Hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty Dược

Các th toàn doanh nghi p... Do giá trách nhi m này.. Tuy nhiên, ph ng pháp này doanh nghi p nh th nào;... chi phí này... Trình bày các.

TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH

õõõõõ

LÊ V N TÂN

HOÀN THI N H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M T I

LU N V N TH C S KINH T

TP.H CHÍ MINH – N M 2010

TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH

õõõõõ

LÊ V N TÂN

HOÀN THI N H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M T I

Trang ph bìa

M c l c

Danh m c các b ng

C S LÝ LU N V H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M TRONG

DOANH NGHI P 1

1.1 T ng quan v h th ng k toán trách nhi m 1

1.1.1 Khái ni m h th ng k toán trách nhi m 1

1.1.2 M c tiêu h th ng k toán trách nhi m 1

1.1.2.1 H th ng k toán trách nhi m cung c p thông tin đánh giá trách nhi m các c p b c qu n lý trong doanh nghi p 1

1.1.2.2 H th ng k toán trách nhi m cung c p c s đ đánh giá m c đ phù h p gi a các quy t đ nh b ph n v i m c tiêu chung c a doanh nghi p 2

1.1.2.3 H th ng k toán trách nhi m đ m b o s d ng h u hi u và hi u qu các ngu n l c c a t ch c 2

1.1.3 Ch c n ng 2

1.1.3.1 Ch c n ng thông tin 2

1.1.3.2 Ch c n ng xác đ nh trách nhi m 3

1.1.4 S c n thi t, vai trò c a h th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p 3

1.1.4.1 S c n thi t c a h th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p 3

1.1.4.2 Vai trò c a h th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p 4

1.2 N i dung t ch c h th ng k toán trách nhi m 5

1.2.1 Xác l p các trung tâm trách nhi m trong doanh nghi p 5

1.2.2 Xác l p h th ng ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm trách nhi m 6

1.2.2.1 Các ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm chi phí 6

1.2.2.2 Các ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm doanh thu 7

1.2.3 Các công c đo l ng và đánh giá trách nhi m 10

1.2.3.1 D toán và vai trò d toán trong k toán trách nhi m 10

1.2.3.2 K thu t phân tích chênh l ch 14

1.2.3.3 nh giá s n ph m chuy n giao 15

1.2.3.4 Các công c đo l ng và đánh giá trách nhi m khác 18

1.2.4 Báo cáo thành qu c a các trung tâm trách nhi m 19

1.2.4.1 Báo cáo thành qu c a trung tâm chi phí 19

1.2.4.2 Báo cáo thành qu c a trung tâm doanh thu 20

12.4.3 Báo cáo thành qu c a trung tâm l i nhu n 20

1.2.4.4 Báo cáo thành qu c a trung tâm đ u t 20

K t lu n ch ng 1 21

CH NG 2 TH C TR NG H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M CÔNG TY

D C – TRANG THI T B Y T BÌNH NH 22

2.1 Khái quát chung v Công ty D c – TTBYT Bình nh 22

2.1.1 L ch s hình thành, phát tri n c a công ty 23

2.1.2 Ch c n ng, nhi m v 23

2.1.2.1 Ch c n ng 24

2.1.2.2 Nhi m v 24

2.1.3 nh h ng ho t đ ng c a công ty trong th i gian đ n 24

2.1.4 c đi m kinh t k thu t và t ch c qu n lý t i công ty 25

2.1.4.1 c đi m kinh t k thu t 25

2.1.4.2 c đi m t ch c qu n lý t i công ty 27

2.1.4.3 c đi m t ch c k toán t i công ty 32

2.2 Th c tr ng h th ng k toán trách nhi m Công ty D c – TTBYT Bình nh 35

2.2.1 Quan đi m v k toán trách nhi m c a công ty 35

2.2.2 S phân c p qu n lý t i công ty 35

2.2.2.1 Qu n lý c p cao 35

2.2.3.1 Trung tâm chi phí 38

2.2.3.2 Trung tâm doanh thu 38

2.2.3.3 Trung tâm l i nhu n 39

2.2.3.4 Trung tâm đ u t 39

2.2.4 K toán trách nhi m t i công ty 39

2.2.4.1 K toán trách nhi m trung tâm chi phí 40

2.2.4.2 K toán trách nhi m trung tâm doanh thu 44

2.2.4.3 K toán trách nhi m trung tâm l i nhu n 48

2.2.4.4 K toán trách nhi m trung tâm đ u t 52

2.3 ánh giá th c tr ng h th ng k toán trách nhi m công ty và yêu c u th c ti n đ t ra v h th ng k toán trách nhi m 53

2.3.1 ánh giá th c tr ng h th ng k toán trách nhi m công ty 53

2.3.1.1 ánh giá v quan đi m k toán trách nhi m c a công ty 53

2.3.1.2 ánh giá v xác l p các trung tâm trách nhi m 53

2.3.1.3 ánh giá v k toán trách nhi m 54

2.3.2 Nh ng yêu c u th c ti n đ t ra v h th ng k toán trách nhi m t i công ty 56

K t lu n ch ng 2 58

CH NG 3 HOÀN THI N H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M CÔNG TY

D C – TRANG THI T B Y T BÌNH NH 60

3.1 Quan đi m hoàn thi n h th ng k toán trách nhi m 60

3.1.1 H th ng k toán trách nhi m là b ph n c n thi t c a doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng 60

3.1.2 H th ng k toán trách nhi m là s n ph m g n li n v i s phân c p, phân quy n qu n lý ch đ nh rõ thành qu , trách nhi m qu n lý 61

3.1.3 H th ng k toán trách nhi m là m t n i dung c a k toán qu n tr 61

3.1.4 m b o tính h u hi u c a h th ng k toán trách nhi m 61

3.2 Ph ng h ng hoàn thi n h th ng k toán trách nhi m 62

3.2.1 Xác l p và hoàn thi n v nh n th c h th ng k toán trách nhi m 62

nghi p – h th ng k toán trách nhi m là m t n i dung, b ph n k toán qu n tr 63

3.2.4 Xác l p quan h và s phù h p c a h th ng k toán trách nhi m v i đ c đi m ho t đ ng, t ch c qu n lý, n ng l c và trình đ qu n lý, đi u ki n c s v t ch t c a doanh nghi p 64

3.3 Nh ng n i dung hoàn thi n h th ng k toán trách nhi m Công ty

D c – TTBYT Bình nh 65

3.3.1 Xác l p h th ng trách nhi m và xây d ng các trung tâm trách nhi m 65

3.3.1.1 Trung tâm chi phí 67

3.3.1.2 Trung tâm doanh thu 67

3.3.1.3 Trung tâm l i nhu n 68

3.3.1.4 Trung tâm đ u t 68

3.3.2 Xác l p các ch tiêu đo l ng, đánh giá các trung tâm trách nhi m 69

3.3.2.1 Trung tâm chi phí 69

3.3.2.2 Trung tâm doanh thu 70

3.3.2.3 Trung tâm l i nhu n 70

3.3.2.4 Trung tâm đ u t 71

3.3.3 Xây d ng quy trình đo l ng, đánh giá trách nhi m qu n lý 72

3.3.3.1 Hoàn thi n công tác l p d toán 72

3.3.3.2 nh giá s n ph m chuy n giao 73

3.3.3.3 Phân lo i chi phí theo s phân c p qu n lý và d báo bi n đ ng 75

3.3.3.4 Xây d ng ch ng t , xây d ng tài kho n 83

3.3.3.5 V n d ng các ph ng pháp k thu t phân tích bi n đ ng chi phí, doanh thu, l i nhu n, RI, EVA và ROI 85

3.3.3.6 Hoàn thi n h th ng báo cáo thành qu c a các trung tâm trách nhi m 85

3.3.3.7 T ch c b máy v n hành h th ng k toán trách nhi m 91

3.4 M t s gi i pháp h tr hoàn thi n h th ng k toán trách nhi m Công ty

D c – TTBYT Bình nh 92

3.5 ánh giá tính kh thi và xu h ng m r ng áp d ng h th ng k toán trách nhi m cho các doanh nghi p khác Vi t Nam 94

K t lu n ch ng 3 96

K T LU N

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

DANH M C PH L C

qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t k m t công trình nào

Tác gi lu n v n

LÊ V N TÂN

Vi t Nam đã chính th c tr thành thành viên c a t ch c th ng m i th

gi i t o ra nh ng chuy n bi n l n cho n n kinh t H i nh p kinh t khu v c và th

gi i m ra nhi u c h i thu n l i và không ít nh ng thách th c cho các doanh

đ nh đ n s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p i m i qu n tr doanh nghi p

doanh nghi p, đ c bi t là k toán trách nhi m, m t công c h u hi u giúp nhà qu n

doanh

K toán trách nhi m đ c nghiên c u và gi ng d y trong m t s tr ng đ i

h th ng k toán trách nhi m t i Công ty D c – Trang thi t b y t Bình

nh” làm lu n v n th c s kinh t

2 M c đích nghiên c u

H th ng hóa các lý lu n v khái ni m, vai trò và các n i dung c b n c a h

th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p;

Phân tích th c tr ng h th ng k toán trách nhi m t i Công ty

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

tài nghiên c u h th ng k toán trách nhi m và h th ng k toán trách

NHI M CÔNG TY D C – TRANG THI T B Y T BÌNH NH

CH NG 3: HOÀN THI N H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M CÔNG TY D C – TRANG THI T B Y T BÌNH NH

S đ 1.1: Quy trình l p d toán 13

S đ 2.1: S đ t ch c b máy qu n lý Công ty D c – TTBYT Bình nh 31

S đ 2.2: S đ b máy k toán t i Công ty D c – TTBYT Bình nh 34

S đ 2.3: S đ t ch c b ph n kinh doanh c a công ty 44

S đ 3.1: S đ các trung tâm trách nhi m Công ty D c – TTBYT Bình nh 66 S đ 3.2: T ch c tài kho n ph n ánh, cung c p thông tin l p h th ng báo cáo trách nhi m qu n lý 84

S đ 3.3: S đ t ch c b máy v n hành h th ng k toán trách nhi m 91

B ng 2.1: S chi phí nguyên v t li u tr c ti p 41

B ng 2.2: S chi phí nhân công tr c ti p 42

B ng 2.3: S chi phí s n xu t chung 42

B ng 2.4: B ng t ng h p chi phí s n xu t 43

B ng 2.5: B ng phân tích bi n đ ng chi phí 43

B ng 2.6: Báo cáo th c hi n 46

B ng 2.7: B ng phân tích tình hình th c hi n doanh thu 47

B ng 2.8: B ng ch tiêu k ho ch n m 2009 49

B ng 2.9: Báo cáo k t qu kinh doanh công ty TNHH n c khoáng Quy Nh n 49

B ng 2.10: Báo cáo k t qu kinh doanh công ty TNHH mu i Bình nh 50

B ng 2.11: B ng phân tích k t qu kinh doanh công ty TNHH n c khoáng Quy Nh n 51

B ng 2.12: B ng phân tích k t qu kinh doanh công ty TNHH mu i Bình nh 52

B ng 3.1: B ng phân lo i chi phí t i công ty theo cách ng x 77

B ng 3.2: Báo cáo thành qu trung tâm chi phí 87

B ng 3.3: Báo cáo thành qu trung tâm doanh thu 88

B ng 3.4: Báo cáo thành qu trung tâm l i nhu n 89

B ng 3.5: Báo cáo thành qu trung tâm đ u t 90

CH NG 1

C S LÝ LU N V H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M

TRONG DOANH NGHI P 1.1 T ng quan v h th ng k toán trách nhi m

1.1.1 Khái ni m h th ng k toán trách nhi m

Trong quá trình qu n lý, các cá nhân đ c giao quy n ra quy t đ nh và ch u

là t t y u Phân quy n trong t ch c t o nên c c u ph c t p đòi h i c p trên ph i

trách nhi m

đ ng đúng đ nh h ng, tr t t và hi u qu (PGS.TS Ph m V n D c, 2010) [4]

1.1.2 M c tiêu h th ng k toán trách nhi m

1.1.2.1 H th ng k toán trách nhi m cung c p thông tin đánh giá trách nhi m các c p b c qu n lý trong doanh nghi p

K toán trách nhi m ra đ i nh m h ng đ n ph c v công tác đánh giá trách

v ng

1.1.2.2 H th ng k toán trách nhi m cung c p c s đ đánh giá m c đ phù h p gi a các quy t đ nh b ph n v i m c tiêu chung c a doanh nghi p

doanh c a doanh nghi p Ngoài ra, đ đ m b o tính phù h p c a các quy t đ nh v i

m c tiêu chung c a doanh nghi p, nhà qu n tr c n có nh ng thông tin, k t h p v i

nh ng thông tin c a chính t ng b ph n trong t ch c qu n lý m i doanh nghi p

H th ng k toán trách nhi m ra đ i nh m đáp ng các m c tiêu này và chính thông

ph n v i m c tiêu chung c a doanh nghi p (Hilton, 1991) [15]

1.1.2.3 H th ng k toán trách nhi m đ m b o s d ng h u hi u và hi u

qu các ngu n l c c a t ch c

c a m i cá nhân, b ph n trong doanh nghi p Thông qua h th ng k toán trách

kinh doanh c a doanh nghi p và hi u qu s d ng các ngu n l c kinh t c a m i cá

M c tiêu c a h th ng k toán trách nhi m có tác d ng đ nh h ng cho vi c xây d ng, phát tri n k toán trách nhi m và chính m c tiêu h th ng k toán trách nhi m ch ra ch c n ng, s c n thi t cùng vai trò h th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p

1.1.3 Ch c n ng

Xét trong doanh nghi p, h th ng k toán trách nhi m có hai ch c n ng c

1.1.3.1 Ch c n ng thông tin

H th ng k toán trách nhi m là m t kênh cung c p thông tin cho các nhà

và nh n bi t đ c nguyên nhân d n đ n nh ng thành qu b ph n, đ n v h ph

1.1.3.2 Ch c n ng xác đ nh trách nhi m

v , b ph n vào l i ích c a toàn doanh nghi p T đó, giúp nhà qu n tr c p cao xác

đ nh đ c k t qu , hi u qu ho t đ ng c a t ng b ph n, đ n v hay chính là xác

đ nh trách nhi m c a t ng b ph n, đ n v và c a chính h trong doanh nghi p

Hai ch c n ng c a h th ng k toán trách nhi m có m i quan h m t thi t

v i nhau, kênh thông tin d n truy n tình hình thành qu ho t đ ng c a các b ph n, kênh trách nhi m g n k t kênh thông tin v i t ng nhà qu n tr b ph n Chính

nh ng m i quan h này giúp h th ng k toán trách nhi m đáp ng đ c m c tiêu

nghi p mu n t n t i và phát tri n ph i không ng ng m r ng quy mô s n xu t kinh doanh c chi u r ng l n chi u sâu, tính chuyên nghi p ngày càng cao và phân c p

kh i vai trò qu n lý kinh doanh tr c ti p Tuy nhiên, h c n ph i ki m soát các ho t

đ ng c a đ n v , theo dõi quy n h n và trách nhi m c a m i nhà qu n tr trong các

1.1.4.2 Vai trò c a h th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p

Trong c c u t ch c qu n lý c a doanh nghi p phân quy n, h th ng k toán trách nhi m th hi n các vai trò ch y u sau:

Cung c p thông tin th c hi n ch c n ng t ch c và đi u hành c a doanh nghi p

H th ng k toán trách nhi m xác đ nh các trung tâm trách nhi m, qua đó

đi u ch nh các b ph n trong doanh nghi p cho thích h p v i m c tiêu, tình hình

Cung c p thông tin th c hi n ch c n ng ki m soát qu n lý và ki m soát tài chính

Thông qua h th ng k toán trách nhi m, nhà qu n tr c p cao có th phân

doanh thu và l i nhu n th c hi n c a t ng b ph n Bên c nh, th c hi n ch c n ng

qu n lý, các báo cáo trách nhi m ph n h i s cung c p thông tin cho nhà qu n tr

nh n di n c th các v n đ tài chính c a t ng ho t đ ng t i doanh nghi p

K toán trách nhi m đ nh h ng nhà qu n tr đ n m c tiêu chung c a t

ch c

thân các nhà qu n tr trung tâm trách nhi m đ c khích l h ng các ho t đ ng c a

b ph n phù h p v i m c tiêu c b n c a toàn doanh nghi p

H th ng k toán trách nhi m là m t công c qu n lý phát sinh t t y u t phân c p qu n lý và c ng chính phân c p qu n lý s giúp h th ng k toán trách nhi m đ nh v m c tiêu, phát huy ch c n ng, gi m t v trí quan tr ng trong h

th ng k toán doanh nghi p, k toán qu n tr h th ng k toán trách nhi m phát

huy đ c ch c n ng, vai trò c a nó, khi xây d ng, hoàn thi n h th ng k toán trách nhi m c n ph i xác l p n i dung phù h p

1.2 N i dung t ch c h th ng k toán trách nhi m

1.2.1 Xác l p các trung tâm trách nhi m trong doanh nghi p

G n li n v i h th ng k toán trách nhi m là các trung tâm trách nhi m Trung tâm trách nhi m là đ a ch trách nhi m, thông tin v ho t đ ng m t b

hi n các ho t đ ng đ c phân c p qu n lý Trong m t doanh nghi p, các trung tâm

Trung tâm chi phí: là trung tâm trách nhi m mà nhà qu n tr c a trung tâm

thành trung tâm chi phí đ nh m c và trung tâm chi phí tùy ý

Trung tâm chi phí đ nh m c: là trung tâm trách nhi m mà nhà qu n tr c a

phí phát sinh t i trung tâm đã đ c đ nh m c Thông th ng, trung tâm chi phí đ nh

Trung tâm chi phí tùy ý: là trung tâm trách nhi m mà nhà qu n tr c a trung

chính s nghi p, b ph n nghiên c u và phát tri n, kho bãi…

Trung tâm doanh thu: là trung tâm trách nhi m mà nhà qu n tr trung tâm

g n li n v i các b ph n bán hàng, c a hàng, phòng kinh doanh…

Trung tâm l i nhu n: là trung tâm trách nhi m mà nhà qu n tr có quy n

đi u hành và ch u trách nhi m v l i nhu n c ng nh nh ng y u t liên quan đ n l i

đ c t ch c g n li n v i các chi nhánh c a công ty, m t công ty tr c thu c c a

T ng công ty…

Trung tâm đ u t : là trung tâm trách nhi m có quy n l c, trách nhi m cao

Nh v y, trong m t doanh nghi p, m t t ch c phân quy n, h th ng k toán trách nhi m g n li n v i các trung tâm trách nhi m Trong đó, có th t n t i m t hay nhi u trung tâm đ u t , trung tâm l i nhu n, trung tâm doanh thu và trung tâm chi phí

1.2.2 Xác l p h th ng ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm trách nhi m

1.2.2.1 Các ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm chi phí

chi phí tùy ý

* Trung tâm chi phí đ nh m c

đã quy đ nh và gi v ng s cân đ i, hi u qu gi a chi phí phát sinh v i thu nh p,

đ c đo l ng t ng h p qua ch tiêu v k t qu : chi phí s n xu t đ nh m c; ch tiêu

hi u qu và n i k t v i m c tiêu chung: hi u su t s d ng ngu n l c trong s n xu t

-

Chi phí s n

xu t d dang

cu i k

Hi u su t s d ng ngu n l c

trong s n xu t =

Giá thành s n ph m s n xu t Giá tr các ngu n l c đ u vào

* Trung tâm chi phí tùy ý

chi phí; ch tiêu hi u qu và n i k t v i m c tiêu chung là t su t chi phí trên giá tr công vi c ph c v C th :

Chi phí = T ng các chi phí liên quan c a b ph n

T su t chi phí trên giá tr

công vi c Giá tr công vi c ph c v

1.2.2.2 Các ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm doanh thu

i v i các trung tâm doanh thu, nhà qu n tr ch u trách nhi m v doanh s ,

Doanh thu = S l ng s n ph m tiêu th x Giá bán

T l s d đ m phí = S d đ m phí

Doanh thu x 100%

1.2.2.3 Các ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm l i nhu n

các chi phí phát sinh, doanh thu th c hi n t các trung tâm chi phí, trung tâm doanh

qua ch tiêu v k t qu là l i nhu n; ch tiêu hi u qu và n i k t v i m c tiêu chung

là t su t l i nhu n trên v n s d ng hay các ngu n l c kinh t s d ng C th :

L i nhu n = S d đ m phí - nh phí b ph n

T su t l i nhu n trên v n =

L i nhu n

V n s d ng bình quân x 100% 1.2.2.4 Các ch tiêu đo l ng thành qu trung tâm đ u t

đ c đo l ng thông qua ch tiêu v k t qu là l i nhu n đ l i (RI), giá tr kinh t

t ng thêm (EVA); ch tiêu hi u qu và n i k t v i m c tiêu chung là t su t l i

nhu n trên v n (ROI) hay các ngu n l c kinh t s d ng C th :

* L i nhu n đ l i (RI- Residual Income) (1)

và m c l i nhu n đ đ t đ c t l sinh l i t i thi u tính trên v n

L i nhu n đ l i = L i nhu n trung tâm đ u t - Chi phí s d ng v n

* Giá tr kinh t t ng thêm (EVA- Economic Value Added)

gi a l i nhu n sau thu tr đi chi phí s d ng v n bình quân c a t t c các tài s n

ho t

đ ng sau thu

=

Lãi

su t bình quân

T ng tài s n

tr lãi

kinh doanh t o l i nhu n cho doanh nghi p;

- N ng n h n không tr lãi g m: n khách hàng, các kho n chi phí trích

+ Lãi su t bình quân (WACC);

+ N ng n h n không tr lãi

* T su t sinh l i c a v n (ROI- Return on Investment)

đ t o ra l i nhu n đó t i trung tâm đ u t

V n s d ng bình quân tùy thu c vào t ng l nh v c đánh giá trách nhi m

có th đ c c th hóa thành v n đ u t , tài s n s d ng bình quân

s c sinh l i c a v n đ u t :

- T su t l i nhu n trên doanh thu là t s gi a l i nhu n v i doanh thu, ch

- S vòng quay v n là t s gi a doanh thu v i v n s d ng bình quân, ch

1.2.3 Các công c đo l ng và đánh giá trách nhi m

1.2.3.1 D toán và vai trò d toán trong k toán trách nhi m

a Khái quát v d toán

qua vi c c th hóa b ng con s n i dung c a các k ho ch, d án L p d toán s n

xu t kinh doanh là l p d ki n chi ti t nh ng ch tiêu trong h th ng ho t đ ng s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng k Các doanh nghi p mu n ho t

đ ng n đ nh, phát tri n b n v ng c n ph i có chi n l c kinh doanh t ng th , l p

đ c các ch tiêu và m c tiêu mà h ph i hoàn thành

b Vai trò c a d toán trong k toán trách nhi m

m i nhà qu n tr Ngoài ra, d toán là công c qu n lý c b n c a nhà qu n tr trong

doanh c a doanh nghi p;

D toán là c s phân tích tình hình bi n đ ng c a chi phí, xác đ nh nguyên

quy t v n đ ;

t ng b ph n phù h p và hài hòa v i m c tiêu chung c a toàn doanh nghi p

* Các lo i d toán

+ D toán ng n h n: D toán ng n h n th ng đ c l p chi ti t cho các

H th ng d toán s n xu t kinh doanh:

- D toán k t qu kinh doanh …

+ D toán dài h n: D toán mang tính ch t dài h n th ng liên quan nhi u

đ n vi c thay đ i kh n ng s n xu t c a doanh nghi p, ch ng h n nh : đ u t mua

m i ho c thay th máy móc thi t b ph c v s n xu t kinh doanh… nh m t o ra các ngu n l c m i cho doanh nghi p

* Trách nhi m và trình t l p d toán

H ph i có nh ng cam k t và ki m soát vi c th c hi n chúng Vì v y, trách nhi m

s đ sau:

Nhà qu n tr c p

ian

Nhà qu n tr c p

S đ 1.1: Quy trình l p d toán

h n Khi chính nh ng nhà qu n tr m i c p l p d toán cho c p c a mình, t c là

v i nhà qu n tr c p cao;

- Các nhà qu n tr s ph i có trách nhi m hoàn thành m t k ho ch do chính

ch p thu n

đ m b o các d toán đ c l p s th ng nh t trong ph m vi toàn doanh nghi p Các

th toàn doanh nghi p

1.2.3.2 K thu t phân tích chênh l ch

Phân tích chênh l ch là m t công c h u ích giúp cho nhà qu n tr có th xác

đ nh đ c nh ng bi n đ ng và nguyên nhân gây bi n đ ng gi a th c hi n so v i d

chi phí tiêu hao đ s n xu t m t s n ph m, t l s d đ m phí trên doanh thu…

trên doanh thu

i v i trung tâm l i nhu n: Nhân t quy mô là l i nhu n và nh ng nhân t

c u thành nên l i nhu n nh doanh thu, chi phí và nhân t hi u su t chính là t su t

l i nhu n trên doanh thu, s vòng quay v n

ROI

- Xác đ nh nguyên nhân, xu h ng c a bi n đ ng và đ a ra các gi i pháp

kh c ph c (Ph l c 1)

1.2.3.3 nh giá s n ph m chuy n giao

a Khái ni m

ho c d ch v cho m t b ph n khác trong cùng m t t ch c, doanh nghi p Do giá

trách nhi m này

b Ph ng pháp đ nh giá chuy n giao

b n sau:

* Xác đ nh giá chuy n giao theo chi phí th c hi n

trên c s chi phí th c hi n c a b ph n có s n ph m:

Giá s n ph m chuy n giao = Chi phí th c hi n s n ph m

vì v y đ c áp d ng ph bi n trong các doanh nghi p Tuy nhiên, ph ng pháp này

doanh nghi p nh th nào;

- S d ng chi phí th c hi n làm giá chuy n giao s n ph m không khuy n khích các b ph n s n xu t ki m soát chi phí t t h n B i vì t t c các chi phí phát

chuy n giao gánh ch u;

ch có b ph n tiêu th cu i cùng, b ph n bán s n ph m cho khách hàng bên ngoài doanh nghi p m i tính k t qu lãi l Vì v y, nhà qu n tr d nh m l n thành qu ch

qu s n xu t kinh doanh;

- Ngoài ra, s d ng chi phí th c hi n làm giá chuy n giao n i b d làm cho

* Xác đ nh giá chuy n giao theo giá th tr ng

Giá chuy n giao = Bi n phí tính cho m i

s n ph m

+ M c phân b s d đ m phí c a s n ph m bán

ra ngoài b thi t h i

nh n th c đ c m c phí h p lý c a mình so v i nhu c u tiêu th s n ph m ng

đ nh giá s n ph m chuy n giao theo giá th tr ng, các nhà qu n tr c n ph i tuân

- B ph n mua ph i mua s n ph m c a b ph n bán n u b ph n bán đáp ng

đ c t t c các đi u ki n giá c , ch t l ng và mu n bán n i b ;

đi u ki n giá c , ch t l ng;

doanh nghi p

* Xác đ nh giá chuy n giao theo s th a thu n

hình chung sau:

Giá chuy n giao = Bi n phí cho m i đ n

v s n ph m

+ M c phân b s d đ m phí c a s n ph m bán ra ngoài b thi t h i

hi n vi c kinh doanh n i b này

Nh v y, trong m t t ch c, doanh nghi p khi b ph n này cung c p s n

ch n m t giá chuy n giao s r t ph c t p b i vì m t b ph n có th cung c p ph n

s n ph m c a nó cho khách hàng bên ngoài c ng nh cho các b ph n khác trong

c a b ph n khác và chi phí này càng cao thì l i nhu n c a b ph n nh n càng th p

doanh nghi p nh đ i v i các khách hàng bên ngoài V n đ xác đ nh giá chuy n giao nào gi a các b ph n trong cùng m t doanh nghi p không ph i là vi c d dàng

1.2.3.4 Các công c đo l ng và đánh giá trách nhi m khác

đ n và h p lý thì các chi phí trong doanh nghi p c n thi t đ c phân lo i theo m t

s tiêu th c thích h p

a Phân lo i chi phí theo kh n ng ki m soát

M c đích c a vi c phân lo i chi phí theo kh n ng ki m soát nh m xác đ nh

đó, nhà qu n tr có th đánh giá m t cách chính xác trách nhi m và thành qu đ t

đ c c a nhà qu n tr t ng trung tâm

chi phí này

b Phân lo i chi phí theo cách ng x chi phí

đ ng c a chi phí khi m c đ ho t đ ng thay đ i C th , khi m c đ ho t đ ng thay

đ i, các nhà qu n tr s xác đ nh đ c chi phí s bi n đ ng ra sao đ có th ki m soát và ra quy t đ nh k p th i

V i m c đích này, chi phí đ c chia thành nh ng lo i sau:

- Chi phí h n h p là nh ng chi phí v a có y u t bi n phí và y u t đ nh phí,

1.2.4 Báo cáo thành qu c a các trung tâm trách nhi m

cáo thành qu Báo cáo thành qu c a m i trung tâm trách nhi m v a th hi n ch

c a các trung tâm c n ph i chú ý đ n kh n ng ng d ng công ngh thông tin, tin

h p lý trách nhi m c a nhà qu n tr các c p trong doanh nghi p, v a thu n ti n cho

b ph n k toán th c thi

1.2.4.1 Báo cáo thành qu c a trung tâm chi phí

cáo chi phí là báo cáo các ch tiêu hi u su t nh chi phí v t t trên giá thành hay

m i s n ph m, chi phí nhân công trên giá thành hay m i s n ph m Trình bày các

1.2.4.2 Báo cáo thành qu c a trung tâm doanh thu

Các trung tâm doanh thu ch u trách nhi m v vi c tiêu th s n ph m, hàng hóa trong doanh nghi p, do v y báo cáo thành qu c a trung tâm này ph i trình bày

qu n tr trung tâm doanh thu

1.2.4.3 Báo cáo thành qu c a trung tâm l i nhu n

Khác v i hai trung tâm trách nhi m trên, nhà qu n tr trung tâm l i nhu n

ch u trách nhi m v i c doanh thu, chi phí và l i nhu n phát sinh b ph n ph trách Do v y, báo cáo thành qu c a trung tâm l i nhu n g m các ch tiêu v k t

qu nh : doanh thu, chi phí, l i nhu n và ch tiêu v hi u su t nh : t l l i nhu n

c a nhà qu n tr trung tâm l i nhu n

1.2.4.4 Báo cáo thành qu c a trung tâm đ u t

Trong doanh nghi p, trung tâm đ u t đ c giao quy n cao nh t, quy t đ nh phân ph i v n cho các b ph n trong doanh nghi p và ch u trách nhi m v hi u qu

s d ng v n c ng nh k t qu kinh doanh chung c a toàn doanh nghi p Vì v y, báo cáo thành qu c a nhà qu n tr trung tâm này ph i th hi n:

- Các ch tiêu v k t qu nh : RI, EVA

ph i th c thi đ đ m b o m c tiêu c ng nh phát huy ch c n ng, gi v ng vai trò

c a h th ng k toán trách nhi m trong doanh nghi p

K T LU N CH NG 1

quy n qu n lý di n ra h t s c m nh m thì vi c đ i m i ph ng th c qu n lý càng

tr nên c p thi t h n K toán trách nhi m là m t n i dung c b n c a k toán qu n

tr , ngày càng có vai trò và v trí quan tr ng trong công tác qu n lý doanh nghi p

H th ng k toán trách nhi m đ c xây d ng d a trên n n t ng m t t ch c

thành qu s d ng các ngu n l c thu c quy n ki m soát c a các b ph n, xác l p và

n i k t s phân c p trong qu n lý v i m c tiêu chung c a t ch c

N i dung xây d ng h th ng k toán trách nhi m bao g m xác l p các trung

trung tâm nh báo cáo thành qu c a trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm l i nhu n và trung tâm đ u t

H u h t các doanh nghi p Vi t Nam hi n nay, v i t duy qu n lý chuyên môn hóa cùng v i s phát tri n, liên k t ngày càng sâu r ng c a các doanh nghi p

trách nhi m trong các doanh nghi p Vi t Nam

CH NG 2

TH C TR NG H TH NG K TOÁN TRÁCH NHI M

CÔNG TY D C – TRANG THI T B Y T BÌNH NH

2.1 Khái quát chung v Công ty D c – TTBYT Bình nh

ti p theo gi y phép xu t kh u tr c ti p s 3011014/GP ngày 18/04/1994 c a B

AND MEDICAL EQUIMENT Company và đ c vi t t t là: BIDIPHAR

Nh n

Quang đ t t i huy n Phù M Tuy c s v t ch t ban đ u còn nhi u khó kh n nh ng

t nh

carton

đ c ng i tiêu dung ch p nh n v i doanh thu n m 2001 đ t 161,6 t đ ng trong

đó n p ngân sách t nh là 1,389 t đ ng

Kinh doanh và cung c p các lo i thu c tân d c, hóa ch t, d ng c y t , v t

t và trang thi t b y t cho các b nh vi n, c s y t ;

chính sách;

các t ch c kinh t qu c doanh, các thành ph n kinh t khác;

Qu n lý t t cán b công nhân viên c a công ty theo đúng chính sách ch đ

2.1.3 nh h ng ho t đ ng c a công ty trong th i gian đ n

M r ng liên doanh liên k t v i các công ty trong và ngoài n c, đ y m nh

xu t kh u, kim ng ch xu t kh u không ng ng gia t ng;

2.1.4 c đi m kinh t k thu t và t ch c qu n lý t i công ty

2.1.4.1 c đi m kinh t k thu t

a M t hàng s n xu t kinh doanh

công d ng nh : thu c tiêm (Gentamicin 80mg, Lincomycin 600mg, Natriclorua 0,9% ), thu c viên (viên nang Paracetamol, viên nén Glucovital C, viên bao

ph m này đã đ t tiêu chu n GMP do V ng qu c Anh công nh n

b c đi m nguyên v t li u

ch đ riêng

Ngu n nguyên li u c a công ty ch y u mua t hai ngu n chính: các lo i hóa

đ c thu mua ch y u t các ngu n trong và ngoài t nh nh ng ngu n cung c p

giá thành (t 70% - 80% giá tr s n ph m) Vì v y công ty r t chú tr ng công tác thu mua, b o qu n và s n xu t liên t c nh m h n ch các t n th t do nguyên li u không

đ t yêu c u gây ra

c Công ngh s n xu t

đa d ng v hình th c, phong phú v ch ng lo i; nhi u n m li n nh n các gi i

đ c khách hàng trong ngoài n c tin dùng

¬ H th ng cung c p khí s ch cho nhà máy: Khí l nh t h th ng trung

C; áp su t gi a

đ c th i qua Laminar v i kích th c l l c 0,22μm; hi u n ng l c 99,99% óng

thu c, v a th i khí tr và hàn kín ng

toàn v i dây chuy n này thì nguyên li u nh a nh p ngo i đ c ki m tra k v i các

Nh h th ng b ng t i, chai đ c đ a đ n b ph n đánh s ch Pavia đ y n p ngoài

và hàn siêu âm t đ ng

d c đi m v v n kinh doanh

B máy qu n lý c a công ty đ c t ch c theo mô hình tr c tuy n – ch c

đ ng c a c p d i, v a phát huy kh n ng chuyên môn c a các phòng ban ch c

n ng trong công ty

* Ch c n ng, nhi m v c a t ng phòng ban

¬ Ban giám đ c: T ng giám đ c là ng i lãnh đ o cao nh t c a công ty có

đ ng th i ch u trách nhi m tr c nhà n c và t p th công nhân viên v k t qu

Phó t ng giám đ c k thu t: ch u trách nhi m v m t k thu t c a công ty

ASEAN

Phó t ng giám đ c ph trách hành chính t ch c: ch u trách nhi m v v n

đ t ch c hành chính t i công ty

Phó t ng giám đ c kinh doanh: ch u trách nhi m theo dõi tình hình kinh

doanh c a công ty