ánh giá thành tích công tác .... Quá trình hình thành và phát tri n ..... Phân tích công vi c có th chính quy ho c không chính quy.
Trang 1QU N TR NGU N NHÂN L C T I TRUNG
TÂM KHUY T T T VÀ PHÁT TRI N
THÀNH PH H CHÍ MINH
LU N V N TH C S KINH T
TP H Chí Minh – N m 2010
Trang 2QU N TR NGU N NHÂN L C T I TRUNG
TÂM KHUY T T T VÀ PHÁT TRI N
Trang 3Trong quá trình th c hi n Lu n v n này, tôi đã nh n đ c s quan tâm giúp đ c a Quý Th y Cô, b n bè và t p th cán b công nhân viên trung tâm Khuy t t t và Phát
c a Lu n v n, đã h ng d n t n tình và giúp đ tôi v m i m t đ hoàn thành Lu n
v n
đã h ng d n và giúp đ em trong quá trình th c hi n Lu n v n
góp ý v nh ng thi u sót c a Lu n v n này, giúp Lu n v n càng hoàn thi n h n
c bi t m t l n n a c m n đ n nh ng nhân viên trung tâm Khuy t t t và Phát tri n
đã dành chút ít th i gian đ th c hi n b n h i thu th p thông tin v tình hình qu n tr ngu n nhân l c t i trung tâm, và t đây tôi có đ c d li u đ phân tích, đánh giá
Và sau cùng, đ có đ c ki n th c nh ngày hôm nay, cho phép tôi g i l i c m n sâu
s c đ n Quý Th y Cô Tr ng i h c Kinh t TP H Chí Minh trong th i gian qua đã truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c quý báu
Trang 4Tôi xin cam đoan t t c các n i dung c a Lu n v n này hoàn toàn đ c hình thành và phát tri n t nh ng quan đi m c a chính cá nhân tôi, d i s h ng d n khoa h c c a
nghi p là hoàn toàn trung th c
NGUY N V N C
Trang 5Trang
M U 1
1. Lí do ch n đ tài 1
2. M c tiêu c a đ tài 2
3. i t ng, ph m vi c a lu n v n 2
4. Ph ng pháp th c hi n 2
5. K t c u c a lu n v n 2
CH NG 1: T NG QUAN V QU N TR NGU N NHÂN L C 3
1.1. Khái ni m và vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c t i các t ch c 3
1.1.1. Khái ni m ngu n nhân l c 3
1.1.2. Khái ni m v qu n tr ngu n nhân l c 3
1.1.3. Vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c 4
1.1.4. Ý ngh a 4
1.2. Các ch c n ng c a qu n tr ngu n nhân l c 5
1.2.1. Nhóm ch c n ng thu hút ngu n nhân l c 5
1.2.2. Nhóm ch c n ng đào t o và phát tri n 5
1.2.3. Nhóm ch c n ng duy trì ngu n nhân l c 6
1.3. N i dung ch y u c a Qu n tr ngu n nhân l c 6
1.3.1. Ho ch đ nh ngu n nhân l c 6
1.3.2. Phân tích công vi c, thi t l p b n mô t công vi c và tiêu chu n công vi c 8
1.3.3. Tuy n d ng 10
1.3.4. ào t o và phát tri n 12
1.3.5. ánh giá thành tích công tác 12
1.3.6. ng viên và duy trì ngu n nhân l c 14
1.4. Nh ng nhân t nh h ng đ n qu n tr ngu n nhân l c 16
1.4.1. nh h ng t nh ng nhân t bên ngoài 16
1.4.2. nh h ng t nh ng nhân t bên trong 17
1.5. c thù công tác qu n tr NNL c a các t ch c ho t đ ng trong l nh v c khuy t t t 18
TÓM L C CH NG 1 18
CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C T I DRD 19
2.1. Gi i thi u chung v DRD 19
2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri n 20
2.1.2. S đ t ch c 21
2.1.3. K t qu ho t đ ng và thành t u đ t đ c trong nh ng n m v a qua 23
2.2. Th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i DRD 25
2.2.1. Các y u t nh h ng đ n qu n tr ngu n nhân l c t i DRD 25
2.2.2. Phân tích th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i DRD 27
2.2.3. ánh giá chung th c tr ng QTNNL t i DRD 43
TÓM L C CH NG 2 44
Trang 6NGU N NHÂN L C T I DRD 45
3.1. nh h ng phát tri n DRD giai đo n 2011 – 2020 45
3.2. Các gi i pháp c i ti n công tác QTNNL 45
3.2.1. Thành l p phòng Qu n tr ngu n nhân l c 45
3.2.2. C i ti n công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c 46
3.2.3. C i ti n công tác phân tích công vi c 47
3.2.4. C i ti n công tác tuy n d ng nhân viên 50
3.2.5. C i ti n công tác đào t o và phát tri n NNL 54
3.2.6. C i ti n công tác đánh giá nhân viên 60
3.2.7. C i ti n công tác đ ng viên và duy trì NNL 63
3.3. Các gi i pháp h tr 67
3.3.1. Xây d ng c ch góp ý và cung c p thông tin ph n h i cho nhân viên 67
3.3.2. Thi t l p h th ng thông tin 68
3.3.3. Xây d ng v n hóa t ch c c a trung tâm 69
3.4. M t s ki n ngh 70
3.4.1. i v i Nhà n c 70
3.4.2. i v i c quan 70
TÓM L C CH NG 3 71
K T LU N 72
Trang 7DRD: Trung tâm Khuy t t t và Phát tri n
Trang 8DANH M C CÁC HÌNH V
Hình 1.1: Quá trình ho ch đ nh ngu n nhân l c 08
Hình 1.2: S đ phân tích công vi c 09
Hình 1.3: H th ng đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên 13
Hình 1.4: C c u h th ng tr công trong các doanh nghi p 16
Hình 2.1: S đ t ch c DRD 21
Hình 2.2: C c u NNL theo đ tu i n m 2009 27
Hình 2.3: C c u NNL theo gi i tính n m 2009 28
Hình 2.4: C c u NNL theo trình đ n m 2009 29
Hình 2.5: S l ng nhân viên đ c tuy n d ng qua các n m 32
Hình 2.6: S l ng nhân viên đ c đào t o qua các n m 35
Hình 2.7: Thu nh p bình quân qua các n m 39
Hình 3.1: Các b c đ xu t cho vi c phân tích công vi c 48
Hình 3.2: Qui trình tuy n d ng đ xu t 51
Hình 3.3: Mô hình đ xu t đ xác đ nh nhu c u đào t o 55
Hình 3.4: Qui trình đào t o theo k hoach và ngoài k hoach đ xu t 56
Trang 9B ng 3.1: B n mô t công vi c 49
B ng 3.2: B n tiêu chu n công vi c 50
B ng 3.3: Phi u đánh giá nhân viên 62
B ng 3.4: H s l ng c p lãnh đ o 64
B ng 3.5: H s l ng c p nhân viên 65
Trang 10Giai đ an m i thành l p n m 2005 trung tâm ch g m 05 nhân viên h at đ ng trong
ph m vi thành ph H Chí Minh và m t s t nh lân c n Qua giai đ an hai b t đ u t
đ u n m 2009, nh m đáp ng đ c nhu c u c n s h tr , giúp đ ngày càng nhi u và
b c xúc c a NKT trung tâm đã m r ng quy mô, l nh v c h at đ ng ra các t nh mi n
đó đ gi v ng vai trò là đ u tàu và phát tri n, m r ng quy mô h at đ ng ra kh p các
t nh thành c n c đ có th h tr , giúp đ cho nhi u NKT h n, đ h t tin h i nh p
c ng đ ng, nâng cao ch t l ng cu c s ng và không còn là gánh n ng cho gia đình và
xã h i thì trung tâm ph i xây d ng chi n l c nâng cao ch t l ng d ch v nh m ph c
v NKT ngày càng hi u qu h n M t trong nh ng chi n l c góp ph n nâng cao ch t
l ng d ch v đó là vi c ki n tòan ngu n nhân l c c a trung tâm
T đ u n m 2009 đ n nay, trung tâm đã có s đ u t và c i ti n nh t đ nh trong
ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c Tuy nhiên, xét m t cách toàn di n thì công tác
qu n tr ngu n nhân l c t i trung tâm ch a đ c quan tâm đúng m c và cách làm còn mang tính phi n di n, c m tính C th ngu n nhân l c ch đ c ho ch đ nh trong
ng n h n nên ch a theo k p nhu c u phát tri n c a trung tâm; chính sách tuy n d ng
và đào t o nhân viên ch a đ c th c hi n m t cách bài b n và ch th c hi n khi có nhu
c u, d n đ n vi c nh h ng đ n hi u qu công vi c và ch m tr ti n đ d án Công tác đào t o phát tri n ch a mang l i hi u qu mong mu n, ch a đáp ng đ c yêu c u nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c ph c v cho s phát tri n c a trung tâm và công tác đ ng viên, khích l nhân viên ch a đ c quan tâm M t khác, do yêu c u công vi c nên tình tr ng thay đ i nhân viên th ng x y ra t i các b ph n đã làm cho c c u t
ch c thi u n đ nh…Do v y hi n t i v n đ c i ti n và phát tri n ngu n nhân l c t i Trung Tâm Khuy t T t và Phát Tri n TP.HCM (DRD) là v n đ mang tính c p thi t
Trang 11V i nh ng ki n th c đ c trang b trong quá trình h c t p t i tr ng i h c Kinh t TP.HCM và v i mong mu n đóng góp ít s c l c vào s phát tri n c a trung tâm, tác gi m nh d n ch n đ tài “M t s gi i pháp c i ti n công tác qu n tr
ngu n nhân l c khuy t t t t i Trung Tâm Khuy t T t và Phát Tri n TP H Chí Minh” đ làm lu n v n t t nghi p cho mình
2 M c tiêu c a đ tài
Phân tích th c tr ng và đánh giá t ng quan v tình hình qu n tr ngu n nhân l c
c a Trung Tâm Khuy t T t và Phát Tri n
xu t các bi n pháp hoàn thi n ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c cho Trung Tâm Khuy t T t và Phát Tri n TP.HCM
Trang 12CH NG 1: T NG QUAN V QU N TR NGU N NHÂN L C
1.1 Khái ni m và vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c t i các t ch c
1.1.1 Khái ni m ngu n nhân l c
“Ngu n nhân l c là t ng th s l ng và ch t l ng con ng i, là t ng th s c
m nh th l c, trí l c, kinh nghi m s ng, nhân cách, đ o đ c, lý t ng, ch t l ng v n hóa, n ng l c chuyên môn và tính n ng đ ng trong công vi c mà b n thân con ng i
và xã h i có th huy đ ng vào cu c s ng lao đ ng sáng t o vì s phát tri n và ti n b
xã h i” [8, tr 17]
“Ngu n nhân l c c a m t t ch c đ c hình thành trên c s các cá nhân có vai trò khác nhau, đ c liên k t v i nhau đ th c hi n nh ng m c tiêu chung c a t ch c” [1, tr 01]
1.1.2 Khái ni m v qu n tr ngu n nhân l c
Kh i đ u c a v n đ qu n tr con ng i trong các t ch c là qu n tr nhân s
v i vi c chú tr ng ch y u đ n qu n tr hành chánh nhân viên C th là qu n tr nhân
s ch chú tr ng đ n các ho t đ ng ho ch đ nh, t ch c, phát tri n, khen th ng và ch huy nhân viên nh m đ t đ c các m c tiêu c a t ch c V i cách ti p c n này, ng i lao đ ng ch đ c coi là m t y u t đ u vào c a quá trình s n xu t kinh doanh, không
có vai trò trong doanh nghi p
T cu i nh ng n m 1970, tr c áp l c c nh tranh kh c li t c a môi tr ng kinh doanh, s phát tri n m nh m c a khoa h c k thu t và nhu c u ngày càng cao c a
ng i lao đ ng, các doanh nghi p trên th gi i đã chuy n t qu n tr nhân s sang
qu n tr ngu n nhân l c v i quan đi m ti n b h n khi cho r ng ngu n nhân l c th t
s là tài s n quý báu c a t ch c u t cho ngu n nhân l c là m t lo i đ u t n u
đ c qu n tr có hi u qu s mang l i l i ích to l n cho doanh nghi p Chính s th a mãn c a nhân viên t tinh th n đ n v t ch t s kích thích nhân viên phát tri n và s
d ng t i đa các k n ng c a h T đó, qu n tr ngu n nhân l c tr thành các tri t lý, chính sách và các ho t đ ng th c ti n liên quan đ n vi c qu n tr con ng i trong
ph m vi c a doanh nghi p Qu n tr ngu n nhân l c ph i đ t đ c hai m c tiêu là nâng
Trang 13cao hi u qu kinh doanh cho doanh nghi p và đáp ng nhu c u ngày càng cao c a
ng i lao đ ng
Tóm l i, “qu n tr ngu n nhân l c là h th ng các tri t lý, chính sách và ho t
đ ng ch c n ng v thu hút, đào t o – phát tri n và duy trì con ng i c a m t t ch c
nh m đ t đ c k t qu t i u cho c t ch c l n nhân viên” [1, tr 04]
1.1.3 Vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c
Nghiên c u qu n tr ngu n nhân l c giúp cho nhà qu n tr đ t đ c m c đích,
k t qu thông qua ng i khác; giúp cho nhà qu n tr bi t đ c cách giao d ch v i
ng i khác, bi t tìm ra ngôn ng chung và bi t cách nh y c m v i nhu c u c a nhân viên, bi t cách đánh giá nhân viên chính xác, bi t lôi kéo nhân viên say mê v i công
vi c
Qu n tr ngu n nhân l c là y u t quan tr ng góp ph n t o nên b m t v n hóa
c a t ch c M t b u không khí tho i mái có th s tác đ ng đ n tâm lí ng i lao
đ ng, quy t đ nh đ n k t qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Áp d ng và phát tri n qu n tr ngu n nhân l c đ c coi nh m t trong nh ng
V m t xã h i: qu n tr ngu n nhân l c th hi n quan đi m r t nhân b n v quy n l i c a ng i lao đ ng, đ cao v th và giá tr c a ng i lao đ ng, chú tr ng
gi i quy t hài hoà m i quan h l i ích gi a t ch c, doanh nghi p và ng i lao đ ng
Qu n tr ngu n nhân l c giúp cho các doanh nghi p khai thác c a ng i lao
đ ng đ nâng cao n ng su t lao đ ng và l i th c nh tranh c a doanh nghi p v ngu n nhân l c
Trang 14Qu n tr ngu n nhân l c th hi n quan đi m r t nhân b n v quy n l i c a
ng i lao đ ng, đ cao v th và giá tr c a ng i lao đ ng, chú tr ng gi i quy t m i quan h l i ích gi a t ch c, doanh nghi p v i ng i lao đ ng
1.2 Các ch c n ng c a qu n tr ngu n nhân l c
1.2.1 Nhóm ch c n ng thu hút ngu n nhân l c
Nhóm chúc n ng này chú tr ng v n đ đ m b o có đ s l ng nhân viên v i
ng i cho đúng vi c, tr c h t doanh nghi p ph i c n c vào k ho ch s n xu t, kinh doanh và th c tr ng s d ng nhân viên trong doanh nghi p nh m xác đ nh nh ng công
nghi p c n tuy n thêm bao nhiêu nhân viên và yêu c u tiêu chu n đ t ra đ i v i các
ng viên là nh th nào Vi c áp d ng các k n ng tuy n d ng nh tr c nghi m và
ph ng v n s giúp doanh nghi p ch n đ c các ng viên t t nh t cho công vi c Do
đó, nhóm ch c n ng tuy n d ng th ng có các ho t đ ng: d báo và ho ch đ nh ngu n nhân l c, phân tích công vi c, ph ng v n, tr c nghi m, thu th p, l u gi và x lí các thông tin v ngu n nhân l c c a doanh nghi p
1.2.2 Nhóm ch c n ng đào t o và phát tri n
Nhóm ch c n ng này chú tr ng vi c nâng cao n ng l c c a nhân viên, đ m b o nhân viên trong doanh nghi p có các k n ng, trình đ lành ngh c n thi t đ hoàn thành t t công vi c đ c giao và t o đi u ki n cho nhân viên đ c phát tri n t i đa
cho nhân viên m i nh m xác đ nh n ng l c th c t c a nhân viên và giúp nhân viên
l p các k ho ch đào t o, hu n luy n và đào t o l i nhân viên m i khi có s thay đ i v nhu c u s n xu t kinh doanh ho c qui trình công ngh , k thu t Nhóm ch c n ng đào
t o, phát tri n th ng th c hi n các ho t đ ng nh : h ng nghi p, hu n luy n, đào t o
k n ng th c hành cho công nhân; b i d ng nâng cao trình đ lành ngh và c p nh t
ki n th c qu n lí, k thu t công ngh cho cán b qu n lí và cán b chuyên môn nghi p
v
Trang 151.2.3 Nhóm ch c n ng duy trì ngu n nhân l c
Nhóm ch c n ng này chú tr ng đ n vi c duy trì và s d ng có hi u qu ngu n nhân l c trong doanh nghi p Nhóm ch c n ng này g m hai ch c n ng nh là kích thích, đ ng viên và duy trì, phát tri n các m i quan h lao đ ng t t đ p trong doanh nghi p
Ch c n ng kích thích, đ ng viên liên quan đ n các chính sách và các ho t đ ng
nh m khuy n khích, đ ng viên nhân viên trong doanh nghi p làm vi c h ng say, t n tình, có ý th c trách nhi m và hoàn thành công vi c v i ch t l ng cao Giao cho nhân viên nh ng công vi c mang tính thách th c cao, cho nhân viên bi t s đánh giá c a cán b lãnh đ o v m c đ hoàn thành công vi c c a nhân viên đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p, tr l ng cao và công b ng, k p th i khen th ng các cá nhân có sáng
ki n, c i ti n k thu t, có đóng góp làm t ng hi u qu s n xu t kinh doanh và uy tín cho doanh nghi p,… là nh ng bi n pháp h u hi u đ thu hút và duy trì đ c đ i ng lao đ ng lành ngh cho doanh nghi p Do đó, xây d ng và qu n lí h th ng thang
b ng l ng, thi t l p và áp d ng các chính sách l ng b ng, th ng ti n, k lu t, ti n
th ng, phúc l i, ph c p, đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên là
nh ng ho t đ ng quan tr ng nh t c a ch c n ng kích thích, đ ng viên
Ch c n ng quan h lao đ ng liên quan đ n các ho t đ ng nh m hoàn thi n môi
tr ng làm vi c và các m i quan h trong công vi c nh : ký k t h p đ ng lao đ ng,
gi i quy t khi u t , tranh ch p lao đ ng, giao t nhân viên, c i thi n môi tr ng làm
vi c, y t , b o hi m và an toàn lao đ ng Gi i quy t t t ch c n ng quan h lao đ ng s
v a giúp các doanh nghi p t o ra b u không khí tâm lí t p th và các giá tr truy n
th ng t t đ p, v a làm cho nhân viên th a mãn v i công vi c và doanh nghi p
1.3 N i dung ch y u c a Qu n tr ngu n nhân l c
1.3.1 Ho ch đ nh ngu n nhân l c
1.3.1.1 Khái ni m
Trên c s nghiên c u các v n đ m t cách h th ng, công tác ho ch đ nh trong
n n kinh t th tr ng đ c s d ng nh m làm gi m t i đa các b t tr c, r i ro và nh m làm gi m b t các sai l m và lãng phí Tuy nhiên, ho ch đ nh không ph i là nh ng con
s c ng nh c, áp đ t, b t bu c các doanh nghi p ph i luôn luôn tuân theo, ho ch đ nh
Trang 16là v n đ suy ngh v phía tr c, là ph ng pháp gi i quy t nh ng khó kh n và tìm
ki m, đ a ra đ ng l i phát tri n theo các m c tiêu mong mu n thông qua các hành
đ ng h p lí d a trên các ki n th c bi t tr c Các k ho ch dài h n có th đ c thay
1.3.1.2 Quá trình ho ch đ nh ngu n nhân l c
Quá trình ho ch đ nh ngu n nhân l c c n đ c th c hiên trong m i liên h m t thi t v i quá trình ho ch đ nh và th c hi n các chi n l c và chính sách kinh doanh
c a doanh nghi p Thông th ng, quá trình ho ch đ nh đ c th c hi n theo các b c sau đây:
B c 1: Phân tích môi tr ng, xác đ nh m c tiêu và chi n l c cho doanh nghi p
B c 2: Phân tích hi n tr ng qu n tr ngu n nhân l c trong doanh nghi p
B c 3: D báo kh i l ng công vi c (đ i v i các m c tiêu, k ho ch dài h n, trung
h n) ho c xác đ nh kh i l ng công vi c và ti n hành phân tích công vi c (đ i v i các
B c 6: Th c hi n các chính sách, k ho ch, ch ng trình qu n tr ngu n nhân l c c a doanh nghi p trong b c n m
B c 7: Ki m tra, đánh giá tình hình th c hi n
Trang 17Hình 1.1 Quá trình ho ch đ nh ngu n nhân l c [1, tr 45]
1.3.2 Phân tích công vi c, thi t l p b n mô t công vi c và tiêu chu n công
vi c
Phân tích công vi c có ý ngh a quan tr ng và là công c c b n nh t trong m i
giai đo n c a qu n tr ngu n nhân nhân l c Thi u nó n ng su t lao đ ng s th p, nhân
viên d m chân lên công vi c c a nhau, không ai bi t rõ trách nhi m và quy n h n c a
mình, l ng b ng và th ng th ng s tùy ti n, vi c đào t o hu n luy n s khó kh n
M c đích c a phân tích công vi c là đ tr l i các câu h i sau: Nhân viên th c hi n
nh ng công vi c gì? Khi nào công vi c hoàn t t? Công vi c đ c th c hi n đâu?
Công nhân viên làm công vi c đó nh th nào? T i sao ph i th c hi n công vi c đó?
th c hi n công vi c đó c n ph i h i đ nh ng tiêu chu n nào?
Phân tích công vi c cung c p cho nhà qu n tr m t b n tóm t t các nhi m v và
Phân tích
hi n tr ng
qu n tr ngu n nhân l c
D báo/
Xác đ nh nhu c u nhân l c
Phân tích cung c u,
kh n ng
đi u ch nh
Chính sách
- Quan h lao
đ ng
Ki m tra, đánh giá tình hình
th c
hi n
Trang 18Hình 1.2 S đ phân tích công vi c, [4, tr 93]
S đ phân tích công vi c là ti n trình xác đ nh đ c tính c a công vi c và nh ng
đi u ki n mà công vi c hoàn thành Phân tích công vi c có th chính quy ho c không chính quy Theo ki u không chính quy nhà qu n tr ch c n ki n th c v công vi c đó
và quy t đ nh xem làm th nào và lo i công nhân nào có th th c hi n công vi c Các
m t h i đ ng bao g m giám đ c tr xu ng và các chuyên gia phân tích Tóm l i phân tích công vi c s làm cho trung tâm có nh ng l i đi m sau:
- B o đ m thành công h n trong vi c s p x p, thuyên chuy n và th ng th ng nhân viên
- Lo i b nhi u b t bình đ ng v m c l ng qua vi c xác đ nh rõ nhi m v và trách nhi m c a công vi c T o kích thích lao đ ng nhi u h n qua vi c s p x p các m c
th ng th ng
Công tác
c th
Trách nhi m
Nhi m
v
Mô t công vi c
Mô t tiêu chu n công
Tuy n d ng bình đ ng
Trang 19- Ti t ki m th i gian và s c l c qua vi c tiêu chu n hóa công vi c và t đó giúp nhà
qu n tr có c s đ làm k ho ch và phân chia th i bi u công tác
- Gi m b t s ng i c n ph i thay th do thi u hi u bi t v công vi c ho c trình đ c a
h T o c s đ c p qu n tr và nhân viên hi u nhau nhi u h n
1.3.3 Tuy n d ng
Tuy n d ng là quá trình tìm ki m, thu hút và l a ch n ngu n nhân l c đáp ng
đ c các tiêu chu n nh t đ nh đ làm vi c cho doanh nghi p Ngu n tuy n d ng bao
g m tuy n d ng n i b và tuy n d ng bên ngoài doanh nghi p:
Tuy n d ng n i b : Tuy n d ng n i b là vi c s d ng ngu n nhân l c hi n
có trong n i b c a doanh nghi p cho các ch c v , các v trí mà doanh nghi p c n tuy n d ng ây là m t th t c tuy n d ng mà doanh nghi p ph i cân nh c b i nó ít nhi u nh h ng đ n s n đ nh v m t nhân s trong doanh nghi p M t khác, ngoài
y u t chính sách tuy n d ng c a doanh nghi p, tuy n d ng n i b th ng áp d ng khi
th i gian tuy n d ng c p bách, tính đ c thù c a công vi c c n ng i đã có kinh nghi p làm vi c t i doanh nghi p và không áp d ng trong tr ng h p doanh nghi p tuy n các
qu n tr gia cao c p, các công vi c đòi h i trình đ chuyên môn, k n ng đ c bi t Ngu n tuy n d ng n i b bao g m các c p qu n tr và toàn th nhân viên trong doanh nghi p M i thành viên trong doanh nghi p đ u có th tham gia tuy n d ng n u h i đ các đi u ki n tuy n d ng, tr các tr ng h p không đ c tham gia theo các qui đ nh riêng c a doanh nghi p xác đ nh đ c các ng viên n i b , doanh nghi p ph i d a vào thông tin v s l ng, trình đ chuyên môn, n ng l c, và các đ c đi m cá nhân c a nhân viên thông qua h s nhân viên, bi u đ thuyên chuy n nhân viên, phi u th ng
ch c, …
Tuy n d ng bên ngoài: Trong tr ng h p ngu n tuy n d ng n i b không đáp
ng đ c nhu c u tuy n d ng ho c tùy thu c vào yêu c u c th c a v trí tuy n d ng,
b ng các hình th c tuy n d ng nh : qua các ph ng ti n truy n thông, các c quan tuy n d ng, sinh viên các tr ng đ i h c, sinh viên th c t p t i doanh nghi p, …vv
Trang 20N i dung, trình t c a quá trình tuy n d ng:
N i dung, trình t c a quá trình tuy n d ng trong các doanh nghi p th ng đ c ti n hành theo 10 b c: [1, tr 107]
thông tin đ i chúng, các c quan tuy n d ng, sinh viên các tr ng đ i h c,…) th ng
s có k t qu khác nhau v m c đ thành công c a các ng viên và các chi phí tuy n
đ i v i m t nhân viên Do đó, doanh nghi p c n phân tích k các hình th c tuy n d ng
Trang 211.3.4 ào t o và phát tri n
ào t o và phát tri n là các ph ng pháp nh m tác đ ng lên quá trình h c t p
đ nâng cao các ki n th c, k n ng th c hành Tuy nhiên đào t o có đ nh h ng vào
hi n t i, chú tr ng vào công vi c hi n th i c a cá nhân, giúp các cá nhân có ngay các
k n ng c n thi t đ th c hi n công vi c hi n t i Còn phát tri n nhân viên nh m chú
tr ng lên các công vi c t ng lai trong t ch c nh m trang b cho nhân viên nh ng
ki n th c, k n ng m i theo yêu c u m i c a công vi c
Phân lo i hình th c đào t o: tùy theo m c đích và đi u ki n đào t o mà ho t
và nâng cao trình đ chuyên môn, k thu t; đào t o và phát tri n các n ng l c qu n tr ,
- Theo cách th c t ch c có các hình th c: đào t o chính quy, đào t o t i ch c, l p
Tuy nhiên, dù áp d ng hình th c đào t o nào thì ti n trình đào t o thông th ng
di n ra qua các b c theo th t : (xác đ nh nhu c u đào t o, xác đ nh các m c tiêu đào t o, l a ch n ph ng pháp đào t o, l a ch n các ph ng ti n đào t o, th c
1.3.5 ánh giá thành tích công tác
ánh giá thành tích công tác c a nhân viên là chìa khóa giúp cho t ch c có c
s đ ho ch đ nh, tuy n m - tuy n ch n, phát tri n ngu n nhân l c c ng nh đ n bù đãi ng , phát tri n ngh nghi p và t ng quan nhân s
Trang 22M c tiêu c a vi c đánh giá nhân viên là: cung c p các thông tin ph n h i cho
nhân viên bi t m c đ th c hi n công vi c c a h so v i các tiêu chu n m u và so v i các nhân viên khác, giúp nhân viên đi u ch nh, s a ch a các sai l m trong quá trình làm vi c, kích thích đ ng viên nhân viên thông qua nh ng đi u kho n v đánh giá, ghi
nh n và h tr , cung c p các thông tin làm c s cho các v n đ đào t o, tr l ng,
nghi p th ng áp d ng nhi u cách đánh giá khác nhau Tuy nhiên ph n l n các doanh nghi p th ng th c hi n đánh giá theo trình t sau :
Hình 1.3 H th ng đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên [1, tr 238]
các nhà lãnh đ o c n xác đ nh các l nh v c, k n ng, k t qu nào c n đánh giá và
nh ng y u t này liên h v i vi c th c hi n các m c tiêu c a doanh nghi p nh th nào Thông th ng nh ng yêu c u này có th suy ra t b n mô t công vi c và bao
g m c hai ph n: tiêu chu n hành vi và tiêu chu n v k t qu th c hi n công vi c
pháp đánh giá th c hi n công vi c khác nhau và không có ph ng pháp nào đ c cho
là t t nh t cho t t c m i t ch c Ngay trong n i b m t doanh nghi p, c ng có th s
d ng các ph ng pháp khác nhau đ i v i các b ph n, đ n v khác nhau ho c đ i v i các đ i t ng nhân viên khác nhau nh b ph n nhân viên bán hàng, s n xu t, ti p th
Trang 23- Hu n luy n các nhà lãnh đ o và nh ng ng i làm công tác đánh giá v k n ng đánh giá th c hi n công vi c c a nhân viên: S d ng ph ng pháp không thích h p
ho c xác đ nh các nguyên t c, các tiêu chu n và đi m đánh giá không chính xác s d n
đ n tình tr ng không công b ng, lãng phí ho c làm cho các quy t đ nh tr l ng, khen
giá n ng l c th c hi n công vi c c n đ c hu n luy n v k n ng này
tr ph i thông báo cho nhân viên bi t ngay khi nhân viên nh n công vi c v các tiêu chu n, ph m vi s đánh giá Tuy nhiên, tr c khi th c hi n đánh giá, nhà qu n tr v n
c n thông báo l i cho nhân viên v n i dung, ph m vi đánh giá, s ch rõ l nh v c c n đánh giá, đánh giá nh th nào, chu k th c hi n đánh giá và t m quan tr ng c a k t
qu đánh giá đ i v i c doanh nghi p và cá nhân
sánh, phân tích k t qu th c t công vi c c a nhân viên v i tiêu chu n m u Chú ý tránh đ tình c m, n t ng c a nhà lãnh đ o nh h ng đ n k t qu đánh giá
viên v k t qu đánh giá, tìm hi u nh ng đi u ch a nh t trí trong cách đánh giá, ch ra
nh ng đi m t t c ng nh nh ng đi m c n kh c ph c, s a ch a trong th c hi n công
vi c c a nhân viên
th c hi n công vi c là c n v ch ra các ph ng h ng, cách th c c i ti n th c hi n công vi c, đ ra các ch tiêu m i cho nhân viên đ m b o r ng các ch tiêu này kh
thi, lãnh đ o c n quan tâm tìm hi u xem nhân viên c n có nh ng s h tr nào t phía trung tâm và nhân viên có các ch ng trình hành đ ng c th nào trong t ng kho ng
Trang 24ng i s d ng lao đ ng chi tr đ th c hi n công vi c Ng i lao đ ng đ c tr công lao đ ng theo nhi u hình th c khác nhau:
Ti n l ng: là ph n thu nh p chính mà ng i lao đ ng đ c tr khi th c hi n công vi c d a trên m c đ tiêu hao lao đ ng, k t qu th c hi n công vi c, tính ch t và yêu c u c a công vi c
Ph c p: là ph n b sung ti n l ng, bù đ p cho ng i lao đ ng khi h ph i làm
vi c trong đi u ki n không thu n l i mà ch a đ c tính vào ti n l ng
đ ng đ t đ c khi th c hi n công vi c ây là m t lo i kích thích v t ch t có tác d ng tích c c đ i v i ng i lao đ ng trong vi c ph n đ u th c hi n công vi c t t h n
Phúc l i: là nh ng kho n v t ch t (ngoài l ng, th ng, ph c p), nh ng ch đ
và l i ích mà ng i lao đ ng đ c nh n khi làm vi c cho doanh nghi p
Trong các hình th c nói trên, ti n l ng gi v trí là b ph n quan tr ng nh t
cho ng i lao đ ng đ c th c hi n d i ba hình th c ch y u: ti n l ng th i gian,
ti n l ng theo nhân viên và ti n l ng theo k t qu công vi c:
- Ti n l ng th i gian: ti n l ng tr cho nhân viên th ng đ c tính trên c s
s l ng th i gian làm vi c và đ n giá ti n l ng trong m t đ n v th i gian
- Ti n l ng theo nhân viên: nhân viên đ c tr l ng theo nh ng k n ng mà
h đã đ c đào t o, giáo d c và s d ng
- Ti n l ng theo k t qu công vi c: nhân viên đ c tr l ng d a vào k t qu
th c hi n công vi c c a h nh tr l ng theo s n ph m, khoán ti n l ng theo nhóm Hình th c tr l ng theo k t qu công vi c có tác d ng kích thích, đ ng viên nhân viên
r t t t Vi c kích thích nhân viên trong doanh nghi p thông qua ti n l ng có th th c
hi n ba c p đ :
+ Kích thích cá nhân: tr l ng theo s n ph m, tr l ng theo gi chu n, hoa
h ng
+ Kích thích d a vào nhóm (tr l ng khoán theo nhóm)
+ Kích thích theo k t qu kinh doanh c a doanh nghi p: các hình th c th ng
n ng su t, ch t l ng; chia l i; bán c phi u cho nhân viên
Trang 251.3.6.2 ng viên b ng tinh th n
Ngày nay, khi cu c s ng và trình đ v n hóa, chuyên môn c a ng i lao đ ng
đ c nâng lên thì ng i lao đ ng không ch mong mu n các y u t v t ch t nh ti n
l ng, ti n th ng, tr c p, phúc l i,… mà còn mu n có đ c nh ng y u t phi v t
ch t nh môi tr ng làm vi c, c h i th ng ti n trong ngh nghi p, đ c làm nh ng công vi c có tính ch t thách th c, thú v ,…Chính các y u t v t ch t và phi v t ch t đã mang l i s th a mãn cho ng i lao đ ng t i n i làm vi c t đó góp ph n nh h ng
đ n hi u qu lao đ ng
Hình 1.4 C c u h th ng tr công trong các doanh nghi p [1, tr 277]
1.4 Nh ng nhân t nh h ng đ n qu n tr ngu n nhân l c
Có nhi u nhân t nh h ng đ n qu n tr ngu n nhân l c và hi n nay các nhân
t này đ u có t c đ thay đ i nhanh chóng C b n có th chia ra hai nhóm nhân t có
th nh h ng là: Nhóm nhân t thu c môi tr ng bên ngoài nh kinh t , dân s , pháp
lu t, v n hóa, đ i th c nh tranh, khoa h c k thu t… Nhóm y u t thu c môi tr ng bên trong nh m c tiêu, chi n l c trung tâm, v n hóa doanh nghi p, phong cách c a lãnh đ o doanh nghi p…
1.4.1 nh h ng t nh ng nhân t bên ngoài
ng i trong đ i s ng kinh t xã h i c a n c đó Do v y, các v n đ thu c v v n
C h i th ng ti n Công vi c thú v
i u ki n làm vi c
Trang 26xã h i nh : l i s ng, nhân quy n, dân t c, khuynh h ng ti t ki m và tiêu dùng c a các t ng l p dân c , thái đ đ i v i ch t l ng cu c s ng, vai trò c a ph n trong xã
h i,… có nh h ng nh t đ nh đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nói chung và ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c nói riêng
Kinh t : m c t ng tr ng, l m phát… luôn nh h ng đ n ho t đ ng c a đ n
v và đ ng nhiên nh h ng đ n công tác qu n tr ngu n nhân l c t i doanh nghi p
đó Tình hình kinh t đ t n c thay đ i, yêu c u các doanh nghi p ph i có nh ng s
đi u ch nh v k ho ch, chi n l c kinh doanh c a mình d n đ n s thay đ i trong các chi n l c và chính sách qu n tr ngu n nhân l c c a doanh nghi p
K thu t công ngh : S ti n b c a khoa h c k thu t công ngh làm cho các
doanh nghi p ph i đ u t v n cao và t n kém chi phí đào t o nhân l c, đ ng th i các doanh nghi p có th ph i đ i di n v i vi c gi i quy t lao đ ng d th a
kinh doanh t o ra áp l c tâm lý cho c doanh nghi p l n nhân viên ph i linh ho t thích
tr ng m i
tr ngu n nhân l c trong các doanh nghi p ch u trách nhi m tr c ti p b i y u t lu t pháp, chính tr H th ng lu t pháp bu c các doanh nghi p ngày càng ph i quan tâm
đ n quy n l i c a nhân viên và môi tr ng sinh thái
1.4.2 nh h ng t nh ng nhân t bên trong
ngu n nhân l c trong m t doanh nghi p th hi n qua phong cánh giao ti p, qua
V n hóa doanh nghi p: là h th ng các chu n m c v tinh th n và v t ch t quy
đ nh m i quan h , thái đ và hành vi ng x c a t t c các thành viên trong t ch c
Nó ph n ánh các giá tr đ c công nh n và ni m tin c a nh ng thành viên trong t
ch c, ph n ánh quá kh và đ nh hình t ng lai cho t ch c V n hóa t ch c ch u nh
h ng c a nhi u y u t nh v n hóa xã h i, chi n l c và chính sách t ch c, phong cách c a lãnh đ o, … c bi t, ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c trong t ch c là y u
Trang 27t quan tr ng quy đ nh và phát tri n v n hóa t ch c, đ ng th i v n hóa t ch c c ng
nh h ng đ n công tác qu n tr c a doanh nghi p đó
không ph i lu t l c ng nh c, do đó nó uy n chuy n, đòi h i c n ph i gi i thích và cân
nh c Nó có m t nh h ng quan tr ng đ n cách hành x công vi c c a các c p qu n
tr Ch ng h n n u doanh nghi p có chính sách “m c a” cho phép nhân viên đ a các
v n đ r c r i lên c p cao h n n u không đ c gi i quy t c p tr c ti p qu n lý mình
1.5 c thù công tác qu n tr NNL c a các t ch c ho t đ ng trong l nh v c khuy t t t
y u c a qu n tr NNL, đây là c s khoa h c và th c ti n giúp tác gi phân tích th c
tr ng và đ xu t các gi i pháp hoàn thi n công tác qu n tr NNL các Ch ng 2 và 3
c a Lu n v n
Trang 28CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN
̇ S m ng c a DRD
- Trung Tâm Khuy t T t và Phát Tri n TP.HCM luôn n l c thúc đ y bình đ ng c
h i cho NKT, khuy n khích và t o đi u ki n đ NKT tham gia vào t t c các ho t
- Xây d ng n ng l c cho các cá nhân và các h i/nhóm c a NKT
- Chu n b c s cho vi c phát tri n chuyên ngành Công tác Xã h i v i NKT t i i
Trang 29- T ch c các khoá t p hu n, h i th o nâng cao nh n th c và nâng cao n ng l c cho NKT
- Cung c p d ch v h tr cá nhân cho NKT n ng
- H tr v n cho NKT làm n
- Cung c p thông tin v lu t, chính sách cho NKT
- Cung c p d ch v t v n cho các t ch c phi chính ph ho t đ ng trong l nh v c khuy t t t
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n
Khuy t t t và Phát tri n (vi t t t theo ti ng Anh là DRD1) đ c hình thành vào ngày
Qu c t ng i khuy t t t 3/12/2005, tr c thu c Trung tâm Th c hành Công tác xã h i, khoa Xã h i h c – tr ng đ i h c M TP.HCM d i s tài tr c a Ford Foundation
n ngày 07/05/2010 Ch ng trình Khuy t t t và Phát tri n đã chính th c tr thành trung tâm Khuy t t t và Phát tri n tr c thu c b Khoa h c và Công ngh Vi t Nam, gi y ch ng nh n đ ng ký ho t đ ng s A-906, có t cách pháp nhân, có con d u riêng, mã s thu riêng, tài kho n riêng và ngu n v n riêng
Ban đ u DRD ch có 05 thành viên, và toàn b nhân viên đ u là NKT sau đó ngày càng phát tri n và m r ng ph m vi ho t đ ng ra các t nh mi n Nam Vi t Nam
và hi n nay DRD đã có 60 nhân viên và tình nguy n viên Quá trình phát tri n đ c chia thành hai giai đo n:
Giai đo n 1: (3/12/2005 – 31/12/2007)
DRD m i ch cung c p m t s d ch v nh t ch c các h i th o nh m nâng cao
nh n th c cho NKT và nâng cao nh n th c c a c ng đ ng v NKT, cung c p d ch v
TP.HCM và m t s t nh lân c n
Giai đo n 2: (1/1/2008 – nay)
DRD m phát tri n thêm các d ch v nh h tr h c b ng, d ch v h tr ng i khi m thính, d ch v t p hu n, d ch v café, ca nh c, d ch v h tr cá nhân cho NKT,
d ch v h tr v n cho NKT s n xu t kinh doanh, buôn bán nh Ph m vi ho t đ ng
1
Disability Resource and Development Center
Trang 30c a DRD không ch TP.HCM và các t nh lân c n mà đ c phát tri n, m r ng ra 20
h i nhóm c a NKT các t nh mi n Nam Vi t Nam nh à N ng, Quy Nh n, Lâm
Tháp, C n Th , Kiên Giang, Cà Mau
- Th c hi n các công vi c khác do giám đ c, đi u ph i phân công
- Theo dõi thu chi
- Thanh toán l ng và các ch đ phúc l i
- L p k ho ch tài chính n m
- Tham m u cho Giám đ c v công tác qu n lý tài chính theo các quy đ nh c a Nhà
n c và c a trung tâm, t ch c h ch toán k toán và báo cáo tài chính theo quy đ nh
Ch ng trình
H c b ng
Ch ng trình
s ng đ c l p
Trang 31̇ Ch c n ng nhi m v c a b ph n t p hu n
khuy t t t khu v c mi n Nam Vi t Nam, đ ng th i c ng nh m n ng cao nh n th c cho
xã h i v NKT
̇ Ch c n ng nhi m v c a b ph n vi c làm
- Gi i thi u vi c làm cho NKT
- T v n ngh nghi p cho NKT
- T v n cho doanh nghi p v vi c quy n d ng lao đ ng khuy t t t
- T v n v ch đ chính sách liên quan đ n lao đ ng khuy t t t
- Xây d ng m ng l i h tr vi c làm cho NKT
̇ Ch c n ng nhi m v c a b ph n khi m thính
- Là n i đ ng i khi m thính sinh ho t và h c t p v n hóa, phát tri n k n ng, là n i
h c ngôn ng ký hi u cho nh ng ai có nhu c u
̇ Ch c n ng nhi m v c a b ph n h c b ng
- H tr h c b ng toàn ph n cho sinh viên khuy t t t có hoàn c nh khó kh n
- T o đi u ki n cho tr khuy t t t có hoàn c nh khó kh n đ c h c ch , h c v n hoá
- Nâng cao k n ng cho sinh viên khuy t t t nh n h c b ng
̇ Ch c n ng nhi m v c a H i quán
- T o vi c làm cho ng i khi m thính
- Là n i g p g , giao l u gi a NKT và ng i không khuy t t t
- Gi i thi u s n ph m c a NKT
- Phát tri n k n ng cho tr ch m phát tri n
- T ch c các s ki n, h i th o nh m nâng cao nh n th c cho chính b n thân NKT và nâng cao nh n th c c a xã h i v NKT
̇ Ch c n ng nhi m v c a ch ng trình s ng đ c l p
- Cung c p các d ch v h tr cá nhân cho NKT n ng, có hoàn c nh khó kh n nh m giúp h t tin h i nh p c ng đ ng
Trang 322.1.3 K t qu ho t đ ng và thành t u đ t đ c trong nh ng n m v a qua
Sau h n 5 n m ho t đ ng DRD đã đ t đ c m t s thành t u nh sau:
̇ Góp ph n gia t ng s tham gia và t tin c a NKT
NKT ngày càng tham gia tích c c và ngày càng nhi u vào các ho t đ ng c a DRD trong su t 5 n m qua M t s nhóm t l c c a NKT c ng tâm huy t trong vi c
kh i đ ng nh ng d án c a riêng h đ m i quan tâm c a NKT đ c c ng đ ng bi t
đ n
Có th th y đi u này qua s l ng và m c đ tham gia c a m i ng i vào trang web c a DRD S l t truy c p trang web đã t ng lên g n 10 l n trong hai n m qua, t 3.500 n m đ u tiên đ n 34.000 trong n m th hai Nhi u NKT truy c p trang web đ tham gia di n đàn trên trang web DRD (hi n nay di n đàn có h n 3.000 thành viên) đ bày t nh ng suy ngh và quan đi m c a h qua r t nhi u ch đ , đ đ c b n tin c a DRD
V n đ d y ngh và vi c làm luôn là ch đ chính trong các ho t đ ng c a
m c ng i tìm vi c và vi c tìm ng i trên trang web DRD đ n các l p ti ng Anh mi n phí, và t v n tr c ti p cho các b n khuy t t t đ n nh DRD tìm vi c làm DRD đã
gi i thi u h n 500 NKT đi làm
Th ba là DRD đã h tr thành l p ho c phát tri n m t s nhóm t l c c a NKT: h đã cùng nhau ho t đ ng, kh c ph c nh ng khó kh n v đi l i và ti p c n
nh ng khu trung tâm c ng nh khó kh n c a vi c tham gia vào nh ng s ki n l n
Trang 33̇ Nâng cao nh n th c c ng đ ng và ni m tin c a NKT
Nh ng ho t đ ng th c hi n b i DRD, cùng v i s h tr t phía c ng đ ng NKT và các tình nguy n viên, đã ít nhi u nh h ng đ n nh ng ng i đang sinh s ng
và làm vi c t i TPHCM Ho t đ ng c a DRD đã mang ng i không khuy t t t đ n g n NKT, sinh viên, ch doanh nghi p, đ i di n các ph ng ti n truy n thông, các nhà nghiên c u, y bác s , và nhân viên xã h i Các ho t đ ng liên k t nh các d án nghiên c u, tham v n đ ng c nh, các l p h c ngôn ng ký hi u, và các d án c ng
đ ng s đ c mô t chi ti t h n trong báo cáo này Qua 5 n m ho t đ ng, ngày càng nhi u ng i hi u h n v NKT và nh ng đi u h có th c ng hi n cho c ng đ ng, c ng
nh hi u h n v nh ng rào c n mà NKT v t qua đ h i nh p xã h i
̇ Nâng cao n ng l c cho NKT
DRD đã ti n hành t p hu n các k n ng cho h n 1.500 NKT c a 20 h i nhóm
Thông qua các khoá t p hu n NKT đã có đ c c h i tham gia giao l u, h c t p nâng cao n ng l c và t tin h n r t nhi u
DRD đang t ng b c kh ng đ nh s chuyên nghi p c a mình và tr thành m t
t ch c phi chính ph c a, và vì ng i khuy t t t đ c nhi u c quan, t ch c, báo chí truy n thông và c ng đ ng ghi nh n M ng l i DRD xây d ng v i các t ch c, h i nhóm NKT t i TP HCM, các t nh thành, m ng l i các t ch c chính ph và phi chính
ph , các t ch c dân s , và doanh nhân doanh nghi p, truy n thông báo chí ngày càng
m r ng và liên k t ch t ch h tr các ho t đ ng c a DRD v n t i s m ng đem l i công b ng xã h i cho ng i khuy t t t, c ng cho th y ti m n ng phát tri n r t l n lao trong t ng lai c a DRD
Trang 342.2 Th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i DRD
2.2.1 Các y u t nh h ng đ n qu n tr ngu n nhân l c t i DRD
2.2.1.1 nh h ng c a môi tr ng bên ngoài
Các y u t v kinh t :
- Kh ng ho ng kinh t là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n các ngu n tài tr b
c t gi m và kinh t Vi t Nam ngày càng phát tri n, các nhà tài tr có xu h ng chuy n sang h tr cho các n c nghèo h n, chính đi u này đã nh h ng r t l n đ n đ nh
h ng ho t đ ng, chi n l c ho t đ ng c a trung tâm, d n đ n s thay đ i trong các chi n l c và chính sách qu n tr ngu n nhân l c c a Trung tâm
Các y u t lu t pháp-chính tr :
- ng và Nhà n c v n luôn quan tâm đ n ho t đ ng công tác xã h i và luôn t o đi u
ki n t i đa cho công tác xã h i nói chung và công tác h tr NKT nói riêng Công tác
qu n tr ngu n nhân l c trong các t ch c phi l i nhu n ch u trách nhi m tr c ti p b i
y u t lu t pháp, th ch chính tr đ c c th hóa b i các Ngh đ nh, Thông t , các quy t đ nh
Các y u t v n hóa-xã h i:
- V i truy n th ng nhân đ o, tinh th n lá lành đùm lá rách c a ông cha ta và đ c bi t
đ ng và nhà n c r t quan tâm đ n l nh v c khuy t t t nên y u t v n hoá này c ng
nh h ng tr c ti p đ n ngu n nhân l c chung c a xã h i, và ngu n nhân l c nói riêng
c a DRD Chính y u t này s t o ra đ ng l c, ý ngh a v m t tinh th n r t l n cho ngu n nhân l c c a DRD, góp ph n t o ra s g n bó lâu dài, lòng trung thành c a nhân viên DRD
Các y u t v k thu t công ngh :
- Khoa h c công ngh ngày càng phát tri n, các ph n m m nghiên c u SPSS, các ph n
m m báo cáo d án hi n nay r t hi n đ i và h u ích, đ nâng cao ch t l ng d ch v
S phát tri n công ngh ngày càng nhanh làm trung tâm ph i đ u t v n cao và t n kém chi phí đào t o nhân l c
i th c nh tranh
- Hi n nay có r t nhi u các t ch c phi chính ph Vi t Nam và qu c t ho t đ ng trong
l nh v c khuy t t t nh t ch c Handicap International, h i tr giúp ng i tàn t t Vi t
Trang 35Nam (VNAH), t ch c ông Tây H i Ng , t ch c T m nhìn th gi i (World Vision)…các t ch c này đang r t c n ngu n nhân l c am hi u và có kinh nghi m v
l nh v c khuy t t t, và đây là m t thách th c r t l n đ i v i ngu n nhân l c c a DRD
vì nhân viên DRD là nh ng ng i có n ng l c và kinh nghi m trong l nh v c này nên
r t d b lôi kéo sang làm vi c cho các t ch c này
2.2.1.2 nh h ng c a môi tr ng bên trong
i ng lãnh đ o
- i ng lãnh đ o nh h ng r t nhi u đ n công tác qu n tr ngu n nhân l c trong m t
c quan th hi n qua trình đ chuyên môn nghi p v , ngh thu t lãnh đ o (giao ti p, ng
x , x lý tình hu ng) Lãnh đ o c a Trung tâm ch a đ n ng l c và nh ng ph m ch t
c n thi t c a nhà lãnh đ o, đ khuy n khích nhân viên ph n kh i, nâng cao hi u qu
d ch v , ch a v n d ng linh ho t các ph ng pháp cùng ngh thu t lãnh đ o đ s d ng nhân viên m t cách h p lý v i nh ng đi u ki n c a công vi c c ng nh vi c b trí cho phù h p v i n ng l c và trình đ c a h Trên c s đó s đ t đ c nh ng thành công trong công tác qu n tr nhân l c t i Trung tâm
C c u t ch c c a trung tâm DRD
- C c u t ch c trung tâm quy đ nh cách th c qu n tr ngu n nhân l c t i trung tâm đó Tuy nhiên dù cho thi t k đ c m t c c u t ch c t i u mà không bi t cách tuy n
ch n nh ng con ng i phù h p, trao nhi m v và quy n h n cho h đ th c hi n công
vi c ho c là không bi t cách đ kích thích, đ ng viên h làm vi c thì c ng không đ t
đ c các m c tiêu Khi m t c c u t ch c thay đ i, t ng ho c gi m c p b c, m r ng
ho c thu h p các ch c n ng, gia t ng quy n h n hay thu b t quy n h n, … thì công tác
qu n tr ngu n nhân l c c ng ph i thay đ i
- C c u t ch c hi n t i c a trung tâm toàn b quy n l c t p trung vào giám đ c, do đó
nh ng quy t đ nh c a giám đ c đ u nh h ng tr c ti p đ n ngu n nhân l c DRD trong vai trò chính c a giám đ c là làm công tác lãnh đ o ch không ph i làm công tác qu n
lý, hi n t i trung tâm thi u h n m t b ph n qu n lý ngu n nhân l c c a trung tâm
V n hóa t ch c c a trung tâm DRD
V n hóa t ch c là h th ng các chu n m c v tinh th n và v t ch t quy đ nh m i quan
h , thái đ và hành vi ng x , ni m tin c a t t c các thành viên trong t ch c Ho t
Trang 36đ ng qu n tr ngu n nhân l c là y u t quan tr ng quy đ nh và phát tri n v n hóa t
ch c g n 5 n m, trung tâm đã có đ c nh ng nét v n hóa đ c tr ng riêng c a mình ngay t nh ng ngày m i thành l p, đó là:
- Tuân th pháp lu t: Trung tâm luôn tuân th nghiêm ng t m i quy đ nh c a pháp
lu t có liên quan, hoàn thành ngh a v thu v i Nhà n c, trích n p b o hi m xã h i
đ y đ , k p th i và ch m lo đ y đ các ch đ chính sách khác cho ng i lao đ ng
ng i làm vi c tuân theo giá tr “NKT, gi ng nh các thành viên khác c a xã h i, có
quy n tham gia t t c các ho t đ ng xã h i mà h yêu thích và có m t cu c s ng x ng đáng và đ c tôn tr ng” Chính giá tr này đã t o nên m t nguyên t c “tôn tr ng l n
nhau”, m i ng i góp ý v i nhau m t cách r t th ng th n, c i m Vi c này t o nên
b u không khí làm vi c thân thi n, tho i mái nh ng n i quy k lu t c a trung tâm c ng khá ch t ch nên nhân viên đ u có tính k lu t cao
- Nhân viên g n bó, trung thành v i Trung tâm: nhân viên trong Trung tâm luôn xác
đ nh s g n bó lâu dài v i trung tâm T n m 2005 đ n nay, ch ghi nh n r t ít tr ng
h p chuy n đi t ch c khác M t khác, chính sách tuy n d ng c a trung tâm là chính sách tuy n d ng lâu dài nên t o đi u ki n phát tri n đ c đi m v n hóa này
2.2.2 Phân tích th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i DRD 2.2.2.1 c đi m, c c u ngu n nhân l c t i DRD
Trang 37̇ C c u NNL theo gi i tính
(Ngu n: phòng Hành chính - K toán)
V m t c c u đ tu i, ngu n nhân l c t i trung tâm đa s là l c l ng tr Nhóm tu i d i 30 chi m t l cao nh t v i 46.67%, k đ n là nhóm tu i 30-40 chi m 28.33% và c hai nhóm tu i này chi m đa s nhân viên c a trung tâm v i t
l 75% ây c ng chính là l i th cho vi c qu n tr và phát tri n ngu n nhân l c t i trung tâm nh d a vào s c tr , s n ng đ ng, nh y bén ti p thu ki n th c m i và mong mu n đ c th hi n mình c a đ i ng nhân viên tr , bên c nh đó có th t n
d ng và phát huy kinh nghi m c a nhóm nhân viên trung niên, đ tu i đ chính
ch n và có hi u su t làm vi c cao nh t
V m t c c u gi i tính, ph n l n nhân viên trung tâm là n v i s l ng 48
ng i (chi m 80%), trong khi đó nam ch chi m 20% trên t ng s nhân viên v i s
l ng 12 ng i Do đ c thù ngành công tác xã h i đa s là n thích làm công vi c này h n nam nên l c l ng lao đ ng n v t tr i so v i nam
Trang 38Ch có 18.33% trình đ c p 1 và c p 2, đây là các em câm đi c ph c v b
ph n h i quán, do đ c thù c a ng i câm đi c b h n ch v m t h c t p và đ c thù công vi c h i quán là ph c v n c và n u ng gi i lao cho các h i th o, t p
hu n nên không c n trình đ cao
Nhìn chung ta th y, m t b ng trình đ c a nhân viên khá cao s g p thu n
l i trong vi c qu n tr và phát tri n ngu n nhân l c, tuy nhiên n u xét v chuyên ngành công tác xã h i thì trung tâm thi u nhân viên xã h i chuyên nghi p và thi u
đo n 2005-2009) ây c ng là m t v n đ c n l u ý đ i v i trung tâm trong công tác đào t o và phát tri n NNL trong th i gian t i
2.2.2.2 Công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c
ph c v cho vi c đánh giá th c tr ng QTNNL tác gi đã ti n hành cu c kh o sát
n i b (xem ph l c 1) nh sau:
Qua câu h i s 1 “Công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c c a trung tâm r t t t”
trong b n kh o sát đ c t ng h p t i ph l c 1 thì có t i 87.5% không đ ng ý và hoàn
C p 2
C p 1
Trang 39toàn không đ ng ý và 12.5% phân vân, ch a rõ i u này cho th y công tác ho ch
đ nh ngu n nhân l c c a trung tâm đang có v n đ và th c hi n ch a t t M t s nguyên nhân d n đ n tình tr ng trên đ c t ng h p t ý ki n ph n h i trong câu 1 c a
b ng t ng h p k t qu kh o sát và t th c t mà tác gi đã ch ng ki n nh sau:
- Trung tâm m i thành l p b ph n nhân s b ng cách b u ch n 03 nhân viên t b
ph n t p hu n, b ph n k toán và b ph n h c b ng kiêm nhi m luôn công vi c qu n
lý nhân s , tuy nhiên b ph n này c ng ch a chính th c nh n đ c quy t đ nh b nhi m c a giám đ c, do đó b ph n này v n mang tính hình th c, h n n a 03 nhân viên này công vi c c ng r t b n mà l i kiêm nhi m thêm công vi c m i nh ng không
đ c h ng b t k ch đ nào và không có quy n hành gì nên r t b t mãn
- Hi n t i công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c ch y u là do giám đ c trung tâm quy t
đ nh, công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c đ c th c hi n theo chi n l c “khi nào c n thì tuy n”, không xây d ng k ho ch c th , lâu dài
- Thi u nhân l c có trình đ chuyên môn v nhân s
Nh n xét:
V i chi n l c ho ch đ nh ngu n nhân l c “t i đâu hay t i đó” khi n cho
vi c phát tri n ngu n nhân l c t i trung tâm không đ c đ nh h ng m t cách th ng
nh t, lâu dài và còn nhi u b t c p, d n đ n n i th a, n i thi u, lãng phí ngu n nhân
l c
Công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c trong trung tâm c n ph i đ c th c hi n bài b n và chi ti t h n đ trung tâm có đ c m t chi n l c nhân s rõ ràng đ có th
ng phó v i nh ng thay đ i trong t ng lai
Công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c c a trung tâm ch a t t và thi u tính bài
b n chuyên nghi p, ch a có các chi n l c, d báo lâu dài cho ngu n nhân l c c a trung tâm Trong th i gian t i, trung tâm c n ph i đ u t nhi u trong công tác ho ch
đ nh ngu n nhân l c đ xây d ng chi n l c nhân s th t bài b n và c th cho k
ho ch lâu dài
Trang 402.2.2.3 Công tác phân tích công vi c, thi t l p b n mô t công vi c và
tiêu chu n công vi c
̇ B n mô t công vi c
100% nhân viên bi t rõ n i dung công vi c mình đang làm, tuy nhiên có t i 87.5%
ý ki n tr l i n i dung công vi c đ c th hi n trong b n mô t công vi c là do nhân viên t l p ra, ch có 12.5% ý ki n tr l i có s th ng nh t gi a nhân viên và c p qu n
lý2 Và t t c (100%) ý ki n cho r ng nh ng n i dung công vi c này không đ c th
hi n thành v n b n chính th c3
̇ Tiêu chu n công vi c
Trung tâm ch a xây d ng tiêu chu n cho t ng công vi c4
Nh n xét:
Hi n t i, ho t đ ng phân tích công vi c ch a đ c th c hi n m t cách tri t đ , m t s b ph n có th c hi n, m t s không B n mô t công vi c ph n l n mang tính t phát, lãnh đ o và nhân viên ch a có s trao đ i, phân tích chi ti t, c th
mà ch trao đ i qua loa và m t s ít có s bàn b c trao đ i v i lãnh đ o nh ng t t c
đ u không đ c th hi n b ng v n b n chính th c Chính đi u này s làm cho nhân viên lúng túng trong quá trình tri n khai công vi c và d d n đ n tình tr ng không rõ ràng trong công vi c
Vi c phân tích công vi c v i hai công c chính là b n mô t và b n tiêu chu n công vi c ch mang tính hình th c t i t t c các b ph n và không có bi u
m u th ng nh t toàn trung tâm, và ch a đ c phê duy t B n mô t và b n tiêu chu n công vi c t i các b ph n không đ c dùng làm ph ng ti n chính đ tuy n d ng, đào t o, đánh giá và tr công nhân viên mà ch y u d a vào ghi
nh n, đánh giá theo quan đi m cá nhân c a giám đ c d n đ n k t qu đánh giá không thuy t ph c đ c nhân viên, t o ra s b t mãn đ i v i nhân viên
Chính đi u này đã làm cho các ho t đ ng tuy n d ng, đào t o, đánh giá và tr công nhân viên ch a h p lý và còn nhi u b t c p (s đ c trình bày c th các ph n sau)