Tái cấu trúc vốn công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán TPHCM

Giai đo n trong chu k tu i th : Các ngành kinh doanh sinh ra, phát tri n, tr ng thành và cu i cùng là suy tàn.

L I CAM OAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên c u c a cá nhân và ch a t ng đ c công b

S li u s d ng đ phân tích, đánh giá là k t qu tính toán theo báo cáo tài chính

c a các Công ty công b ; n i dung lu n v n đ m b o không sao chép t công trình nào khác

Lu n v n này đã đ c ch nh s a theo nh góp ý c a H i đ ng ch m lu n v n th c

s

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

CDO : Collateralized Debt Obligations: Gi y n đ m b o b ng tài s n

CDS : Credit Default Swap: H p đ ng hoán đ i t n th t tín d ng

EAT : Earnings After Tax: Thu nh p sau thu

EBIT : Earnings Before Interest and Tax: Thu nh p tr c thu và lãi

EBT : Earnings Before Tax: Thu nh p tr c thu

EPS : Earnings Per Share: Thu nh p trên m i c ph n

GDP : Gross Domestic Produc: T ng s n ph m qu c n i

MBS : Mortgage Backed Securities: Ch ng khoán đ m b o b ng tài s n th ch p ROA : Return On Assets: T su t sinh l i trên t ng tài s n

ROE : Return on Equity: T su t sinh l i trên v n ch s h u

SIV : Structured Investment Vehicles: Công c đ u t k t c u

SPV : Special Purpose Vehicle: Th ch m c đích đ c bi t

WACC : Weight Average Cost of Capital: Chi phí s d ng v n bình quân

DANH M C CÁC B NG BI U, TH

B ng bi u

B ng 1.1 – Kho n kh u tr thu c a lãi t ch ng khoán n làm t ng t ng l i nhu n

có th dùng đ tr cho các trái ch và c đông

B ng 1.2 – K t qu đi u tra c a S&P v tr t t phân h ng

B ng 1.3 – Các t s ph n ánh c u trúc v n

B ng 1.4 – Các t s sinh l i

B ng 1.5 – So sánh ROA và ROE khi có s khác nhau trong c u trúc v n

B ng 1.6 – C u trúc v n c a RHI Group bi u hi n qua b ng cân đ i k toán

B ng 1.7 – Tóm t t k t qu kinh doanh c a RHI Group 2002 – 2001

B ng 2.6 – ROA ngành kinh doanh b t đ ng s n 2009 – 2006

B ng 2.7 – T ng quan gi a kh n ng thanh toán lãi vay và t s n

B ng 2.8 – Kh n ng thanh toán lãi vay ngành th y s n 2009 – 2006

B ng 2.9 – Kh n ng thanh toán lãi vay ngành v n t i 2009 – 2006

B ng 2.10 – Kh n ng thanh toán lãi vay ngành kinh doanh b t đ ng s n 2009 – 2006

B ng 2.11 – T tr ng n vay ng n h n trong t ng n vay

B ng 2.12– Phân tích EBIT – EPS ngành th y s n 2009 – 2006

B ng 2.13 – Phân tích EBIT – EPS ngành v n t i 2009 – 2006

B ng 2.14 – Phân tích EBIT – EPS ngành kinh doanh b t đ ng s n 2009 – 2006

B ng 2.15 – òn cân n ngành th y s n, v n t i và kinh doanh b t đ ng s n 2009 – 2006

B ng 2.16 – H s Z c a các Công ty ngành th y s n, v n t i và kinh doanh b t

đ ng s n 2009 – 2006

B ng 2.17 – Phân tích t s n

B ng 3.1 – V th Công ty tr c và sau khi phát hành đ c quy n

th

Hình 1.1 – ánh đ i gi a l i ích thu và chi phí ki t qu n đ nh c u trúc v n t i u Hình 1.2 – Nguyên t c t phòng ng a: m i liên quan gi a lo i tài s n và tài tr Hình 1.3 – Quá trình tái c u trúc v n c a RHI Group trong n m 2002

Hình 2.9 – T l n trong c u trúc v n c a 3 ngành th y s n, v n t i và kinh doanh

M C L C

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

CÁCH TRÌNH BÀY S LI U

PH N M U 1

CH NG I: T NG QUAN V C U TRÚC V N VÀ TÁI C U TRÚC V N 3

1.1 C U TRÚC V N 3

1.1.1 Khái ni m 3

1.1.2 Các y u t có nh h ng đ n c u trúc v n 3

1.1.2.1 R i ro doanh nghi p và thu thu nh p doanh nghi p 3

1.1.2.2 Chi phi s d ng v n bình quân (WACC) 6

1.1.2.3 Chi phí ki t qu tài chính 7

1.1.2.4 Các tiêu chu n ngành 9

1.1.2.5 Tác đ ng u tiên qu n tr : lý thuy t tr t t phân h ng 9

1.1.3 Các ch s tài chính dùng đ ph n ánh c u trúc v n 11

1.1.3.1 T s đòn b y tài chính 11

1.1.3.2 T s sinh l i 12

1.2 TÁ I C U TRÚC V N 13

1.2.1 Khái ni m 13

1.2.2 S c n thi t tái c u trúc v n 13

1.2.3 M c tiêu tái c u trúc v n 15

1.2.4 Các nguyên t c c b n tái c u trúc v n 15

1.2.4.1 Nguyên t c t phòng ng a 15

1.2.4.2 Nguyên t c giá tr th tr ng 16

1.2.4.3 Nguyên t c quy n ki m soát 17

1.2.4.4 Kh n ng đi u đ ng (hay kh n ng tài tr linh ho t) 17

1.2.4.5 Nguyên t c đ nh th i đi m 17

1.2.5 Các y u t mang tính ch t quy t đ nh đ tái c u trúc v n 18

1.2.5.1 Các đ c đi m c a n n kinh t 18

1.2.5.2 Các đ c tính c a ngành kinh doanh 19

1.2.5.3 Các đ c tính c a doanh nghi p 20

1.2.6 Phân tích EBIT – EPS đ thi t l p c u trúc v n t i u 20

1.3 KINH NGHI M TÁI C U TRÚC V N C A M T S CÔNG TY L N TRÊN TH GI I 21

1.3.1 Quá trình tái c u trúc v n 21

1.3.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam 25

K T LU N CH NG 1 26

CH NG II: TH C TR NG C U TRÚC V N VÀ TÁC NG C A KH NG HO NG TÀI CHÍNH N C U TRÚC V N C A CÔNG TY C PH N TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN TP.H CHÍ MINH 27

2.1 T NG QUAN CU C KH NG HO NG TÀI CHÍNH N M 2007-2008 27

2.1.1 S l c cu c kh ng ho ng tài chính 2007-2008 27

2.1.2 Nguyên nhân d n đ n cu c kh ng ho ng tài chính n m 2007-2008 28

2.1.3 Tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính n m 2007-2008 đ n n n kinh t Vi t Nam 31

2.2 PHÂN TÍCH TH C TR NG C U TRÚC V N C A CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN TP.H CHÍ MINH 35

2.4.1 C u trúc v n c a các ngành phân tích 35

2.4.2 Tính 2 m t c a vi c s d ng n trong c u trúc v n 36

2.4.3 Phân tích t su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE) 37

2.4.4 Phân tích t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) 42

2.4.5 Phân tích kh n ng thanh toán lãi vay 46

2.4.6 ánh giá t i u c u trúc v n thông qua phân tích EBIT – EPS 50

2.3 TÁC NG CU C KH NG HO NG TÀI CHÍNH N C U TRÚC V N C A CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN TP.H CHÍ MINH 56

2.3.1 Gia t ng gánh n ng lên đòn cân n khi lãi su t cho vay t ng 56

2.3.2 Gi m kh n ng thanh toán lãi vay 58

2.3.3 Nguy c phá s n gia t ng 59

2.4 R I RO C A C U TRÚC V N CÁC NGÀNH PHÂN TÍCH 62

2.4.1 R i ro t vi c s d ng n 62

2.4.2 R i ro khi hi u qu s d ng v n c ph n gi m 64

K T LU N CH NG 2 65

CH NG III: GI I PHÁP TÁI C U TRÚC V N C A CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN TP.H CHÍ MINH 66

3.1 NH H NG MÔ HÌNH TÁI C U TRÚC V N H P LÝ 66

3.1.1 Xác nh n giai đo n phát tri n và nh n di n r i ro trong c u trúc v n 66

3.1.1.1 Xác nh n giai đo n phát tri n 66

3.1.1.2 R i ro kinh doanh 66

3.1.1.3 R i ro tài chính 68

3.1.2 nh h ng mô hình c u trúc v n h p lý 69

3.1.1.4 nh h ng chung 70

3.1.1.5 nh h ng theo tình hình c th c a Công ty 71

3.2 GI I PHÁP TÁI C U TRÚC V N C A CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN TP.H CHÍ MINH 72

3.2.1 Gi i pháp t các Công ty niêm y t cho 3 ngành th y s n, v n t i và kinh doanh b t đ ng s n 72

3.2.1.1 ng d ng linh ho t lý thuy t tr t t phân h ng trong ho ch đ nh c u trúc v n 72

3.2.1.2 Chuy n đ i c c u s d ng v n 75

3.2.1.3 Sáp nh p 77

3.2.1.4 Xây d ng chính sách qu n lý n 79

3.2.1.5 Qu n tr v n l u đ ng toàn di n 80

3.2.1.6 T ng thêm giá tr b ng cách gi m t l n thông qua phát hành đ c quy n chi t kh u cao 81

3.2.2 Gi i pháp h tr t qu n lý v mô c a Chính ph 83

3.2.2.1 Chính sách lãi su t 83

3.2.2.2 Chính sách t giá 84

3.2.2.3 Chính sách thu 85

K T LU N CH NG 3 86

K T LU N CHUNG 87

TÀI LI U THAM KH O 88

1

B t c doanh nghi p nào khi v n hành c ng đ u có m t c u trúc v n nh t đ nh dù

h có ý th c xây d ng nó hay không Có th là 100% v n c ph n ho c là 30% n vay, 70% v n c ph n v.v Th c t cho th y, đa ph n các doanh nghi p Vi t Nam

đ u quá ph thu c vào ngu n v n vay, đ c bi t là vi c dùng v n ng n h n đ đ u t vào trung h n Khi t l n gia t ng thì r i ro c ng gia t ng do đó nhà đ u t s gia

t ng t l l i nhu n đòi h i và d n đ n nguy c doanh nghi p lâm vào tình tr ng

ki t qu tài chính M c khác, t l v n t có quá l n d n đ n tình tr ng đ u t tràn lan, không có chi n l c T t c nh ng đi u này đã nh h ng r t l n đ n c u trúc tài chính c a doanh nghi p, mà c th là làm m t kh n ng thanh toán, m t c h i kinh doanh (do không ch đ ng đ c v ngu n v n) và g p nhi u tr ng i trong

đ ng v n đ phát tri n s n xu t kinh doanh hay đ u t vào l nh v c m i

tài “Tái c u trúc v n Công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng

khoán Tp.H Chí Minh” nh m đ a ra đ nh h ng và gi i pháp v tái c u trúc v n

đ doanh nghi p t n t i và phát tri n trong cu c kh ng ho ng tài chính

i t ng và ph m vi nghiên c u

tài nghiên c u v c u trúc v n và phân tích nh h ng cu c kh ng ho ng tài chính đ n c u trúc v n c a Công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Tp.H Chí Minh Lu n v n t p trung phân tích 3 ngành th y s n, v n t i và kinh doanh b t

đ ng s n có t l n s d ng t ng đ i cao

Ph ng pháp nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng xuyên su t trong lu n v n là ph ng pháp duy v t bi n ch ng Lu n v n còn quán tri t và v n d ng các nguyên t c khách quan, nguyên t c toàn di n, nguyên t c th ng nh t gi a l ch s và logic, nguyên t c

2

đi t tr u t ng đ n c th , ph ng pháp di n d ch – quy n p, ph ng pháp phân tích – t ng h p, ph ng pháp h th ng Lu n v n còn s d ng các tài li u, các công trình nghiên c u trong và ngoài n c v các v n đ có liên quan

K t c u lu n v n

Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu n v n đ c k t c u g m 3 ch ng:

Ch ng I: T ng quan v c u trúc v n và tái c u trúc v n

Ch ng II: Th c tr ng c u trúc v n và tác đ ng cu c kh ng ho ng tài chính đ n c u trúc v n c a Công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Tp.H Chí Minh

Ch ng III: Gi i pháp tái c u trúc v n c a Công ty c ph n niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Tp.H Chí Minh

n ng n h n, n dài h n và v n ch s h u đ c dùng đ tài tr cho quy t đ nh đ u

t c a m t doanh nghi p Nh v y, c u trúc v n ch là m t ph n c a c u trúc tài chính Lu n v n ch nghiên c u c u trúc v n c a công ty c ph n nên ngu n v n

ch s h u đây chính là v n c ph n

C u trúc v n t i u là c u trúc v n mà t i thi u hóa chi phí s d ng v n bình quân,

t i thi u hóa r i ro và t i đa hóa giá tr doanh nghi p

C u trúc v n m c tiêu t c là c u trúc v n mà theo đó doanh nghi p ho ch đ nh các chi n l c t i u đ ho t đ ng

1.1.2 Các y u t có nh h ng đ n c u trúc v n

1.1.2.1 R i ro doanh nghi p và thu thu nh p doanh nghi p

R i ro phát sinh đ i v i tài s n c a công ty ngay c khi công ty không s d ng n Công ty nào có r i ro doanh nghi p càng l n thì càng h th p t l n t i u Do lãi vay là y u t chi phí tr c thu nên s d ng n giúp công ty ti t ki m thu Tuy nhiên đi u này s không còn ý ngh a n a đ i v i nh ng công ty nào đ c u đãi hay vì lý do gì đó mà thu thu nh p m c th p

B ng cân đ i k toán

trúc tài chính

s n xu t kinh doanh c a t ng ngành Nh ng doanh nghi p trong cùng ngành th ng

ph i đ i phó v i nh ng nhân t gây ra r i ro kinh doanh t ng t nhau Các nhân t gây ra r i ro kinh doanh thì vô s , ch ng h n: tính bi n đ i c a doanh s , tính bi n

đ i c a giá bán, c a chi phí, s c nh tranh, s phát tri n c a khoa h c k thu t, s thay đ i trong c u trúc chi phí, trình đ qu n lý c a doanh nghi p,…

R i ro tài chính: là lo i r i ro có tính kh bi n t ng thêm c a l i nhu n cho m i c

ph n và xác su t gia t ng c a vi c m t kh n ng thanh toán do vi c s d ng ngu n

v n có chi phí s d ng v n c đ nh, nh n và c phi u u đãi Nh v y, r i ro tài chính là h u qu c a vi c s d ng đòn cân n Khi các y u t khác không đ i thì doanh nghi p s d ng đòn cân n càng l n thì r i ro tài chính càng cao V y gi a

r i ro tài chính và đòn cân n có m i liên h nh th nào?

S d ng n và gia t ng đòn cân n có th làm cho t su t sinh l i trên v n c ph n ngày càng gia t ng Tuy nhiên, không ph i b t c tr ng h p nào vi c s d ng đòn cân n c ng đ c đánh giá là t t b i vì, đi m b t l i c a vi c s d ng đòn cân n là

n u t su t hoàn v n đ u t th p h n chi phí s d ng n vay, vi c s d ng n và gia

t ng đòn cân n trong c u trúc v n s làm gi m t su t sinh l i trên v n c ph n

òn cân n trong c u trúc v n mang tính hai m t òn cân n có kh n ng làm gia

t ng t su t sinh l i trên v n c ph n, m t khác, n u doanh nghi p b l thì nó s

đ a ngu n v n c ph n đ n m t r i ro l n h n (l n ng h n)

Thu thu nh p doanh nghi p

Tài tr n có m t l i th quan tr ng d i h th ng thu thu nh p doanh nghi p Lãi

t ch ng khoán n mà m t công ty chi tr là m t chi phí đ c kh u tr thu C t c

và l i nhu n gi l i thì không Nh v y, l i nhu n c a các trái ch tránh đ c thu

c p đ doanh nghi p

5

B ng 1.1 d i đây cho ta các báo cáo l i t c c a doanh nghi p A, không có n , và doanh nghi p B, có n vay 1,000 t đ ng, lãi su t 8% Thu thu nh p doanh nghi p 25% thì kho n thu ph i n p c a B ít h n A là 20 t đ ng ây là t m ch n thu do kho n n vay c a B Trên th c t chính ph chi tr 25% lãi t ch ng khoán n c a

B T ng l i nhu n mà B có th chi tr cho các trái ch và c đông t ng m t l ng

b ng v i s ti n 20 t đ ng này

B ng 1.1 - Kho n kh u tr thu c a lãi t ch ng khoán n làm t ng t ng l i nhu n

có th dùng đ tr cho các trái ch và c đông

VT: t đ ng

Báo cáo l i t c c a doanh nghi p A Báo cáo l i t c c a doanh nghi p B

L i nhu n tr c thu và lãi vay (EBIT) 1,000 1,000

Thu thu nh p doanh nghi p v i thu

T ng l i nhu n cho trái ch và c đông 0 + 750 = 750 80 + 690 = 770

T m ch n thu (kho n kh u tr thu lãi

Các t m ch n thu có th là các tài s n có giá tr Gi s n c a B là c đ nh và v nh

vi n Doanh nghi p s có v nh vi n các dòng ti n 20 t đ ng/n m R i ro c a các dòng ti n này th ng ít h n r i ro c a các tài s n s d ng cho kinh doanh c a B Các t m ch n thu tùy thu c vào thu su t thu thu nh p doanh nghi p và kh n ng

c a B đ t đ c đ l i nhu n đ chi tr lãi

T m ch n thu lãi t ch ng khoán n đóng góp th nào vào giá tr v n c ph n c a

c đông? Khi doanh nghi p vay n , vi c này làm gi m thu ph i n p và làm t ng các dòng ti n cho các nhà đ u t vào các kho n n và v n c ph n Nh v y, giá tr sau thu c a doanh nghi p (t ng s c a giá tr n và v n c ph n trên b ng cân đ i

k toán tính theo giá tr th tr ng thông th ng) t ng lên m t kho n b ng hi n giá

t m ch n thu

V i: Tc: Thu su t thu thu nh p doanh nghi p

rD: T su t sinh l i k v ng trên n

D: S ti n vay

1.1.2.2 Chi phi s d ng v n bình quân (WACC)

Chi phí s d ng v n bình quân là chi phí bình quân gia quy n c a t t c các ngu n tài tr dài h n (n dài h n, c ph n u đãi, c ph n th ng) mà m t doanh nghi p đang s d ng

WACC = rA = (WD x rD) + (W P x rP + (We x re ho c rne)

V i: WD: T l % ngu n tài tr b ng n vay dài h n trong c u trúc v n

WP: T l % ngu n tài tr b ng c ph n u đãi trong c u trúc v n

We: T l % ngu n tài tr b ng c ph n th ng trong c u trúc v n

rD: Chi phí s d ng v n vay dài h n sau thu

rp: Chi phí s d ng v n c ph n u đãi

re: Chi phí s d ng v n t thu nh p gi l i

rne: Chi phí s d ng v n t phát hành m i c ph n th ng

(WD + WP + We = 1)

Mu n gia t ng giá tr doanh nghi p tr c h t ph i tìm cách gi m thi u chi phí s

d ng v n, mu n gi m thi u chi phí s d ng v n thì gia t ng đòn cân n B i vì, chi phí s d ng n luôn r h n chi phí s d ng v n c ph n (nh t m ch n thu ) do đó gia t ng đòn cân n ch c ch n s làm gi m chi phí s d ng v n bình quân

Tuy nhiên, đòn b y tài chính có th tác đ ng đ n l i nhu n ho t đ ng theo nhi u cách T i đa hóa giá tr c a doanh nghi p không ph i lúc nào c ng t ng đ ng v i

t i thi u hóa chi phí s d ng v n bình quân gia quy n vì nh ng lý do sau:

Thu su t thu thu nh p doanh nghi p x lãi t

7

- Các c đông h quan tâm đ n vi c làm giàu h n là đ n vi c làm ch s h u v n

m t doanh nghi p có chi phí s d ng v n bình quân gia quy n th p

- Các c đông đòi h i – và đáng đ c h ng – t su t sinh l i d ki n cao h n trái ch (n vay) Do n th ng là ngu n v n có chi phí r h n Do v y, doanh nghi p có th c t gi m chi phí s d ng v n bình quân gia quy n b ng cách vay n nhi u h n nh ng doanh nghi p không th làm đi u này n u vi c vay m n thêm

đ a đ n vi c các c đông l i đòi h i t su t sinh l i cao h n n a

1.1.2.3 Chi phí ki t qu tài chính

Ki t qu tài chính x y ra khi không th đáp ng các h a h n v i các ch n hay đáp

ng m t cách khó kh n ôi khi ki t qu tài chính đ a đ n phá s n ôi khi nó ch

có ngh a là đang g p khó kh n, r c r i

Các doanh nghi p có vay n có th s r i vào tình tr ng ki t qu tài chính Tình

tr ng ki t qu tài chính này đ c ph n ánh trong giá tr th tr ng hi n t i c a doanh nghi p có vay n Nh v y, giá tr doanh nghi p có th đ c phân thành ba

Hình 1.1 – ánh đ i gi a l i ích thu và chi phí ki t qu n đ nh c u trúc v n t i u

PV (chi phí ki t qu tài chính)

PV (t m

ch n thu ) Giá tr th tr ng

Giá tr doanh nghi p n u đ c tài tr 100% v n c ph n

Giá tr฀ doanh nghi฀p n฀u có tài tr฀ n฀

8 Chi phí ki t qu tài chính tùy thu c vào xác su t ki t qu và đ l n c a chi phí ph i gánh ch u n u ki t qu tài chính x y ra Hình 1.1 cho th y, PV (t m ch n thu ) ban

đ u t ng khi doanh nghi p vay thêm n m c n trung bình, xác su t ki t qu tài chính không đáng k , và PV (chi phí ki t qu tài chính) c ng nh và l i th thu

v t tr i Nh ng t i m t đi m nào đó, xác su t ki t qu tài chính t ng nhanh v i

vi c vay n thêm, chi phí ki t qu b t đ u chi m m t l ng l n giá tr n doanh nghi p N u doanh nghi p không th ch c ch n h ng l i t t m ch n thu thu

nh p doanh nghi p, l i th thu c a n s gi m đi và cu i cùng bi n m t i m t i

u đ t đ c khi hi n giá c a kho n ti t ki m thu do vay n thêm v a đ bù tr cho gia t ng trong hi n giá c a chi phí ki t qu

Ki t qu tài chính không đ a đ n phá s n, khi đó c trái ch l n c đông đ u mu n doanh nghi p ph c h i, nh ng các khía c nh khác nhau, quy n l i c a h mâu thu n nhau Chi phí ki t qu tài chính càng t n kém khi các mâu thu n quy n l i

c n tr các quy t đ nh đúng đ n v ho t đ ng, đ u t , và tài tr Các c đông

th ng t b m c tiêu thông th ng là t i đa giá tr th tr ng c a doanh nghi p và thay vào đó theo đu i m c tiêu h n h p h n là quy n l i riêng c a mình H có khuynh h ng th c hi n các “trò ch i” (ý đ ) riêng mà ph n thi t h i s do các ch

n gánh ch u Chi phí cho các “trò ch i” này là chi phí đ i di n c a vi c vay n Chí phí đ i di n là lo i chi phí phát sinh khi m t t ch c g p ph i v n đ v s thi u đ ng thu n gi a m c đích c a ng i qu n tr và ng i s h u và v n đ thông tin b t cân x ng

Ki t qu tài chính đ a đ n phá s n, khi đó doanh nghi p đ ng tr c vi c gi i quy t các trì tr , r c r i pháp lý c a vi c phá s n (chi phí tr c ti p phá s n) Vi c gi i quy t này th ng phá h ng các n l c c a ban giám đ c nh m ng n ch n vi c kinh doanh c a doanh nghi p kh i t i t h n (chi phí gián ti p phá s n) Phá s n s d n

đ n gi m giá tr th tr ng c a doanh nghi p, có th coi m c l c tính c a th

tr ng là hi n giá c a chi phí phá s n tr c ti p và gián ti p

9

1.1.2.4 Các tiêu chu n ngành

Các nhà phân tích tài chính, các ngân hàng đ u t , các c quan x p h ng trái phi u, các nhà đ u t c ph n th ng và các ngân hàng th ng m i th ng so sánh r i ro tái chính c a doanh nghi p, đo l ng các t s kh n ng thanh toán lãi vay, kh

n ng thanh toán chi phí tài chính c đ nh và t l đòn b y, v i các tiêu chu n hay

đ nh m c c a ngành ho t đ ng M , trong th p niên 90, t l n dài h n bình quân trong ngành xe h i vào kho ng 43% T l này ngành nhà hàng là 49%, ngành phân ph i khí thiên nhiên 45%, ngành đi n công ích là 50% và ngành máy tính là 21% M t s nghiên c u cho th y, t l đòn b y tài chính trong c u trúc v n

có t ng quan ph đ nh v i t n su t phá s n trong ngành C ng có ch ng c r ng các doanh nghi p phát sinh các dòng ti n n đ nh qua chu k kinh doanh th ng có khuynh h ng có t l đòn b y tài chính cao h n Nói chung, các doanh nghi p có khuynh h ng t p trung sát t l n c a ngành, có th ph n ánh s ki n là ph n l n

r i ro kinh doanh mà m t doanh nghi p g p ph i là do ngành ho t đ ng n đ nh

M t doanh nghi p ch p nh n c u trúc v n khác bi t l n v i m c bình quân ngành

ph i thuy t ph c các th tr ng tài chính là r i ro kinh doanh c a mình c ng s khác

bi t đáng k v i r i ro c a m t doanh nghi p trung bình trong ngành đ b o đ m cho c u trúc v n khác bi t này

Tóm l i, các nghiên c u v tác đ ng c a ngành ho t đ ng đ i v i c u trúc v n

th ng đi t i k t lu n là có m t c u trúc v n t i u cho các doanh nghi p cá th

Th tr ng s t ng th ng cho các doanh nghi p đ t đ c c u trúc v n này

1.1.2.5 Tác đ ng u tiên qu n tr : lý thuy t tr t t phân h ng

Lý thuy t tr t t phân h ng tài tr doanh nghi p c a Myers hàm ý r ng:

- Các doanh nghi p thích tài tr n i b h n

- Các doanh nghi p đi u ch nh t ng ng các t l chi tr c t c m c tiêu theo các c h i đ u t , trong khi tránh các thay đ i đ t xu t trong c t c

- Các chính sách c t c c ng nh c, c ng v i các dao đ ng không th d đoán trong kh n ng sinh l i và các c h i đ u t , có ngh a là dòng ti n phát sinh n i b đôi khi l n h n các chi tiêu v n và đôi khi nh h n N u l n h n, doanh nghi p

10 thanh toán h t n hay đ u t vào ch ng khoán th tr ng N u nh h n, doanh nghi p rút s d ti n m t c a mình tr c ho c bán các ch ng khoán th tr ng

- N u c n đ n tài tr t bên ngoài, các doanh nghi p phát hành ch ng khoán an toàn nh t tr c T c là, h b t đ u v i n , r i đ n các ch ng khoán ghép nh trái phi u chuy n đ i đ c, sau đó c ph n th ng là gi i pháp cu i cùng

Lý thuy t tr t t phân h ng cho r ng các doanh nghi p có kh n ng sinh l i nh t

th ng vay ít h n - không ph i vì h có các t l n m c tiêu th p mà vì h không

c n ti n t bên ngoài Các doanh nghi p có kh n ng sinh l i ít h n thì phát hành n

vì h không có các ngu n v n n i b đ cho ch ng trình đ u t v n và vì tài tr

n đ ng đ u trong tr t t phân h ng c a tài tr t bên ngoài

Trong lý thuy t tr t t phân h ng, s h p d n c a t m ch n thu lãi t ch ng khoán

n đ c coi là tác đ ng h ng nhì Các t l n thay đ i khi có b t cân đ i c a dòng

ti n n i b , c t c và các c h i đ u t th c s Các doanh nghi p có kh n ng sinh

l i cao v i c h i đ u t h n ch s c g ng đ t t l n th p Các doanh nghi p có

c h i đ u t l n h n các ngu n v n phát sinh n i b th ng bu c ph i vay n ngày càng nhi u

Lý thuy t này gi i thích m i t ng quan ngh ch trong ngành gi a kh n ng sinh l i

và đòn b y tài chính L th ng các doanh nghi p s đ u t theo m c sinh l i c a ngành Nh v y, t l đ u t s t ng t nhau trong cùng m t ngành V i các t l chi tr c t c cho s n và không th linh ho t đ c thì các doanh nghi p sinh l i ít

nh t s có ít ngu n v n n i b h n và s ph i vay m n thêm

B ng 1.2 - K t qu đi u tra c a S&P v tr t t phân h ng

T s đòn b y tài chính cho th y vi c s d ng n có nh h ng nh th nào đ n

hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

th đ a ra nh ng quy t đ nh đ u t li u l nh v t ngoài kh n ng ki m soát, đ u c

ho c kinh doanh trái phép nh m tìm ki m su t sinh l i cao nh ng n u th t b i thì

Bao nhiêu ph n tr m tài s n c a doanh nghi p đ c tài tr b ng v n vay

C 1 đ ng v n c ph n thì gánh bao nhiêu đ ng n

Cho bi t c u trúc v n c a doanh nghi p

T s l n h n 100%, c u trúc v n nghiêng v n

Ph n ánh m c đ đi vay mà doanh nghi p đang gánh ch u

ki m soát v i m t s v n đóng góp r t ít ho c không c n góp thêm v n

i v i nhà đ u t , m t doanh nghi p có t s n cao thì r i ro tài chính cao, vì v y

h s đòi h i su t sinh l i l n h n đ có m c đ n bù t ng x ng v i nh ng r i ro này và ng c l i ây là m t c n c quan tr ng giúp các nhà đ u t xác đ nh giá tr

n i t i c a các ch ng khoán và ra quy t đ nh N u doanh nghi p không đáp ng

đ c su t sinh l i k v ng nói trên thì h s không ch p nh n đ u t v n ho c s tìm cách rút v n và ng c l i

T phân tích trên cho th y gia t ng l i nhu n là đi u mong mu n c a các ch n ,

ch s h u và nhà đ u t nh ng ng c l i h không thích r i ro; vì v y các quy t

đ nh tài chính c n đ c xem xét d a trên s cân b ng gi a l i nhu n và r i ro

đ ng l i nhu n ròng cho c đông

M i quan h gi a ROA và ROE:

13 Trong đó: ROE là t su t sinh l i trên v n c ph n

ROA là t su t sinh l i trên tài s n

rD là chi phí s d ng n bình quân sau thu Khi doanh nghi p không có vay n , ROE = ROA

Khi doanh nghi p có vay n , n u rD = ROA thì đòn b y tài chính không có tác

Tái c u trúc v n có th đ c lên k ho ch th c hi n nh m t i u hóa c u trúc v n,

gi m chi phí s d ng v n và t ng giá tr doanh nghi p Ho c, khi n n kinh t lâm vào tình tr ng suy thoái làm cho l i nhu n và dòng ti n c a doanh nghi p gi m t i

m c không th đáp ng vi c thanh toán lãi vay và n đ n h n, doanh nghi p s th c

hi n tái c u trúc v n đ v t qua tình tr ng khó kh n Doanh nghi p có th tái c u trúc v n b ng các ph ng th c:

- Làm m i các kho n n đ n h n thanh toán b ng cách th ng l ng v i ngân hàng đ có đ c nh ng đi u kho n thu n l i h n

- Vay m i ngân hàng

- Phát hành trái phi u

N

V n c ph n (ROA – rD) x

14

- Phát hành c phi u

Tuy nhiên, khi doanh nghi p lâm vào tình tr ng khó kh n thì vi c vay m i ngân hàng c ng không đ c thu n l i Ngân hàng s mi n c ng cho vay v i lãi su t cao

và đi u ki n h n ch nh m bù đ p r i ro ho c có th t ch i cho vay

C u trúc v n t i u là c u trúc v n mà t i thi u hóa chi phí s d ng v n bình quân,

t i thi u hóa r i ro và t i đa hóa giá tr doanh nghi p

đ t đ c c u trúc v n t i u thì c u trúc v n khi s d ng n đ tài tr ph i th a mãn đ c 3 m c đích cho nhà đ u t là: t i đa hóa EPS, t i thi u hóa r i ro và t i thi u hóa chi phí s d ng v n

M t Công ty có th có m t c u trúc v n t i u b ng cách s d ng đòn b y tài chính phù h p Nh v y Công ty có th h th p chi phí s d ng v n thông qua vi c gia

t ng s d ng n (vì khi s d ng n Công ty s đ c h ng l i ích t t m ch n thu ) Tuy nhiên khi t l n gia t ng thì r i ro c ng gia t ng do đó nhà đ u t s gia t ng t l l i nhu n đòi h i rE M c dù s gia t ng rE lúc đ u c ng không hoàn toàn xóa s ch l i ích c a vi c s d ng n nh là m t ngu n v n r h n cho đ n khi nào nhà đ u t ti p t c gia t ng l i nhu n đòi h i khi n cho l i ích c a vi c s d ng

15 trông đ i vào th ng d v n trong t ng lai C phi u c a nh ng công ty nh th g i

là c phi u t ng tr ng M t công ty t ng tr ng m nh không c n ph i đ a ti n m t (d i d ng c t c) cho các c đông trong khi các ch n thì đòi h i s thanh toán lãi vay ( ti n m t ho c chuy n kho n) đ u đ n h ng n m ho c n a n m tùy theo h p

đ ng Còn v i các doanh nghi p đang trong giai đo n” sung mãn”, d th a ti n m t thì nên th c hi n c u trúc v n có vay n nh m t chi n l c tài chính đ l i d ng

l i ích t đòn b y tài chính, ti n m t d th a có th dùng đ chi tr c t c cho các

c đông t ng lên, ho c dùng ti n m t đó đ mua l i c ph n c a chính mình

1.2.3 M c tiêu tái c u trúc v n

Doanh nghi p tái c u trúc v n đ thi t l p m t c u trúc v n t i u nh m đ t đ n

m c tiêu:

- T i thi u hóa chi phí s d ng v n

- T o giá tr doanh nghi p cao nh t, gia t ng giá c phi u trên th tr ng, t o đ c

ni m tin đ i v i nhà đ u t và thu n l i h n cho doanh nghi p trong huy đ ng v n khi c n thi t

- Ki m soát đ c nh ng t n th t liên quan đ n v n đ ng i đ i di n

- T n d ng tích c c đòn b y tài chính, đ m b o m i quan h hài hòa gi a kh

n ng sinh l i và r i ro cho ch s h u doanh nghi p

- C c u tài chính đ m b o tính n đ nh và linh ho t

- Thi t l p đ c m t lá ch n thu h p lý cho doanh nghi p

- T i thi u hóa chi phí ki t qu tài chính, h n ch r i ro phá s n

1.2.4 Các nguyên t c c b n tái c u trúc v n

1.2.4.1 Nguyên t c t phòng ng a

ây là tính t ng thích c a lo i v n s d ng đ i v i tính ch t c a tài s n đ c tài

tr , t c là lo i v n có đ c ph i nh t quán hay hòa h p v i lo i tài s n ho t đ ng

mà doanh nghi p đang s d ng

16

Khi doanh nghi p m r ng kinh doanh s c n s l ng l n các tài s n c đ nh và

l u đ ng d trù nh hình 1.2

Nh m t quy lu t chung, th ng các doanh nghi p mu n tài tr các tài s n c đ nh

b ng các ngu n n dài h n và v n c ph n Lý do c a vi c tài tr này liên quan đ n các dòng ti n đ t đ c t các tài s n Tài s n c đ nh đ c xem nh là m t tài s n cung c p d ch v qua các n m Qua vi c s d ng các d ch v này và bán các s n

ph m ta thu đ c m t dòng ti n vào k c thu h i m t ph n ti n đ u t vào tài s n

c đ nh (kh u hao) Vi c thu h i đ u t vào tài s n c đ nh th ng là quá trình

ch m Do đó vi c h a h n tr n cho ch n đã tài tr tài s n c đ nh v i m t t c đ nhanh h n t c đ c a dòng ti n thu vào s là không khôn ngoan

1.2.4.2 Nguyên t c giá tr th tr ng

Khi xác l p c u trúc v n c a doanh nghi p, chúng ta ph i k t h p hai y u t r i ro

và t su t sinh l i xem chúng tác đ ng nh th nào đ n giá c ph n, giá tr th

tr ng c a doanh nghi p Ngay c khi EBIT d ki n v t qua đi m hòa v n EBIT làm cho thu nh p trên m i c ph n EPS t ng lên thì ch a h n doanh nghi p có th yên tâm xác l p m t c u trúc v n thiên v s d ng n Lý do là r i ro t ng thêm

v t quá t su t sinh l i mà các c đông nh n đ c Các nhà đ u t trên th tr ng

Hình 1.2 – Nguyên t c t phòng ng a: m i liên quan gi a lo i tài s n và tài tr

17

s nh n th y đi u này và h s n đ nh m t t s giá trên thu nh p (P/E) th p và k t

qu là giá c ph n s gi m đi cho dù EPS có t ng lên bao nhiêu đi ch ng n a

1.2.4.3 Nguyên t c quy n ki m soát

Nguyên t c này th hi n ý mu n c a ch s h u nh m duy trì quy n ki m soát doanh nghi p Ch n không có ti ng nói trong vi c l a ch n ban đi u hành, các

ch s h u u đãi c ng không, ho c n u có thì r t ít Vì v y, n u m c tiêu chính c a

ch s h u là n m quy n ki m soát thì h nên huy đ ng thêm v n t ch n hay

ch s h u u đãi Tuy nhiên, khi chúng vay nhi u h n có th tr , các ch n có th

t ch biên tài s n c a doanh nghi p đ th a mãn trái quy n c a h Trong tr ng h p này, chúng ta m t t t c các quy n ki m soát Có th t t h n n u ta hy sinh b t m t

ph n quy n ki m soát b ng cách tài tr thêm b ng v n c ph n Ho c có th phát hành thêm c ph n u đãi v i h a h n r ng n u chúng ta không th chi tr c t c, chúng ta s cho phép các c đông n m gi các c ph n u đãi b u đa s thành viên

h i đ ng qu n tr

1.2.4.4 Kh n ng đi u đ ng (hay kh n ng tài tr linh ho t)

Kh n ng đi u đ ng t c là kh n ng đi u ch nh ngu n v n t ng hay gi m đáp ng

v i các thay đ i quan tr ng trong nhu c u v n Do n luôn có m t ngày đáo h n,

lo i v n này t đ ng cho ta kh n ng đi u đ ng c n thi t M t khác, có th chúng ta không mu n ch đ n khi n đáo h n m i thanh toán có đ c kh n ng đi u

đ ng mong mu n, chúng ta nên c g ng đ a vào th a thu n v i các nhà cung c p

v n là chúng ta có th thu h i trái phi u hay c ph n u đãi tr c th i h n i u này có ngh a là v i thông báo đ y đ , chúng ta có th thanh toán ngay n cho ch

n hay v n cho các c đông n m gi c ph n u đãi Vi c này tùy thu c vào kh

n ng chúng ta th ng l ng v i h ngay t th a thu n ban đ u

1.2.4.5 Nguyên t c đ nh th i đi m

Nguyên t c này đ c xem nh tiêu chu n quan tr ng trong vi c l a ch n ngu n v n qua các chu k kinh doanh N ng n h n đ c chuy n sang n dài h n trong các giai đo n đ u c a k ph c h i sau m t k suy thoái vì t i đi m này, lãi su t dài h n

18

có th th p (tr khi t l l m phát v n m c cao) và chúng ta c n ngu n v n này đ tài tr thêm cho tài s n c đ nh và tài s n l u đ ng th ng xuyên

Khi n n kinh t trong giai đo n t ng tr ng, t s giá trên thu nh p có th t ng,

b ng cách đ nh th i đi m bán c ph n th ng đ đ t đ c càng nhi u càng t t cho

m i c ph n H n n a, vi c xác đ nh th i đi m phát hành h p lý s làm t i thi u hóa s pha lãng dòng ti n t ng lai c a m i c ph n Vi c phát hành c ph n

ph i hy sinh vi c t ng thêm n vay có chi phí s d ng v n th p trong c u trúc v n

do doanh nghi p đã có quá nhi u n Các th a thu n v i các trái ch hi n h u có

th ng n c n doanh nghi p huy đ ng thêm v n b ng m t phá hành có chi tr lãi

th p h n Nh v y, vi c đ nh th i đi m huy đ ng v n b gi i h n b i th i đi m c n

v n, kh n ng đi u đ ng và các th a thu n hi n h u v i các ch n và ch s h u

1.2.5 Các y u t mang tính ch t quy t đ nh đ tái c u trúc v n

1.2.5.1 Các đ c đi m c a n n kinh t

M c đ ho t đ ng kinh doanh: N u d ki n m c đ ho t đ ng kinh doanh gia t ng,

đi u đó có ngh a là nhu c u tài s n và v n c ng s gia t ng Tri n v ng m r ng phát tri n kinh doanh làm cho kh n ng đi u đ ng tr nên quan tr ng h n trong vi c xây d ng c u trúc v n

Tri n v ng c a th tr ng v n: N u d báo v n vay s tr nên quá t n kém hay

hi m, chúng ta c th t ng đòn b y tài chính ngay t c kh c M t d ki n lãi su t s t

gi m có th khuy n khích chúng ta t m hoãn vi c vay nh ng v n duy trì m t v th

d đi u đ ng nh m h ng l i c a ti n vay r h n sau này

Thu su t: Do chi phí lãi vay là đ c kh u tr thu , gia t ng thu su t áp d ng làm

t ng mong mu n s d ng n so v i các lo i v n khác xét t quan đi m l i nhu n

19

Có th ch p nh n đòn b y tài chính l n h n mi n là n n kinh t duy trì đ c tính n

đ nh đ các doanh nghi p kinh doanh đáp ng đ c các kho n chi tr n vay

Thu su t thu thu nh p cá nhân tác đ ng đ n vi c chi tr c t c c a doanh nghi p Các c đông ph i n p thu cho ph n l i nhu n chia cho h khi nh n c t c Vì v y, gia t ng thu su t thu thu nh p cá nhân có xu h ng khuy n khích m t s doanh nghi p gi l i l i nhu n và s d ng nhi u h n l i nhu n gi l i đ t ng tr ng Cân

đ i gi a n và v n c ph n s tùy thu c vào các m c thu su t thu thu nh p doanh nghi p và thu thu nh p cá nhân

vi c ho ch đ nh ngu n v n s d ng Vi c t ng đòn b y tài chính là không nên vì r i

ro không th đáp ng m c chi tr đòi h i cao M t phát hành n l n đáo h n trong vòng vài n m s p t i c a k suy thoái có th báo hi u cái ch t c a doanh nghi p Tính ch t c a c nh tranh: Các doanh nghi p c nh tranh d a trên tính cách t m th i (ngành may m c) c u trúc v n th ng nghiêng v v n c ph n h n n do r i ro quá cao c a vi c không th đáp ng các chi tr v n vay Ng c l i, các doanh nghi p có tính ch t đ c quy n (đi n ga, n c, đi n tho i,…), l i nhu n d ng nh n đ nh và

d d báo nên c u trúc v n nghiêng v s d ng n

Giai đo n trong chu k tu i th : Các ngành kinh doanh sinh ra, phát tri n, tr ng thành và cu i cùng là suy tàn Khi ngành kinh doanh đang th i k non tr , t l

th t b i s cao Ngu n v n ch y u là v n m o hi m R i ro trong giai đo n đ u tiên

s v t quá s c h p d n c a đòn b y tài chính Trong th i k phát tri n, c n chú ý

đ n kh n ng đi u đ ng đ đ m b o khi t ng tr ng chúng ta có th tìm đ c v n khi c n Khi ngành kinh doanh đ t t i m c đ tr ng thành, chúng ta chu n b đ i phó v i các tác đ ng tài chính c a các bi n đ ng l n theo mùa v và theo chu k

20 doanh s N u suy gi m, chúng ta s xây d ng m t c u trúc v n cho phép d dàng thu h p các ngu n v n s d ng

1.2.5.3 Các đ c tính c a doanh nghi p

Hình th c t ch c: Các doanh nghi p c ph n th ng d thu hút v n h n các hình

th c kinh doanh không liên k t hay kinh doanh liên k t góp v n Các c đông có th bán c ph n c a mình cho ng i khác m t cách d dàng Trong m t t ch c kinh doanh không liên k t hay liên k t góp v n thì vi c phát hành thêm c ph n th ng

đ a đ n m t hy sinh quy n ki m soát l n h n m t doanh nghi p c ph n Vì trong doanh nghi p c ph n, chúng ta bán c ph n cho s c đông phân tán r ng, s khó

X p h n tín nhi m: M c tín nhi m c a doanh nghi p càng cao, kh n ng đi u đ ng càng l n N u m c tín nhi m kém, c u trúc v n nên nh m vào vi c c i thi n m c tín d ng và gia t ng kh n ng đi u đ ng X p h n tín nhi m c n c vào kh n ng thanh kho n, ti m n ng l i nhu n và thành tích đáp ng các ngh a v n tr c đây

B o đ m quy n ki m soát: N u c ph n th ng c a doanh nghi p có s n ngoài công chúng, m t doanh nghi p l n có th mua quy n ki m soát doanh nghi p m t cách t ng đ i d dàng Vì v y, các ch s h u đ u thích n m gi c ph n c a mình và tài tr t ng tr ng b ng n , c ph n u đãi hay l i nhu n gi l i h n so v i phát hành thêm c ph n th ng Ngay c khi bi n pháp này có ngh a là t ng tr ng

s b ch m, các ch s h u c a nhi u doanh nghi p nh c ng thích t ng tr ng d n

h n là ch u r i ro m t quy n ki m soát

1.2.6 Phân tích EBIT – EPS đ thi t l p c u trúc v n t i u

Ph ng pháp này đ c dùng đ giúp doanh nghi p xác đ nh khi nào tài tr n có l i

và khi nào tài tr v n c ph n có l i h n Thông qua vi c phân tích EBIT – EPS

21 giúp doanh nghi p xác đ nh c u trúc v n t i u Quy trình 5 b c sau đây giúp doanh nghi p thi t l p c u trúc v n

B c 1: Tính toán EBIT d ki n C n c trên kinh nghi m ho t đ ng đã qua c a

doanh nghi p và m t d ki n v ho t đ ng cho nh ng n m sau, giám đ c tài chính

c tính EBIT d ki n trong các đi u ki n ho t đ ng bình th ng

B c 2: c l ng tính kh bi n c a m c l i nhu n D a trên k t qu ho t đ ng

trong quá kh qua nhi u chu k kinh doanh

B c 3: Tính toán đi m hòa v n EBIT gi a 2 ph ng án tài tr - thêm n m i hay

duy trì c u trúc 100% v n c ph n

i m hòa v n EBIT c a 2 ph ng án trên:

V i: NE: S c ph n ch a chi tr t ng ng v i ph ng án tài tr hoàn toàn b ng

B c 5: Xem xét các ch ng c th tr ng đ xem xét c u trúc v n đã tính có quá

r i ro không So sánh các t s đòn b y và ch s kh n ng thanh toán c a doanh

nghi p v i đ nh m c ngành, xem xét các khuy n cáo c a các ngân hàng, m c đ r i

ro kinh doanh c a doanh nghi p

1.3 KINH NGHI M TÁI C U TRÚC V N C A M T S CÔNG TY L N TRÊN TH GI I

1.3.1 Quá trình tái c u trúc v n

EBIT (1-T) EPS

= (EBIT-R)(1-T)

NDE

22

RHI Group

RHI Group là m t t p đoàn ngành xây d ng Úc N m 2001, RHI Group b thua

l , lâm vào tình tr ng không tr đ c n N m 2002, RHI Group ti n hành tái c u trúc v n đ có đ c ngu n tài tr m i nh m thanh toán các kho n n đ n h n, tái

c u trúc và ti p t c đ u t kinh doanh

M t s đi m chính y u trong vi c th c hi n tái c u trúc v n c a RHI Group:

- Chuy n đ i 400 tri u Euro n dài h n ngân hàng thành v n m o hi m đ n ngày 02/01/2007

- i v i kho n n ngân hàng còn l i (270.3 tri u Euro), đ c gi m lãi su t và chuy n thành n u tiên tr tr c Lãi su t u đãi đ c tính là EURIBOR/LIBOR

c ng 0.5 đi m cho đ n ngày 31/12/2006

- Phát hành trái phi u chuy n đ i dành cho ngân hàng v i tr giá 72,360,000 Euro,

h n thanh toán 31/12/2009, th i h n chuy n đ i l n đ u là 01/01/2007, lãi su t 6%/n m (còn tùy thu c vào k t qu kinh doanh)

- Phát hành trái phi u chuy n đ i dành cho c đông v i tr giá 72,360,000 Euro,

đ c chia ra thành 1,809 ph n, v i m i ph n có giá là 40,000 Euro, h n thanh toán 31/12/2009, th i h n chuy n đ i l n đ u là 01/01/2003, lãi su t 6%/n m (còn tùy thu c vào k t qu kinh doanh)

- Gi l i 8.32 trong 144.72 tri u Euro trái phi u chuy n đ i đ ph c v cho

ch ng trình qu n lý t n m 2003 – 2005 136.4 tri u Euro còn l i đ c dùng đ thanh toán n

B ng 1.6 C u trúc v n c a RHI Group bi u hi n qua b ng cân đ i k toán

B ng 1.7 Tóm t t k t qu kinh doanh c a RHI Group 2002 – 2001

Hình 1.3 - Quá trình tái c u trúc v n trong n m 2002

Trái phi u chuy n đ i

Dòng ti n

2002

N thanh toán n m 2002

(tri u Euro)

24 Tóm l i, t m t t p đoàn thua l n ng trong n m 2001 (-863.1 tri u Euro), RHI Group đã có đ c l i nhu n trong n m 2002 (65.9 tri u Euro) Thành công c a RHI Group đ c đánh giá là do 3 y u t chính: tái c u trúc v n hi u qu , t p trung t i u hóa s n xu t và m r ng ho t đ ng kinh doanh Trong đó, tái c u trúc v n là y u t quan tr ng cho vi c th c hi n các m c tiêu chi n l c v c d y t p đoàn

c phi u, n c a t p đoàn là 2 t b ng và v n c ph n là 2.5 t b ng òn cân n

m c cao và có nguy c đe d a làm cho tình hình tài chính x u đi Vì v y, t p đoàn

mu n t ng v n c ph n và gi m n nên ch n ph ng án phát hành c phi u

British Aerospace phát hành c phi u có b o lãnh Tuy nhiên, nhà đ u t không mong đ i vi c phát hành này vì v y ph n l n c phi u do nhà b o lãnh n m gi , c đông không tin vào chi n l c ph c h i c a t p đoàn Giá c phi u gi m m nh

Th i đi m phát hành c phi u, giá gi m xoay quanh 380p, sau đó giá gi m th p h n

t i m c 110p Gi a n m 1998, tr c khi t p đoàn có s ph c h i m nh m , giá c phi u gia t ng lên 580p

đo n 1987-1993, nh ng d án đã g p ph i chi phí t ng v t, trong khi d đoán thu

nh p l i quá l c quan N m 1997, doanh thu c a Eurotunnel s t gi m 20% và l 611 tri u b ng (1996: l 685 tri u b ng) Sau khi th ng l ng thành công v i các ngân

25 hàng l n (Goldman Sachs, Deutsche Bank và Cittigroup), Eurotunnel th c hi n tái

c c u n :

- Phát hành m i 769,230,800 c ph n dành cho ngân hàng v i giá phát hành 0.59

b ng/c ph n và 769,230,800 c ph n dành cho c đông v i giá 5.84 FFr/c ph n

T ng phát hành t ng đ ng v i kho n n 908 tri u b ng

- Chuy n 906 tri u b ng thành 645,161,300 c ph n dành cho ngân hàng M i c

ph n đ c phát hành t ng c p g m: 1 c ph n đ ng b ng Anh và 1 c ph n đ ng franc

- Kho n n 1,092 tri u b ng đ c chuy n thành ch ng khoán n đ c quy n chuy n nh ng, c ng đ c phát hành t ng c p theo đ ng b ng Anh và theo đ ng franc dành cho ngân hàng

- Kho n n 1,366 tri u b ng đ c đ nh l i kèm theo nh ng đi u ki n tín d ng h n

ch Kho n n đ c đ nh l i thành 7,336 tri u franc và 624 tri u b ng

- Kho n n 3,516 tri u b ng còn l i v n đ c gi nguyên

K t qu tái c u trúc n là ngân hàng n m gi 769 tri u c phi u m i t ng đ ng 45.5% c ph n c a Eurotunnel Ngân hàng c ng thu v đ c 1 t b ng n thông qua vi c phát hành c phi u m i Eurotunnel nh n đ c kho n vay dài h n m i v i lãi su t th p Ti n lãi hàng n m gi m x p x 40%

1.3.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

Khi phát hành v n c ph n đ gi m n : n u l ng v n c ph n phát hành không đ

l n, lãi vay v n còn m c cao h n l i nhu n đ t đ c thì vi c phát hành v n c

ph n không nh ng không gi i quy t đ c v n đ khó kh n v tài chính mà còn làm cho doanh nghi p lâm vào tình c nh khó kh n h n và có th đi đ n phá s n

Khi doanh nghi p đ ng tr c áp l c bu c ph i tái c u trúc v n, doanh nghi p phát hành thêm n thì kho n n m i s b ràng bu c r t ch t ch nh gi i h n m c đích

s d ng, u tiên thanh toán khi phá s n,… và ch u lãi su t cao h n kho n n hi n

t i M t khác, doanh nghi p ph i có chi n l c s d ng ngu n tài tr m i th t s thuy t ph c đ c ch n (ngân hàng)

26 Khi doanh nghi p tái c u trúc v n đ theo đu i chi n l c m r ng s n xu t, doanh nghi p g p thu n l i h n trong quá trình th ng l ng tìm ngu n tài tr m i V n

đ c i thi n c u trúc v n ho c gi m chi phí s d ng n s d dàng h n

Vi c xác đ nh m t c u trúc v n t i u ph thu c vào nhi u y u t khác nhau, m c

đ nh h ng c a các y u t này s thay đ i gi a doanh nghi p này v i doanh nghi p khác, k c gi a các doanh nghi p trong cùng m t ngành, tùy thu c vào đi u

ki n n n kinh t nói chung, đ c tính c a ngành kinh doanh và tình hình đ c thù c a

m i doanh nghi p nói riêng

Quy t đ nh c u trúc v n r t quan tr ng đ i v i doanh nghi p, vì nh m đ t đ c c u trúc v n t i u đ t i thi u chi phí s d ng v n, t i thi u hóa r i ro và t i đa giá tr doanh nghi p Có r t nhi u y u t nh h ng đ n c u trúc v n nh : r i ro doanh nghi p, chi phí s d ng v n bình quân, chi phí ki t qu tài chính, các tiêu chu n ngành,…Doanh nghi p có th xác đ nh c u trúc v n b ng cách th c hi n phân tích EBIT – EPS, tính toán r i ro c a đòn b y kinh doanh và phân tích các t s đòn b y tài chính Trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, d i tác đ ng c a n n kinh t , đ c tính c a ngành hay do đ u t m r ng s n xu t, doanh nghi p s th c

hi n tái c u trúc v n nh m đ t đ c c u trúc v n t i u tr c tình hình m i Các thay đ i v c u trúc v n th ng chuy n các tín hi u thông tin quan tr ng v vi n

c nh t ng lai c a doanh nghi p đ n các nhà đ u t

Cu c kh ng ho ng tài chính b t ngu n t M vào cu i n m 2007 đã lan nhanh và

nh h ng sâu r ng Các tác đ ng c a cu c kh ng ho ng đã lan trên di n r ng không ch ho t đ ng các ngân hàng, mà t t c các n n kinh t , các th tr ng b suy thoái nghiêm tr ng

28

Hình 2.4 – Di n bi n lãi su t LIBOR USD qua đêm t tháng 09/08 đ n tháng 07/09 Ngu n: www.bloomberg.com

Ba là, giá c b t đ ng s n suy gi m m nh m Tính riêng t i M , trong tháng 11 giá

b t đ ng s n gi m t 21-50%

B n là, cu c kh ng ho ng khi n cho giá c c a h u h t các m t hàng trên th gi i

đ u s t gi m m nh Giá d u gi m m nh do nhu c u suy y u tr c b i c nh kinh t toàn c u r i vào suy thoái, đ ng USD h i ph c so v i các đ ng ti n ch ch t khác,

ho t đ ng đ u c c ng ph n nào gi m tr c b i c nh không sáng s a c a kinh t

th gi i M c th p nh t c a giá d u trong th i gian qua là 30.28USD/thùng vào ngày 23/12/2008, tình hình suy gi m nghiêm tr ng kéo theo đó là hàng lo t các m t hàng khác c ng s t gi m theo

N m là, lãi su t bi n đ ng m nh Lãi

su t LIBOR, SIBOR bi n đ ng

m nh Lãi su t SIBOR k h n qua

đêm ngày 17/9 t ng lên k l c

2.1.2 Nguyên nhân d n đ n cu c kh ng ho ng tài chính n m 2007-2008

Kh ng ho ng tài chính t i M đã tàn phá th tr ng tài chính M và nhi u n c trên

th gi i, đ l i đ ng sau nhi u ngân hàng, nhi u qu đ u t phá s n và nhi u t ch c tài chính khác chìm ng p trong c n bão tài chính

Nguyên nhân tr c ti p

Ch ng khoán hóa các kho n cho vay d i chu n

Ch ng khoán hóa và vi c ra đ i các s n ph m c a quá trình này nh ch ng khoán

đ m b o b ng tài s n th ch p (MBS), gi y n đ m b o b ng tài s n (CDO) và các

lo i t ng t là m t phát minh l n v công c tài chính Tuy nhiên, vì s xu t hi n

29

c a b o hi m cho các s n ph m ch ng khoán hóa nh h p đ ng hoán đ i t n th t tín d ng (CDS), vì s ra đ i c a các th ch nh các th ch m c đích đ c bi t (SPV) và nh ng công c đ u t k t c u (SIV) đ mua bán MBS và CDO, nên đã t n

t i nh ng r i ro h th ng bao g m c r i ro đ o đ c và l a ch n trái ý Trong khi

đó, mô hình giám sát tài chính c a M tr c kh ng ho ng không đ n ng l c giám sát các r i ro này

Nh ng r i ro mang tính h th ng đã t n t i và m t khi s c đ i v i bong bóng th

tr ng tài s n x y ra thì nh ng r i ro này s làm m t lòng tin c a các bên liên quan Thêm vào đó, vi c th c hành cho vay liên ngân hàng s làm cho nh ng t n th t tín

d ng lây lan ra toàn h th ng ngân hàng; m t ngân hàng phá s n s kéo theo nhi u ngân hàng khác phá s n Và m t lòng tin ng i g i ti n gây ra đ t bi n rút ti n

g i còn làm cho tình hình thêm nghiêm tr ng và di n ra nhanh chóng h n

Cho vay d i chu n có ngh a là ng i có v n (ngân hàng) cho vay nh ng ng i có

l ch s (quá kh ) tín d ng x u Theo đó, ch n nh n th c rõ r ng ch t l ng kho n cho vay c a mình là x u; r i ro tín d ng đ c bù đ p ch y u b ng lãi su t cho vay cao và còn b ng tài s n th ch p

Th c t , th tr ng nhà c a M b t đ u t đi u ch nh t n m 2005 khi n cho giá nhà đ t gi m và ch t l ng tài s n đ m b o cho các MBS và các CDO gi m theo

R i ro mang tính h th ng đã làm cho kh ng ho ng tín d ng nhà th c p n ra vào tháng 5 n m 2006 khi mà nhi u t ch c phát hành MBS và CDO c ng nh m t

s t ch c tài chính mà trong danh m c tài s n c a mình có nhi u MBS và CDO

s p đ Ti p theo đó, kh ng ho ng tài chính n ra vào tháng 8 n m 2007 khi đ n

l t c các SPV và SIV c ng s p đ , r i phát tri n thành kh ng ho ng tài chính toàn c u t tháng 9/2008 khi c nh ng t ch c tài chính kh ng l nh Lehman Brothers s p đ

Theo c tính c a các chuyên gia, d n cho vay d i chu n t ng t 160 t USD

n m 2001 lên 540 t USD n m 2004 và trên 1,300 t USD n m 2007 Ngoài ra, trong 22,000 t USD giá tr b t đ ng s n t i M thì có t i h n 12,000 t USD là

ti n đi vay, trong đó kho ng 4,000 t USD là n x u