HU NHăPHÚCăNGUYểNăTH NHNỂNGăCAOăHI UăQU ăTÀIăCHệNHăC AăCỄCăDOANHă NGHI PăFDIăT IăCỄCăKHUăCH ăXU TăVÀăKHUă CỌNGăNGHI PăTP.HCMăSAUăKH NGăHO NG.. B ăGIỄOăD CăVÀă ÀOăT O HU NHăPHÚCăNGUYểNăTH
Trang 1HU NHăPHÚCăNGUYểNăTH NH
NỂNGăCAOăHI UăQU ăTÀIăCHệNHăC AăCỄCăDOANHă NGHI PăFDIăT IăCỄCăKHUăCH ăXU TăVÀăKHUă CỌNGăNGHI PăTP.HCMăSAUăKH NGăHO NG
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT ă
TP.H CHệăMINHăậ N Mă2010
Trang 2B ăGIỄOăD CăVÀă ÀOăT O
HU NHăPHÚCăNGUYểNăTH NH
NỂNGăCAOăHI UăQU ăTÀIăCHệNHăC AăCỄCăDOANHă NGHI PăFDIăT IăCỄCăKHUăCH ăXU TăVÀăKHUă CỌNGăNGHI PăTP.HCMăSAUăKH NGăHO NG
Chuyên ngƠnh : Kinh t TƠi chính ậ Ngơn hƠng
Mƣ s : 60.31.12
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT ă
TSăNGUY NăT NăHOÀNG
Trang 3Tôi xin cam đoan lu n v n nƠy lƠ do tôi đ c l p th c hi n d i s h ng
d n c a ng i h ng d n khoa h c Tôi xin ch u hoƠn toƠn trách nhi m v n i dung c a lu n v n
HU NHăPHÚCăNGUYểNăTH NH
Trang 4M CăL C
Trangăph ăbìa
L iăcamăđoan
M căl c
Danhăm căcácăkỦăhi u,ăch ăvi tăt t
Danhăm căcácăb ng, bi u
Danhăm căcácăhìnhăv ,ăđ th
M ăđ u
C h ngă1 T ngăquanălỦăthuy tăv ăhi uăqu ătƠiăchínhăDNăvƠăcácănhơnăt ă nhă
h ngăđ năhi uăqu ătƠiăchính
1.1 Hi u qu tƠi chính c a DN 5
1.1.1 Khái ni m 5
1.1.2 ụ ngh a c a vi c phơn tích hi u qu tƠi chính c a DN 5
1.2 Các ch tiêu s d ng đ đánh giá hi u qu tƠi chính 6
1.2.1 Khái ni m v v n đ u t 6
1.2.1.1 Khái ni m 6
1.2.1.2 Xác đ nh v n đ u t 8
1.2.2 Khái ni m v thu nh p 10
1.2.2.1 Khái ni m 10
1.2.2.2 Xác đ nh thu nh p 10
1.2.3 T su t sinh l i trên tƠi s n (ROA) 11
1.2.4 T su t sinh l i kinh t c a tƠi s n (RE) 11
1.2.5 T su t sinh l i v n ch s h u (ROE) 14
1.3 Các nhơn t nh h ng đ n hi u qu tƠi chính 14
1.3.1 Hi u qu kinh doanh 15
1.3.2 Kh n ng t ch v tƠi chính 15
1.3.3 l n đòn b y tƠi chính 16
1.3.4 Kh n ng thanh toán lƣi vay 17
1.4 Ngu n thông tin vƠ ph ng pháp phơn tích 19
Trang 51.4.1 Ngu n thông tin s d ng phơn tích 19
1.4.1.1 Thông tin t báo cáo tƠi chính 19
1.4.1.2 Các ngu n thông tin khác 19
1.4.2 Ph ng pháp phơn tích 21
K t lu n ch ng 1 22
Ch ngă2 Kh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc uăn mă2008ăvƠătácăđ ngăc aănóăđ nă hi uăqu ătƠiăchínhăcácăDNăFDIăt iăcácăKCXăậ KCN TP.HCM 2.1 Kh ng ho ng tƠi chính toƠn c u n m 2008 23
2.1.1 Ngu n g c hình thƠnh nên cu c kh ng ho ng 23
2.1.2 Di n bi n vƠ h u qu 25
2.1.3 nh h ng đ n kinh t Vi t Nam 27
2.2 ánh giá th c tr ng ho t đ ng vƠ tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tƠi chính đ n hi u qu tƠi chính c a các doanh nghi p FDI t i KCX-KCN TP.HCM 30
2.2.1 T ng quan v tình hình ho t đ ng c a các doanh nghi p FDI t i KCX - KCN TP.HCM 31
2.2.1.1 Tình hình chung v ho t đ ng vƠ thu hút đ u t 31
2.2.1.2 Tình hình ho t đ ng th c t c a các doanh nghi p FDI 34
2.2.2 ánh giá hi u qu tƠi chính c a các doanh nghi p FDI 40
2.2.2.1 ánh giá chung v tình hình ho t đ ng 40
2.2.2.2 Ch tiêu ROE t n m 2005 đ n n m 2009 44
2.2.2.3 Phơn tích các nhơn t tác đ ng đ n hi u qu tƠi chính 47
2.2.2.4 ánh giá các nhơn t tác đ ng đ n hi u qu tƠi chính 56
K t lu n ch ng 2 57
Ch ngă3 Gi iăphápănơngăcaoăhi uăqu ătƠiăchínhăc aăcácădoanhănghi păFDIă t iăcácăKCXăậ KCNăTP.HCMăsauăkh ngăho ngătƠiăchínhăth ăgi iăn m 2008 3.1 Các gi i pháp th c hi n t b n thơn doanh nghi p 58
3.1.1 Gi i pháp nơng cao k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh 58
3.1.1.1 M r ng th tr ng tiêu th s n ph m 58
3.1.1.2 Có chính sách qu n tr chi phí t t h n 59
Trang 63.1.2 i m i công ngh đ nơng cao n ng l c c nh tranh 60
3.1.3 Tái c u trúc l i doanh nghi p b ng ho t đ ng M&A 60
3.2 Các ki n ngh đ i v i công tác qu n lỦ nhƠ n c 63
3.3.1 Chính sách pháp lu t thông thoáng nh m t o đi u ki n đ doanh nghi p ho t đ ng thu n l i 63
3.3.2 Gi i pháp h tr doanh nghi p ph c h i s n xu t, đ y m nh xu t kh u 64
3.3.3 Ph i đ nh h ng ngƠnh ngh khi thu hút đ u t 64
3.3.4 Gi i pháp v ngu n nhơn l c 66
3.3.5 Gi i pháp chuy n d ch c c u kinh t 66
3.3.6 Gi i pháp ch ng chuy n giá 67
3.2.6.1 Hình thƠnh b ph n chuyên v “chuy n giá” thu c c quan thu vƠ t ng c ng công tác đƠo t o, hu n luy n 67
3.2.6.2 T ng c ng trao đ i thông tin, kinh nghi m v i các chuyên gia “chuy n giá” c a các công ty ki m toán vƠ t v n 69
K t lu n ch ng 3 71
K tălu năchung TƠiăli uăthamăkh o Ph l c 1 1
Ph l c 2 18
Trang 7DANHăM CăCỄCăCH ăT T
CDO : Collateralized debt obligations
CDS : Credit Default Swap
CK : NgƠnh c khí
DM : NgƠnh d t may
DN : Doanh nghi p
T : NgƠnh đi n t
FED : C c d tr liên bang M
HEPZA : Ban qu n lỦ các khu ch xu t vƠ công nghi p TP H Chí Minh
HN : NgƠnh hóa nh a
FDI : u t tr c ti p n c ngoƠi
GDP : T ng s n ph m qu c n i
KCX-KCN : Khu ch xu t, khu công nghi p
MBS : Mortgage Backed Securities
NHNN : Ngơn hƠng NhƠ n c
NHTM : Ngơn hƠng th ng m i
RE : T su t sinh l i kinh t c a tƠi s n
ROA : T su t sinh l i trên tƠi s n
Trang 8DANHăM CăCỄCăB NG, BI U
B ng 1.2: Chia tách t su t l i nhu n trên tƠi s n 12
B ng 1.3: M i quan h gi a l i nhu n tr c thu vƠ lƣi vay v i l i nhu n thu n 13
B ng 1.4: M i quan h gi a các nhơn t nh h ng đ n ROE 22
B ng 2.3: T ng h p DN KCX ậ KCN tính đ n 30/06/2010 32
B ng 2.4: B ng các qu c gia đ u t vƠo KCX ậ KCN TP.HCM 33
B ng 2.6 T l DN FDI tri n khai d án t n m 2006 ậ 2010 35
B ng 2.7 T l v n đ u t th c hi n so v n đ ng kỦ c a DN FDI 36
B ng 2.12: S li u v n p Ngơn sách c a các DN FDI t n m 2005 ậ 2010 40
B ng 2.18: B ng so sánh ch s ROE c a DN FDI vƠ DN trong n c 45
B ng 2.19: B ng phơn tích nhơn t hi u qu kinh doanh 47
B ng 2.20: B ng phơn tích nhơn t kh n ng t tƠi tr 52
B ng 2.21: B ng phơn tích nhơn t đ l n đòn b y tƠi chính 53
B ng 2.22: B ng phơn tích kh n ng thanh toán lƣi vay 55
B ng 3.2: Ho t đ ng M&A t i Vi t Nam t n m 2005 ậ 2009 61
Trang 9DANHăM CăCỄCăHỊNHăV ,ă TH
Hình 1.1 V n đ u t c a m t DN đi n hình 8
Hình 2.1: Di n bi n thay đ i giá nhƠ trong th i k bong bóng nhƠ đ t M 24
Hình 2.2: Di n bi n thay đ i c a lƣi su t 25
Hình 2.5: Bi u đ v l nh v c đ u t c a các doanh nghi p FDI 34
Hình 2.8: Bi u đ t l v n đ u t th c hi n c a DN FDI t n m 2006 ậ 2010 36
Hình 2.9: Bi u đ kim ng ch xu t kh u c a DN FDI t 2006 ậ 2010 37
Hình 2.10: Bi u đ kim ng ch nh p kh u DN FDI n m 2006 ậ 2010 38
Hình 2.11: Bi u đ s lao đ ng lƠm vi c t i các DN FDI t n m 2006 ậ 2010 39
Hình 2.13: Bi u đ v n đ u t th c hi n bình quơn theo ngƠnh 41
Hình 2.14: Bi u đ c u trúc v n bình quơn theo ngƠnh 41
Hình 2.15: Bi u đ v doanh thu bình quơn theo ngƠnh 42
Hình 2.16: Bi u đ v l i nhu n bình quơn theo ngƠnh 43
Hình 2.17: Bi u đ v ch s ROE bình quơn theo ngƠnh 45
Hình 3.1 : T tr ng chi phí bình quơn trên doanh thu bình quơn 59
Trang 10M ă U
1 Tínhăc păthi t c aăđ ătƠi:
S phát tri n c a các KCX vƠ KCN t i TP.HCM trong th i gian qua đƣ t o
đ ng l c cho phát tri n kinh t , góp ph n chuy n d ch c c u kinh t , nơng cao giá
tr s n xu t công nghi p, kim ng ch xu t nh p kh u c a thƠnh ph vƠ đ y nhanh t c
đ đô th hóa … Qua đó, đƣ có nh ng đóng góp quan tr ng đ i v i s nghi p công nghi p hóa ậ hi n đ i hóa, phát tri n kinh t thƠnh ph nói riêng vƠ c n c nói
chung Trong đó, các doanh nghi p có ngu n v n đ u t tr c ti p n c ngoƠi đƣ
đ u t hƠng t USD, gi i quy t hƠng ch c v n lao đ ng có vi c lƠm, t o ra hƠng t USD kim ng ch xu t kh u, th c hi n ngh a v n p ngơn sách nhƠ n c hƠng ngƠn
t đ ng, đƣ góp ph n đáng k vƠo s nghi p phát tri n kinh t xƣ h i c a thƠnh ph
T n m 2005, khi Qu c h i thông qua Lu t đ u t , Lu t doanh nghi p vƠ Vi t Nam gia nh p T ch c th ng m i th gi i (WTO) đƣ t o m t s chuy n đ i môi
tr ng r t l n đ i v i các nhƠ đ u t trong nh ng n m g n đơy Tính đ n nay, t i
TP.HCM đƣ có 15 KCX ậ KCN đ c hình thƠnh v i t ng di n tích g n 3.600 ha, thu hút h n 1400 d án đ u t v i t ng v n đ u t c a doanh nghi p FDI lƠ h n 2,77 t USD vƠ doanh nghi p trong n c lƠ h n 27 ngƠn t đ ng Trong n m 2007,
t ng v n đ u t thu hút (k c c p m i vƠ đi u ch nh) đ t 537,96 tri u USD, t ng 141% so v i n m 2006; n m 2008, đ t 681,09 tri u USD, t ng 27% so v i n m
2007
Tuy nhiên, đ n n m 2009 do nh h ng c a cu c kh ng ho ng tƠi chính th
gi i, suy gi m kinh t th gi i, nhi u doanh nghi p KCX ậ KCN b thu h p s n xu t,
c t gi m lao đ ng do thi u đ n đ t hƠng i v i các doanh nghi p FDI, n u so v i
n m 2008 có s gi m sút đáng k , c th : v n đ u t thu hút gi m 41%, kim ng ch
xu t kh u gi m 22,8%, kim ng ch nh p kh u gi m 3,7%, doanh thu gi m 19,8%
Tr c th c tr ng trên đƣ đ t ra cho ng i nghiên c u cơu h i lƠ cu c kh ng
ho ng tƠi chính th gi i x y ra nh th nƠo? ơu lƠ nguyên nhơn sơu xa gơy ra cu c
kh ng ho ng? Cu c kh ng ho ng tƠi chính đƣ tác đ ng nh th nƠo đ n tình hình
Trang 11ho t đ ng kinh doanh c ng nh hi u qu tƠi chính c a các doanh nghi p FDI t i các
KCX ậ KCN TP.HCM? LƠm th nƠo đ kh c ph c vƠ ng n ch n cu c kh ng ho ng
x y ra trong t ng lai? Gi i pháp nƠo đ nơng cao hi u qu tƠi chính c a các doanh nghi p FDI? T đó, rút ra đ c bƠi h c kinh nghi m cho Vi t Nam trong quá trình
h i nh p kinh t qu c t T các v n đ đ t ra nêu trên nên tác gi đƣ ch n đ tƠi
ắNỂNGă CAOă HI Uă QU ă TÀIă CHệNHă C Aă CỄCă DOANHă NGHI Pă FDI
T Iă CỄCă KHUă CH ă XU Tă VÀă KHUă CỌNGă NGHI Pă TP.HCM SAU
KH NGăHO NG” đ lƠm lu n v n t t nghi p cao h c ngƠnh kinh t tƠi chính
ngơn hƠng
2 M cătiêuănghiênăc u:
tƠi s t p trung nghiên c u nh ng v n đ nh sau:
(1) Cu c kh ng ho ng tƠi chính th gi i n m 2008 Nguyên nhơn sơu xa gơy
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:
3.1 iăt ngănghiênăc u:
Trong ti n trình bùng n kinh t c a đ t n c, TP.HCM đƣ phát tri n m t b c dƠi vƠ tr thƠnh đ u tƠu c a n n kinh t đ t n c, đ ng th i c ng lƠ viên nam chơm
có s c hút m nh m v i nhi u nhƠ đ u t n c ngoƠi (FDI) Trong đó, các khu ch
xu t vƠ khu công nghi p TP.HCM đƣ góp ph n không nh vƠo vi c xơy d ng vƠ phát tri n TP.HCM vƠ các doanh nghi p FDI t i khu v c nƠy đƣ góp ph n chuy n
d ch c c u kinh t , thúc đ y chuy n giao công ngh , đóng góp vƠo ngơn sách vƠ
Trang 12các cơn đ i v mô, thúc đ y c i cách th t c hƠnh chính, tác đ ng lan t a đ n các thƠnh ph n kinh t khác…, Do đó, đ i t ng nghiên c u lƠ hi u qu tƠi chính c a các doanh nghi p FDI t i các KCXậKCN TP.HCM
5 Ngu năs ăli uăd ăki n :
Ngu n s li u lƠ các ch tiêu nh v n đ u t đ ng kỦ, doanh thu, l i nhu n,
t ng tƠi s n, ngu n v n ch s h u đ c thu th p t Báo cáo tƠi chính vƠ Báo cáo tình th c hi n d án c a các doanh nghi p trong KCX ậ KCN TP.HCM t n m
2005 đ n quỦ 2 n m 2010
6 ụăngh aăkhoaăh căvƠătínhăth căti năc aăđ ătƠi:
Lu n v n lƠ m t công trình nghiên c u khoa h c khách quan nh m phơn tích, tìm hi u nguyên nhơn c a cu c kh ng ho ng tƠi chính đƣ x y ra trong th i gian v a qua ng th i, đánh giá tác đ ng c a nó đ n hi u qu tƠi chính c a các doanh nghi p FDI t i các KCN - KCX TP.HCM hi n t i Qua đó giúp các nhƠ qu n lỦ, các nhƠ qu n tr doanh nghi p có cái nhìn t ng th v các chính sách tƠi chính hi n t i,
th y đ c nh ng b t c p có tác đ ng tích c c c ng nh tiêu c c đ n hi u qu ho t
đ ng vƠ hi u qu tƠi chính, t đó có các chính sách phù h p trong đi u ki n hi n
nay
Trang 137 K tăc uălu năv n:
NgoƠi ph n m đ u vƠ k t lu n, Lu n v n dƠi 67 trang vƠ đ c k t c u thƠnh 3 ch ng:
Ch ng 1: T ng quan lỦ thuy t v hi u qu tƠi chính doanh nghi p vƠ các nhơn t
Trang 14Ch ngă1.ă T ngăquanălỦăthuy tăv ăhi uăqu ătƠiăchínhăDN vƠăcácănhơnăt ă nhă
h ngăđ năhi u qu ătƠiăchính
1.1 Hi uăqu ătƠiăchínhăc aăDN
1.1.1 Kháiăni m:
Có nhi u quan đi m khác nhau v hi u qu Vi c xem doanh thu vƠ l i nhu n
lƠ hai y u t quan tr ng trong đánh giá hi u qu , lỦ thuy t h th ng cho r ng hi u
qu lƠ kh n ng bi n đ i các y u t đ u vƠo thƠnh các y u t đ u ra d i d ng kh
n ng sinh l i hay gi m thi u chi phí nh m t ng tính c nh tranh Trong đó, " u ra" bao g m các ch tiêu liên quan đ n giá tr s n xu t, doanh thu, l i nhu n " u vƠo" th ng bao g m các y u t nh v n s h u, t ng tƠi s n, các lo i tƠi s n Theo lỦ thuy t t ch c vƠ qu n tr chi n l c c a Murphy (1996) thì hi u qu
ho t đ ng đ c đo l ng trên c ph ng di n tƠi chính vƠ t ch c Hi u qu tƠi chính đ c hi u nh lƠ s t i đa hóa l i nhu n, t i đa hóa l i nhu n trên tƠi s n, hay
t i đa hóa giá tr cho c đông
1.1.2 ụăngh aăc aăvi căphơnătíchăhi uăqu ătƠiăchínhăc aăDN
Hi u qu tƠi chính th ng đ c các nhƠ đ u t quan tơm, đó lƠ thái đ gìn gi
vƠ phát tri n ngu n v n ch s h u M t DN có hi u qu tƠi chính cao chính lƠ đi u
ki n cho DN t ng tr ng phát tri n, DN ph i đ u t vƠ s đ u t luôn c n các ngu n v n V n đ nƠy đ t ra m t cơu h i l n: DN nên gia t ng v n ch s h u hay nên huy đ ng v n vay? Vi c huy đ ng v n s d dƠng n u có nh ng ch ng c v
kh n ng t o ra các kho n lƣi cao H n n a n u t l nƠy cao, ng i ch s h u d dƠng ch p nh n đ l i ph n l n l i nhu n vƠo vi c đ u t , vƠ nh v y, DN có đi u
ki n đ b sung thêm các ph ng ti n kinh doanh Do v y, hi u qu tƠi chính lƠ
m c tiêu ch y u c a các nhƠ qu n tr , các nhƠ lƣnh đ o, nh t lƠ trong tr ng h p
h c ng lƠ ng i ch vƠ có v n đ u t
NgoƠi ra, s t n t i hi u qu tƠi chính s đ m b o an toƠn trong m t môi tr ng tƠi chính, đ c bi t đ i v i ng i cho vay vì l i nhu n đ i v i h lƠ m t giao c,
m t đ m b o đ i v i s thay đ i c a nh ng đi u ki n hi u qu
Trang 15Nghiên c u hi u qu tƠi chính nh m đánh giá s t ng tr ng c a tƠi s n cho
DN so v i t ng s v n mƠ DN th c có, đó lƠ kh n ng sinh l i v n ch s h u
1.2 Cácăch ătiêuăs ăd ngăđ ăđánhăgiáăhi uăqu ătƠiăchính
Phơn tích hi u qu DN có th th c hi n d i nhi u hình th c khác nhau Doanh thu, l i nhu n g p vƠ thu nh p ròng lƠ các th c đo hi u qu đ c s d ng ph bi n
nh t Tuy nhiên, không có th c đo riêng l nƠo đánh giá t t nh t hi u qu ho t
đ ng toƠn di n DN Nguyên nhơn lƠ do chúng đ c l p v i nhau vƠ đ c l p v i ho t
đ ng s n xu t kinh doanh Do đó, khi phơn tích hi u qu ho t đ ng c ng nh hi u
qu tƠi chính c a m t DN, hi u rõ các ch tiêu đánh giá hi u qu tƠi chính vƠ
ph ng pháp phơn tích các nhơn t tác đ ng đ n hi u qu tƠi chính t i m t DN, đòi
h i chúng ta ph i phơn tích k t h p, đánh giá m t th c đo trong m i liên quan v i
m t th c đo khác c bi t lƠ xem xét th c đo ph bi n nh t, m i quan h gi a thu nh p vƠ v n đ u t hay đ c g i lƠ t su t sinh l i trên v n đ u t (ROI)
T su t sinh l i trên v n đ u t (ROI) đ c tính toán nh sau:
ROI =
Thu nh p
V n đ u t
M c dù, ROI đ c tính toán theo công th c trên, nh ng không có m t s th ng
nh t hoƠn toƠn v cách tính t s l n m u s trong m i liên h nƠy Các khác bi t nƠy xu t phát t các góc nhìn khác nhau c a nh ng ng i s d ng báo cáo tƠi chính Do đó, đ hi u rõ các khác bi t nƠy ph i tìm hi u v v n đ u t vƠ thu nh p
Trang 16C ph n, c phi u ho c các gi y t có giá khác;
Trái phi u, kho n n vƠ các hình th c vay n khác;
Các quy n theo h p đ ng, bao g m c h p đ ng chìa khóa trao tay, h p
đ ng xơy d ng, h p đ ng qu n lỦ, h p đ ng phơn chia s n ph m ho c doanh
thu;
Các quy n đòi n vƠ quy n có giá tr kinh t theo h p đ ng;
Công ngh vƠ quy n s h u trí tu , bao g m c nhƣn hi u th ng m i, ki u dáng công nghi p, sáng ch , tên th ng m i, ngu n g c ho c tên g i xu t x ; Các quy n chuy n nh ng, bao g m c các quy n đ i v i th m dò vƠ khai thác tƠi nguyên;
B t đ ng s n, quy n đ i v i b t đ ng s n, bao g m c quy n cho thuê, chuy n nh ng, góp v n, th ch p ho c b o lƣnh;
Các kho n l i t c phát sinh t ho t đ ng đ u t , bao g m c l i nhu n, lƣi c
ph n, c t c, ti n b n quy n vƠ các lo i phí;
Các tƠi s n vƠ quy n có giá tr kinh t khác theo quy đ nh c a pháp lu t vƠ
đi u c qu c t mƠ Vi t Nam lƠ thƠnh viên
- u t tr c ti p lƠ hình th c đ u t do nhƠ đ u t b v n đ u t vƠ tham gia
Nh v y, theo quy đ nh nh trên thì v n đ u t đ c hi u lƠ v n ho t đ ng c a
DN v i m t l ng giá tr mƠ DN ph i b ra đ s d ng, luơn chuy n v n trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m t i đa hóa giá tr DN vƠ mang l i hi u
qu kinh t xƣ h i cao nh t
Tuy nhiên, trong th c t không có m t th c đo v n đ u t chu n đ tính t
su t sinh l i T su t sinh l i trên v n đ u t ph n ánh các khái ni m c b n vƠ có
Trang 17th ch p nh n đ c v thu nh p vƠ các m c đ tƠi tr Các th c đo v n đ u t ph n ánh các góc nhìn khác nhau, tùy thu c vƠo m c tiêu, đ i t ng phơn tích
Hình 1.1ăV năđ uăt ăc aăm tăDNăđi năhình
C ph n u đãi
C ph n th ng
N ng n h n
N dài h n
1.2.1.2 Xácăđ nhăv n đ uăt
Nh đƣ trình bƠy trên, vi c phơn lo i v n đ u t tùy thu c vƠo m c tiêu vƠ
đ i t ng phơn tích Do đó, khi phơn tích t su t sinh l i có th xem xét v n đ u t
d i các góc đ sau:
T ng tài s n:
T su t sinh l i c a m t DN có th đ c tính trên góc đ t ng tƠi tr - n c ng
v n c ph n hay đ n gi n lƠ t ng tƠi s n T su t sinh l i trên t ng tƠi s n lƠ m t
th c đo thích h p đ tính hi u qu c a ho t đ ng kinh doanh T s nƠy ph n ánh
l i nhu n c a DN đ c sinh ra t t ng tƠi s n Th c đo nƠy không phơn bi t l i nhu n đ c t o ra t ngu n tƠi tr nƠo Do v y, phơn tích ch t p trung vƠo đánh giá
ho c d báo thƠnh qu ho t đ ng Tuy nhiên, khi l y t ng tƠi s n lƠm c s tính ROI đôi khi ph i th c hi n m t s đi u ch nh sau:
- i u ch nh tƠi s n không ho t đ ng: lƠ m t lo i đi u ch nh liên quan đ n các tƠi
s n không ho t đ ng Các đi u ch nh lo i b các kho n đ u t vƠo ch ng khoán th tr ng vƠ các kho n ti n m t v t tr i t v n đ u t Vi c đi u ch nh
nh m t p trung phơn tích các tƠi s n ho t đ ng vƠ tách bi t phơn tích ho t đ ng
Trang 18kinh doanh vƠ các ho t đ ng tƠi chính c a DN Vi c đi u chình nƠy đ c bi t
h u ích đ i v i DN có đ u t đáng k vƠo tƠi s n tƠi chính
- i u ch nh tƠi s n vô hình: lƠ lo i tr các tƠi s n vô hình ra kh i v n đ u t
i u ch nh nƠy xu t phát t nghi v n liên quan đ n giá tr ho c gi đ nh lƠ b n
ch t tƠi s n vô hình có đ c đi m khác h n tƠi s n h u hình Trong đi u ki n chu n m c k toán GAAP hi n nay, các tƠi s n vô hình đ nh k ph i đ c xem xét có s t gi m hay không? i u ch nh nên th c hi n tr c khi ti n hƠnh phơn tích M c dù v y, vi c lo i tr các tƠi s n vô hình ra kh i v n đ u t m t cách hoƠn toƠn không đ c lỦ gi i thuy t ph c vì chúng đ i di n cho các đ u t có giá tr b t ch p b n ch t vô hình
V n c ph n:
Vi c xem v n đ u t lƠ v n c ph n cho ta m t th c đo v t su t sinh l i trên
v n c ph n c a c đông i u nƠy ng Ủ t p trung vƠo t su t sinh l i cho c đông
nh ng không bao g m c ph n u đƣi do t su t sinh l i trên v n c ph n ch u tác
đ ng c a đòn b y mƠ c ph n u đƣi nh n t su t sinh l i c đ nh
Giá tr s sách so v i giá tr th tr ng c a v n đ u t :
ROI th ng đ c tính toán b ng cách s d ng các giá tr t các báo cáo tƠi chính h n lƠ giá th tr ng M c dù v y, giá th tr ng đôi khi l i thích h p cho phơn tích h n b i vì có m t s tƠi s n không đ c ghi nh n trong báo cáo tƠi chính (ch ng h n nh : nhƣn hi u th ng m i đ c phát tri n trong n i b , danh ti ng, ngu n nhơn l c ) NgoƠi ra, thu nh p DN đôi khi b trì hoƣn do các tiêu chu n ghi
nh n k toán quá b o th Vi c s d ng v n đ u t theo th tr ng đôi khi v n đ c các nhƠ phơn tích s d ng Quá trình nƠy s thay th giá s sách b ng giá th tr ng
trong khi tính t su t sinh l i
V n đ u t c a DN so v i v n đ u t c a nhà đ u t :
Trong khi tính ROI c n ph i phơn bi t gi a v n đ u t c a DN vƠ v n đ u t
c a nhƠ đ u t V n đ u t c a nhƠ đ u t lƠ giá ph i tr cho các ch ng khoán c a
DN Ngo i tr , tr ng h p m t nhƠ đ u t mua giá ch ng khoán b ng giá tr s
Trang 19sách thì v n đ u t c a nhƠ đ u t luôn khác v i v n đ u t c a DN Trong khi đó phơn tích ROI t p trung vƠo v n c a DN ch không ph i lƠ v n c a cá nhơn nhƠ
đ u t t i th i đi m cu i m i quỦ vƠ chia cho 4
1.2.2 Kháiăni măv thuănh p
1.2.2.1 Khái ni m
Thu nh p lƠ ph n còn l i sau khi l y doanh thu vƠ thu nh p khác tr đi chi phí
vƠ thi t h i Thu nh p lƠ m t ch tiêu đo l ng ho t đ ng kinh doanh vƠ thu nh p
đ c s d ng b ng các con s k toán Thu nh p có th lƠ thu nh p tr c thu ho c thu nh p sau thu
1.2.2.2 Xácăđ nhăthuănh p
Phơn tích t su t sinh l i trên v n đ u t đòi h i th c đo v thu nh p Vi c
đ nh ngh a thu nh p tùy thu c vƠo đ nh ngh a v n đ u t Do đó, khi xác đ nh thu
nh p đ phơn tích t su t sinh l i trên v n đ u t ph i t ng ng v i v n đ u t đƣ
đ c xác đ nh
N u v n đ u t đ c xác đ nh lƠ tƠi s n thì s d ng thu nh p tr c thu ho c thu nh p tr c thu vƠ lƣi vay Không lo i tr lƣi vay ra kh i thu nh p lƠ c n thi t
b i vì lƣi vay đ c xem lƠ kho n ph i thanh toán cho nhƠ cung c p n T ng t , c
t c c ng đ c xem lƠ kho n thanh toán cho c đông Do đó, thu nh p tr c lƣi vay
vƠ c t c đ c s d ng khi tính t su t sinh l i trên tƠi s n
Trang 20V n đ u t đ c xác đ nh lƠ c ph n th ng thì s d ng thu nh p ròng sau khi
kh u tr các kho n lƣi vay vƠ c t c c ph n u đƣi khi tính t su t sinh l i trên v n
c ph n th ng NgoƠi ra, chúng ta c ng c n ph i tính đ n thu khi tính thu nh p do thu thu nh p lƠm gi m thu nh p c a công ty
Trên c s xem xét vƠ xác đ nh v n đ u t vƠ thu nh p t ng ng t các góc
đ khác nhau, có th đ đánh giá hi u qu tƠi chính c a DN b ng các ch tiêu sau:
1.2.3 T ăsu tăsinhăl iătrênătƠiăs nă(ROA)
T su t sinh l i c a tƠi s n bi u hi n m i quan h gi a l i nhu n so v i tƠi s n
Ch tiêu nƠy ph n ánh, c 100 đ ng tƠi s n đ u t t i DN s t o ra bao nhiêu
đ ng l i nhu n tr c thu Ch tiêu ROA cƠng cao ph n ánh kh n ng sinh l i tƠi
s n cƠng l n L i nhu n xem xét đơy c ng g m c l i nhu n t ho t đ ng s n xu t
kinh doanh, ho t đ ng tƠi tr vƠ ho t đ ng đ u t , do v y s li u v tƠi s n xem xét đơy c ng chính lƠ s li u tƠi s n t ng c ng trên b ng cơn đ i k toán
Trong tr ng h p DN có nhi u đ n v thƠnh viên, t su t nƠy tính cho t ng đ n
v đ đánh giá s c sinh l i t ng b ph n t i DN N u nh ng đ n v thƠnh viên kinh doanh trên nhi u l nh v c khác nhau thì c n phơn tích s c sinh l i tƠi s n theo t ng ngƠnh kinh doanh Tuy nhiên vi c tách riêng t ng lo i tƠi s n ph c v cho t ng l nh
v c ho t đ ng r t khó kh n
Trong các ch tiêu k trên thì ch tiêu t su t sinh l i c a tƠi s n lƠ ch tiêu ph n ánh t ng h p nh t Nó th hi n nh h ng m t cách t ng h p k t qu c a các ch tiêu đƣ nghiên c u
NgoƠi ra, đ lƠm rõ các nhơn t nh h ng đ n ch tiêu t su t sinh l i tƠi s n,
ch tiêu ROA còn đ c chi ti t qua ph ng trình Dupont:
Trang 21Trong ch tiêu trên, t su t sinh l i c a tƠi s n lƠ k t qu t ng h p c a nh ng n
l c nh m nơng cao hi u qu cá bi t c a các y u t s d ng cho quá trình kinh doanh, lƠ k t qu c a nh ng n l c m r ng th tr ng, t ng doanh s , ti t ki m chi phí M i quan h gi a l i nhu n vƠ doanh thu đ c g i lƠ t su t sinh l i trên doanh thu vƠ đo l ng kh n ng sinh l i c a DN trên m c doanh s đ t đ c Doanh thu trên tƠi s n đ c g i lƠ hi u su t s d ng tƠi s n vƠ đo l ng tính hi u qu c a tƠi
s n t o đ c t doanh thu Hai t s nƠy lƠ th c đo h u ích th ng đ c đòi h i khi phơn tích đ đánh giá kh n ng sinh l i c a DN M i quan h gi a t su t l i nhu n trên doanh thu vƠ hi u su t s d ng tƠi s n có th minh h a qua b ng 1.2
B ngă1.2ăChiaătách t ăsu tăl iănhu nătrênătƠiăs n
Trên c s s li u tính toán đ c ta có th xác đ nh đ c các nhơn t ch y u
d n đ n s t ng gi m hi u qu s n xu t kinh doanh c a DN, t đ ra các bi n pháp
t ng hi u qu c a DN
1.2.4 T ăsu tăsinhăl iăkinhăt ăc aătƠiăs nă(RE)
Ch tiêu t su t sinh l i c a tƠi s n đƣ ph n ánh m t cách t ng h p hi u qu
ho t đ ng c a DN Tuy nhiên k t qu v l i nhu n còn ch u tác đ ng b i c u trúc ngu n v n c a DN N u hai DN kinh doanh trong cùng m t ngƠnh có các đi u ki n
Doanh thu
Chi phí qu n lỦ vƠ các chi phí khác
Chi phí
Thu nh p
Doanh thu Thu n h p tƠi chính Thu nh p khác
Giá v n hƠng
bán
-
+ +
Chi phí bán hƠng
Trang 22t ng t nh nhau nh ng áp d ng chính sách tƠi tr khác nhau s d n đ n hi u qu khác nhau Vì v y, đ th y rõ th t s hi u qu c a ho t đ ng thu n kinh t DN, ta
s d ng ch tiêu t su t sinh l i kinh t Ch tiêu nƠy đ c xác đ nh nh sau:
su t nƠy đánh giá kh n ng sinh l i c a v n đ u t so v i các chi phí c h i khác
Áp d ng t su t nƠy, DN s có quy t đ nh nên huy đ ng t v n ch s h u hay huy
đ ng v n vay N u t su t sinh l i kinh t c a DN l n h n lƣi su t vay thì DN nên
ti p nh n các kho n vay vƠ t o ra ph n tích l y cho ng i ch s h u V phía các
nhƠ đ u t , ch tiêu nƠy lƠ c n c đ xem xét đ u t vƠo đơu, đ u t nh th nƠo lƠ
có hi u qu nh t
Có th th y m i quan h gi a l i nhu n tr c thu vƠ lƣi vay v i l i nhu n thu n SXKD qua s đ sau (b ng 1.3), trong đó chúng ta gi s ho t đ ng c a DN
không có thu nh p b t th ng, không có thu nh p tƠi chính vƠ chi phí tƠi chính ch
lƠ chi phí lƣi vay
B ngă1.3ăM iăquanăh ăgi aăl iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvayăv iăl iănhu năthu n
Doanh thu thu n Giá v n hƠng bán Chi phí bán hƠng
vƠ chi phí qu n lỦ
L i nhu n thu n t ho t đ ng s n xu t
kinh doanh
Chi phí lƣi vay L i nhu n k toán tr c thu
nh p
L i nhu n sau thu
Trang 231.2.5 T ăsu tăsinhăl iăv năch ăs ăh uă(ROE)
Kh n ng sinh l i v n ch s h u th hi n qua m i quan h gi a l i nhu n c a
DN v i v n ch s h u, v n th c có c a DN:
T su t sinh l i trên
h u Do đó, ROE lƠ th c đo ch y u đ đo l ng hi u qu tƠi chính
Trong đi u ki n DN huy đ ng v n t nhi u ngu n, nh t lƠ thông qua th tr ng tƠi chính, ch tiêu nƠy cƠng cao thì DN cƠng có c h i tìm đ c ngu n v n m i
Ng c l i, t l nƠy cƠng th p d i m c sinh l i c n thi t c a th tr ng thì kh
n ng thu hút v n ch s h u, kh n ng đ u t vƠo DN cƠng khó
Thông th ng m t công ty t t thì ch tiêu ROE cao h n m c trung bình c a các công ty cùng ngƠnh vì đi u nƠy c ng đ ng ngh a v i vi c công ty ki m đ c nhi u
h n đ ng v n b ra đ u t M c bi n đ ng c a ROE cho th y nh h ng đáng k
c a chính sách đòn b y tƠi chính đ i v i kh n ng sinh l i c a DN
Tuy nhiên, ROE có nh c đi m lƠ không tính đ n m c đ r i ro; không tính
đ n l ng v n đ u t ; có th d n đ n nh ng quy t đ nh c a các nhƠ qu n lỦ không
vì l i ích c a các c đông ROE ch t p trung vƠo y u t t su t l i nhu n; m t
th c đo t t h n c n xem xét khi phơn tích ROE lƠ c n quan tơm thêm y u t m c
đ r i ro
1.3 Cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năhi uăqu ătƠiăchính
Có th nh n th y r ng, ch tiêu ROE ch u s tác đ ng t ng h p c a nhi u y u
t Nó ph thu c tr c ti p vƠo các quy t đ nh c a các nhƠ qu n lỦ thông qua nhi u chính sách, nh : chính sách tiêu th , chính sách s n xu t vƠ chính sách tƠi chính
Trang 24đánh giá nh ng nh h ng đ n ch tiêu ROE hay hi u qu tƠi chính, chúng ta xem xét đ n các nhơn t sau:
v i T lƠ thu su t thu nh p DN
Trong m i quan h trên, ROE có m i liên h v i ch tiêu t su t l i nhu n trên doanh thu vƠ hi u su t s d ng tƠi s n Rõ rƠng, hi u qu kinh doanh c a DN cao s
d n đ n kh n ng sinh l i v n ch s h u l n vƠ ng c l i Hi u qu kinh doanh lƠ ngu n g c ch y u t o nên hi u qu tƠi chính c a DN Tuy nhiên không ph i lúc nƠo hi u qu kinh doanh t ng s d n d n hi u qu tƠi chính t ng, đi u đó còn ph thu c vƠo nhi u nhơn t khác
1.3.2 Kh ăn ngăt ăch ăv ătƠiăchính
Kh n ng t ch tƠi chính đ c th hi n qua ch tiêu t su t t tƠi tr Có th
th y r ng, ng v i hi u qu kinh doanh cho tr c n u t su t t tƠi tr cƠng l n thì
hi u qu tƠi chính c a DN s cƠng nh Có th xem xét qua công th c sau:
ROE = ROA x (1 - T) x TƠi s n
VCSH hay HTC = HKD x (1 - T) x (1/HTTT)
v i: HTClƠ hi u qu tƠi chính
HKDlƠ hi u qu kinh doanh
HTTTlƠ kh n ng t tƠi tr c a DN
Trang 251.3.3 ăl năđònăb yătƠiăchính
òn b y tƠi chính đ c đ nh ngh a lƠ t l n ph i tr trên ngu n v n ch s
h u Th c ch t nó th hi n c u trúc ngu n v n c a DN th i đi m hi n t i đơy chúng ta ch p nh n m t khái ni m c u trúc ngu n v n theo ngh a r ng trong đó các kho n n ph i tr cho các đ i tác nh nhƠ cung c p, kho n ng tr c c a ng i mua c ng đ c tính trong kho n nƠy C u trúc tƠi chính nh th nƠo lƠ do chính sách tƠi chính c a DN Liên quan đ n đòn b y tƠi chính, công th c c a hi u qu tƠi chính có th đ c vi t l i nh sau:
ROE = ROA x (1 - T) x (1 + BTC)
HTC = HKD x (1 - T) x (1 + BTC)
Do v y, có th th y r ng, n u h s đòn b y tƠi chính cƠng cao thì hi u qu tƠi chính c a DN s đ c t ng lên ơy chính lƠ thƠnh tích c a m t chính sách tƠi chính t t Tuy nhiên trong công th c trên, t su t sinh l i tƠi s n v n còn b nh
h ng b i c u trúc ngu n v n, vì l i nhu n đ tính ch tiêu nƠy đƣ tr đi chi phí lƣi vay Do v y đ xem xét riêng nh h ng c a vi c vay n vƠ đòn b y tƠi chính đ i
v i hi u qu tƠi chính ta nghiên c u nh sau:
N u g i: LNTT lƠ l i nhu n tr c thu
LNST lƠ l i nhu n sau thu
LV lƠ chi phí lƣi vay
N lƠ n ph i tr
TS lƠ t ng tƠi s n trong b ng C KT
T lƠ thu su t thu nh p DN
RE lƠ t su t sinh l i kinh t c a tƠi s n
r lƠ lƣi su t vay
RE TT
Trang 26K t qu cu i cùng cho th y, n u t su t sinh l i kinh t c a tƠi s n (RE) l n
h n lƣi su t vay thì vi c vay n s lƠm cho hi u qu tƠi chính c a DN t ng lên Trong tr ng h p nƠy đòn b y tƠi chính đ c g i lƠ đòn b y d ng DN nên vay thêm đ kinh doanh n u có nhu c u m r ng kinh doanh mƠ v n gi đ c hi u qu kinh doanh nh c
N u t su t sinh l i kinh t c a tƠi s n nh h n lƣi su t vay thì vi c vay n s lƠm cho hi u qu tƠi chính c a DN gi m vƠ r i ro c a DN t ng lên vì h s t tƠi tr
gi m Trong tr ng h p nƠy đòn b y tƠi chính đ c g i lƠ đòn b y ơm DN không nên vay thêm đ kinh doanh N u có nhu c u m r ng kinh doanh tr c h t nên t
ch c l i công vi c kinh doanh ho c thay đ i l nh v c kinh doanh
1.3.4 Kh ăn ngăthanhătoánălƣiăvay
Kh n ng thanh toán lƣi vay lƠ h s đ c xem xét trong m i quan h gi a l i nhu n tr c thu vƠ lƣi vay v i lƣi vay:
Kh n ng thanh toán lƣi vay =
L i nhu n tr c thu + Lƣi vay
Lƣi vay
Kh n ng thanh toán lƣi vay cƠng l n ch ng t hi u qu s d ng v n cƠng cao,
l i nhu n t o ra đ c s d ng đ tr n vay vƠ t o ph n tích l y cho DN Ch tiêu nƠy nh h n ho c b ng 1 ch ng t v n s d ng không có hi u qu , vƠ DN ph i s
d ng v n ch s h u đ tr lƣi vay
Trang 27i v i nh ng DN ho t đ ng d a vƠo v n vay, vi c thanh toán lƣi vay c ng lƠ
m t trong nh ng c n c đánh giá kh n ng thanh toán c a DN Tuy nhiên, kh n ng nƠy có ngu n g c t hi u qu s d ng v n vay vƠo ho t đ ng kinh doanh Ngu n
g c đ thanh toán lƣi chính lƠ l i nhu n c a DN Do v y, kh n ng thanh toán lƣi vay có th dùng đ đánh giá kh n ng sinh l i ho t đ ng kinh doanh vƠ đơy c ng lƠ
m t nhơn t khá quan tr ng đ xem xét hi u qu tƠi chính c a DN
Th t v y, ch tiêu ROE có th đ c tách thƠnh nhi u thƠnh ph n, m i thƠnh
ph n bi u hi n các chính sách, các nhơn t khác nhau
VCSH
TSLV
LN
LNTS
LVLN
LN
LNTS
LVLN
LVLN
LNTS
LVLN
LV LN
LV TS
LV LN
ROE
TT
TT
1 1
1
T BTC
KNTTLV TS
LV LN
Trong đó: KNTTLV lƠ kh n ng thanh toán lƣi vay
BTC lƠ t l n trên v n ch s h u, còn g i lƠ đòn b y tƠi chính
Qua cách chi ti t trên, ta nh n th y khi tr giá ch tiêu kh n ng thanh toán lƣi vay l n h n 1 thì hi u qu tƠi chính c a DN s đ c t ng lên vƠ ng c l i
Trang 281.4 Ngu năthôngătinăvƠăph ngăphápăphơnătích
1.4.1 Ngu năthôngătinăs ăd ng phơnătích
1.4.1.1 Thôngătinăt ăbáoăcáoătƠiăchính
Phơn tích hi u qu tƠi chính lƠ quá trình s d ng các k thu t phơn tích thích
h p đ x lỦ d li u t báo cáo tƠi chính vƠ các tƠi li u khác Nh v y, phơn tích tƠi chính tr c h t lƠ vi c chuy n các d li u trên báo cáo tƠi chính thƠnh nh ng thông tin h u ích Các d li u trên bao g m:
B ng cơn đ i k toán: lƠ m t báo cáo tƠi chính t ng h p, ph n ánh t ng quát tình hình tƠi s n vƠ ngu n hình thƠnh tƠi s n c a doanh nghi p d i hình thái ti n t
t i m t th i đi m nh t đ nh Th i đi m đó th ng lƠ ngƠy cu i tháng, cu i quỦ, cu i
n m
Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh lƠ báo cáo tƠi chính t ng h p, ph n ánh
t ng quát tình hình vƠ k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trong m t th i k (quỦ,
n m) chi ti t theo các lo i ho t đ ng
Báo cáo l u chuy n ti n t lƠ báo cáo tƠi chính t ng h p ph n ánh vi c hình thƠnh vƠ s d ng l ng ti n phát sinh theo các ho t đ ng khác nhau trong k báo cáo c a doanh nghi p
NgoƠi ra, khi phơn tích tƠi chính doanh nghi p, c n s d ng thêm các d li u chi ti t t thuy t minh báo cáo tƠi chính ho c các báo cáo k toán n i b đ h
Thông tin liên quan đ n tình hình kinh t :
Trang 29Ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p ch u tác đ ng b i nhi u nhơn t thu c môi tr ng v mô nên phơn tích tƠi chính c n đ t trong b i c nh chung c a kinh t trong n c vƠ các n n kinh t trong khu v c K t h p nh ng thông tin nƠy s đánh giá đ y đ h n tình hình tƠi chính vƠ d báo nh ng nguy c , c h i đ i v i h at
đ ng c a doanh nghi p Do đó, khi phơn tích c n quan tơm nh ng thông tin nh :
t ng tr ng, suy thoái kinh t , l m phát; lƣi su t ngơn hƠng, trái phi u kho b c, t giá h i đoái; các chính sách kinh t l n c a Chính ph , đ ng l i chính tr , ngo i giao …
Thông tin theo ngành:
NgoƠi nh ng thông tin v môi tr ng v mô; nh ng thông tin liên quan đ n ngƠnh, l nh v c kinh doanh c ng c n đ c chú tr ng đ n các khía c nh nh trình đ công ngh c a ngƠnh, m c đ c nh tranh vƠ qui mô c a th tr ng, tính ch t c nh
tranh c a th tr ng hay m i quan h gi a doanh nghi p v i nhƠ cung c p vƠ khách hƠng, xu h ng v n đ ng phát tri n c a ngƠnh …Nh ng thông tin trên s lƠm rõ
h n n i dung các ch tiêu tƠi chính trong t ng ngƠnh, l nh v c kinh doanh, đánh giá
r i ro kinh doanh c a doanh nghi p
Thông tin v đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p:
Do m i doanh nghi p có nh ng đ c đi m riêng trong t ch c s n xu t kinh doanh vƠ trong ph ng h ng ho t đ ng nên đ đánh giá h p lỦ tình hình tƠi chính, nhƠ phơn tích c n nghiên c u k l ng đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p
Nh ng v n đ c n quan tơm bao g m:
- M c tiêu vƠ chi n l c h at đ ng c a doanh nghi p, g m c chi n l c tƠi chính vƠ chi n l c kinh doanh
- c đi m quá trình luơn chuy n v n trong các khơu kinh doanh t ng lo i hình doanh nghi p
- Tính th i v , tính chu k trong ho t đ ng kinh doanh
- M i liên h gi a doanh nghi p v i nhƠ cung c p, khách hƠng, ngơn hƠng, vƠ các đ i t ng khác
Trang 301.4.2 Ph ngăphápăphơnătích
phơn tích hi u qu tƠi chính, th ng so sánh các ch tiêu hi u qu tƠi chính
k nƠy so v i k tr c, th c t so k ho ch ho c so sánh gi a các doanh nghi p có cùng đi u ki n, so v i trung bình ngƠnh đ đánh giá m c đ t ng gi m, m c đ hoƠn thƠnh k ho ch, xu h ng phát tri n hi u qu , vƠ bi t đ c v trí c a doanh
nghi p so v i trung bình ngƠnh
NgoƠi ra, có th thi t l p các công th c th hi n m i liên quan gi a các ch tiêu
hi u qu v i các nhơn t nh h ng, qua đó v n d ng ph ng pháp thay th liên hoƠn đ lƠm rõ m c đ nh h ng c a t ng nhơn t đ i v i kh n ng sinh l i v n
ch s h u
Các nhơn t nh h ng đ n hi u qu tƠi chính đ c xác đ nh nh sau:
- Hi u qu kinh doanh: th hi n hi u qu s d ng các ngu n l c trong h at đ ng kinh doanh c a doanh nghi p mƠ không xét đ n khía c nh ngu n v n M t doanh nghi p nơng cao không ng ng hi u qu kinh doanh lƠ đi u ki n đ nơng cao hi u qu tƠi chính
- Hi u ng đòn b y tƠi chính: th hi n nh h ng c a chính sách tƠi chính trong
vi c t o ra hi u qu c a doanh nghi p N u doanh nghi p s d ng khéo léo ngu n v n vay thì cùng m t hi u qu kinh doanh, nó có th t o ra l i nhu n
t ng h n r t nhi u so v i tr c
- nh h ng c a m i quan h gi a l i nhu n tr c thu vƠ chi phí tr lƣi vay đ n
hi u qu tƠi chính có th đ c xem xét thông qua t su t kh n ng thanh toán lƣi n vay N u kh n ng thanh toán lƣi vay cƠng nh thì hi u qu ho t đ ng
c a doanh nghi p s kém đi
Trên c s m c đ nh h ng c a các nhơn t , nhƠ phơn tích s tìm hi u các nguyên nhơn, d đoán các bi n pháp đ c i thi n hi u qu tƠi chính c a doanh nghi p Vi c phơn tích các nhơn t nh h ng có th th y qua s đ
Trang 31B ngă1.4 : M iăquanăh ăgi aăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năROE
K TăLU NăCH NGă1
Qua n i dung trong ch ng 1 đƣ giúp chúng ta khái quát đ c các khái ni m v
v n đ u t , thu nh p vƠ hi u qu tƠi chính doanh nghi p c ng nh Ủ ngh a c a vi c phơn tích hi u qu tƠi chính NgoƠi ra, ch ng 1 còn trình bƠy các ch tiêu đánh giá, xác đ nh các nhơn t tác đ ng vƠ ph ng pháp phơn tích hi u qu tƠi chính DN
Nh ng lỦ thuy t trên s đ c v n d ng ch ng 2 đ đánh giá hi u qu tƠi chính vƠ các nhơn t tác đ ng đ n hi u qu tƠi chính c a các DN FDI t i các KCX -
Trang 32Ch ngă2.ă Kh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc u n mă2008ăvƠ tácăđ ngăc aănóăđ nă
hi uăqu ătƠiăchínhăcácăDNăFDIăt iăcácăKCXăậ KCN TP.HCM
2.1 Kh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc uăn mă2008
Kh ng ho ng tƠi chính toƠn c u b t ngu n t cu c kh ng ho ng trên th tr ng cho vay th ch p nhƠ đ t d i chu n M đƣ tác đ ng tiêu c c đ n th tr ng tƠi chính th gi i HƠng lo t các đ nh ch tƠi chính M đƣ công b phá s n ho c b
qu n lỦ b i Chính ph hay b t n th t n ng n t h u qu c a cu c kh ng ho ng gơy nên H n th n a, do v n đ t do hóa th ng m i vƠ toƠn c u hóa mƠ cu c kh ng
ho ng đƣ lan r ng ra kh p th gi i M t s đ nh ch tƠi chính các qu c gia nƠy
c ng lơm vƠo tình tr ng kh ng ho ng t ng t H u qu c a nó không ch đ c xem xét d i góc đ c a t ng doanh nghi p, t ng qu c gia mƠ ph i xem xét nh ng
nh h ng mang tính toƠn c u, đ n s chu chuy n dòng v n qu c t nói riêng vƠ s
t ng tr ng n n kinh t th gi i nói chung Do đó, c n ph i xem xét di n bi n, đánh giá nh ng tác đ ng vƠ tìm hi u nguyên nhơn c a cu c kh ng ho ng s giúp chúng
ta hi u rõ v cu c kh ng ho ng, t đó có th rút ra các bƠi h c kinh nghi m cho
Vi t Nam
2.1.1 Ngu năg c hìnhăthƠnhănênăcu căkh ngăho ng
Cu c kh ng ho ng l n nƠy b t ngu n ho t đ ng cho vay có ph n d dƣi vƠ t
ậ đ c g i lƠ “cho vay d i chu n ậ subprime lending” c a các ngơn hƠng M Thông th ng, mu n vay n ngơn hƠng đ tr góp mua nhƠ thì ng i đi vay c n có
m t s v n đ tr tr c m t ph n tr giá c n nhƠ vƠ đ ng th i ph i ch ng t lƠ mình
có đ kh n ng tƠi chính đ tr n đ u đ n trong su t th i gian đi vay, hay đ c g i
lƠ “cho vay theo đúng chu n” Ng c l i, thu t ng “d i chu n ậ subprime” liên quan đ n v th tín d ng c a ng i vay, đó lƠ nh ng ng i th ng có quá kh tín
d ng không t t, nh th ng có nh ng kho n thanh toán quá h n, vƠ có th có
nh ng v n đ quan tr ng nh ph i ra tòa, phá s n … NgoƠi ra, h c ng có kh n ng thanh toán th p n u xét trên nh ng ch s nh đi m tín d ng, t l n trên thu nh p,
ho c m t s tiêu chí kkác Nh ng kho n vay nƠy lƣi su t đ c đi u ch nh theo lƣi
Trang 33su t th tr ng ARM vƠ đ ng nhiên s cao h n so v i lƣi su t c a các kho n vay thông th ng Tuy không có m t tƠi li u chính th c nƠo quy đ nh c th v ng i đi vay d i chu n nh ng M h u h t nh ng ng i vay nƠy có đi m tín d ng th p
h n 620, chi m g n 25% dơn s M
Nh nh ng chính sách “d i chu n” c a ngơn hƠng mƠ nh ng kho n vay th
ch p d i chu n đƣ phát tri n r t m nh Trong giai đo n t 2004 ậ 2006, cho vay
th ch p d i chu n chi m kho ng 21% t ng các kho n vay th ch p, t ng 9% so
v i giai đo n 1996 ậ 2004 Các kho n th ch p d i tiêu chu n nƠy đƣ đóng vai trò quan tr ng trong vi c nơng cao t l s h u nhƠ c a nh ng h gia đình M t 65% trong n m 1995 đ n 69% vƠo 2003 T ng c ng vƠo cu i n m 2007 có h n 7 tri u h gia đình M đƣ đ c phê duy t các kho n vay th ch p d i chu n Giá tr
c a các kho n th ch p nƠy vƠo th i gian đó lên đ n $1.300 t t ng h n 4 l n so v i
n m 2003
Hìnhă2.1:ăDi năbi năthayăđ iăgiáănhƠătrongăth iăk ăbongăbóngănhƠăđ tă ăM
Ngu n: Wikimedia Commons
S phát tri n m nh c a hình th c cho vay d i chu n cùng v i vi c C c D tr liên bang M (FED) đƣ gi m lƣi su t xu ng th p k l c đƣ kích thích ng i dơn M mua nhƠ đ đ u c , lƠm bùng n th tr ng nhƠ đ t c a M ơy lƠ ngu n g c hình thƠnh nên cu c kh ng ho ng tƠi chính toƠn c u n m 2008
Trang 342.1.2 Di năbi năvƠăh uăqu
Do lo l ng v di n bi n l m phát, FED b t đ u t ng d n lƣi su t t 1% vƠo n m
2003 lên 5,25% n m 2006 Do đó, b t bu c các ngơn hƠng th ng m i ph i đ y lƣi
su t cho vay ti n mua nhƠ lên cao h n nhi u n a Tình hình lƣi su t cao đƣ khi n
c ng đ vay đ mua nhƠ gi m l i Giá nhƠ b t đ u tr t d c vì cung v t c u Nhi u ng i mua nhƠ giá cao tr c đơy b t đ u th y giá th tr ng c a c n nhƠ đang s h u th p h n kho n n mƠ mình đang vay Bên c nh đó, r t nhi u ng i trong nhóm vay ti n v i lƣi su t d i chu n b t đ u m t kh n ng tr n khi lƣi su t
c a h b đi u ch nh tr l i theo lƣi su t m i hi n hƠnh khá cao H mu n bán nhƠ
đ tr n c ng không đ c vì giá nhƠ th p h n kho n n do th tr ng t t d c H
qu lƠ h đƠnh b nhƠ cho ngơn hƠng tr ng thu l i Trong su t quỦ 3 c a n m 2007, các h p đ ng cho vay d i chu n chi m 13% trên th tr ng cho vay th ch p c a
M , nh ng ch có kho ng 55% tƠi s n có kh n ng đ c t ch thu đ phát mƣi trong giai đo n nƠy
Hình 2.2:ăDi năbi năthayăđ iăc aălƣiăsu t
Ngu n: Wikimedia Commons
Vi c ngƠy cƠng nhi u ng i không có kh n ng tr n ngơn hƠng m i tháng
d n đ n vi c tr giá c a các MBS, CDO b t t d c, đó lƠ các s n ph m tƠi chính
ph c h p mƠ r t nhi u nhƠ đ u t Ph Wall đƣ mua Do đó, khi MBS, CDO m t giá thì đ ng ngh a v i vi c tƠi s n c a h c ng b m t theo, d n đ n vi c thi u h t
Trang 35v n Bên c nh đó, các công ty b o hi m cho MBS, CDO, ch ng h n nh American
International Group, c ng lơm vƠo c nh kh n đ n khi ph i đ ng ra b o lƣnh ngƠy cƠng nhi u các kho n vay x u NgoƠi ra, các ngơn hƠng th ng m i ho c các công
ty cho vay th ch p còn gi l i ph n l n các kho n vay cho mình thay vì bán l i cho các nhƠ tƠi tr c ng nhìn dòng v n vƠ tín d ng c a mình b c n ki t khi ph i đ ng
đ u v i t l m t kh n ng tr n ngƠy cƠng cao c a ng i vay thu c nhóm d i chu n i u đó, đƣ lƠm cho các t ch c nƠy r i sơu vƠo kh ng ho ng
Tháng 8 n m 2007, New Century Financial Corporation ph i lƠm th t c xin phá s n M t s khác thì r i vƠo tình tr ng c phi u c a mình m t giá h n 90% nh
Countrywide Financial, Corporation Novastar Financial Nhi u ng i g i ti n các
t ch c tín d ng nƠy đƣ lo s vƠ đ n rút ti n, gơy ra hi n t ng đ t bi n rút ti n g i khi n cho các t ch c đó cƠng thêm khó kh n Nguy c khan hi m tín d ng hình thƠnh
Tr c tình hình đó, FED đƣ ti n hƠnh các bi n pháp nh m t ng m c đ thanh kho n c a th tr ng tín d ng ch ng h n nh th c hi n nghi p v th tr ng m khi
mua vƠo các lo i công trái M , trái phi u c quan chính ph M vƠ trái phi u c quan chính ph M đ m b o theo tín d ng nhƠ Tháng 9 n m 2007, FED còn ti n hƠnh gi m lƣi su t cho vay qua đêm liên ngơn hƠng (Fed fund rates) t 5,25% xu ng 4,75% Trong khi đó, Ngơn hƠng Trung ng Chơu Âu đƣ b m 205 t USD vƠo th
tr ng tín d ng đ nơng cao m c thanh kho n Tuy nhiên, hi u qu c a các đ ng thái trên không nh mong đ i do s đi u ch nh c a th tr ng b t đ ng s n di n ra lơu h n d tính vƠ quy mô c a kh ng ho ng c ng r ng h n d tính Tình tr ng đói tín d ng tr nên rõ rƠng M vƠ c th gi i đang ph i đ i m t v i cu c kh ng ho ng tƠi chính đ c coi lƠ t i t nh t, có th so sánh v i cu c đ i suy thoái kinh t th
gi i th i k 1929 - 1933, mƠ c u Ch t ch FED, Alan Greenspan đánh giá lƠ “ch
x y ra m t l n trong th k ”
n n m 2008, tình hình kh ng ho ng di n bi n r t ph c t p M c dù, đ c s
h tr c a Chính ph , nh ng liên minh các ngơn hƠng v n t ch i mua l i các ngơn hƠng đang g p khó kh n do lo ng i t l n x u quá cao c a các ngơn hƠng nƠy
Trang 36H n n a, giá nhƠ ti p t c gi m vƠ t o tơm lỦ cho dơn M r ng giá nhƠ s còn gi m sơu NgoƠi ra, do có nhi u m i liên h ch ng ch t gi a ng i vay vƠ nhi u thƠnh
ph n cho vay tr c ti p c ng nh gián ti p, vi c t t d c c a th tr ng b t đ ng s n
đƣ nh h ng tr c ti p đ n th tr ng tƠi chính nói chung, đƣ gơy ra hi u ng
“domino” đƣ lƠm suy y u h th ng tƠi chính ậ ngơn hƠng c a M H qu lƠ hƠng
lo t các ngơn hƠng l n nh b s p đ , b sáp nh p ho c qu c h u hóa nh
Countrywide Financial, Bear Stearns, IndyMac, Lehman Brothers, … Tr c đó, Chính ph M c ng b bu c ph i chi 200 t USD đ ti p qu n Fannie Mae vƠ Freddie Mac, hai công ty s h u vƠ b o lƣnh trên 5.000 t đô la b t đ ng s n, t ng
đ ng g n 50% giá tr th tr ng b t đ ng s n M , sau nh ng báo đ ng v tình
tr ng c n ki t v n c a hai công ty nƠy
Tr c kh n ng phá s n dơy chuy n khi n các nhƠ đ u t bán tháo c phi u c a American International Group (AIG), t p đoƠn b o hi m l n nh t th gi i, vì lo ng i
AIG s không cán đáng n i trách nhi m c a nh ng kho n b o hi m phá s n Ch trong vòng vƠi ngƠy, c phi u c a AIG đƣ m t t i 90% giá tr Do đó, nh m c u vƣn AIG tránh tình tr ng phá s n vƠ ng n ch n s đ v dơy chuy n, Chính ph M đƣ quy t đ nh tƠi tr 85 t USD vƠo c u t p đoƠn AIG
Nhi u t ch c tƠi chính th gi i, c ng đ u t vƠo các công c tƠi chính phái sinh (các MBS, CDO vƠ CDS) H n n a, kinh t M có quan h m t thi t v i kinh
t th gi i Chính vì v y, bóng bóng nhƠ c a M b v c ng lƠm các t ch c tƠi chính nƠy g p nguy hi m t ng t nh các t ch c tƠi chính c a Hoa K vƠ đƣ lƠm cho th tr ng tƠi chính th gi i b s p đ , kh ng ho ng tƠi chính đƣ lan t a toƠn
Trang 37Cu c kh ng ho ng đƣ vƠ đang gơy nh h ng tr c ti p đ n xu t kh u Vi t Nam sang th tr ng M , Nh t B n vƠ Chơu Âu ơy lƠ nh ng th tr ng xu t kh u quan tr ng c a Vi t Nam
Theo s li u c a T ng C c Th ng kê, ngay t nh ng tháng đ u n m 2008, đƣ
xu t hi n xu h ng gi m t c đ xu t kh u sang M , th tr ng xu t kh u l n nh t
c a Vi t Nam Do c u tiêu dùng t i M đang trên đƠ suy gi m m nh b i tác đ ng
c a kh ng ho ng tƠi chính, trong n m, t c đ t ng kim ng ch xu t kh u sang M
ch đ t 5%, th p h n khá nhi u so v i m c 26,7% c a n m 2007 N m 2009, kim
ng ch xu t kh u gi m 22% so v i n m 2008, ch đ t 45,4 t USD, trong đó xu t
kh u sang M gi m 15%; Nh t gi m 29%; Chơu Âu gi m 16% Các m t hƠng xu t
kh u c a Vi t Nam ch u nhi u nh h ng nh t lƠ may m c, giƠy da, g o, cá basa, cƠ phê
Cu c kh ng ho ng c ng tác đ ng đ n tình hình nh p kh u vƠo Vi t Nam N m
2008, t c đ t ng kim ng ch nh p kh u ch đ t 13%, th p h n nhi u so v i m c
t ng c a n m 2007, trong đó nh p kh u t M gi m 12% so v i n m 2007 N m
2009, nh h ng nhi u b i cu c kh ng ho ng, m c dù Chính ph đƣ có m t s gi i pháp phát tri n kinh t nh kích thích tiêu dùng, h tr lƣi su t … nh ng tình hình
nh p kh u v n gi m 22% so v i n m 2008, trong đó xu t kh u sang M gi m 36%;
Nh t gi m 25% vƠ Chơu Âu gi m 6% (theo T ng C c Th ng kê)
V ho t đ ng ngân hàng và th tr ng ti n t
nh h ng c a cu c kh ng ho ng v m t ti n t đ i v i Vi t Nam có l không đáng k Nh ng lo i ch ng khoán mƠ hi n nay đang có v n đ c a nh ng công ty
ch ng khoán vƠ b o hi m c a M ch a bán Vi t Nam H th ng ti n t vƠ th
tr ng v n, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ch a lƠnh m nh, d t n th ng, d lơm vƠo b t n ch y u lƠ do các y u t trong n i b Vi t Nam nh thi u tính công khai, thi u minh b ch, dơn chúng khó ti p c n, t n t i giao d ch n i gián , ch không liên quan nhi u đ n cu c kh ng ho ng M
Trang 38Tuy nhiên, cu c kh ng ho ng c ng có m t s tác đ ng gián ti p h th ng ngơn hƠng, th tr ng ch ng khoán nh di n bi n ph c t p c a t giá vƠ lƣi su t USD;
lu ng ti n đ u t gián ti p vƠo Vi t Nam suy gi m vƠ đƣ có hi n t ng các nhƠ đ u
t n c ngoƠi rút v n kh i th tr ng, ch s VN-INDEX gi m liên t c vƠ l p đáy
m i xu ng d i 350 đi m
V đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI)
Cu c kh ng ho ng đƣ b c đ u có nh h ng đ n đ u t tr c ti p n c ngoƠi
(FDI) S d án FDI đ ng kỦ m i có xu h ng ch ng l i, trong tháng 10-2008, t ng
s d án đ ng kỦ m i lƠ 68 d án v i t ng v n đ ng kỦ lƠ 2,02 t USD, th p h n nhi u so v i các tháng đ u n m (bình quơn m i tháng có kho ng 98 d án đ ng kỦ
v i t ng s v n đ ng kỦ lƠ 6,25 t USD) Trong n m 2009, cu c kh ng ho ng đƣ có nhi u tác đ ng đ n doanh nghi p FDI, t ng v n đ u t đ ng kỦ ch đ t 23,11 t USD, gi m 68% so v i n m 2008
Kh n ng gi i ngơn v n FDI trong n m 2008 vƠ n m 2009 c ng đang ch u nh
h ng c a cu c kh ng ho ng T ng v n FDI th c hi n trong n m 2008 so v i t ng
s v n đ ng kỦ m i vƠ t ng thêm ch đ t kho ng 16% vƠ ch tiêu nƠy n m 2009 lƠ
43%
V t ng tr ng kinh t
Trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t , bi n đ ng c a kinh t toƠn c u đƣ nh
h ng đ n t c đ t ng GDP c a Vi t Nam Khi kinh t toƠn c u suy gi m trong
n m 2009, nh ng th tr ng xu t kh u l n c a chúng ta nh M , Nh t B n, EU vƠ
m t s khu v c có nguy c b thu h p, đ ng th i thu hút đ u t , c gián ti p vƠ tr c
ti p c a chúng ta c ng s b gi m sút Theo website ng C ng s n Vi t Nam, t ng
m c đ u t toƠn xƣ h i n m 2008 lƠ 39%; n m 2009 b ng 40,2% GDP, th p h n so
v i n m 2007 lƠ 45% GDP Nhi u doanh nghi p trong n c, nh t lƠ các doanh nghi p v a vƠ nh đƣ g p khó kh n do tiêu th hƠng hóa gi m vƠ thi u v n đ u t
Nh ng tác đ ng tr c ti p vƠ gián ti p nêu trên c a kh ng ho ng tƠi chính th
gi i đƣ nh h ng đ n vi c th c hi n m c tiêu t ng tr ng kinh t c a n c ta Theo T ng C c Th ng kê, t c đ t ng tr ng GDP trong n m 2008 ch đ t kho ng
Trang 396,25%, th p h n ch tiêu đƣ đ c Qu c h i thông qua lƠ 7%; n m 2009 t c đ t ng
tr ng kinh t th p nh t trong vòng 10 n m g n đơy ch t ng t ng 5,2%, trong đó khu v c nông, lơm nghi p vƠ th y s n t ng 2%, khu v c công nghi p vƠ xơy d ng
t ng 5% vƠ khu v c d ch v t ng 6,5%
2.2 ánhăgiáăth cătr ngăho t đ ngăvƠătácăđ ngăc aăcu căkh ngăho ngătƠiă
chínhăđ năhi uăqu ătƠiăchínhăc aăcácădoanhănghi păFDIăt iăKCX-KCN
TP.HCM
Sau khi Lu t đ u t n c ngoƠi t i Vi t Nam đ c ban hƠnh n m 1987, đ u t
n c ngoƠi vƠo Vi t Nam t ng lên nhanh chóng, ph n l n t p trung vƠo l nh v c
d ch v nh khách s n, v n phòng lƠm vi c các thƠnh ph l n Tuy nhiên, đ u t
n c ngoƠi vƠo công nghi p, nh t lƠ công nghi p s n xu t hƠng xu t kh u g p hai khó kh n chính, đó lƠ: c s h t ng y u kém; th t c xin gi y phép đ u t vƠ tri n khai d án đ u t ph c t p, m t nhi u th i gian ng th i, đ n đ u th p niên 90
c a th k 20, cu c kh ng ho ng kinh t th gi i c ng nh s s p đ c a Liên Xô
vƠ các n c xƣ h i ch ngh a ông Âu đƣ tác đ ng m nh m đ n đ i s ng, kinh
t - xƣ h i n c ta Tr c yêu c u c a th c ti n khách quan, qua kinh nghi m c a
n c ngoƠi vƠ th c hi n Ngh quy t c a i h i ng l n th VI n m 1986, v i s
ra đ i c a khu ch xu t Tơn Thu n ậ khu ch xu t đ u tiên c a c n c, Chính ph
đƣ ch tr ng thƠnh l p khu ch xu t đ lƠm thí đi m m t mô hình kinh t nh m
th c hi n đ ng l i đ i m i, m c a theo h ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa
n nay, 15 khu ch xu t ậ khu công nghi p đ c hình thƠnh trên đ a bƠn thƠnh
ph không nh ng góp ph n thúc đ y kinh t xƣ h i c a thƠnh ph phát tri n theo xu
h ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa mƠ còn lƠ đ ng l c thúc đ y nhi u ngƠnh kinh
t vƠ d ch v khác cùng phát tri n nh các ngƠnh xơy d ng, giao thông v n t i,
th ng m i, đi n, n c, b u chính vi n thông, tín d ng ngơn hƠng, b o hi m …Tuy
nhiên, cu c kh ng ho ng tƠi chính th gi i n m 2008 đƣ có nh ng tác đ ng tiêu c c
đ n các doanh nghi p Vi t Nam nói chung vƠ các doanh nghi p FDI t i KCX ậ KCN TP.HCM nói riêng Do đó, vi c đánh giá th c tr ng ho t đ ng vƠ tác đ ng c a
cu c kh ng ho ng tƠi chính th gi i n m 2008 đ n hi u qu tƠi chính c a các doanh
Trang 40nghi p FDI t i KCX-KCN TP.HCM s giúp chúng ta đánh giá m t cách toƠn di n
nh ng nh h ng c a các doanh nghi p FDI, t đó có th đ a ra các gi i pháp đ phát tri n KCX-KCN m t cách b n v ng
2.2.1 T ngăquanăv ătìnhăhìnhăho tăđ ngăc aăcácădoanhănghi păFDIăt iăKCXă-
KCN TP.HCM
2.2.1.1 Tìnhăhìnhăchungăv ăho tăđ ngăvƠăthuăhútăđ uăt
Hi n nay, trên đ a bƠn TP.HCM đƣ có 13 KCX ậ KCN ho t đ ng vƠ 3 KCN đang trong giai đo n xơy d ng c s h t ng, t p trung thu hút các d án đ u t theo
đ nh h ng chuy n d ch c c u c a thƠnh ph , u tiên vƠ t p trung phát tri n các ngƠnh công nghi p có hƠm l ng tri th c vƠ công ngh cao, có l i th c nh tranh,
đ c bi t lƠ ngƠnh công nghi p đi n t ậ tin h c ậ vi n thông, công nghi p hóa ch t, công nghi p c khí ch t o máy, công nghi p ch bi n l ng th c ậ th c ph m vƠ các ngƠnh d ch v cao c p nh ngơn hƠng, b o hi m, kho v n, logistics; khuy n khích các doanh nghi p hi n h u gơy ô nhi m môi tr ng, thơm d ng lao đ ng nơng cao trình đ công ngh ho c di d i đ b o v môi tr ng b n v ng vƠ phù h p
v i s d ng lao đ ng có chuyên môn k thu t ngƠy cƠng cao; rút phép các d án
đ u t không tri n khai theo ti n đ , thu h i đ t cho d án khác; thúc đ y các Công
ty phát tri n h t ng hoƠn ch nh c s h t ng H n ch các d án có công ngh l c
h u, nguy c gơy ô nhi m môi tr ng cao, thơm d ng lao đ ng
Tính đ n h t tháng 06/2010, t i các KCX, KCN có 1.185 d án đ u t còn hi u
l c v i t ng v n đ u t đ ng kỦ 4.932,37 tri u USD, c th c hi n cu i n m 2010
đ t 5.298,44 tri u USD Trong đó, có 707 d án có v n đ u t trong n c, v n đ u
t đ ng kỦ 2.121,23 tri u USD, đ t giá tr bình quơn lƠ 3 tri u USD cho 1 d án; có
v n đ u t n c ngoƠi có 478 d án, v n đ u t đ ng kỦ 2.811,1 tri u USD, đ t giá
tr bình quơn đ t 5,88 tri u USD cho 1 d án Di n tích đ t thuê l y k 1.190 ha/1.609,95 ha đ t th ng ph m c a 13 KCX ậ KCN, đ t t l l p đ y 74%