Phân tích tình hình sử dụng nợ vay của các Công ty cổ phần tại thành phố Hồ Chí Minh

5 CH NGă1:ăT NGăQUANăV ăN ăVAYăTRONGăHO Tă NGăS NăXU Tă KINHăDOANHăC AăDOANHăNGHI P ..... Thuê tƠi chính .... Nhóm nhân t khách quan .... Công ty Nestlé Ltd ..... Công ty Microsoft Corpo



NGUY Nă ỊNHăHI U

PHỂNăTệCHăTỊNHăHỊNH S ăD NGăN ăVAY

C AăCỄCăCỌNGăTYăC ăPH N

T IăTHẨNHăPH ăH ăCHệăMINH

CHUYểNăNGẨNH : KINHăT ăTẨIăCHệNHăậ NGỂNăHẨNG MẩăS : 60.31.12

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

NG IăH NGăD NăKHOAăH C

TS.ăNGUY NăV NăS

Thành ph H Chí Minh – n m 2010

Tôi xin cam đoan r ng đơy lƠ công trình nghiên c u c a tôi, có s h tr t

Th y h ng d n lƠ TS Nguy n V n S Các n i dung nghiên c u vƠ k t qu trong

đ tƠi nƠy lƠ trung th c vƠ ch a t ng đ c ai công b trong b t c công trình nƠo

Nh ng s li u trong các b ng bi u ph c v cho vi c phơn tích, nh n xét, đánh giá

đ c chính tác gi thu th p t các ngu n khác nhau có ghi trong ph n tƠi li u tham

kh o NgoƠi ra, trong lu n v n còn s d ng m t s nh n xét, đánh giá c ng nh s

li u c a các tác gi khác, c quan t ch c khác, vƠ đ u có chú thích ngu n g c sau

Tr c tiên, tôi xin chơn thƠnh c m n Th y Nguy n V n S đƣ t n tình ch b o, góp Ủ vƠ đ ng viên tôi trong su t quá trình th c hi n lu n v n t t nghi p nƠy

ng th i, tôi c ng xin g i l i c m n đ n QuỦ Th y Cô, nh ng ng i đƣ t n tình truy n đ t ki n th c cho tôi trong hai n m h c cao h c v a qua

Nh ng l i c m n sau cùng con xin c m n cha m đƣ h t lòng quan tơm vƠ

t o đi u ki n t t nh t đ con hoƠn thƠnh đ c lu n v n t t nghi p nƠy

Nguy nă ìnhăHi u

M CăL C



DANH M C CÁC B NG BI U vi

DANH M C CÁC BI U .vii

DANH M C CÁC PH L C viii

DANH M C CÁC Kụ HI U VI T T T ix

PH NăM ă U 1

1 S C N THI T C A TẨI 1

2 M C TIểU NGHIểN C U 2

3 I T NG NGHIểN C U 3

4 PH M VI NGHIểN C U 3

5 PH NG PHÁP NGHIểN C U 3

6 NH NG I M M I C A TẨI 4

7 K T C U TẨI 5

CH NGă1:ăT NGăQUANăV ăN ăVAYăTRONGăHO Tă NGăS NăXU Tă KINHăDOANHăC AăDOANHăNGHI P 7

1.1 NGU N TẨI TR N VAY DẨI H N C A DOANH NGHI P 7

1.1.1 Vay dƠi h n các t ch c tín d ng 7

1.1.1.1 Khái ni m 7

1.1.1.2 Phân lo i 7

1.1.1.3 Nh ng l i th và b t l i khi huy đ ng v n vay dài h n t các t ch c tín d ng 8

1.1.2 Trái phi u doanh nghi p 9

1.1.2.1 Khái ni m 9

1.1.2.2 Nh ng đ c tr ng ch y u 9

1.1.2.3 Phân lo i 10

1.1.2.4 Nh ng l i th và b t l i khi huy đ ng v n b ng phát hành trái phi u dài

h n 10

1.1.3 Thuê tƠi chính 12

1.1.3.1 Khái ni m 12

1.1.3.2 c đi m 12

1.1.3.3 Nh ng l i th và b t l i khi huy đ ng v n b ng thuê tài chính 13

1.2 CHI PHệ S D NG V N VAY 13

1.2.1 Khái ni m chi phí s d ng v n 13

1.2.2 Chi phí s d ng v n vay 15

1.2.2.1 Chi phí s d ng v n vay tr c thu thu nh p doanh nghi p 15

1.2.2.2 Chi phí s d ng v n vay sau thu thu nh p doanh nghi p 15

1.2.3 Các nhơn t nh h ng đ n chi phí s d ng v n vay 16

1.2.3.1 Nhóm nhân t khách quan 16

1.2.3.2 Nhóm nhân t ch quan 16

1.3 R I RO TẨI CHệNH VẨ ọN B Y TẨI CHệNH 17

1.3.1 R i ro tƠi chính 17

1.3.2 òn b y tƠi chính 17

1.4 CÁC T S ọN B Y TẨI CHệNH 23

1.4.1 T s n trên tƠi s n 23

1.4.2 T s n trên v n ch s h u 24

1.4.3 T s t ng tƠi s n trên v n ch s h u 24

1.4.4 Kh n ng thanh toán lƣi vay 25

1.4.5 H s kh n ng tr n ng n h n 25

1.4.6 T l gi a t su t sinh l i kinh t c a tƠi s n vƠ lƣi su t vay 26

1.5 Lụ THUY T C A MERTON MILLER VẨ FRANCO MODIGLIANI (MM) V C U TRÚC V N 26

1.6 V N S D NG N VAY C A M T S DOANH NGHI P TRểN TH GI I 27

1.6.1 Công ty Nestlé Ltd 27

1.6.2 Công ty Honda Motor Co., Ltd 28

1.6.3 Công ty Total S.A 29

1.6.4 Công ty Microsoft Corporation 30

1.7 BẨI H C KINH NGHI M CHO VI T NAM 31

K T LU N CH NG 1 34

CH NGă 2:ă TH Că TR NG TỊNHă HỊNHă S ă D NGă N ă VAYă C Aă CỄCă CỌNGă TYă C ă PH Nă T Iă THẨNHă PH ă H ă CHệă MINHă TRONGă GIAIă O NăHI NăNAY 35

2.1 C I M C A TH TR NG V N VAY T I THẨNH PH H CHệ MINH TRONG GIAI O N HI N NAY 35

2.1.1 H th ng ngơn hƠng 35

2.1.2 Th tr ng trái phi u 37

2.1.3 Th tr ng thuê tƠi chính 38

2.2 C I M CHệNH SÁCH S D NG N VAY C A CÁC CỌNG TY C PH N T I THẨNH PH H CHệ MINH TRONG GIAI O N HI N NAY 39

2.3 PHỂN TệCH TỊNH HỊNH S D NG N VAY C A CÁC CỌNG TY C PH N T I THẨNH PH H CHệ MINH TRONG GIAI O N HI N NAY 40

2.3.1 Công ty C ph n SƠi Gòn Sơn Bay 40

2.3.1.1 Gi i thi u v Công ty 40

2.3.1.2 Tình hình s d ng n vay 41

2.3.2 Công ty C ph n V n t i vƠ Giao nh n Bia SƠi Gòn 45

2.3.2.1 Gi i thi u v Công ty 45

2.3.2.2 Tình hình s d ng n vay 45

2.3.3 Công ty C ph n K ngh Th c ph m Vi t Nam (VIFON) 49

2.3.3.1 Gi i thi u v Công ty 49

2.3.3.2 Tình hình s d ng n vay 49

2.4 K T QU KH O SÁT TỊNH HỊNH S D NG N VAY C A CÁC

CỌNG TY C PH N T I THẨNH PH H CHệ MINH TRONG GIAI

O N HI N NAY 54

2.4.1 Thi t k nghiên c u 54

2.4.1.1 i t ng nghiên c u 54

2.4.1.2 Ph ng pháp nghiên c u 54

2.4.1.3 M u nghiên c u 54

2.4.2 K t qu nghiên c u 55

2.4.2.1 Các y u t tác đ ng đ n chính sách s d ng n vay c a doanh nghi p 55

2.4.2.2 ánh giá m c đ quan tr ng c a các y u t tác đ ng đ n chính sách s d ng n vay c a doanh nghi p 55

2.4.2.3 Phân tích các y u t tác đ ng đ n chính sách s d ng n vay c a các công ty c ph n t i thành ph H Chí Minh trong giai đo n hi n nay 57

K T LU N CH NG 2 65

CH NGă3:ăGI IăPHỄPăHOẨNăTHI NăTỊNHăHỊNHăS ăD NGăN ăVAYă C AăCỄCăCỌNGăTYăC ăPH NăT IăTHẨNHăPH ăH ăCHệăMINHăTRONGă GIAIă O NăHI NăNAY 66

3.1 I V I B N THỂN DOANH NGHI P 66

3.2 I V I TH TR NG V N VAY 68

3.2.1 H th ng ngơn hƠng 69

3.2.2 Th tr ng trái phi u doanh nghi p 69

3.2.3 Th tr ng cho thuê tƠi chính 69

3.3 CÁC GI I PHÁP H TR 70

3.3.1 HoƠn thi n h th ng pháp lu t 70

3.3.2 Chính sách thu hút đ u t 71

3.3.3 Ơo t o ngu n nhơn l c 72

3.4 H N CH C A NGHIểN C U 73

K T LU N CH NG 3 75

K TăLU N 76

TẨIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

DANHăM CăCỄCăB NGăBI U

 B ng 2.3 ậ Tình hình s d ng n vay qua các n m c a Công ty C ph n V n

t i vƠ Giao nh n Bia SƠi Gòn

 B ng 2.4 ậ Tình hình s d ng đòn b y tƠi chính c a Công ty C ph n V n t i

vƠ Giao nh n Bia SƠi Gòn

 B ng 2.5 ậ Tình hình s d ng n vay qua các n m c a Công ty C ph n K ngh Th c ph m Vi t Nam

DANHăM CăCỄCăBI Uă



 Bi u đ 1.1 ậ Bi u đ òn b y tƠi chính vƠ đi m cơn b ng EPS ( i m bƠng

quan)

 Bi u đ 1.2 ậ T l n trên t ng tƠi s n c a Công ty Honda Motor Co., Ltd

 Bi u đ 1.3 ậ T l n trên t ng tƠi s n c a Công ty Total S.A

 Bi u đ 1.4 ậ T l n trên t ng tƠi s n c a Công ty Microsoft Corporation

DANHăM CăCỄCăPH ăL C



 Ph l c 1 : Danh sách các công ty c ph n kh o sát

 Ph l c 2 : B ng cơu h i kh o sát

 Ph l c 3 : K t qu kh o sát

DANHăM CăCỄCăKụăHI UăVI TăT T



 CTTC : Cho thuê tƠi chính

 DNNN : Doanh nghi p nhƠ n c

 EBIT : L i nhu n tr c thu vƠ lƣi vay

 EPS : L i nhu n sau thu trên m i c phi u

 M&M : Merton Miller vƠ Franco Modigliani

 NHNN : Ngơn hƠng NhƠ n c

 NHTM : Ngơn hƠng th ng m i

 ROA : T su t sinh l i trên t ng tƠi s n

 ROE : T su t sinh l i trên v n ch s h u

 TNDN : Thu nh p doanh nghi p

 TP.HCM : ThƠnh ph H Chí Minh

 WTO : T ch c Th ng m i th gi i (World Trade Organization)

PH NăM ă U



1 S ăC NăTHI TăC Aă ăTẨI

Trong tƠi chính doanh nghi p có 3 quy t đ nh c b n: quy t đ nh đ u t , quy t

đ nh tƠi tr vƠ quy t đ nh chi tr c t c C ba quy t đ nh trên đ u ph i nh t quán

v i m c tiêu nh m t i đa hóa giá tr doanh nghi p Ta c n ph i th y r ng, các

quy t đ nh nƠy liên quan v i nhau theo m t cách nƠo đó Thí d , các nhƠ đ u t c a

m t doanh nghi p n đ nh m c l i nhu n t ng lai vƠ ti m n ng c t c t ng lai;

c u trúc v n nh h ng đ n chi phí s d ng v n, vƠ đ n l t mình chi phí s d ng

v n n đ nh m t ph n đ n s c h i đ u t có th ch p nh n đ c Khi l p các quy t đ nh t ng quan l n nhau nƠy, m c tiêu lƠ t i đa hóa tƠi s n c a c đông

đ t đ c m c tiêu t i đa hóa giá tr doanh nghi p, các doanh nghi p ph i

th c hi n nhi u bi n pháp, trong đó vi c l a ch n m t c u trúc v n h p lỦ lƠ m t trong nh ng bi n pháp h t s c quan tr ng vƠ c n thi t VƠ chính sách s d ng n vay đƣ đ c đ t ra

M t doanh nghi p l a ch n m t chính sách s d ng n vay d a vƠo đơu? Có chính sách nƠo t i u cho t t c các doanh nghi p? Trên th c t các doanh nghi p

Vi t Nam nói chung vƠ TP.HCM nói riêng l a ch n chính sách s d ng n vay nƠo? Nh ng chính sách đó có nh t quán v i m c tiêu t i đa hóa tƠi s n c a c đông?

Hi n nay trong xu th h i nh p vi c s d ng đòn b y tƠi chính lƠ t i quan

tr ng đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam nh m đem l i l i nhu n nhi u nh t cho

đ n v mình S d ng n vay giúp luơn chuy n nhanh vƠ s d ng có hi u qu đ ng

v n trong l u thông (nh t lƠ ti n nhƠn r i)

T i Vi t Nam, c th h n t i TP.HCM, các công ty c ph n v n ch a hình dung rõ nét chính sách s d ng n vay lƠ nh th nƠo, nên đi vay bao nhiêu lƠ đ vƠ

ch a nh n th c đúng m c đ nh h ng c a các y u t tác đ ng đ n chính sách s

d ng n vay c a h ra sao Vi c đi vay n vƠ s d ng ngu n v n nƠy c a các doanh

nghi p còn mang n ng tính t phát, ch a có tính chi n l c dƠi h n Chính trong tình hình đó, chúng ta r t c n thi t ph i có nh ng công trình nghiên c u lƠm rõ v chính sách đi vay n , cách th c xơy d ng chính sách đi vay n t i u, c ng nh

vi c đánh giá t m quan tr ng c a nó đ i v i m i doanh nghi p

Vi c xem xét chính sách s d ng n vay vƠ các y u t tác đ ng đ n vi c s

d ng n vay c a các công ty c ph n t i TP.HCM c ng nh t i Vi t Nam s mang

l i cho các nhƠ qu n tr tƠi chính m t cái nhìn t ng th đ i v i n vay LƠm c s đ

đ a ra các quy t đ nh, các gi i pháp đ nơng cao hi u qu s d ng đ ng v n vay

Vi t Nam, nghiên c u v đ tƠi nƠy v n còn đang m c đ s khai Li u

nh ng công trình nghiên c u các n c trên th gi i có r p khuôn hoƠn toƠn Vi t Nam ?

Xu t phát t nh ng nhu c u c p thi t trên, tôi xin đi vƠo nghiên c u “Phân

t i Vi t Nam trong giai đo n hi n nay;

Xem xét th c tr ng tình hình s d ng n vay c a m t s công ty c ph n t i TP.HCM vƠ t i Vi t Nam nói chung trong giai đo n hi n nay;

ánh giá các y u t tác đ ng đ n chính sách s d ng n vay c a các công ty

c ph n t i TP.HCM vƠ t i Vi t Nam đ tìm ra các nguyên nhơn c a vi c s d ng đó;

Phơn tích nh ng b t c p trong vi c l a ch n chính sách s d ng n vay c a các công ty c ph n t i TP.HCM vƠ t i Vi t Nam trong giai đo n hi n nay;

K t h p v i vi c xem xét m t s kinh nghi m s d ng n vay c a m t s doanh nghi p các n c phát tri n trên th gi i; đ t đó đi đ n nh ng g i Ủ cho

vi c l a ch n phù h p chính sách s d ng n vay c a các doanh nghi p trong th i gian t i

3 IăT NGăNGHIểNăC U

i t ng nghiên c u c a lu n v n lƠ các công ty c ph n s d ng n vay c a các t ch c tín d ng, các cá nhơn vƠ các thƠnh ph n kinh t khác t i TP.HCM

S d tôi gi i h n nghiên c u chính sách s d ng n vay ch các công ty c

ph n t i TP.HCM lƠ vì TP.HCM lƠ trung tơm kinh t l n nh t Vi t Nam, n i di n ra các ho t đ ng kinh t tƠi chính sôi đ ng nh t c n c H n n a, ta có th th y r ng các công ty c ph n t i TP.HCM lƠ nh ng doanh nghi p tiêu bi u trong vi c nh n

th c đ c t m quan tr ng c ng nh nh h ng c a chính sách s d ng n vay đ n giá tr doanh nghi p

4 PH MăVIăNGHIểNăC U

L p b ng cơu h i đ kh o sát, đo l ng m c đ tác đ ng c a các y u t lên chính sách s d ng n vay c a các công ty c ph n t i TP.HCM

Nghiên c u nƠy ch nh m t o cho các công ty c ph n t i TP.HCM nói riêng,

t t c các doanh nghi p t i Vi t Nam nói chung m t m c đ nh n th c đúng đ n vƠ

h p lỦ v t m quan tr ng c a chính sách s d ng n vay vƠ nh h ng c a nó đ n giá tr doanh nghi p nh th nƠo thông qua phơn tích d a trên lỦ thuy t đ t gi i Nobel c a M&M vƠ phơn tích các b t hoƠn h o c a M&M trong th c t Do đó, nghiên c u nƠy b qua r t nhi u quan đi m c a các lỦ thuy t v vi c s d ng n vay khác

5 PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

T ng quát, ph ng pháp nghiên c u c a lu n v n đi t c s lỦ thuy t đ n

th c ti n t i TP.HCM trong nh ng n m qua vƠ t đó đ a ra nh ng nh n xét, đánh giá, phơn tích vƠ cu i cùng lƠ đ a ra nh ng g i Ủ nh m giúp các công ty c ph n t i

TP.HCM nói riêng c ng nh t i Vi t Nam nói chung có th có đ c chính sách s

d ng n vay phù h p

Nghiên c u đ c th c hi n thông qua hai b c chính: nghiên c u s b vƠ nghiên c u chính th c

- Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua vi c nghiên c u các tƠi li u, s

li u c a các bƠi vi t, các bƠi phơn tích, bƠi báo cáo v vi c s d ng n vay c a các công ty c ph n t i TP.HCM c ng nh lƠ t i Vi t Nam Nghiên c u nƠy đ c dùng

đ khám phá, đi u ch nh vƠ b sung các y u t tác đ ng đ n chính sách s d ng n vay c a các công ty c ph n t i TP.HCM vƠ mô hình lỦ thuy t v m i quan h gi a các y u t đó tác đ ng đ n chính sách s d ng n vay

- Nghiên c u chính th c đ c th c hi n b ng ph ng pháp nghiên c u nh sau:

k thu t ph ng v n tr c ti p các công ty c ph n t i TP.HCM thông qua b ng cơu

h i chi ti t đ c s d ng đ thu th p d li u M u đ c ch n theo ph ng pháp

ng u nhiên v i kích th c n = 50 Nghiên c u nƠy nh m ki m đ nh thang đo l ng

vƠ mô hình lỦ thuy t

Vi c ki m đ nh thang đo l ng vƠ mô hình lỦ thuy t đ c th c hi n thông qua

ph n m m x lỦ th ng kê SPSS

6 NH NGă I MăM IăC Aă ăTẨI

Tuy còn nhi u h n ch nh ng đ tƠi c ng có nh ng đi m m i sau:

- Phơn tích đ c tình hình s d ng n vay c a m t s công ty c ph n t i TP.HCM, vi c s d ng đòn b y tƠi chính vƠ m c đ nh h ng c a nó đ n giá tr doanh nghi p c a các công ty nƠy nh th nƠo

- a ra nh ng y u t th c t vƠ đánh giá m c đ nh h ng c a nh ng y u t

đó lên chính sách s d ng n vay c a các công ty c ph n t i TP.HCM nói riêng vƠ

t i Vi t Nam nói chung trong th i gian qua;

- a ra đ c nh ng b t c p n i b t trong chính sách s d ng n vay hi n nay

c a các doanh nghi p Vi t Nam

- ng th i, nh n m nh t m quan tr ng trong vi c xơy d ng chính sách s d ng

n vay c a các doanh nghi p vƠ đ a ra nh ng g i Ủ cho vi c s d ng n vay phù

NgoƠi ra, ch ng nƠy còn trình bƠy lỦ thuy t c a MM v c u trúc v n vƠ cu i cùng lƠ nêu lên v n đ s d ng n vay c a m t s doanh nghi p trên th gi i vƠ rút

ra bƠi h c cho các doanh nghi p Vi t Nam

- Ch ngă2:ăTh cătr ngătìnhăhìnhăs ăd ngăn ăvayăc aăcácăcôngătyăc ăph n

t iăthƠnhăph ăH ăChíăMinh trongăgiaiăđo năhi nănay

Ch ng 2 b t đ u b ng vi c gi i thi u đ c đi m c a th tr ng v n vay t i TP.HCM trong đó nêu lên đ c các đ c đi m c a th tr ng v n vay dƠi h n ch

y u lƠ h th ng ngơn hƠng, th tr ng trái phi u vƠ th tr ng thuê tƠi chính Trong

ch ng nƠy c ng trình bƠy đ c đi m chính sách s d ng n vay c a các công ty c

ph n t i TP.HCM trong giai đo n hi n nay

K đ n, ch ng nƠy phơn tích tình hình s d ng n vay c a m t s công ty c

ph n t i TP.HCM

Cu i cùng, đ tƠi đánh giá m c đ quan tr ng c a các y u t tác đ ng ch y u

đ n chính sách s d ng n vay vƠ phơn tích các y u t nƠy d a trên k t qu kh o sát

m t s công ty c ph n t i TP.HCM

- Ch ngă3:ăGi iăphápăhoƠnăthi n tìnhăhìnhăs ăd ngăn ăvayăc aăcácăcôngătyă

c ăph n t iăthƠnhăph ăH ăChíăMinh trongăgiaiăđo năhi nănay

Ch ng 3 đ a ra các gi i pháp giúp các doanh nghi p t i TP.HCM c ng nh

t i Vi t Nam hoƠn thi n h n n a chính sách s d ng n vay c a mình

K đ n, ch ng nƠy c ng trình bƠy m t s góp Ủ đ i v i th tr ng v n vay t i

Vi t Nam mƠ ch y u lƠ h th ng các ngơn hƠng, th tr ng trái phi u vƠ th tr ng CTTC

Ti p theo, đ tƠi c ng đ a ra m t s ki n ngh đ hoƠn thi n h th ng pháp

lu t, chính sách thu hút đ u t vƠ đƠo t o ngu n nhơn l c đ phát tri n h n n a th

tr ng v n vay n c ta

Cu i cùng, đ tƠi đ a ra nh ng h n ch c a vi c nghiên c u vƠ ph ng h ng phát tri n nh ng nghiên c u ti p theo trong th i gian t i

CH NGă1

S NăXU TăKINHăDOANHăC AăDOANHăNGHI P



Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ đáp ng v n cho nhu c u đ u t , các doanh nghi p có th tƠi tr hoƠn toƠn t v n ch s h u ho c tƠi tr m t ph n t

v n ch s h u vƠ m t ph n t n ph i tr Trong n ph i tr g m n ng n h n vƠ

n dƠi h n Vi c s d ng k t h p các ngu n tƠi tr , đ c bi t lƠ các ngu n tƠi tr dƠi

h n đƣ hình thƠnh nên c u trúc v n c a doanh nghi p Do đó, trong ph n nƠy ch trình bƠy các ngu n tƠi tr n vay dƠi h n

1.1.1 VayădƠiăh năcácăt ăch cătínăd ng

1.1.1.1 Kháiăni m

- Vay dƠi h n các t ch c tín d ng (ch y u lƠ ngơn hƠng) lƠ m t ngu n v n tín d ng quan tr ng trong s phát tri n c a doanh nghi p Trong quá trình ho t đ ng kinh doanh, do vi c s d ng vay n ngơn hƠng có th mang l i l i ích cho ch s

h u doanh nghi p nên nhi u doanh nghi p đƣ s d ng vay n ngơn hƠng nh m t ngu n v n th ng xuyên c a mình

- Vay v n dƠi h n ngơn hƠng thông th ng đ c hi u lƠ vay v n có th i gian trên m t n m

1.1.1.2 Phơnălo i

- Tùy theo tính ch t vƠ m c đích s d ng, ngơn hƠng c ng có th phơn lo i cho vay thƠnh: Cho vay đ u t tƠi s n c đ nh, cho vay đ u t tƠi s n l u đ ng, cho vay đ th c hi n d án

- Trong th c t , ng i ta chia v n vay dƠi h n thƠnh vay v n trung h n (t 1

đ n 3 n m) vƠ vay v n dƠi h n (th ng tính trên 3 n m)

1.1.1.3 Nh ngăl iăth ăvƠăb tăl iăkhiăhuyăđ ngăv nă vayădƠiăh năt ăcácăt ăch că tínăd ng

a) Nh ngăl iăth

- Chi phí lƣi vay đ c tr vƠo thu nh p ch u thu khi tính thu TNDN, đem

l i kho n l i thu vƠ gi m chi phí s d ng v n vay

- Chi phí lƣi vay đ c gi i h n (c đ nh) m c đ nh t đ nh: Chi phí lƣi vay

đ c xác đ nh tr c vƠ m t s tr ng h p lƠ c đ nh Trong đi u ki n doanh nghi p kinh doanh có lƣi, thì vi c s d ng v n vay dƠi h n t các t ch c tín d ng đ huy

đ ng thêm v n vay s nơng cao t su t l i nhu n v n ch s h u

- Chi phí phát sinh liên quan đ n vi c đi vay th p h n so v i chi phí phát hƠnh c phi u th ng vƠ c phi u u đƣi

- Ch s h u doanh nghi p không b chia s quy n qu n lỦ vƠ ki m soát doanh nghi p cho các t ch c tín d ng

- Giúp doanh nghi p ch đ ng đi u ch nh c c u v n kinh doanh m t cách linh ho t, đ m b o vi c s d ng v n ti t ki m vƠ có hi u qu

b) Nh ngăb tăl i

- Bu c ph i tr l i t c c đ nh đúng h n: i u nƠy có th gơy c ng th ng v

m t tƠi chính vƠ d d n t i nguy c r i ro tƠi chính trong tr ng h p doanh thu vƠ

l i nhu n c a doanh nghi p không n đ nh

- LƠm t ng h s n c a doanh nghi p: i u nƠy có th nơng cao doanh l i

v n ch s h u khi doanh nghi p lƠm n có lƣi; m t khác, l i lƠm t ng nguy c r i

ro do gánh n ng n n n l n

- Vay dƠi h n các t ch c tín d ng lƠ s d ng n vay có k h n i u nƠy

bu c doanh nghi p ph i lo vi c hoƠn tr ti n vay n g c đúng h n N u doanh nghi p có doanh thu vƠ l i nhu n dao đ ng th t th ng, vi c s d ng n vay dƠi

h n đ tƠi tr t ng v n dƠi h n d đ a doanh nghi p t i nguy c m t kh n ng thanh toán, d n đ n b phá s n

- S d ng v n vay dƠi h n lƠ vi c s d ng n trong th i gian dƠi, tác đ ng

c a nó t i doanh nghi p mang tính 2 m t M t m t, nó đóng vai trò đòn b y thúc

đ y s phát tri n c a doanh nghi p; m t khác, nó l i tr thƠnh nguy c đe d a s

t n t i vƠ phát tri n c a doanh nghi p

- V đi u ki n tín d ng: Các doanh nghi p mu n vay t i các NHTM, c n đáp

ng đ c các yêu c u đ m b o an toƠn tín d ng c a ngơn hƠng Doanh nghi p ph i

xu t trình h s vay v n vƠ các thông tin c n thi t mƠ ngơn hƠng yêu c u Trên c

s đó ngơn hƠng phơn tích h s xin vay v n vƠ đánh giá thông tin r i ra quy t đ nh

có cho vay hay không

- V các đi u ki n đ m b o ti n vay: Khi doanh nghi p đi vay v n, nhìn chung các ngơn hƠng th ng yêu c u doanh nghi p đi vay ph i có tƠi s n đ m b o ti n vay đ

1.1.2.2 Nh ng đ cătr ngăch ăy u

- Ng i s h u trái phi u lƠ ch n c a doanh nghi p: Doanh nghi p phát hƠnh trái phi u lƠ ng i đi vay, ng i mua trái phi u doanh nghi p chính lƠ ng i cho doanh nghi p vay v n, lƠ ch n c a doanh nghi p (hay còn g i lƠ trái ch )

- Ch s h u trái phi u không có quy n tham gia qu n lỦ vƠ đi u hƠnh ho t

đ ng kinh doanh c a doanh nghi p phát hƠnh trái phi u Trái ch không có quy n

ng c , b u c vƠo H i đ ng qu n tr , c ng nh không đ c quy n b phi u, bi u quy t,

- Trái phi u có k h n nh t đ nh: Trái phi u có th i gian đáo h n, khi đ n

h n, doanh nghi p phát hƠnh trái phi u có trách nhi m hoƠn tr cho trái ch toƠn b

s v n g c ban đ u

- Trái phi u có l i t c c đ nh: Nhìn chung l i t c trái phi u đ c xác đ nh

tr c, không ph thu c vƠo k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p hƠng n m

- L i t c trái phi u đ c tr ra khi xác đ nh thu nh p ch u thu c a doanh nghi p Ngh a lƠ theo lu t thu TNDN, ti n lƣi lƠ m t y u t chi phí tƠi chính

1.1.2.4 Nh ngăl iăth ăvƠăb tăl iăkhiăhuyăđ ngăv năb ngăphátăhƠnhătráiăphi uă dƠiăh n

v n ch s h u mƠ không ph i chia s quy n phơn chia thu nh p cao cho trái ch

- Chi phí phát hƠnh trái phi u th p h n so v i c phi u th ng vƠ c phi u u đƣi Do trái phi u h p d n công chúng m c r i ro th p h n c phi u th ng vƠ c phi u u đƣi

- Ch s h u doanh nghi p không b chia s quy n qu n lỦ vƠ ki m soát doanh nghi p cho các trái ch

- Giúp doanh nghi p ch đ ng đi u ch nh c c u v n kinh doanh m t cách linh ho t, đ m b o vi c s d ng v n ti t ki m vƠ có hi u qu

b) Nh ngăb tăl i

- Bu c ph i tr l i t c c đ nh đúng h n: i u nƠy có th gơy c ng th ng v

m t tƠi chính vƠ d d n t i nguy c r i ro tƠi chính trong tr ng h p doanh thu vƠ

l i nhu n c a doanh nghi p không n đ nh

- LƠm t ng h s n c a doanh nghi p: i u nƠy có th nơng cao doanh l i

v n ch s h u khi doanh nghi p lƠm n có lƣi; m t khác, l i lƠm t ng nguy c r i

ro do gánh n ng n n n l n

- Phát hƠnh trái phi u lƠ s d ng n vay có k h n i u nƠy bu c doanh nghi p ph i lo vi c hoƠn tr ti n vay n g c đúng h n N u doanh nghi p có doanh thu vƠ l i nhu n dao đ ng th t th ng, vi c s d ng trái phi u đ tƠi tr t ng v n dƠi h n d đ a doanh nghi p t i nguy c m t kh n ng thanh toán, d n đ n b phá

s n

- S d ng trái phi u dƠi h n lƠ vi c s d ng n trong th i gian dƠi, tác đ ng

c a nó t i doanh nghi p mang tính 2 m t M t m t, nó đóng vai trò đòn b y thúc

đ y s phát tri n c a doanh nghi p; m t khác, nó l i tr thƠnh nguy c đe do s

t n t i vƠ phát tri n c a doanh nghi p

NgoƠi ra, đ đi đ n quy t đ nh phát hƠnh trái phi u đáp ng nhu c u t ng v n

c n cơn nh c thêm các nhơn t ch y u sau:

- M c đ n đ nh c a doanh thu vƠ l i nhu n trong t ng lai: N u n đ nh thì phát hƠnh trái phi u đ huy đ ng v n lƠ có c s vƠ h p lỦ

- H s n hi n t i c a doanh nghi p: N u h s n c a doanh nghi p còn

m c th p, thì vi c s d ng trái phi u lƠ phù h p vƠ ng c l i

- S bi n đ ng c a lƣi su t th tr ng trong t ng lai: N u lƣi su t th tr ng

có xu h ng gia t ng trong t ng lai thì vi c s d ng n trái phi u đ t ng v n s

có l i cho doanh nghi p

- Yêu c u gi nguyên quy n ki m soát doanh nghi p c a các ch s h u

hi n t i: N u các c đông yêu c u gi nguyên quy n ki m soát doanh nghi p thì

vi c s d ng trái phi u lƠ c n thi t

1.1.3 ThuêătƠiăchính

1.1.3.1 Kháiăni m

Trên góc đ tƠi chính, thuê tƠi chính lƠ m t ph ng th c tín d ng trung vƠ dƠi

h n, theo đó ng i cho thuê cam k t mua tƠi s n theo yêu c u c a ng i thuê vƠ

n m gi quy n s h u đ i v i tƠi s n thuê Ng i thuê s d ng tƠi s n vƠ thanh toán

ti n thuê trong su t th i h n đƣ đ c tho thu n vƠ không th h y ngang h p đ ng

tr c th i h n

1.1.3.2 căđi m

- Th nh t, th i h n thuê th ng r t dƠi Vi t Nam hi n nay theo Ngh

đ nh 65/CP quy đ nh th i gian thuê tƠi s n t i thi u ph i chi m ph n l n th i gian

s d ng kinh t c a tƠi s n

- Th hai, ng i thuê ch u trách nhi m b o d ng, s a ch a, b o hƠnh tƠi

s n thuê trong th i gian thuê

- Th ba, ng i thuê không đ c h y b h p đ ng tr c th i h n (tr tr ng

h p do l i c a Bên cho thuê)

- Th t , khi k t thúc th i h n thuê, bên thuê đ c chuy n giao quy n s

h u, mua l i, ho c ti p t c thuê tƠi s n đó theo các th a thu n trong h p đ ng thuê

- Th n m, t ng s ti n thuê mƠ ng i đi thuê ph i tr cho ng i cho thuê

th ng đ bù đ p giá g c c a tƠi s n

1.1.3.3 Nh ngăl iăth ăvƠăb tăl iăkhiăhuyăđ ngăv năb ngăthuêătƠiăchính

- S d ng thuê tƠi chính giúp doanh nghi p th c hi n nhanh chóng d án đ u

t , n m b t đ c th i c trong kinh doanh Vì ng i thuê có quy n ch n tƠi s n, thi t b vƠ tho thu n tr c h p đ ng thi t b v i nhƠ cung c p, rút ng n th i gian

ti n hƠnh đ u t vƠo tƠi s n, thi t b

- Công ty CTTC th ng có m ng l i ti p th , đ i lỦ r ng rƣi, vƠ có đ i ng chuyên gia có trình đ chuyên sơu v thi t b , công ngh , nên có th t v n h u ích cho bên đi thuê v k thu t, công ngh mƠ ng i thuê c n s d ng

b) Nh ngăb tăl i

- Doanh nghi p đi thuê ph i ch u chi phí s d ng v n m c t ng đ i cao

so v i tín d ng thông th ng

- LƠm gia t ng h s n c a công ty Gia t ng m c đ r i ro tƠi chính vì công

ty có trách nhi m ph i hoƠn tr n vƠ tr lƣi

1.2.1 Kháiăni măchiăphíăs ăd ngăv n

đáp ng nhu c u v n cho đ u t vƠ ho t đ ng kinh doanh, doanh nghi p có

th huy đ ng s d ng nhi u ngu n v n hay nói khác đi lƠ nhi u ngu n tƠi tr khác nhau nh vay v n, phát hƠnh c phi u u đƣi, c phi u th ng (đ i v i công ty c

ph n), có quy n s d ng các ngu n v n nƠy, doanh nghi p ph i tr m t kho n

ti n nh t đ nh cho ng i cung c p v n - Ng i ch s h u v n ó chính lƠ cái giá

mƠ doanh nghi p ph i tr cho vi c s d ng ngu n tƠi tr đ th c hi n đ u t c ng

nh ho t đ ng kinh doanh nói chung c a doanh nghi p hay còn g i lƠ chi phí s

d ng v n

Trên góc đ tƠi chính doanh nghi p, giá hay chi phí s d ng v n đ c xem xét đơy lƠ chi phí c h i vƠ chi phí đó đ c xác đ nh t th tr ng v n Chi phí s

d ng v n có th đ c xác đ nh b ng s tuy t đ i lƠ m t s ti n hay đ c xác đ nh

b ng s t ng đ i lƠ m t t l ph n tr m (%) Cách thông th ng lƠ ng i ta hay s

d ng t l ph n tr m (%)

Trên góc đ c a ng i đ u t lƠ ng i cung c p v n cho doanh nghi p thì chi phí s d ng v n lƠ t su t sinh l i mƠ nhƠ đ u t đòi h i khi cung c p v n cho doanh nghi p M c sinh l i nƠy ph i t ng x ng v i m c đ r i ro mƠ nhƠ đ u t

có kh n ng g p ph i khi cung c p v n Nói chung, khi nhƠ đ u t nh n th y m c

đ r i ro c a doanh nghi p l n h n thì h c ng s đòi h i m t t su t sinh l i l n

h n t ng x ng v i m c r i ro

i v i doanh nghi p lƠ ng i s d ng ngu n tƠi tr thì chi phí s d ng v n lƠ

t su t sinh l i t i thi u c n ph i đ t đ c khi s d ng ngu n tƠi tr đó cho đ u t hay ho t đ ng kinh doanh đ đ m b o cho t su t l i nhu n v n ch s h u hay thu

nh p trên m t c ph n lƠ không b s t gi m

Chi phí s d ng v n đ c xác đ nh t i m t th i đi m, có th đ c xác đ nh cho các d án đ u t hay m t doanh nghi p nh ng c n ph i đ c xác đ nh trên c

s xem xét các chi phí v n hi n t i ch không ph i d a trên chi phí trong quá kh

Vi c xem xét chi phí s d ng v n lƠ v n đ r t quan tr ng đ i v i các nhƠ

qu n lỦ doanh nghi p, các nhƠ đ u t Xem xét chi phí s d ng v n t o ra t m nhìn cho nhƠ qu n lỦ khi xem xét chi n l c huy đ ng v n c a doanh nghi p Chi phí s

d ng v n lƠ m t c n c quan tr ng đ l a ch n d án đ u t lƠm gia t ng giá tr doanh nghi p c ng nh khi đ a ra nhi u quy t đ nh tƠi chính khác

LỦ lu n vƠ th c ti n đƣ ch ng minh các khó kh n trong tính toán vƠ qu n lỦ chi phí nƠy, b i l nó ph thu c vƠo khá nhi u y u t : tính m o hi m c a vi c s

d ng v n, lƣi su t c a các kho n n ph i tr , c u trúc tƠi chính c a doanh nghi p, chính sách phơn ph i l i nhu n, Vì v y, khi tính toán chi phí v s d ng v n c n

có m t t m nhìn vƠ ph i l ng hoá chi phí bình quơn c a t t c các ngu n tƠi tr

1.2.2 Chiăphíăs ăd ngăv năvay

M t trong u th c a vi c s d ng v n vay so v i các ngu n tƠi tr bên ngoƠi khác lƠ ti n lƣi vay ph i tr đ c tr ra tr c khi tính thu TNDN Do đó, khi xác

đ nh chi phí s d ng v n vay ph i chia ra 2 tr ng h p lƠ chi phí s d ng v n vay

tr c vƠ sau khi tính thu TNDN

1.2.2.1 Chiăphíăs ăd ngăv năvayătr căthu ăthuănh pădoanhănghi p

Chi phí s d ng v n vay tr c thu TNDN lƠ t su t sinh l i t i thi u doanh

nghi p ph i đ t đ c khi s d ng v n vay ch a tính đ n nh h ng c a thu TNDN

mƠ doanh nghi p ph i đ t đ c đ t su t l i nhu n trên v n ch s h u hay thu

nh p m i c ph n không b s t gi m Lƣi su t vay v n chính lƠ chi phí s d ng v n vay tr c thu TNDN

G i D lƠ v n vay

rdtlƠ chi phí s d ng v n vay tr c thu TNDN

CilƠ ti n (g c vƠ lƣi) tr cho ch n (i = 1  n)

Thì:

D =  rdt

C

i i n

1.2.2.2 Chiăphíăs ăd ngăv năvay sauăthu ăthuănh pădoanhănghi p

Lƣi vay đ c tr ra kh i thu nh p ch u thu TNDN, còn c t c ph i tr cho c phi u u đƣi, c t c tr cho c đông th ng không đ c h ng "đ c ơn" nƠy Do đó

đ có c s đ ng nh t nh m so sánh chi phí s d ng các ngu n v n khác nhau,

ng i ta th ng đ a chúng v cùng m t "đi m" i m th ng đ c l a ch n lƠ chi phí s d ng v n sau thu TNDN

(1.1)

Vì v y có th tính l i chi phí s d ng v n vay theo công th c sau:

x - Thu su t thu

TNDN

Nh v y, thu su t thu TNDN lƠm gi m đáng k chi phí s d ng v n vay

Nh ng khi doanh nghi p b thua l thì chi phí s d ng v n vay tr c vƠ sau thu TNDN b ng nhau, vì khi đó doanh nghi p không th gi m chi phí nƠy ra kh i "l i nhu n"

1.2.3 Cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năchiăphíăs ăd ngăv năvay

Có nhi u nhơn t khác nhau nh h ng đ n chi phí s d ng v n vay c a doanh nghi p

1.2.3.1 Nhómănhơnăt ăkháchăquan

- Lƣi su t th tr ng: Khi lƣi su t th tr ng m c cao thì t su t sinh l i đòi

h i c a các nhƠ đ u t c ng cao, do đó chi phí s d ng v n vay c a doanh nghi p

c ng cao vƠ ng c l i

- Chính sách thu TNDN: Do lƣi vay đ c tính vƠo chi phí lƠm gi m tr kho n thu nh p ch u thu TNDN, d n đ n gi m s thu thu nh p mƠ doanh nghi p

ph i n p Vì v y, lƣi vay đ a l i kho n l i v thu TNDN, n u thu su t cao kho n

l i v thu l n lƠm gi m chi phí s d ng v n vay vƠ ng c l i

1.2.3.2 Nhómănhơnăt ăch ăquan

- Chính sách đ u t : N u công ty th c hi n chính sách đ u t vƠo nh ng tƠi

s n có m c đ r i ro cao thì t su t sinh l i đòi h i c a các nhƠ đ u t c ng cao vƠ

ng c l i Do đó, c ng lƠm cho chi phí s d ng v n vay thay đ i

- Chính sách tƠi tr : Khi doanh nghi p huy đ ng v n vay nhi u s lƠm t ng

r i ro tƠi chính đ i v i kho n v n c a các nhƠ đ u t , đi u đó kéo theo s gia t ng chi phí s d ng v n vay c a doanh nghi p

- Chính sách c t c: Chính sách c t c c a công ty quy t đ nh quy mô l i nhu n tái đ u t nhi u hay ít N u tái đ u t nhi u, doanh nghi p h n ch ph i huy

đ ng v n t bên ngoƠi có chi phí s d ng v n cao h n

1.3.1 R iăroătƠiăchính

Trong quá trình ho t đ ng, doanh nghi p s d ng v n vay m t m t nh m bù

đ p s thi u h t v n, m t khác nh m hy v ng gia t ng t su t l i nhu n ch s h u (ho c thu nh p trên m t c ph n) nh ng đ ng th i c ng lƠm t ng thêm r i ro cho doanh nghi p, đó lƠ r i ro tƠi chính

R i ro tƠi chính lƠ s dao đ ng hay s bi n thiên c a t su t l i nhu n v n ch

s h u (ho c thu nh p trên m t c ph n) vƠ lƠm t ng thêm xác su t m t kh n ng thanh toán khi doanh nghi p s d ng v n vay vƠ các ngu n tƠi tr khác có chi phí

d ng v n vay thì cƠng lƠm gi m sút nhanh h n ROE M t khác, doanh nghi p s

d ng v n vay lƠm n y sinh ngh a v tƠi chính ph i thanh toán lƣi vay cho các ch

n b t k doanh nghi p đ t đ c m c đ l i nhu n tr c lƣi vay vƠ thu lƠ bao nhiêu, đ ng th i doanh nghi p ph i có ngh a v hoƠn tr v n g c cho các ch n đúng h n Doanh nghi p cƠng s d ng nhi u v n vay thì nguy c m t kh n ng thanh toán cƠng l n Nh v y, vi c s d ng v n vay đƣ n ch a r i ro tƠi chính mƠ doanh nghi p có th g p ph i trong quá trình kinh doanh

1.3.2 ònăb yătƠiăchính

òn b y tƠi chính lƠ th hi n m c đ s d ng v n vay trong ngu n v n c a

doanh nghi p nh m hy v ng gia t ng t su t l i nhu n v n ch s h u (hay thu

nh p trên m t c ph n) c a công ty

M c đ s d ng đòn b y tƠi chính doanh nghi p đ c th hi n h s n Doanh nghi p có h s n cao th hi n doanh nghi p có đòn b y tƠi chính m c đ cao vƠ ng c l i

Doanh nghi p có đòn b y tƠi chính cƠng cao thì m c đ r i ro trong ho t đ ng tƠi chính cƠng cao, nh ng c h i gia t ng t su t l i nhu n v n ch s h u cƠng l n

G i: ROE lƠ t su t l i nhu n v n ch s h u (t su t sinh l i trên v n c

rd: lƠ lƣi su t vay

t : lƠ thu su t thu TNDN



rd E

E ROA E

ơy chính lƠ gi i h n c a h s n trong t ng v n c a doanh nghi p, vƠ đi u nƠy c n đ c l u Ủ khi ra quy t đ nh huy đ ng v n

C n l u Ủ r ng, vi c s d ng đòn b y tƠi chính nh s d ng "con dao hai

l i" N u t ng tƠi s n không có kh n ng sinh ra m t t su t sinh l i đ l n đ bù

đ p chi phí lƣi vay n thì t su t l i nhu n v n ch s h u (v n c ph n th ng) b

gi m sút, b i l ph n l i nhu n do v n ch s h u (v n c ph n th ng) lƠm ra ph i dùng đ bù đ p s thi u h t c a kho n lƣi vay ph i tr

Kh n ng gia t ng l i nhu n cao lƠ đi u mong c c a các ch s h u, trong

đó đòn b y tƠi chính lƠ m t công c đ c các nhƠ qu n lỦ th ng dùng òn b y tƠi chính lƠ công c h u ích đ khu ch đ i t su t l i nhu n v n ch s h u hay gia

t ng thu nh p m t c ph n, đ ng th i c ng ti m n s gia t ng r i ro cho ch s

h u S thƠnh công hay th t b i nƠy tùy thu c vƠo chi n l c c a ch s h u khi

l a ch n c c u tƠi chính

* M căđ ă nhăh ngăc aăđònăb yătƠiăchínhă(DFL)

òn b y tƠi chính lƠ s đánh giá chính sách vay n đ c s d ng trong vi c

đi u hƠnh doanh nghi p Vì lƣi vay ph i tr không đ i khi s n l ng thay đ i, do đó đòn b y tƠi chính s r t l n trong các doanh nghi p có h s n cao, vƠ ng c l i đòn b y tƠi chính s r t nh trong các doanh nghi p có h s n th p Nh ng doanh nghi p có h s n b ng không s không có đòn b y tƠi chính Nh v y, đòn b y tƠi chính đ t tr ng tơm vƠo h s n Khi đòn b y tƠi chính cao, thì ch c n m t s thay

đ i nh v l i nhu n tr c lƣi vay vƠ thu c ng có th lƠm thay đ i v i m t t l cao h n v t su t l i nhu n v n ch s h u (v n c ph n th ng) ngh a lƠ t su t

l i nhu n v n ch s h u (v n c ph n th ng) r t nh y c m khi l i nhu n tr c lƣi vay vƠ thu bi n đ i

Nh v y, m c đ nh h ng c a đòn b y tƠi chính ph n ánh n u l i nhu n

tr c lƣi vay vƠ thu thay đ i 1% thì l i nhu n v n ch s h u (v n c ph n

th ng) s thay đ i bao nhiêu ph n tr m (%)

T l thay đ i l i nhu n tr c lƣi vay vƠ thu

N u ta g i I lƠ lƣi vay ph i tr

DFL =

Q(g - v) - F

(1.5) Q(g - v) - F - I

Xem xét đòn b y tƠi chính có th rút ra:

- m i m c l i nhu n tr c lƣi vay vƠ thu khác nhau thì m c nh h ng

c a đòn b y tƠi chính c ng có s khác nhau

- M c đ nh h ng c a đòn b y tƠi chính c ng lƠ m t trong nh ng th c

đo m c đ r i ro tƠi chính c a doanh nghi p

T công th c trên chúng ta có công th c đo l ng s tác đ ng c a đòn b y tƠi chính đ n s thay đ i t su t l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) nh sau:

Tình hình tƠi chính công ty ABC trong tr ng h p không vay n vƠ có vay n trong 3 giai đo n c a n n kinh t (suy thoái, trung bình vƠ phát tri n) nh sau:

ăngh :ăVayăn ă$ă8.000

Suyăthoái Trungăbình Phátătri n

20.000 12.000 => 12.000EBIT = 20.000EBIT - 12.800.000

=> 8.000EBIT = 12.800.000

=> EBITA = 1.600

Không vay => ROEkhông vay = 1.600 / 20.000 = 8% (EPSkhông vay = 4)

Có vay => ROEcó vay = (1.600 ậ 640) / 12.000 = 8% (EPScó vay = 4)

Qua 2 b ng phơn tích vƠ bi u đ trên cho th y:

- Khi công ty không vay n thì không có đòn b y tƠi chính

- Khi công ty đi vay n :

Khi đòn b y tƠi chính cƠng cao t c lƠ cƠng đi vay nhi u, thì ch c n m t s thay đ i nh v l i nhu n tr c lƣi vay vƠ thu c ng có th lƠm thay đ i v i m t t

l cao h n v t su t l i nhu n v n ch s h u (v n c ph n th ng) ngh a lƠ t

su t l i nhu n v n ch s h u (v n c ph n th ng) r t nh y c m khi l i nhu n

tr c lƣi vay vƠ thu bi n đ i

- Trong giai đo n suy thoái: EBIT = $1.000 < EBITA = $1.600 nên công ty

đi vay đƣ lƠm gi m ROE so v i vi c không đi vay: ROEcó vay (3%) < ROEkhông vay

(5%)

- Trong giai đo n trung bình: EBIT = $2.000 > EBITA = $1.600 nên công ty

đi vay đƣ lƠm t ng ROE so v i vi c không đi vay: ROEcó vay (11,33%) > ROEkhông vay

(10%)

- Trong giai đo n phát tri n: EBIT = $3.000 > EBITA = $1.600 nên công ty

đi vay đƣ lƠm t ng nhanh ROE so v i vi c không đi vay: ROEcó vay (19,67%) >

1.4.1 T ăs ăn ătrênătƠiăs n

T s n trên tƠi s n =

N ph i tr TƠi s n

T s n trên tƠi s n lƠ ch tiêu ph n ánh m c đ tƠi tr tƠi s n c a doanh nghi p b ng các kho n n Tr s c a t s n trên tƠi s n cƠng cao cƠng ch ng t

m c đ ph thu c c a doanh nghi p vƠo ch n cƠng l n, m c đ đ c l p v m t tƠi chính cƠng th p Do v y, doanh nghi p cƠng có ít c h i vƠ kh n ng đ ti p nh n các kho n vay do các nhƠ đ u t tín d ng không m y m n mƠ v i các doanh nghi p

có t s n trên tƠi s n cao

(1.6)

T s n trên tƠi s n còn có th đ c bi n đ i b ng cách thay t s (n ph i tr

= Ngu n v n - V n ch s h u = TƠi s n - V n ch s h u) vƠo công th c nh sau:

đ c l p v m t tƠi chính cƠng th p Do v y, doanh nghi p cƠng có ít c h i vƠ kh

n ng đ ti p nh n các kho n vay do có t s n trên v n ch s h u cao

1.4.3 T ăs ăt ngătƠiăs nătrênăv năch ăs ăh u

T s t ng tƠi s n trên v n ch s h u =

T ng tƠi s n

V n ch s h u

T s t ng tƠi s n trên v n ch s h u lƠ ch tiêu ph n ánh m c đ đ u t tƠi

s n c a doanh nghi p b ng v n ch s h u Tr s c a ch tiêu nƠy n u cƠng l n

h n 1, ch ng t m c đ đ c l p v tƠi chính c a doanh nghi p cƠng gi m d n vì tƠi

s n c a doanh nghi p đ c tƠi tr ch m t ph n b ng v n ch s h u vƠ ng c l i,

tr s c a ch tiêu t s t ng tƠi s n trên v n ch s h u cƠng g n 1, m c đ đ c l p

v m t tƠi chính c a doanh nghi p cƠng t ng vì h u h t tƠi s n c a doanh nghi p

đ c đ u t b ng v n ch s h u

Có th vi t l i ch tiêu nƠy theo cách khác nh sau:

(1.7)

(1.8)

l i nhu n thu đ c không đ chi tr lƣi vay; n u = 1, ch ng t l i nhu n thu đ c

ch v a đ đ trang tr i lƣi vay; còn n u > 1, ch ng t doanh nghi p có th a kh

n ng bù đ p lƣi vay vƠ đóng thu cho Ngơn sách c ng nh đ l i tích l y hay chia cho các thƠnh viên

1.4.5 H ăs ăkh ăn ngătr ăn ăng năh n

đ m đáp ng đ c các kho n n ng n h n Tr s c a ch tiêu nƠy cƠng nh h n 1,

kh n ng thanh toán n ng n h n c a doanh nghi p cƠng th p

(1.9)

(1.10)

1.4.6 T ăl ăgi aăt ăsu tăsinhăl iăkinhăt ăc aătƠiăs năvƠălƣiăsu tăvay

T l gi a t su t sinh l i kinh t

c a tƠi s n vƠ lƣi su t vay =

ROAE

rd Trong đó:

ROAE: T su t sinh l i kinh t c a tƠi s n

rd: Lƣi su t vay

- Khi ROAE / rd > 1: Doanh nghi p t ng vay n => t su t l i nhu n v n ch

s h u cƠng đ c khu ch đ i, đ ng th i gia t ng r i ro tƠi chính

- Khi ROAE / rd = 1: Doanh nghi p t ng vay n nh ng t su t l i nhu n v n

ch s h u không thay đ i, đ ng th i gia t ng r i ro tƠi chính

- Khi ROAE / rd < 1: Doanh nghi p t ng vay n => lƠm suy gi m t su t l i nhu n v n ch s h u, đ ng th i gia t ng r i ro tƠi chính

(MM)ăV ăC UăTRỎCăV N

C u trúc v n c a doanh nghi p lƠ h n h p các ch ng khoán khác nhau (ch ng khoán v n vƠ ch ng khoán n ) Các doanh nghi p có th phát hƠnh r t nhi u các

lo i ch ng khoán khác nhau tuy nhiên v n đ lƠ tìm m t k t h p đ c thù t i đa hóa

đ c giá tr th tr ng c a doanh nghi p

Theo đ nh đ I n i ti ng c a MM, không có m t k t h p nƠo t t h n m t k t

h p nƠo ậ t ng giá tr th tr ng c a doanh nghi p (giá tr c a t t c ch ng khoán

c a doanh nghi p) đ c l p v i c u trúc v n

Nh ng k t lu n nƠy c a MM đ c g n v i các gi đ nh c a m t th tr ng v n hoƠn h o nh sau:

- Không có các chi phí giao d ch khi mua vƠ bán ch ng khoán

- Có đ s ng i mua vƠ ng i bán trên th tr ng, vì v y không có m t nhƠ

đ u t riêng l nƠo có m t nh h ng l n đ i v i giá c ch ng khoán

- Có s n thông tin liên quan cho t t c các nhƠ đ u t vƠ không ph i m t ti n

- T t c các nhƠ đ u t có th vay hay cho vay v i cùng lƣi su t

(1.11)

m t doanh nghi p có vay n t ng t ng ng v i t l n trên v n c ph n (D/E),

đ c đo l ng b ng giá tr th tr ng T l gia t ng tùy thu c vƠo chênh l ch gi a

rA - t su t sinh l i d ki n t m t danh m c g m t t c ch ng khoán c a doanh nghi p vƠ rD - t su t sinh l i d ki n t n L u Ủ r ng rE = rA n u doanh nghi p không có n

T su t sinh l i rE= T su t sinh l i d ki n t v n c ph n

N phi r i ro N có r i ro

Hìnhă1.1ăậ nhăđ ăIIăc aăMM

TH ăGI I

Các doanh nghi p trên th gi i mƠ c th lƠ các Giám đ c tƠi chính th ng

qu n lỦ r t tích c c t tr ng m c tiêu c a n vay, v n ch s h u đ đ t đ c m t

c u trúc v n t i u cho công ty mình Trong ph n nƠy xin gi i thi u chính sách tƠi

tr c ng nh lƠ vi c s d ng n vay c a m t s doanh nghi p trên th gi i

1.6.1 CôngătyăNestlé Ltd

- Nestlé lƠ m t doanh nghi p Th y S kh ng l v kinh doanh th c ph m,

ho t đ ng 150 qu c gia Công ty áp d ng chi n l c t p trung tƠi chính cao đ

T t c các quy t đ nh tƠi chính đ u xu t phát t tr s chính, m t b ph n ph trách tƠi chính doanh nghi p l p t t c các quy t đ nh tƠi tr cho các công ty con, thi t l p

c u trúc v n cho t ng công ty con

- Khi m t công ty con đ c thƠnh l p, kho ng phơn n a c a v n tƠi tr lƠ do

v n c ph n c a công ty m đóng góp S v n c n thi t còn l i ch y u đ h tr

đ u t v n luơn chuy n, đ c vay t h th ng ngơn hƠng c a n c s t i ho c thông qua vi c bán th ng phi u các qu c gia, n i có ít hay không có r i ro b qu c

h u hóa, công ty m có th tƠi tr cho nhu c u v n luơn chuy n, tùy vƠo chi phí s

d ng v n c a công ty m t ng ng v i chi phí s d ng v n đ a ph ng cho công

có thêm các r i ro tƠi chính cao”

- Trong 3 n m tr l i đơy, lƣi su t t i Th y S luôn đ c duy trì d i 3%/n m; t l l m phát r t th p d i 3%/n m, có n m còn gi m phát; thu su t thu TNDN duy trì t 13% - 22% V i n n kinh t n đ nh nh v y r t thu n l i cho chính sách s d ng n vay c a các doanh nghi p n c nƠy

1.6.2 CôngătyăHondaăMotorăCo.,ăLtd

- Trong kho ng th i gian t quỦ 3 n m 2009 đ n h t quỦ 3 n m 2010, công

ty Honda luôn duy trì m t c u trúc v n h t s c n đ nh v i t l n trên t ng tƠi s n

d i 50% nh b ng sau: