n c, s9 t4ng giá và m)c lΓ t∗i a do gi m giá b?ng v2i phí quyn chn mua Do ó, mua m/t quyn chn mua là m/t công c0 <c bi!t h=p dΗn ∗i v2i nh5ng nhà 1u t có
Trang 16ngu∀n v∗n gi2i hn nhng mu∗n t∗i a hóa li nhu+n, ∀ng th(i không b m=t kh n4ng thanh toán nu d− oán không úng di.n bin ca th tr(ng c phiu c, s9
Hình 1.1: Mua quyn chn mua V2i µ: Li nhu+n
St : Giá tr tài s n lúc áo hn, X: Giá th−c hi!n, C: Giá quyn chn mua
Nh v+y, qua hình trên cho th=y nhà 1u t mua quyn chn mua sΕ hòa v∗n khi giá c phiu ti th(i im áo hn b?ng giá th−c hi!n c/ng v2i giá quyn chn Tuy nhiên, nu th−c t giá c phiu khi áo hn l2n h,n giá th−c hi!n thì nhà 1u t vΗn nên th−c hi!n quyn chn mua vì lúc này nhà 1u t gi m c kho n phí ã
tr cho giá quyn chn
Ví d:
M/t nhà 1u t A ang có tng v∗n 1u t ban 1u là 100 tri!u ∀ng
Nhà 1u t mua quyn chn mua mua 100.000 c phiu REE
Giá th−c hi!n = 10.700 ∀ng/CP
Giá c phiu hi!n hành = 10.000 ∀ng/CP
Giá quyn chn mua m/t c phiu = 1.000 ∀ng/CP
S∗ tin 1u t ban 1u: 1.000 * 100.000 = 100.000.000 ∀ng
Vào ngày áo hn ca quyn chn, có 3 tr(ng hp x y ra:
TH1: Giá c phiu REE là 12.500 ∀ng/CP
Trang 17Nhà 1u t sΕ th−c hi!n quyn chn mua, li nhu+n sΕ là:
(12.500 – 10.700) * 100.000 – 100.000.0000 = 80.000.000 ∀ng
TH2: Giá c phiu REE là 11.500 ∀ng/CP, nhà 1u t vΗn th−c hi!n quyn chn mua và kho n lΓ sΕ là:
(11.500 – 10.700) * 100.000 – 100.000.000 = 20.000.000 ∀ng
Nu nhà 1u t không th−c hi!n quyn chn mua thì kho n lΓ sΕ b?ng s∗ tin
1u t ban 1u = 100.000.000 ∀ng
TH3: Giá c phiu REE < 10.700 ∀ng/CP thì nhà 1u t không th−c hi!n quyn và ch=p nh+n lΓ kho n 1u t ban 1u là 100.000.000 ∀ng
Nh v+y, nhà 1u t không th−c hi!n quyn khi giá c phiu b?ng ho<c th=p h,n giá th−c hi!n, khi giá c phiu cao h,n giá th−c hi!n thì nhà 1u t th−c hi!n quyn chn mua gi m lΓ trên kho n 1u t ban 1u ho<c gia t4ng li nhu+n t∗i
a
1.2.1.2 Bán quyn chn mua
Bán quyn chn mua là công c0 kinh doanh giá xu∗ng và mang li li nhu+n gi2i hn b?ng v2i kho n giá quyn chn khi phát hành, nhng m)c lΓ thì vô hn khi ng(i bán quyn chn ph i th−c hi!n hp ∀ng khi ng(i mua yêu c1u
Li nhu+n ca ng(i mua và ng(i bán quyn chn mua t∆ l! nghch v2i nhau;
V2i µ: Li nhu+n
St : Giá tr c phiu c, s9 lúc áo hn, X: Giá th−c hi!n, C: Giá quyn chn mua Ngc li v2i ví d0 trên là v th ca ng(i bán quyn chn mua Khi nhà 1u t th−c hi!n quyn chn mua thì kho n thua lΓ ca ng(i bán quyn chn mua chính
là li nhu+n ca nhà 1u t Tuy nhiên, ng(i bán quyn chn mua ch; có li nhu+n t∗i a b?ng v2i kho n 1u t ban 1u ca ng(i mua quyn chn mua nhng kho n
lΓ tim 3n là không gi2i hn
M/t nhà kinh doanh quyn chn th−c hi!n bán m/t quyn chn mua mà không ∀ng th(i s9 h5u c phiu c, s9 c gi là bán quyn chn mua không
c phòng nga Vì nu nhà 1u t phát hành quyn chn mua, ng(i mua quyn
Trang 18chn mua d− oán úng xu h2ng t4ng giá ca c phiu c, s9 thì khi ng(i mua yêu c1u th−c hi!n quyn, ng(i bán không có c phiu c, s9 th−c hi!n thì ri ro thua lΓ không gi2i hn
c gi2i hn trong phí quyn chn ã chi tr
V2i µ : Li nhu+n
St : Giá tr c phiu c, s9 lúc áo hn, X: Giá th−c hi!n, P : Giá quyn chn bán
Trang 19Hình 1.3 Mua quyn chn bán
Ví d:
Nhà 1u t B có s∗ v∗n 1u t ban 1u là 120.000.000 tri!u ∀ng
Nhà 1u t mua quyn chn bán bán 100.000 c phiu SAM
Giá th−c hi!n: 12.000 ∀ng/CP
Giá hi!n ti ang giao dch: 11.000 ∀ng/CP
Giá m/t quyn chn bán m/t c phiu: 1.200 ∀ng
S∗ tin 1u t ban 1u: 1.200 * 100.000 = 120.000.000 ∀ng
Vào ngày áo hn, sΕ có các tính hu∗ng x y ra:
TH1: Giá c phiu SAM là 11.800 ∀ng/CP, nhà 1u t th−c hi!n quyn chn bán, li nhu+n thu c:
(12.000 – 11.800) * 100.000 – 120.000.000 = -100.000.000 ∀ng
TH2: Giá c phiu SAM là 10.000 ∀ng/CP, nhà 1u t th−c hi!n quyn chn bán, li nhu+n thu c:
(12.000 – 10.000) * 100.000 – 120.000.000 = 80.000.000 ∀ng
TH3: Giá c phiu SAM >=12.000, nhà 1u t không th−c hi!n quyn và kho n
lΓ b?ng v2i v∗n 1u t ban 1u = 120.000.000 ∀ng
Nh v+y, khi giá c phiu giao dch trên th tr(ng th=p h,n 12.000 ∀ng/CP thì nhà 1u t th−c hi!n quyn chn bán gi m lΓ trên kho n 1u t ban 1u
Vùng lãi
St
Trang 20ho<c gia t4ng li nhu+n Tuy nhiên, m)c li nhu+n (thua lΓ) t∗i a ca ng(i mua quyn chn bán c xác nh tr2c:
Li nhu+n t∗i a: 12.000 * 100.000 – 120.000.000 = 1.080.000.000 ∀ng Thu lΓ t∗i a: 120.000.000 ∀ng
Kho n li nhu+n t∗i a ca ng(i bán quyn chn bán là kho n thua lΓ t∗i a ca ng(i mua quyn chn bán và ngc li
Trang 21M/t công c0 ,n gi n và có ri ro th=p là bán m/t quyn chn mua t,ng
)ng v2i c phiu ang s9 h5u M<c dù công c0 này không ph i là phi ri ro nhng
nó cΦng làm gi m ri ro ca vi!c s9 h5u c phiu V2i hp ∀ng bán quyn chn
mua, ng(i bán ph i chu ri ro không gi2i hn Tuy nhiên, nu ng(i kinh doanh
phát hành quyn chn mua ∀ng th(i s9 h5u c phiu thì sΕ không g<p ri ro khi
ng(i mua th−c hi!n quyn chn mua, vì th−c t trên th tr(ng lúc b=y gi( giá c
phiu ã t4ng và ng(i bán quyn chn mua sΕ bán s∗ c phiu ang s9 h5u cho
ng(i mua quyn chn
Hình 1.5: Quyn chn mua &5c phòng nga
)ng trên m/t quan im khác, ng(i ang s9 h5u c phiu mà không phát
hành quyn chn mua thì g<p ph i ri ra áng k khi c phiu gi m B?ng cách bán
quyn chn mua ∗i v2i c phiu ó, nhà 1u t ã làm gi m ri ro gi m giá Nu
giá c phiu gi m áng k, kho n lΓ sΕ c bù ≅p m/t ph1n t tin phí quyn
0
Trang 22Quyn chn bán c phiu b o v! =n nh m)c lΓ t∗i a do giá gi m nhng li chu m/t loi chi phí là li nhu+n gi2i hn khi giá t4ng Nó t,ng ,ng nh m/t hp ∀ng b o him tài s n
Ng(i s9 h5u c phiu mu∗n c b o v! ∗i v2i vi!c giá gi m có th chn cách phát hành m/t quyn chn mua c phiu Trong m/t th tr(ng giá t4ng, c phiu sΕ c mua li b?ng cách th−c hi!n quyn chn M<t khác, nh+n c s−
b o v! tr2c th tr(ng giá xu∗ng mà vΗn có th chia ph1n li nhu+n trong m/t th tr(ng giá t4ng là mua m/t quyn chn bán; có ngha là nhà 1u t mua c phiu và mua quyn chn bán ∗i v2i c phiu ó
Hình 1.6 Quyn chn bán b∋o v%
Quyn chn bán b o v! t,ng t− nh m/t hp ∀ng b o him ∗i v2i c phiu Trong th tr(ng giá xu∗ng, tn th=t ca vi!c s9 h5u c phiu ph1n nào c bù ≅p thông qua vi!c th−c hi!n quyn chn Ngc li, khi th tr(ng giá t4ng, ng(i s9 h5u không c1n th−c hi!n quyn nhng li nhu+n b gi m i m/t kho n b?ng kho n phí mua quyn chn ã tr tr2c
1.2.5 Vai trò ca quyn chn:
St
Trang 23M/t là, qu n lý ri ro giá c :
Các nhà 1u t có nh5ng s− a thích khác nhau v m)c / ri ro và li nhu+n Tuy nhiên, t=t c các nhà 1u t u mu∗n có s− cân ∗i gi5a ri ro và li nhu+n Th tr(ng quyn chn cho phép các nhà 1u t gi m ri ro ca mình b?ng cách chuyn nh5ng ri ro này cho nh5ng ng(i ch=p nh+n nó, ó là nh5ng nhà 1u c, Th tr(ng này cho phép phân ph∗i li ri ro gi5a các nhà 1u t, các nhà 1u t tham gia th tr(ng chn l−a m/t m)c li nhu+n và ri ro phù hp v2i mình Vì v+y, các nhà 1u t sΒn sàng cung c=p nhiu v∗n h,n cho th tr(ng tài chính iu này sΕ to ra nhiu li ích cho nn kinh t, vì nó to cho nhiu công ty có kh n4ng huy /ng v∗n trên th tr(ng h,n và chi phí s8 d0ng v∗n càng th=p
Quyn chn cung c=p m/t c, ch phòng tránh ri ro và chuyn dch ri ro t nh5ng nhà 1u t không thích ri ro sang nh5ng nhà 1u t thích ri ro tìm kim li nhu+n cao
Hai là, thúc 3y th tr(ng tài chính phát trin
Hp ∀ng quyn chn cho phép nhà 1u t t c t∆ su=t sinh li cao, chính
iu này h=p dΗn mnh các ngu∀n v∗n 1u t mo him, góp ph1n nâng cao hi!u
qu huy /ng ngu∀n l−c tài chính trong xã h/i Ngoài ra, chi phí th−c hi!n hp ∀ng th=p và tính thanh kho n ca hp ∀ng cao Vì v+y, th tr(ng quyn chn sΕ khuyn khích nhiu nhà 1u t, s n xu=t kinh doanh trong và ngoài n2c tích c−c tham gia th tr(ng ch)ng khoán, thúc 3y th tr(ng ch)ng khoán ngày càng phát trin
Th) ba là, vai trò nh giá
Th tr(ng quyn chn không cung c=p nh5ng d− báo v giá giao ngay trong t,ng lai m/t cách tr−c tip Tuy nhiên, th tr(ng cung c=p nh5ng thông tin quý giá v di.n bin ca th tr(ng tài s n c, s9
Th) t, li th v hot /ng
Chi phí giao dch th=p: iu này làm cho vi!c s8 d0ng giao dch trên các th tr(ng này thay th ho<c b sung cho các giao dch trên th tr(ng giao ngay tr9 nên d dàng và h=p dΗn h,n
Trang 24Giao dch quyn chn có tính thanh kho n cao h,n so v2i th tr(ng giao ngay Th tr(ng giao ngay cΦng có tính thanh kho n cao nhng khi các nhà 1u t th−c hi!n các giao dch có giá tr l2n có th nh h9ng n bin /ng ca giá c trên th tr(ng giao ngay Do ó, th tr(ng phái sinh có th thích )ng v2i các giao dch
có giá tr l2n d dàng h,n Tính thanh kho n cao h,n m/t ph1n là do m)c sinh li
và ri ro có th d− báo tr2c thích hp v2i kh n4ng ca tng nhà 1u t, nhng s∗ v∗n th−c hi!n ít h,n nên th tr(ng có th h=p thu nhiu giao dch v2i giá tr l2n
Trang 25Kt lu+n ch4ng 1
Ch,ng 1 ã nêu nh5ng v=n lý lu+n v quyn chn, i sâu vào phân tích các
u, nhc im ca các loi quyn chn Phân tích các v th ca nhà 1u t trong quyn chn mua và quyn chn bán ∀ng th(i, ch,ng này cΦng phân tích khía cnh b o him ri ro và b o v! li nhu+n khi kt hp gi5a giao dch quyn chn và s9 h5u c phiu
Nh5ng lý lu+n c, b n ã c trình bày trong ch,ng 1 là nn t ng nghiên c)u v th−c t vi!c t ch)c sàn giao dch quyn chn 9 m/t s∗ th tr(ng trên th gi2i cΦng nh sΕ c áp d0ng và TTCK Vi!t Nam 9 nh5ng ch,ng tip theo
Trang 26CHN C PHIU T∃I VIT NAM
2.1 Th c tr!ng v t∀ ch#c sàn giao d∃ch quyn chn ch#ng khoán 6 m(t s nc trên th gii:
S− hình thành và phát trin giao dch quyn chn trên TTCK là m/t nhu c1u t=t yu khách quan Tuy nhiên, vì iu ki!n kinh t, chính tr và xã h/i 9 mΓi qu∗c gia khác nhau nên sΕ nh h9ng n vi!c t ch)c sàn giao dch khác nhau H,n n5a, nh5ng iu ki!n có th t ch)c sàn giao dch khá ph)c tp nên vi!c nghiên c)u th−c trng ca các sàn giao dch quyn chn 9 các n2c ã phát trin là r=t c1n thit cho kinh nghi!m xây d−ng và phát trin giao dch quyn chn 9 Vi!t Nam
2.1.1 Mô hình M
2.1.1.1 Th trng chng khoán M
Th tr(ng ch)ng khoán M∋ hình thành t n4m 1790, có lch s8 phát trin h,n 200 n4m v2i kh∗i lng giao dch c xp vào hàng nh5ng th tr(ng l2n nh=t th gi2i nh New York Stock Exchange (NYSE), American Stock Exchange (AMEX), Philadelphia Stock Exchange (PHLX), …
Các t ch)c tham gia hot /ng trên th tr(ng ch)ng khoán ti M∋ bao g∀m các ngân hàng 1u t và các công ty môi gi2i
Các ngân hàng 1u t: Ch)c n4ng hot /ng ca các ngân hàng 1u t r=t quan trng 9 chΓ nó là trung gian gi5a ch th phát hành và nhà 1u t M0c tiêu trong hot /ng ca ngân hàng 1u t là huy /ng v∗n cho ch th phát hành trong
iu ki!n thu+n li nh=t M/t t phát hành m2i thông th(ng c bán qua m/t nhóm các ngân hàng 1u t Khi óng vai trò nhà b o lãnh cho các t phát hành, m/t ngân hàng 1u t th(ng m ,ng ri ro trong vi!c mua ch)ng khoán m2i ca công ty phát hành và bán ra cho công chúng
Nh5ng ngân hàng 1u t ni ting ca M∋ g∀m có: Morgan Stanley, Merrill Lynch, First Boston Corporation và Goldman Sachs ã r=t thành công trên TTCK M∋ và 9 các th tr(ng n2c ngoài
Trang 27Các công ty môi gi2i ca M∋: M∋, các công ty môi gi2i có th c thành l+p d2i b=t kΧ hình th)c nào: Công ty c ph1n, Công ty TNHH ho<c Công ty hp danh
Các công ty môi gi2i và t− doanh ch)ng khoán tham gia mi hot /ng trên TTCK nh môi gi2i ch)ng khoán, c=p tín d0ng cho các nhà 1u t mua ch)ng khoán, cung c=p các dch v0 liên quan n b o lãnh phát hành, qu n lý danh m0c cho khách hàng và cung c=p các dch v0 liên quan n ch)ng khoán Công ty môi gi2i l2n nh=t ti M∋ hi!n nay là Merrill Lynch Ngoài ra, còn có nh5ng công ty ni ting khác nh: Paine – Webber, Dean Witter Reynolds và Smith Barney
M∋, :y Ban Ch)ng khoán Nhà n2c (Securities and Exchange Commission – SEC) là m/t c, quan chính ph qu n lý vi!c phát hành, mua bán ch)ng khoán SEC là c, quan qu n lý chính ca th tr(ng quyn chn 9 M∋ SEC
là m/t t ch)c qu n lý liên bang thit l+p vào n4m 1934 giám sát lnh v−c kinh doanh ch)ng khoán bao g∀m: c phiu, trái phiu, ch)ng ch; qu∋ 1u t và quyn chn Nhi!m v0 ca SEC là b o v! nhà 1u t, duy trì hot /ng ca TTCK m
b o công b?ng, k∆ lu+t và hi!u qu ; và to iu ki!n huy /ng v∗n
2.1.1.2 Sàn giao dch quy n chn chng khoán Chicago ( CBOE)
L∃ch s7 hình thành và phát tri)n
CBOE là m/t trong nh5ng sàn giao dch quyn chn c thành l+p s2m nh=t và giá tr giao dch chim t∆ trng l2n trên th gi2i, v2i lch s8 hình thành và phát trin c tóm t≅t nh sau:
Trang 28- Mô hình Black – Scholes c áp d0ng trong vi!c nh giá quyn chn N4m 1977:
- SEC tm ngng vi!c m9 r/ng các giao dch quyn chn trong th(i gian c, quan này xem xét li vi!c phát trin quá nhanh ca TTCK
cách giao dch quyn chn trên ch; s∗ ch)ng khoán
c i tên là S&P 100 (OEX) n ngày 1/7/1983 a vào giao dch quyn chn ch; s∗ S&P 50 (SPX)
N4m 1984:
dch ch)ng khoán Chiacago (Chicago Stock Exchange), l1n 1u tiên kh∗i lng giao dch hàng n4m qua sàn t 100 tri!u hp ∀ng
thu+n li cho vi!c th−c hi!n l!nh i!n t8
N4m 1985
trên kh≅p th gi2i v giao dch quyn chn
N4m 1987:
Trang 29- Tháng 10, TTCK r,i vào khng ho ng kéo theo s− s0p ca th tr(ng phái sinh
N4m 1989:
N4m 1992
ào to cho nh5ng nhà 1u t
N4m 1998:
hp ∀ng
N4m 2000:
- S∗ lng các hp ∀ng giao dch l1n 1u tiên vt ngΙng 1 tri!u hp
Trang 30- CBOE b≅t 1u phát trin h! th∗ng giao dch kép, kt hp vi!c mua bán th công trên sàn v2i giao dch t− /ng hóa qua h! th∗ng i!n t8
N4m 2003:
- CBOE và các sàn giao dch khác thành công trong vi!c kt n∗i liên th tr(ng
hi!n và 30 n4m ngày giao dch quyn chn
v2i n4m 2006), trong ó có s− gia t4ng mnh ca các hp ∀ng giao dch các ch; s∗ N4m 2008:
s∗ 1,2 t∆ hp ∀ng và là n4m b+n r/n nh=t trong lch s8 35 n4m giao dch Trung bình 4,7 tri!u hp ∀ng trong ngày và n4m 2008 là n4m th) 5 liên tip CBOE l+p k∆ l0c v s∗ lng giao dch
Ngun: http:// www.cboe.com
Nh8ng ngi tham gia giao d∃ch quyn chn
Sàn giao dch có m/t s∗ thành viên giao dch là cá nhân ho<c công ty có quyn
n sàn và giao dch:
ca các nhà 1u t ∗i v2i quyn chn Khi m/t nhà 1u t mu∗n mua (bán) quyn chn và nu không có m/t nhà 1u t khác áp )ng nhu c1u có, nhà to l+p th
Trang 31tr(ng ph i th−c hi!n giao dch ó Nhà to l+p th tr(ng cung c=p cho nhà 1u t nh5ng ti!n ích và th−c hi!n giao dch ngay l+p t)c
Nhà to l+p th tr(ng v b n ch=t là m/t doanh nghi!p t∀n ti, nhà to l+p th tr(ng ph i to ra li nhu+n b?ng chênh l!ch gi5a giá mua và giá bán ∗i v2i nhà to l+p th tr(ng, chênh l!ch này là ph1n th9ng cho vi!c sΒn lòng th−c hi!n giao dch
dch Nhà môi gi2i trên sàn th−c hi!n các giao dch cho các thành viên tham gia th tr(ng Nhà môi gi2i trên sàn có th h9ng phí hoa h∀ng ho<c c tr l,ng b9i công ty môi gi2i ca h Nhà môi gi2i trên sàn th(ng không c1n quan tâm n giá t4ng hay giá gi m, tuy nhiên, m/t nhà môi gi2i chuyên nghi!p sΕ mang li nhiu li ích cho khách hàng ca h
CBOE cΦng có m/t s∗ nhà to l+p th tr(ng chính c ch; nh, ó là nh5ng ng(i c phép va là nhà to l+p th tr(ng va là nhà môi gi2i
- Nhân viên gi5 s l!nh ( Order Book Official – OBO): ây là dng kinh doanh th) 3 ca CBOE Nhân viên OBO là m/t nhân viên ca sàn giao dch, có ch)c n4ng nh+n và nh+p vào h! th∗ng máy tính các l!nh gi2i hn (là l!nh có yêu c1u v m)c giá giao dch có th ch=p nh+n c) ca t=t c các khách hàng m b o r?ng ngay khi t n giá gi2i hn, l!nh sΕ c th−c hi!n
Quy trình giao d∃ch
Giao dch trên th tr(ng quyn chn CBOE c th hi!n qua s, ∀:
hành m/t giao dch quyn chn
sàn ca công ty mình th−c hi!n
giá c
Trang 32(1a) (6a) (7a) (1b) (6b) (7b)
Hình 2.1 Giao d∃ch quyn chn trên th∃ trng CBOE
ng(i bán
mua, ng(i bán
tin ký qu∋ cho công ty thanh toán ca mình
g8i phí quyn chn và tin ký qu∋ cho trung tâm thanh toán bù tr Trình t− m/t nhà 1u t giao dch quyn chn:
1 M9 tài kho n 9 công ty môi gi2i
2 Ch; th cho nhà môi gi2i mua/bán m/t quyn c0 th
3 Nhà môi gi2i chuyn l!nh ca ca nhà 1u t cho nhà môi gi2i sàn giao dch ca công ty ti sàn giao dch
Môi gi2i
ca ng(i
mua
Môi gi2i trên sàn ca nhà môi gi2i ng(i mua
SÀN GIAO D&CH QUYN CHN
Môi gi2i trên sàn ca nhà môi gi2i ng(i bán
Môi gi2i ca ng(i bán
TRUNG TÂM THANH TOÁN
Trang 33Các b2c giao dch tip theo c th hi!n theo s, ∀ trên
M/t nhà 1u t có th <t nhiu loi l!nh nh: L!nh th tr(ng; l!nh có giá tr khi b hy; l!nh có giá tr trong ngày; l!nh dng; l!nh t=t c ho<c không; l!nh t=t
c ho<c không, cùng giá, l!nh gi2i hn MΓi loi l!nh có tính ch=t khác nhau, qui
nh v nh5ng gi2i hn ca l!nh mà nhà môi gi2i c quyn th−c hi!n
Trung tâm thanh toán (Options Clearing Corporation - OCC) là t ch)c thanh toán bù tr quyn chn l2n nh=t th gi2i tính n n4m 2010 OCC óng vai trò nh m/t nhà b o lãnh, OCC ch≅c ch≅n r?ng t=t c các ngha v0 ca hp ∀ng
u c th−c hi!n
2.1.2 Mô hình Châu Âu
2.1.2.1 Sàn giao dch chng khoán Châu Âu
Gii thi%u v Euronext N.V
Euronext N.V là sàn giao dch xuyên qu∗c gia 1u tiên trên th gi2i, cung c=p các dch v0 liên quan n th tr(ng các s n ph3m giao sau, th tr(ng quyn chn và th tr(ng tin t! ti B;, Pháp, Hà Lan, Anh, và B∀ ào Nha
Th tr(ng ch)ng khoán Châu Âu ( Euronext) m2i hình thành t n4m 2000
do s− sáp nh+p ca 3 th tr(ng l2n nh=t Châu Âu: Amsterdam, Brussels và Paris Ngay t khi m2i thành l+p, Euronext c ánh giá là trung tâm giao dch ch)ng khoán l2n th) hai th gi2i, ch; sau NYSE
NYSE Euronext, m/t công ty c thành l+p t s− hp nh=t gi5a t+p oàn ch)ng khoán New York (NYSE) và Euronext N.V, b≅t 1u giao dch t 04/04/2007 NYSE Euronext hi!n iu hành nhóm s9 giao dch l2n nh=t và có tính thanh kho n cao nh=t th gi2i, ∀ng th(i cung c=p các dch v0 tài chính a dng nh=t th gi2i
NYSE Euronext là s− kt hp ca 6 s9 giao dch c phiu ti 5 qu∗c gia và 6 s9 giao dch s n ph3m phái sinh ti 6 qu∗c gia ∀ng th(i, NYSE Euronext là t ch)c hàng 1u th gi2i v niêm yt và giao dch c phiu, các s n ph3m phái sinh lãi su=t, trái phiu và phân ph∗i d5 li!u th tr(ng
Trên th−c t, m<c dù ã sáp nh+p nhng c Euronext N.V và NYSE vΗn gi5 nguyên các <c im riêng ca mình, c0 th ó là cách th)c tin hành giao dch và
Trang 34th(i gian giao dch vì có s− chênh l!ch v múi gi( Các công ty niêm yt trên mΓi th tr(ng sΕ tip t0c chu s− iu ch;nh ca các qui nh hi!n hành ti th tr(ng
ó
Hot /ng ca Euronext N.V
K t khi thành l+p, Euronext N.V ã cng c∗ th tr(ng tài chính b?ng cách th∗ng nh=t nh5ng th tr(ng trong tng n2c nh Châu Âu B?ng cách này, th tr(ng ch)ng khoán Châu Âu ã phát huy c th mnh ca tng thành viên iu này ã ch)ng minh c r?ng: cách t∗t nh=t hp nh=t th tr(ng ch)ng khoán Châu Âu là cách áp d0ng t1m nhìn mang tính ch=t toàn c1u cho c=p / a ph,ng
Euronext N.V có th áp )ng cho khách hàng nh5ng dch v0 a dng và phong phú Nh5ng khách hàng ca sàn giao dch này bao g∀m nh5ng t ch)c tài chính, các công ty có ch)ng khoán niêm yt trên th tr(ng, các nhà 1u t, các t ch)c khác có s8 d0ng công ngh!, dch v0 và thông tin ca sàn giao dch này
Các dch v0 ca Euronext N.V bao g∀m t môi gi2i ch)ng khoán và cung c=p nh5ng ti!n ích cho vi!c mua bán các ch)ng khoán phái sinh n vi!c cung c=p các d5 li!u trên th tr(ng Sàn giao dch này c li t vi!c cung c=p dch v0 thông qua các thành viên ca nó 9 Châu Âu Thêm vào ó, sàn giao dch này còn cung c=p các ph1n mm và gi i pháp công ngh! thông tin cho khách hàng
Euronext N.V tip t0c kt np thêm thành viên m2i là Sàn giao dch quyn chn Lisbon và Porto ca B∀ ào Nha (Bolsa de valores de Lisboa e Porto - BVLP)
Trang 35Tháng 11/2004:
Hoàn t=t s− th∗ng nh=t ca th tr(ng quyn chn châu Âu S− ki!n này c
ánh d=u b?ng vi!c hình thành m/t c, s9 pháp lý chung cho th tr(ng quyn chn tin t! và quyn chn ch)ng khoán
N4m 1998:
Trang 36LIFFE thit l+p m/t ch,ng trình nh?m chuyn t=t c các giao dch trên sàn t hình th)c mua bán truyn th∗ng sang sàn giao dch i!n t8 (LIFFE CONNECT
Ngày nay LIFFE tr9 thành m/t trong nh5ng sàn giao dch các s n ph3m ch)ng khoán phái sinh xuyên biên gi2i hi!n i nh=t th gi2i
Ngu∀n: http://www.liffe.com
Nguyên t≅c giao dch:
Ngày giao d∃ch: LIFFE m9 c8a t th) 2 n th) 6, óng c8a vào các ngày
th) 7, ch nh+t và các ngày l ca V,ng qu∗c liên hi!p Anh và vào b=t kΧ ngày nào mà các giao dich b ình ch; theo o lu+t n4m 1971 v quan h! tài chính và ngân hàng Tuy nhiên, :y ban giám sát có th quyt nh vi!c m9 c8a hay óng c8a Sàn giao dch trong tng th(i im và quyt nh này ph i c thông báo trên ph,ng ti!n thông tin i chúng
Nh8ng hành vi b∃ c3m: Nh5ng ng(i có liên quan n b=t kΧ hot /ng
kinh doanh nào ca LIFFE sΕ không c tham gia vào các giao dch c cho là
có hi cho th tr(ng ho<c dΗn n s− b=t công cho các khách hàng hay nh5ng ng(i tham gia trên th tr(ng
Tranh ch3p: Nu m/t hp ∀ng ã c ký ho<c coi nh ã c ký thì nó
có th là ∗i tng ca vi!c tranh ch=p Nu m/t bên b=t ∀ng ý kin thì bên ó sΕ
ph i thông báo s− b=t ∀ng ý kin ca mình n nhân viên ca sàn giao dch Khi
ó, nhân viên ca sàn giao dch sΕ yêu c1u các bên tham gia hp ∀ng th−c hi!n nh5ng công vi!c c1n thit hn ch tn th=t 9 m)c th=p nh=t
Trang 37T cách pháp lý &) t!o nên m(t h5p &ng: T=t c các hp ∀ng ph i c
th−c hi!n trên c, s9 hp ∀ng mΗu ca sàn giao dch M/t hp ∀ng c xem là vô hi!u nu m/t bên tham gia hp ∀ng không có gi=y phép giao dch hp l!
Quy trình giao d∃ch:
Quy trình giao dch quyn chn trên LIFFE:
Hình 2.2 Giao d∃ch trên th∃ trng quyn chn LIFFE
- L!nh giao dch: các l!nh giao dch có th g8i n sàn giao dch t khi b≅t
1u m9 c8a n lúc óng c8a giao dch Các qui nh giao dch theo LIFFE CONNECT ®:
+ <t giá c xem là m/t l!nh mua
+ Chào giá c xem là m/t l!nh bán
+ Ch=p thu+n: là vi!c kh2p l!nh mua và bán ti h! th∗ng <t l!nh trung tâm Các l!nh giao dch bao g∀m: l!nh gi2i hn, l!nh giao dch, l!nh giao dch ti m)c giá m9 c8a
nh cho nhà môi
gi2i
H! th∗ng thanh toán
Nh5ng l!nh giao dch khác
Trang 38+ Khi x y ra hi!n tng giá mua cao h,n giá chào (backwardation) ho<c giá mua b?ng giá chào bán (choice prices) ti th(i im m9 c8a giao dch, sàn giao dch
sΕ t− /ng tính toán giá kh2p mà ti ó kh∗i lng giao dch c th−c hi!n nhiu nh=t Các l!nh c th−c hi!n theo cách này sΕ c giao dch ti giá b?ng ho<c t∗t h,n giá <t l!nh, các l!nh cha c th−c hi!n c gi5 li cho n khi c giao dch ho<c b hy theo yêu c1u ca bên <t
+ Chi tit các giao dch trên sàn sΕ c chuyn n n,i 4ng ký giao dch và
n t=t c nh5ng ng(i tham gia ã 4ng nh+p vào th tr(ng T=t c chi tit ca các giao dch sΕ c công b∗ dng vô danh
+ Riêng Hp ∀ng giao sau và quyn chn, trong su∗t th(i gian tr2c khi hoàn t=t giao dch, chi tit v giá và kh∗i lng m9 sΕ c công b∗ n t=t c các thành viên ã 4ng nh+p vào th tr(ng
/ng
Khi m/t giao dch b tuyên b∗ m=t hi!u l−c, các bên liên quan sΕ c thông báo b?ng i!n thoi ho<c tin nh≅n t sàn giao dch
- Hi!u chính sai sót:
Trang 39+ Nu có m/t sai sót trong vi!c thi hành hp ∀ng, sàn giao dch sΕ ngh bi!n pháp kh≅c ph0c n các bên liên quan nh?m m b o quyn li cho các bên
+ có gi=y ch)ng nh+n hi!u chính sai sót, các bên liên quan ph i cung c=p cho sàn giao dch các tài li!u sau:
+ Sàn giao dch có th yêu c1u các bên cung c=p thêm các thông tin khác trong tr(ng hp c1n thit
2.1.3 Mô hình Nht:
2.1.3.1 Th trng chng khoán Nht:
Vào th+p niên 1870, h! th∗ng ch)ng khoán ã c a vào giao dch 9 Nh+t B n và vi!c =u th1u trái phiu ra công chúng cΦng b≅t 1u c th−c hi!n
iu này òi hΑi ph i có m/t nh ch giao dch i chúng chi ph∗i giao dch;
và pháp l!nh giao dch ch)ng khoán ã c ban hành vào tháng 5 n4m 1878 D−a trên o lu+t này, Công ty TNHH giao dch ch)ng khoán Tokyo ã c thành l+p vào ngày 15 tháng 5 n4m 1878 và chính th)c b≅t 1u giao dch vào ngày 01 tháng
06 n4m 1878
Ch; s∗ ch)ng khoán Nikkei ni ting ã ra (i vào th(i gian này S− ra (i ca th t(ng ch)ng khoán ã giúp Nh+t t+p hp c ngu∀n l−c phát trin th tr(ng hàng hóa, thúc 3y nn kinh t Nh+t phát trin
n tháng 4 n4m 1943, Lu+t Ch)ng khoán Nh+t B n ã c ban hành nh?m tái c=u trúc các nh ch th(i chin Theo lu+t này, các ngân hàng c phép tham gia vào th tr(ng ch)ng khoán thông qua các công ty ch)ng khoán con nh?m t4ng s− cnh tranh trên th tr(ng ch)ng khoán ∀ng th(i, các công ty ch)ng khoán
c thành l+p các công ty con làm dch v0 ngân hàng
Kinh doanh ch)ng khoán ti Nh+t có 4 loi hình, mΓi loi hình có m/t gi=y phép kinh doanh riêng bi!t: 1- T− doanh ch)ng khoán, 2- Môi gi2i ch)ng khoán 3-
Trang 40B o lãnh phát hành 4- Chào bán ch)ng khoán hay tham gia vào h! th∗ng phân ph∗i ch)ng khoán ra công chúng
Tuy nhiên, theo qui nh hi!n hành ca Lu+t c i cách các nh ch nêu trên, các công ty ch)ng khoán con thu/c các Ngân hàng không c kinh doanh loi hình: môi gi2i c phiu, b o lãnh phát hành và giao dch c phiu, kinh doanh các loi ch)ng khoán có liên quan n c phiu, kinh doanh các hp ∀ng t,ng lai, quyn chn
Ngoài b∗n loi hình kinh doanh chính, theo Lu+t ch)ng khoán và giao dch ca Nh+t, các công ty ch)ng khoán c cung c=p các dch v0 li!n quan: t v=n 1u t ch)ng khoán, các dch v0 liên quan
T nh5ng n4m 1940, Nh+t áp d0ng ch / 4ng ký hot /ng nh ti M∋ T2i cu∗i n4m 1949, 9 Nh+t có 1.127 công ty ch)ng khoán 4ng ký hot /ng T2i nh5ng n4m 1960, Nh+t chuyn t ch / 4ng ký sang c=p phép hot /ng Khi áp d0ng c, ch c=p phép, s∗ công ty ch)ng khoán hot /ng gi m còn 227 n n4m
1996, s∗ công ty gi m còn 130 do sáp nh+p, chuyn i
Các công ty ch)ng khoán c phép hot /ng là các công ty c ph1n c B/ Tài chính Nh+t c=p phép
n n4m 1972, Nh+t cho phép các công ty ch)ng khoán n2c ngoài c m9 chi nhánh ti Nh+t
2.1.3.2 Sàn giao dch chng khoán Tokyo (TSE)
1u, và cΦng cung c=p cho nhà 1u t nh5ng s n ph3m 1u t phong phú
... Vi%t Nam 57 3.4 M(t s gi∋i pháp &) áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu t!i Vi%t Nam 603.4.1 M/t s∗ gi i pháp v t ch)c, qu n lý sàn giao dch 603.4.1.1 Hoàn thi!n khung pháp... thit ca giao dch phái sinh ti Vi!t Nam 55
3.2 Nh+n &∃nh kh∋ nng áp dng giao d∃ch quyn chn c∀ phiu t!i
Vi%t Nam 55 3.3 iu ki%n &) áp dng giao d∃ch... li ca vi!c áp d0ng giao dch quyn chn ch)ng khoán TTCK Vi!t Nam) 43
2.2.4.2 Khó kh4n ca vi!c áp d0ng giao dch quyn chn ch)ng khoán TTCK Vi!t Nam 44
2.2.5 M/t s∗ giao dch quyn