Nâng cao hiệu quả hoạt động bao thanh toán tại Ngân hàng thương mại cổ phận Á Châu Luận văn thạc sĩ

Th ng ch có thu nh p lãi.

Lu n v n “Nâng cao hi u qu ho t đ ng Bao thanh toán t i Ngân hàng TMCP Á Châu” là công trình nghiên c u c a b n thân tôi

Các s li u, thông tin trong lu n v n đ c trích d n và phát tri n t các tài li u, t p chí đ c công b , các website…K t qu nghiên c u, trình bày trong lu n v n đ c rút ra t quá trình nghiên c u và th c hi n t th c ti n

Tác gi lu n v n

Nguy n Xuân Hi n

Tr i qua quá trình 03 n m h c t p cùng v i nh ng ph n đ u, n l c c a

b n thân c ng nh s gi ng d y đ y tâm huy t c a t p th Gi ng viên Tr ng

i h c Kinh t - TP.HCM Cùng v i nh ng tình c m và lòng bi t n sâu s c, tôi xin g i l i tri ân đ n:

Th y Nguy n V nh Hùng đã nhi t tình và t n tâm h ng d n tôi hoàn thành lu n v n

Quý Th y cô Tr ng i h c Kinh T TP.HCM, Khoa sau i h c đã truy n đ t nh ng ki n th c vô cùng quý báu và h u ích cho tôi trong

su t th i gian h c t p và nghiên c u

Ban lãnh đ o Ngân hàng cùng toàn th các Anh, Ch và các b n đ ng nghi p đã h tr c ng nh cung c p nh ng tài li u quý báu và h u ích cho lu n v n

Gia đình, ng i thân, b n bè đã luôn ng h tinh th n c ng nh đ ng viên tôi r t nhi u trong quá trình h c t p c ng nh quá trình th c hi n

lu n v n

Trong quá trình hoàn thành lu n v n, m c dù đã c g ng r t nhi u đ

lu n v n mang l i nh ng hi u qu thi t th c Tuy nhiên, d i góc đ phân tích, nh n đ nh c a cá nhân, lu n v n ch c ch n s không tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong nh n đ c nh ng đóng góp chân thành t Quý Th y cô, gia đình, b n bè và đ ng nghi p đ lu n v n đ c hoàn thi n h n

Xin chân thành c m n!

Tác gi Nguy n Xuân Hi n

M C L C

DANH M C T NG

DANH M C CH VI T T T

DANH M C B NG

DANH M C BI U

DANH M C L U

L I M U

Trang

CH NG 1: LÝ LU N T NG QUAN V BAO THANH TOÁN - 1

1.1 T ng quan v bao thanh toán - 1

1.1.1 Khái ni m bao thanh toán - 1

1.1.2 Vai trò c a bao thanh toán - 1

1.1.3 Các hình th c bao thanh toán - 2

1.1.4 Các ph ng th c bao thanh toán - 3

1.1.5 So sánh bao thanh toán v i các hình th c tín d ng ngân hàng - 3

1.2 Phân lo i bao thanh toán theo ph m vi lãnh th - 5

1.2.1 Bao thanh toán trong n c - 5

1.2.2 Bao thanh toán qu c t - 6

1.2.3 So sánh bao thanh toán trong n c và bao thanh toán qu c t - 6

1.3 Nh ng l i ích và r i ro c a ho t đ ng bao thanh toán - 7

1.3.1V l i ích c a bao thanh toán - 7

1.3.2 V r i ro c a ho t đ ng bao thanh toán - 9

1.4 Kinh nghi m phát tri n ho t đ ng bao thanh toán t i m t s qu c gia và bài h c kinh nghi m đ i v i th tr ng Vi t Nam - 11

1.4.1 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a HongKong - 11

1.4.2 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a M - 11

1.4.3 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a Trung Qu c - 12

1.4.4 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a Nh t B n - 13

HÀNG TMCP Á CHÂU - 16

2.1 T ng quan v l ch s hình thành và quá trình phát tri n c a Ngân hàng TMCP Á Châu - 16

2.1.1 L ch s hình thành - 16

2.1.2 Quá trình phát tri n Ngân hàng TMCP Á Châu - 17

2.2 Quá trình ho t đ ng và phát tri n bao thanh toán t i ACB - 19

2.2.1 C c u t ch c bao thanh toán t i ACB - 22

2.2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh bao thanh toán t i ACB - 26

2.2.3 Phân tích đánh giá SWOT bao thanh toán t i ACB - 34

2.2.4 Tình hình qu n lý ch t l ng bao thanh toán - 39

2.2.5 Vai trò qu n lý h th ng và công tác h tr các Chi nhánh c a B ph n bao thanh toán - 39

2.2.6 L i ích và r i ro c a ho t đ ng bao thanh toán đ i v i ACB - 40

2.2.7 So sánh ho t đ ng bao thanh toán t i ACB v i Ngân hàng c nh tranh - 42

2.3 Nh ng h n ch tác đ ng đ n quá trình phát tri n bao thanh toán t i ACB - 52

2.3.1 V phía Ngân hàng Nhà n c - 52

2.3.2 V phía ACB - 53

K T LU N CH NG 2 - 57

CH NG 3: GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HO T NG BAO THANH TOÁN T I NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - 58

3.1 M c tiêu phát tri n c a ngành Ngân hàng Vi t Nam đ n n m 2010 và đ nh h ng chi n l c đ n n m 2020 - 58

3.2 nh h ng phát tri n bao thanh toán c a ngành Ngân hàng Vi t Nam và Ngân hàng TMCP Á Châu - 61

3.2.1 nh h ng phát tri n bao thanh toán c a ngành Ngân hàng Vi t Nam - 61

3.2.2 nh h ng phát tri n bao thanh toán t i ACB - 62

3.3.2 Gi i pháp vi mô – v phía Ngân hàng TMCP Á Châu - 65

3.3.3 Gi i pháp b tr - 69

K T LU N CH NG 3 - 71

K T LU N - 73

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

Ph l c 1: L ch s hình thành và phát tri n bao thanh toán

Ph l c 2: Quy t đ nh c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c s 1096/2004/Q -NHNN ngày 06 tháng 09 n m 2004 ban hành Quy ch ho t đ ng bao thanh toán c a các T ch c tín d ng

Ph l c 3: Quy t đ nh s a đ i, b sung m t s đi u c a Quy ch ho t đ ng bao thanh toán

c a các T ch c tín d ng ban hành theo Quy t đ nh s 1096/2004/Q -NHNN ngày 06/09/2004 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c

Ph l c 4: Quy ch bao thanh toán c a Ngân hàng TMCP Á Châu

Ph l c 5: Quy trình th c hi n bao thanh toán t i Ngân hàng TMCP Á Châu

Ph l c 6: Công v n c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 676/NHNN-CSTT ngày 28 tháng 6 n m 2005 v vi c c c u l i th i h n tr n , chuy n n quá h n đ i v i ho t đ ng bao thanh toán c a T ch c tín d ng

h ng các kho n ph i thu phát sinh t vi c mua bán hàng hóa cung ng d ch v theo th a thu n t i h p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v

Bên mua hàng: là t ch c kinh t nh n và s d ng hàng hóa, d ch v t bên

bán hàng và có ngh a v thanh toán các kho n ph i thu quy đ nh t i H p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v

n v bao thanh toán: là các t ch c tín d ng đ c phép th c hi n nghi p v bao thanh toán

n v bao thanh toán xu t kh u: là các t ch c tín d ng th c hi n bao thanh

toán cho bên bán hàng là bên xu t kh u trong h p đ ng xu t nh p kh u

n v bao thanh toán nh p kh u: là các t ch c tín d ng n c nhà nh p

kh u th c hi n bao thanh toán tham gia vào quy trình bao thanh toán xu t -

nh p kh u

H th ng bao thanh toán hai đ n v : h th ng bao g m đ n v bao thanh toán

xu t kh u và đ n v bao thanh toán nh p kh u

Bao thanh toán có quy n truy đòi: là bao thanh toán trong đó t ch c tín d ng

có quy n đòi l i s ti n đã ng tr c cho bên bán hàng khi bên mua hàng không hoàn thành ngh a v thanh toán kho n ph i thu

H p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v : là th a thu n b ng v n b n

gi a bên bán hàng và bên mua hàng v vi c mua bán hàng hóa, cung ng d ch

v

Ch ng t bán hàng hóa, cung ng d ch v : là các ch ng t liên quan đ n

vi c giao hàng, cung ng d ch v và vi c yêu c u thanh toán c a bên bán hàng

đ i v i bên mua hàng trên c s H p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch

v

Kho n ph i thu: là kho n ti n bên bán hàng ph i thu t bên mua hàng theo

H p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v

H n m c bao thanh toán: là t ng s d bao thanh toán t i đa t i m t th i

đi m nh t đ nh theo tho thu n c a t ch c ch c tín d ng và bên bán hàng trong h p đ ng bao thanh toán

H p đ ng bao thanh toán: là v n b n th a thu n gi a t ch c tín d ng và bên

bán hàng v vi c mua l i các kho n ph i thu

ACB Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu

FCI Factors Chain International – Hi p h i bao thanh toán qu c t

RA/RO/RM Nhân viên/Chuyên viên/Giám đ c quan h khách hàng

KSV Ki m soát viên giao d ch

TT.TDDN Trung tâm tín d ng doanh nghi p

BP.BTT B ph n bao thanh toán

B ng 1.2 So sánh bao thanh toán và tài tr d a trên các kho n ph i

B ng 3.1 M t s ch tiêu ti n t và ho t đ ng Ngân hàng giai đo n

Bi u đ 2.1 Ch s tài chính tín d ng c a ACB qua các n m 2005 -

2009

18

Bi u đ 2.4 S l ng bên bán hàng và s l ng chi nhánh 27

Bi u đ 2.5 T l khách hàng bao thanh toán (phân theo khu v c) 32

Ho t đ ng mua bán tr ch m ngày càng ph bi n, nh h ng đ n v n l u

đ ng ph c v s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p Trong khi đó ngu n

v n đóng vai trò quan tr ng đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh và vi c l a

ch n các ngu n tài tr v n làm sao đ đ m b o hi u qu nh t đ i v i tình hình

c a m i doanh nghi p thông qua các s n ph m d ch v c a các t ch c tài chính Bao thanh toán là m t trong nh ng hình th c tài tr v n cho các doanh nghi p vì nh ng đ c tính và ti n ích riêng

Bao thanh toán đ c áp d ng ph bi n trên th gi i vài tr m n m qua

nh ng t i th tr ng Vi t Nam, ho t đ ng bao thanh toán di n ra còn khá m

nh t do s n ph m còn m i l hay ph n l n các doanh nghi p quen v i các

ph ng th c tài tr truy n th ng ây là m t câu h i l n đ i v i các T ch c tài chính nói chung và Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) nói riêng trong quá trình tri n khai s n ph m m i, đáp ng nhu c u ngày càng l n c a các doanh nghi p V y nghi p v này đã đ c tri n khai t i ACB ra sao, các khó kh n g p

ph i và các gi i pháp tháo g nh ng khó kh n đó nh th nào s đ c trình bày trong tài: “ Nâng cao hi u qu ho t đ ng bao thanh toán t i Ngân hàng TMCP Á Châu” Hy v ng thông qua các gi i pháp này có th đóng góp m t

ph n trong quá trình xây d ng và hoàn thi n h n n a nghi p v bao thanh toán

t i ACB

2 M C ÍCH NGHIÊN C U C A TÀI

Ho t đ ng bao thanh toán đã đ c tri n khai t i Ngân hàng TMCP Á Châu

g n 5 n m nh ng trong quá trình tri n khai còn g p nhi u khó kh n, v ng

m c Do đó, đ tài t p trung nghiên c u, phân tích và tìm hi u nguyên nhân,

h n ch vi c m r ng bao thanh toán t i ACB c ng nh nh ng thu n l i đ đ y

m nh ho t đ ng này t i ACB, góp ph n nâng cao n ng l c c nh tranh

Ph m vi nghiên c u: trên toàn h th ng c a ACB (bao g m H i S và

Kênh phân ph i)

̇ Ch ng 1: Lý lu n t ng quan v bao thanh toán

̇ Ch ng 2: Tình hình ho t đ ng bao thanh toán t i Ngân hàng TMCP Á Châu

̇ Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng bao thanh toán t i Ngân hàng TMCP Á Châu

CH NG 1: LÝ LU N T NG QUAN V BAO THANH TOÁN

1.1 T ng quan v bao thanh toán

1.1.1 Khái ni m bao thanh toán

Bao thanh toán là hình th c ng i bán hàng chuy n nh ng cho đ n v bao thanh toán t t c các quy n và l i ích liên quan đ n nh ng kho n ph i thu ng n

h n (t i đa 180 ngày) c a ng i bán hàng phát sinh t vi c mua bán hàng hóa, cung ng d ch v gi a ng i bán và ng i mua đ đ c nh n m t kho n ti n thanh toán t đ n v bao thanh toán Hay nói cách khác bao thanh toán là m t hình th c mua bán các kho n ph i thu

Theo quy ch ho t đ ng bao thanh toán c a các t ch c tín d ng s 1096/2004/Q -NHNN ban hành ngày 06/09/2004 và quy t đ nh s 30/2008/Q -NHNN v vi c s a đ i, b sung m t s đi u c a Quy ch ho t

đ ng bao thanh toán c a các t ch c tín d ng ban hành ngày 16/10/2008 Bao thanh toán đ c hi u là m t hình th c c p tín d ng c a t ch c tín d ng cho bên bán hàng thông qua vi c mua l i các kho n ph i thu phát sinh t vi c mua bán hàng hóa, cung ng d ch v đã đ c bên bán hàng và bên mua hàng th a thu n trong h p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v

Bao thanh toán trong n c: Là hình th c bao thanh toán d a trên H p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v , trong đó bên bán hàng và bên mua hàng

là ng i c trú theo quy đ nh c a pháp lu t v qu n lý ngo i h i

Bao thanh toán xu t – nh p kh u: Là hình th c bao thanh toán d a trên

H p đ ng xu t- nh p kh u

1.1.2 Vai trò c a bao thanh toán: Có 4 vai trò c b n sau

1.1.2.1 Tài tr d a trên giá tr kho n ph i thu: n v bao thanh toán s ng

tr c cho bên bán hàng c n c vào giá tr kho n ph i thu T l ng tr c thông

th ng t i đa 80% giá tr kho n ph i thu Vào ngày đ n h n thanh toán theo

th a thu n gi a bên bán hàng và bên mua hàng, đ n v bao thanh toán s chuy n ph n còn l i cho bên bán hàng sau khi nh n đ c ti n thanh toán t bên mua hàng

1.1.2.2 Qu n lý tín d ng và b o hi m r i ro tín d ng: Khi tham gia bao

thanh toán mi n truy đòi, ng i bán hàng s đ c đ n v bao thanh toán b o

hi m r i ro thanh toán c a bên mua hàng Ngh a là theo th a thu n vào ngày

đ n h n thanh toán, bên mua hàng không hoàn thành ngh a v thanh toán đ i

v i bên bán hàng, đ n v bao thanh toán s đ m b o thanh toán cho bên bán hàng

1.1.2.3 Theo dõi s sách k toán: Trong ho t đ ng mua bán tr ch m, vi c

theo dõi s sách k toán t n khá nhi u th i gian, bên bán hàng ph i theo dõi

ti n đ , tình hình s n xu t, giao hàng v a ph i theo dõi công n phát sinh Do

đó, khi s d ng bao thanh toán, đ n v bao thanh toán s theo dõi toàn b các kho n ph i thu, tình hình thanh toán c a bên mua hàng khi đ n h n

1.1.2.4 Thu n khi kho n ph i thu đ n h n thanh toán: V i ch c n ng này,

đ n v bao thanh toán s thay m t bên bán hàng th c hi n vi c đôn đ c và đòi

n bên mua hàng vào ngày đ n h n thanh toán theo th a thu n gi a bên bán hàng và bên mua hàng m b o các kho n n đ c thanh toán đ y đ và đúng

n ng hoàn thành ngh a v thanh toán kho n ph i thu

1.3.1.1 Bao thanh toán không có quy n truy đòi: n v bao thanh toán ch u toàn b r i ro khi bên mua hàng không có kh n ng hoàn thành ngh a v thanh toán kho n ph i thu n v bao thanh toán ch có quy n đòi l i s ti n đã ng

tr c cho bên bán hàng trong tr ng h p bên mua hàng t ch i thanh toán kho n ph i thu do bên bán hàng giao hàng không đúng nh th a thu n t i h p

đ ng mua, bán hàng ho c vì m t lý do khác không liên quan đ n kh n ng thanh toán c a bên mua hàng

1.1.4 Các ph ng th c bao thanh toán

1.1.4.1 Ph ng th c bao thanh toán t ng l n: là ph ng th c bao thanh toán mà ng v i t ng l n th c hi n mua bán hàng hóa, d ch v gi a bên bán hàng và bên mua hàng theo nh ng th a thu n trong h p đ ng n v bao thanh toán s th c hi n ng tr c d a trên giá tr kho n ph i thu phát sinh c a l n mua bán hàng hóa, cung ng d ch v đó

1.1.4.2 Ph ng th c bao thanh toán h n m c: là ph ng th c bao thanh toán mà đ n v bao thanh toán s xem xét c p m t h n m c bao thanh toán cho bên bán hàng D a vào giá tr kho n ph i thu phát sinh t vi c mua bán hàng hóa, cung ng d ch v mà đ n v bao thanh toán s ng tr c ti n

mi n là t ng s ti n ng tr c t i m t th i đi m không đ c v t quá h n

m c bao thanh toán đã đ c c p

1.1.4.3 Ph ng th c đ ng bao thanh toán: là ph ng th c bao thanh toán

mà các đ nv bao thanh toán ph i liên k t v i nhau đ th c hi n nh m phân tán r i ro ho c do s ti n ng tr c cho bên bán hàng l n h n t l an toàn trên v n đi u l ho t đ ng c a đ n v bao thanh toán theo quy đ nh c a pháp lu t

1.1.5 So sánh bao thanh toán v i các hình th c tín d ng ngân hàng

1.1.5.1 Bao thanh toán so v i cho vay v n tín d ng

i v i các kho n c p v n tín d ng, các t ch c tài chính th ng yêu c u bên đi vay ph i có tài s n b o đ m cho kho n vay nh : s ti t ki m, gi y t có giá, b t đ ng s n, đ ng s n, hàng hóa…Tuy nhiên, đ i v i ho t đ ng bao thanh toán, uy tín bên mua hàng và bên bán hàng là đi u ki n l a ch n tiên quy t, tài

s n b o đ m không ph i là yêu c u b t bu c Bao thanh toán mang l i nhi u

ti n ích cho các doanh nghi p quy mô v a và nh , bán hàng tr ch m và không

có tài s n b o đ m

B ng 1.1: So sánh bao thanh toán và cho vay v n tín d ng

1 Không yêu c u ph i có tài s n b o

3 Ngu n thu n t bên bán hàng và

bên mua hàng

Ngu n thu n ch y u t khách hàng vay

4 H n m c bao thanh toán d a vào

doanh s bán hàng, th i gian thanh

toán tr ch m

H n m c cho vay d a ch y u vào giá

tr tài s n b o đ m

5 T l ng tr c th ng t i đa 80%

tr giá kho n ph i thu

T l cho vay v n tín d ng kho ng 70% – 80% trên TSB

6 Thu nh p lãi và phí Th ng ch có thu nh p lãi

(*) tài s n b o đ m đây đ c hi u là b t đ ng s n, đ ng s n, ch ng t có giá

1.1.5.2 Bao thanh toán so v i hình th c tài tr d a trên các kho n ph i

thu

Khi s d ng tài tr d a trên các kho n ph i thu, khách hàng đ c các t

ch c tín d ng c p h n m c tín d ng đ b sung v n l u đ ng V i bao thanh toán, khách hàng có th đ c cung c p thêm d ch v theo dõi, qu n lý s sách, thu h i n ho c b o hi m r i ro cho khách hàng

B ng 1.2: So sánh bao thanh toán và tài tr d a trên các kho n ph i thu

Stt Bao thanh toán Tài tr d a trên các kho n ph i thu

1 Ngoài ch c n ng tài tr tr c, bao

4 Ngh a v thanh toán là c a bên mua

hàng do đ c các t ch c tín d ng

thông báo v vi c th c hi n bao

thanh toán

Ngh a v thanh toán là c a chính khách hàng bên bán do bên mua hàng

th ng không đ c các t ch c tín

d ng thông báo

5 Các bên tham gia vào ho t đ ng bao

thanh toán: bên bán hàng, bên mua

hàng, đ n v bao thanh toán

Các bên tham gia vào ho t đ ng tài

tr : khách hàng bên bán và t ch c tín

d ng

1.2 Phân lo i bao thanh toán theo ph m vi lãnh th : bao thanh toán đ c phân làm 2 lo i c b n sau

1.2.1 Bao thanh toán trong n c (bao thanh toán n i đ a):

Là hình th c c p tín d ng c a t ch c tín d ng cho bên bán hàng thông qua

vi c mua l i các kho n ph i thu phát sinh t vi c mua bán hàng hóa, cung ng

d ch v đã đ c bên bán hàng và bên mua hàng th a thu n trong h p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v Trong đó, bên bán hàng và bên mua hàng

là ng i c trú trong ph m vi lãnh th m t qu c gia

1.2.2 Bao thanh toán qu c t :

Là hình th c đ n v bao thanh toán các n c xu t kh u và đ n v bao thanh toán các n c nh p kh u có th làm vi c v i nhau đ cung c p d ch v bao thanh toán cho các nhà xu t kh u và các nhà nh p kh u

1.2.3 So sánh bao thanh toán trong n c và bao thanh toán qu c t

̇ Theo dõi s sách k toán

̇ Thu n khi kho n ph i thu đ n h n thanh toán

¬ Khác nhau

B ng 1.3: S khác nhau gi a bao thanh toán trong n c và bao thanh toán qu c t

Bao thanh toán trong n c Bao thanh toán qu c t

Kho n ph i thu trên s sách k toán và

Trong h th ng bao thanh toán hai đ n

v , đ n v bao thanh toán nh p kh u

ro tín d ng cho ng i bán

Bao thanh toán trong n c Bao thanh toán qu c t

n v bao thanh toán, ng i bán, ng i

mua cùng m t h th ng lu t pháp

Ít nh t có hai h th ng lu t pháp c a hai

n c

n v bao thanh toán, ng i bán, ng i

mua hi u nh ng t p quán mua bán đ a

ph ng và cùng ngôn ng

T p quán mua bán và ngôn ng c a

m i qu c gia s khác nhau H th ng bao thanh toán hai đ n v s giúp cho

ng i bán t n d ng đ c s hi u bi t

th tr ng đ a ph ng c a đ n v bao thanh toán nh p kh u

n v bao thanh toán ch u trách nhi m

thu ti n t ng i mua

Trong h th ng bao thanh toán hai đ n

v , đ n v bao thanh toán nh p kh u

ch u trách nhi m thu n

Ch t l ng c a d ch v ch ph thu c vào

đ n v bao thanh toán

Trong h th ng bao thanh toán hai đ n

v , ch t l ng d ch v ph thu c r t nhi u vào đ n v bao thanh toán nh p

kh u, do v y vi c thi t l p nên nh ng quy t c th ng nh t gi a hai đ n v bao thanh toán là r t c n thi t C n c vào

đó h s cung c p cho bên bán hàng

d ch v có ch t l ng t t và phù h p

1.3 Nh ng l i ích và r i ro c a ho t đ ng bao thanh toán

1.3.1 V l i ích c a bao thanh toán

bao thanh toán s t o đi u ki n cho bên bán hàng ti p c n ngu n v n c a các TCTD đ n gi n và d dàng h n do không yêu c u ph i có TSB

c đ n v bao thanh toán b o hi m r i ro tín d ng Khi bán hàng tr

ch m, bên bán đã c p tín d ng tín ch p cho bên mua hàng, trong tr ng h p r i

ro phát sinh bên mua không th c hi n ngh a v thanh toán thì đ n v bao thanh toán s thay m t bên mua hàng thanh toán cho bên bán hàng

T ng l i th c nh tranh khi bán hàng theo ph ng th c tr ch m Ph n l n các bên mua hàng đ u mu n đ c tr ch m vì v y v i vi c bán hàng theo

ph ng th c ghi s s nh h ng đ n ngu n v n c a bên bán hàng Tuy nhiên, khi tham gia nghi p v bao thanh toán, bên bán đã đ c đ n v bao thanh toán

ng v n tr c, đi u này giúp bên bán hàng không còn lo l ng v ngu n v n mà

v n đ m b o bán hàng theo ph ng th c c nh tranh

Thông tin k p th i và chính xác v bên mua hàng đ c đ n v bao thanh toán cung c p Khi tham gia nghi p v bao thanh toán, đ n v bao thanh toán s theo dõi thông tin liên quan đ n bên mua hàng nh tình hình kinh doanh, l ch s thanh toán, bi n đ ng th tr ng tác đ ng đ n ngành… đ có nh ng đi u ch nh

k p th i trong quy t đ nh c p v n tín d ng Vì v y, bên bán hàng s nh n đ c các thông tin h u ích m t cách nhanh nh t đ đ a ra quy t đ nh kinh doanh Liên quan đ n bán hàng tr ch m, doanh nghi p còn t n kém chi phí cho

vi c theo dõi, qu n lý các kho n ph i thu phát sinh đ i v i các bên mua hàng

Vì v y, nh m gi m áp l c cho doanh nghi p c ng nh ti t ki m nhi u chi phí, doanh nghi p s s d ng hình th c bao thanh toán Thông qua đó, các đ n v bao thanh toán s thay m t doanh nghi p, theo dõi qu n lý s sách công n đ nh

k , giúp doanh nghi p t p trung ngu n l c vào vi c kinh doanh

Vi c thu h i n vào ngày đ n h n c ng m t nhi u th i gian và nhân l c

Do đó, các doanh nghi p mu n có m t t ch c thay m t doanh nghi p thu h i

n vào ngày đ n h n, góp ph n t p trung tính thanh kho n cho doanh nghi p

V i bao thanh toán, doanh nghi p hoàn toàn yên tâm khi đ n v bao thanh toán

đ ng ra thay doanh nghi p thu h i các kho n ph i thu t bên mua hàng

đ m b o kh n ng thanh kho n

Nâng cao m i quan h v i bên bán hàng Khi tham gia nghi p v bao thanh toán, ng i mua đã đ c các đ n v bao thanh toán th m đ nh n ng l c tài chính

c ng nh uy tín thanh toán Vì v y, bên bán hàng hoàn toàn có th tin t ng vào

vi c th ng l ng kinh doanh v i bên mua hàng, đ m b o ngu n cung v ch t

l ng c ng nh th i gian giao hàng, b t khó kh n h n trong vi c mua bán tr

ch m

1.3.1.3 i v i T ch c cung c p d ch v bao thanh toán

a d ng hóa các s n ph m d ch v , nâng cao n ng l c c nh tranh a d ng hóa s n ph m đ i v i các t ch c tín d ng không nh ng nâng cao hình nh, uy tín, ch t l ng d ch v mà còn đ y m nh th ng hi u trên th tr ng tài chính

V i bao thanh toán, các t ch c tài chính s thi t l p đ c m i quan h v i chính khách hàng s d ng d ch v và khách hàng trung gian là bên mua hàng, t

đó có nhi u c h i bán chéo s n ph m

Duy trì và m r ng th ph n, nâng cao uy tín thanh toán, hình nh th ng

hi u Vi c đáp ng ngày càng cao nhu c u c a khách hàng s góp ph n duy trì

và m r ng th ph n cho các t ch c tài chính

Gia t ng thu nh p t các kho n lãi, phí và các chi phí khác cho t ch c

1.3.2 V r i ro c a ho t đ ng bao thanh toán

1.3.2.1 R i ro pháp lý

Quy ch ho t đ ng bao thanh toán c a các t ch c tín d ng s 1096/2004/Q -NHNN do Ngân hàng Nhà n c ban hành 06/09/2004 và Quy t

đ nh s 30/2008/Q -NHNN s a đ i, b sung ch a th hi n quy đ nh v đ ng ký

giao d ch b o đ m đ i v i các kho n ph i thu bao thanh toán R i ro x y ra là có

th bên bán hàng đem kho n ph i thu đã đ c bao thanh toán ti p t c th c hi n bao thanh toán TCTD khác Ngoài ra, kho n ph i thu đ c bao thanh toán không đ ng ký giao d ch b o đ m s không đ c u tiên x lý nh đ ng ký giao

d ch b o đ m ti n vay

1.3.2.2 R i ro tác nghi p

n v bao thanh toán mua l i các kho n ph i thu khó đòi t bên bán hàng khi không th m đ nh th t k bên mua hàng

Khi th c hi n bao thanh toán, các t ch c cung c p d ch v bao thanh toán

ph i đánh giá, th m đ nh đ c uy tín c a bên mua hàng và ki m soát dòng ti n

v c ng nh tình hình tài chính, ho t đ ng kinh doanh c a bên bán hàng Tuy nhiên, đây là m t trong nh ng v n đ khó kh n N u n ng l c th m đ nh c a cán b tín d ng không đáp ng yêu c u có th gây r i trong vi c th m đ nh bên mua

Ch ng t cung c p không đ m b o theo yêu c u c a h p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v có th d n đ n phát sinh tranh ch p trong quá trình

thanh toán

1.3.2.3 R i ro v đ o đ c c a khách hàng

n v bao thanh toán s g p r i ro khi bên bán hàng và bên mua hàng thông đ ng v i nhau, cung c p các kho n ph i thu o đ th c hi n hành vi l a

đ o đ n v bao thanh toán

Bên bán hàng có th cung c p các ch ng t gi m o kho n ph i thu phát sinh v i các bên mua hàng uy tín đ đ c th c hi n bao thanh toán trong tr ng

h p đ n v bao thanh toán không ki m soát t t uy tín c ng nh tình hình giao hàng c a bên bán

1.3.2.4 R i ro thanh toán

Bên bán hàng giao hàng không đ m b o theo yêu c u c a h p đ ng mua bán hàng hóa, cung ng d ch v d n đ n phát sinh tranh ch p liên quan đ n các

kho n ph i thu và bên mua hàng trì hoãn ho c không th c hi n ngh a v thanh toán

Bên mua hàng m t kh n ng thanh toán d n đ n đ n v bao thanh toán không th thu h i l i kho n ph i thu d n đ n nhi u kh n ng tranh ch p, ki n

t ng kéo dài, t n nhi u công s c và ti n b c

1.4 Kinh nghi m phát tri n ho t đ ng bao thanh toán t i m t s qu c gia và bài h c kinh nghi m đ i v i th tr ng Vi t Nam

1.4.1 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a HongKong:

T i HongKong, bao thanh toán th ng đ c coi là ph ng th c tài tr cu i cùng (last resort) Tuy nhiên, bao thanh toán c ng đang d n đ c coi là m t

d ch v ngân hàng bình th ng vì có nhi u ngân hàng cung c p d ch v này Khách hàng th c hi n bao thanh toán HongKong chuyên v các ngành đi n

t , đ ch i, s n ph m vi n thông, th c ph m, gi y, giao nh n v n t i và t v n Hình th c bao thanh toán đ c cung c p là bao thanh toán n i đ a mi n truy đòi ho c có truy đòi, chi t kh u hóa đ n, bao thanh toán xu t kh u, bao thanh toán nh p kh u Tính đ n h t tháng 03/2010 HongKong có 13 thành viên tham gia vào Hi p h i bao thanh toán qu c t nh : Standard Chartered Bank (HongKong) Limited, DBS Bank (HongKong) Limited, Bank of China (HongKong) Limited d i hình th c các Công ty bao thanh toán đ c l p v i

ho t đ ng c a Ngân hàng

1.4.2 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a M

t n t i và phát tri n, các đ n v bao thanh toán ph i đáp ng các yêu

c u c a th tr ng, do đó nhi u công ty bao thanh toán c a M cung c p t t c các d ch v truy n th ng và không truy n th ng Các d ch v truy n th ng

g m: bao thanh toán, b o đ m tín d ng, d ch v nh thu, tài tr trên c s các kho n ph i thu và kho thành ph m Các d ch v không truy n th ng bao g m:

b o đ m tín d ng khách hàng ch n l c (select customer), qu n lý các kho n

ph i thu, bán buôn các kho n ph i thu, b o đ m v n l u đ ng xu t kh u, tài tr các đ n mua hàng (purchase order financing), tín d ng th Doanh s bao

thanh toán xu t kh u c a M n m 2005 là 174,613,921.02 EUR Tuy nhiên đ n

n m 2009 doanh s bao thanh toán xu t kh u c a th tr ng M là 66,010,743.28 EUR, nguyên nhân s t gi m doanh s là do cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u đã tác đ ng đ n ho t đ ng bao thanh toán

1.4.3 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a Trung Qu c

N n kinh t Trung Qu c có nhi u nét t ng đ ng v i Vi t Nam do cùng

n m khu v c Châu Á, đi u ki n khí h u c ng nh v n hóa Ph ng ông Trong quý IV/2008, kinh t Trung Qu c b t đ u g p khó kh n, thâm h t ngân sách và các kho n vay ngân hàng đ u t ng cao Quan h th ng m i gi a Trung Qu c và các đ i tác khác c ng có nh ng b t đ ng, B tr ng tài chính Hoa K Timothy Geither cáo bu c Trung Qu c duy trì đ ng nhân dân t y u đ kích thích kinh t

T i Trung Qu c, bao thanh toán qu c t đ c th c hi n trên c s mi n truy đòi, trong khi bao thanh toán n i đ a ch y u là th c hi n có truy đòi Các ngành thép, xe đ p, d t may hi n là nh ng khách hàng l n nh t c a bao thanh toán Trung Qu c Các ngân hàng đang tr n tr đ tìm ra m t cách th c t t nh t

đ phát tri n bao thanh toán trong mô hình t ch c c a mình

Theo Ông Jiang Xu, T ng giám đ c Bank of China, ph ng th c t t nh t

đ t ch c d ch v bao thanh toán hi u qu là hình thành phòng bao thanh toán

đ c l p trong ngân hàng ho c công ty con tr c thu c ngân hàng v i đi u ki n tiên quy t là có quy n đ c l p ti n hành các ho t đ ng ti p th và công tác đánh giá tín d ng Doanh s BTTXK n m 2009 c a Bank of China là 296,416,000 EUR và đ n tháng 04/2010 con s này đã đ t đ c 164,322,000 EUR V i

nh ng gì đã đ t đ c trong ho t đ ng BTT qu c t , Bank of China hi n là đ n

v bao thanh toán qu c t m nh nh t t i Trung Qu c

Theo Ông Stanley Ren – Phó Giám đ c, ph trách ho t đ ng bao thanh toán qu c t c a China Merchant Bank, là ngân hàng l n th 02 t i Trung

Qu c đ y m nh ho t đ ng bao thanh toán, China Merchant Bank đã thành

l p công ty bao thanh toán nh m t p trung phát tri n m ng d ch v này, đ ng

th i th ng xuyên th c hi n các khóa trao đ i, đào t o bao thanh toán cùng các chi nhánh đ tri n khai nghi p v Gia nh p FCI n m 2003 v i doanh s ban

đ u là 1,771,435.63 EUR, đ n tháng 04/2010 doanh s BTTXK c a China Merchant Bank đã đ t đ c 12,343,000 EUR t ng g n 7 l n so v i giai đo n

n m 2003 Dù doanh s BTTXK c a China Merchant Bank đ t đ c còn khá khiêm t n so v i Bank of China nh ng c ng cho th y kh n ng phát tri n BTTXK trong th i gian t i c a n v BTT nh p kh u này

1.4.4 Kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán c a Nh t B n

Nh ng n m g n đây, bao thanh toán Nh t B n đ c coi là m t s n ph m cung c p b i các công ty con c a các ngân hàng, ho t đ ng theo các quy đ nh

c a lu t pháp v ngân hàng Qua nh ng cu c sáp nh p m i đây c a các ngân hàng l n Nh t B n, các công ty bao thanh toán c ng đ c tái c c u l i và s

t p trung h n M là th tr ng bao thanh toán xu t kh u l n nh t c a Nh t

B n (31%) Th tr ng l n nh t c a các công ty bao thanh toán Nh t B n Châu Á là Hàn Qu c (8%) và ài Loan (4%) Tuy nhiên, t tr ng trong bao thanh toán nh p kh u là ài Loan (62%), M (14%) S chuy n đ i t các

đi u ki n thanh toán th ng m i trên c s ch ng t truy n th ng nh tín d ng

th , nh thu sang ghi s là m t d u hi u đáng m ng Hi p h i bao thanh toán

Nh t B n m i ch gi i h n ch trao đ i kinh nghi m chuyên môn nên ch a

th t s phát huy vai trò c a mình

1.4.5 Bài h c kinh nghi m đ i v i th tr ng Vi t Nam

T nh ng kinh nghi m ho t đ ng bao thanh toán m t s qu c gia, bài

h c kinh nghi m đ i v i th tr ng Vi t Nam đ c tóm t t nh sau:

Các đ n v bao thanh toán ph i cung c p lo i hình bao thanh toán đ y đ

đ đáp ng t t nh t nhu c u c a khách hàng nh : theo dõi s sách và thu h i

n , b o hi m và tài tr ng tr c Vi c cung c p các d ch v trên m i th hi n

h t vai trò c ng nh b n ch t c a bao thanh toán

Thành l p Công ty bao thanh toán đ ch đ ng trong m i ho t đ ng kinh doanh Tr ng h p thành l p Trung tâm/Phòng/Ban/B ph n tr c thu c đ n v

thì ph i t o m i đi u ki n đ Trung tâm/Phòng/Ban/B ph n đ c đ c l p v

ho t đ ng ti p th và công tác th m đ nh, đánh giá khách hàng bên bán c ng

nh bên mua Vi c thành l p công ty ho c Trung tâm/Phòng/Ban/BP.BTT t o

đi u ki n cho ho t đ ng bao thanh toán phát tri n m t cách đ c l p, ch đ ng

h n trong công tác th m đ nh c ng nh công tác bán hàng

i t ng khách hàng tham gia bao thanh toán là các doanh nghi p v a và

nh vì đây là nh ng khách hàng có nhu c u v n l u đ ng do b chi m d ng

v n b i các bên mua hàng thông qua các đi u kho n tr ch m Ngoài ra, nên

đ nh h ng t p trung phát tri n bao thanh toán vào các ngành ti m n ng có các kho n ph i thu có th i gian b chi m d ng v n t ng đ i dài phù h p v i t p quán mua bán tr ch m c a các doanh nghi p C th m t s ngành có th xem xét nh : vi n thông, đi n l c, d c, giáo d c, d t may, đ g …

Bao thanh toán còn khá m i t i th tr ng Vi t Nam, do đó các đ n v th c

hi n bao thanh toán nên th ng xuyên t ch c các ch ng trình đào t o, nâng cao nghi p v cho các nhân viên trong công tác qu ng bá và ti p th khách hàng do bao thanh toán là s n ph m khá đ c thù T p trung công tác đào t o t i các đ n v kinh doanh có ho t đ ng BTT đ cán b hi u bi t rõ v s n ph m khi chào bán s n ph m đ n v i khách hàng

Bên c nh nh ng kinh nghi m rút ra t các qu c gia thành viên, các đ n v bao thanh toán t i Vi t Nam c ng nên có cách th c tri n khai c a riêng mình

nh th ng xuyên th c hi n các ch ng trình ti p th đ khách hàng nh n th c

đ c l i ích mang l i c a bao thanh toán Ph ng th c mua bán tr ch m càng

ph bi n thì bao thanh toán s có nhi u c h i phát tri n Tuy nhiên, các đ n v bao thanh toán không nên chú tr ng quá vào l i nhu n mà giai đo n đ u nên

t p trung vào vi c m r ng kinh doanh, đa d ng hóa s n ph m, m r ng th

ph n

Ngoài ra, đ b o v các đ n v bao thanh toán trong n c, lu t pháp c n

ch tài ng i mua ph i thanh toán ti n hàng thông qua đ n v bao thanh toán

trong tr ng h p ng i bán tham gia s d ng bao thanh toán nh m h n ch r i

ro đ i v i các t ch c tín d ng trong ho t đ ng bao thanh toán

K T LU N

N i dung ch ng 1 c a Lu n v n trình bày các khái ni m, vai trò và các hình

th c bao thanh toán, ngu n g c c ng nh l i ích đ i v i n n kinh t Bao thanh toán cho chúng ta th y nh ng đi m khác bi t so v i s n ph m tín d ng truy n

th ng, giúp các t ch c tín d ng đa d ng hóa s n ph m, d ch v , góp ph n nâng cao hình nh và uy tín trên th tr ng tài chính

Hi u rõ nh ng ki n th c t ng quan v bao thanh toán cùng v i nh ng kinh nghi m h c t p t các qu c gia có hàng tr m n m phát tri n bao thanh toán trên th

gi i là n n t ng đ các TCTD nghiên c u, xây d ng quy đ nh s n ph m phù h p

v i ho t đ ng th c ti n trong n c

CH NG 2: TÌNH HÌNH HO T NG BAO THANH TOÁN T I NGÂN

HÀNG TMCP Á CHÂU 2.1 T ng quan v l ch s hình thành và quá trình phát tri n c a Ngân hàng TMCP Á Châu

th c v n hành h th ng công ngh ngân hàng lõi là TCBS (The Complete Banking Solution: gi i pháp ngân hàng toàn di n) cho phép t t c chi nhánh và phòng giao d ch n i m ng v i nhau, giao d ch t c th i, dùng chung c s d

li u t p trung

Sau nh ng b c chu n b t n m 1997, ACB đã th c hi n tái c u trúc nh là

m t b ph n c a chi n l c phát tri n trong n a đ u th p niên 2000 (2000 - 2004) C c u t ch c đ c thay đ i theo đ nh h ng kinh doanh và h tr Các

Kh i kinh doanh g m có Kh i Khách hàng cá nhân, Kh i Khách hàng doanh nghi p, Kh i Ngân qu ; các đ n v h tr g m có Kh i Công ngh thông tin,

Kh i Giám sát đi u hành, Kh i Phát tri n kinh doanh, Kh i Qu n tr ngu n l c

và m t s phòng ban do T ng Giám đ c tr c ti p ch đ o Ho t đ ng kinh doanh c a H i s đ c chuy n giao cho S giao d ch (TP.HCM) Vi c tái c u trúc nh m đ m b o tính ch đ o xuyên su t toàn h th ng; s n ph m đ c qu n

lý theo đ nh h ng khách hàng và đ c thi t k phù h p v i t ng phân đo n khách hàng, quan tâm đúng m c vi c phát tri n kinh doanh và qu n lý r i ro

Tháng 05/2005 ACB chính th c gia nh p Hi p h i bao thanh toán qu c t , đánh d u giai đo n quan tr ng trong vi c đ a s n ph m này vào phát tri n t i ACB, kh ng đ nh v th ACB luôn là ngân hàng đi đ u trong vi c đa d ng hóa

s n ph m d ch v , đáp ng t i đa nhu c u c a khách hàng

Trong giai đo n t n m 1997 đ n n m 2009, ACB liên t c nh n đ c nhi u

gi i th ng thu c l nh v c tài chính ngân hàng, tiêu bi u nh : c thi đua c a

Th ng đ c NHNN Vi t Nam (2004), huân ch ng lao đ ng h ng ba c a Ch

t ch n c (2007) c bi t, n m 2009 ACB m r ng m ng l i ho t đ ng lên

đ n 234 chi nhánh và phòng giao d ch trên toàn qu c, là ngân hàng đ u tiên và duy nh t c a Vi t Nam đã nh n đ c t t c các gi i th ng qu c t c a 6 t p chí tài chính ngân hàng uy tín trên th gi i (Asiamoney, Finance Asia, Global Finance, Euromoney, The Asset và The Banker) dành cho các ngân hàng t i Vi t Nam cùng v i huân ch ng lao đ ng h ng nhì do Ch t ch n c trao t ng Các

gi i th ng này kh ng đ nh v th c a ACB v i s t ng tr ng b n v ng và uy tín đ i v i ngành tài chính ngân hàng th gi i trong b i c nh th tr ng ti n t tín d ng th gi i có r t nhi u bi n đ ng

2.1.2 Quá trình phát tri n Ngân hàng TMCP Á Châu

¬ Ngành ngh kinh doanh:

Huy đ ng v n ng n h n, trung và dài h n theo các hình th c ti n g i ti t

ki m, ti n g i thanh toán, ch ng ch ti n g i, ti p nh n v n y thác đ u t , nh n

v n t các t ch c tín d ng trong và ngoài n c, cho vay ng n, trung và dài

h n, chi t kh u th ng phi u, công trái và gi y t có giá; đ u t vào ch ng khoán và các t ch c kinh t ; làm d ch v thanh toán gi a các khách hàng, kinh doanh ngo i t , vàng b c, thanh toán qu c t , bao thanh toán, môi gi i và t v n

đ u t ch ng khoán, l u ký, t v n tài chính doanh nghi p và b o lãnh phát hành, cung c p các d ch v v đ u t , qu n lý n và khai thác tài s n, cho thuê tài chính và các d ch v ngân hàng khác

¬ Tình hình ho t đ ng

i u này đ c th hi n b ng các ch s tài chính tín d ng c a ACB qua

các n m c th nh sau:

Bi u đ : 2.1 Ch s tài chính tín d ng c a ACB qua các n m 2005 – 2009

(Ngu n S li u: Báo cáo th ng niên n m 2009 c a Ngân hàng Á Châu)

T ng tài s n c a ACB liên t c t ng tr ng qua các n m, th hi n quy mô

ho t đ ng c a ACB đ c m r ng, n m 2005 t ng tài s n đ t 24,273 t đ ng

và đ n cu i n m 2009, quy mô t ng tài s n c a ACB đ t 167,881 t đ ng, t ng

h n 7 l n so v i n m 2005

Ngu n v n huy đ ng có xu h ng t ng tr ng qua các n m, tính đ n cu i

n m 2009 ngu n v n huy đ ng đ t 134,502 t đ ng T c đ t ng tr ng v n

huy đ ng luôn đ t m c cao, bình quân trên 50% qua m i n m

K t qu kinh doanh c a ACB luôn th hi n b ng nh ng con s n t ng,

d n cho vay t ng tr ng liên t c qua các n m, t n m 2005 đ n n m 2007

bình quân d n n m sau t ng g n g p đôi so v i n m tr c N m 2008, d n

ch t ng kho ng 9% do tình hình kinh t có nhi u bi n đ ng, chính sách h n

(Ngu n S li u: Báo cáo th ng niên n m 2009 c a Ngân hàng Á Châu)

2.2 Quá trình ho t đ ng và phát tri n bao thanh toán t i ACB

Nghi p v bao thanh toán Vi t Nam b t đ u manh nha t nh ng n m

1990 nh ng ch a có đi u ki n đ phát tri n Nh n th y s c n thi t c a ho t

đ ng bao thanh toán đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam, ngày 06/09/2004,

toán Và mãi đ n đ u n m 2005, bao thanh toán m i chính th c đ c tri n khai

t i Vi t Nam

Vi t Nam, chi nhánh các ngân hàng n c ngoài là nh ng t ch c th c

hi n nghi p v bao thanh toán đ u tiên Deutsche Bank AG là đ n v đ u tiên tri n khai d ch v này vào tháng 01/2005 Ti p đó, là m t s ngân hàng khác

c ng đ ng lo t tri n khai d ch v này, nh Far East National Bank (02/2005), UFJ Bank (03/2005), City Bank (10/2005)…

Hi n nay, s l ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam tri n khai th c hi n

d ch v bao thanh toán đã t ng lên: Ngân hàng K th ng (Techcombank), Ngân hàng Á Châu (ACB), Ngân hàng Ngo i th ng (Vietcombank), Ngân hàng Sài Gòn Th ng Tín (Sacombank), Ngân hàng Ph ng ông (OCB), Ngân hàng Xu t nh p kh u (Eximbank), Ngân hàng Qu c t (VIB), Ngân hàng ông Nam Á (Seabank), Ngân hàng Vi t Á, Ngân hàng Nam Á, Ngân hàng Phát tri n nhà Thành ph H Chí Minh (HDB), Ngân hàng Phát tri n nhà

Hà N i (Habubank), Ngân hàng Hàng h i (MSB)… Trong s này, có 4 ngân hàng tham gia vào FCI: Vietcombank, Techcombank, ACB và Sacombank Tuy nhiên, tháng 04/2006 Sacombank đã chính th c rút tên ra kh i Hi p h i FCI Do còn dè d t trong b c đ u tri n khai nên hi n nay các ngân hàng ch

y u th c hi n d ch v bao thanh toán trong n c có truy đòi

ACB chính th c gia nh p FCI vào tháng 05/2005 Vi c tham gia FCI đã

h tr ACB r t nhi u v m t tài li u, kinh nghi m th c hi n, cách th c v n hành BTT qu c t Thông qua đó, Phòng Thanh toán qu c t (hi n nay đã

đ c đ i thành Trung tâm thanh toán qu c t ) tr c thu c Kh i KHDN c a ACB đã ti n hành nghiên c u các v n b n, quy đ nh chuy n giao t FCI c ng

nh c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam đ th c hi n tri n khai BTT t i ACB (bao g m BTT trong n c và BTT qu c t )

Sau th i gian nghiên c u, ACB đã tri n khai th nghi m BTT trong n c

v i m t s khách hàng bên bán t i hai chi nhánh l n nh : S Giao d ch, Bình

D ng và chính th c thành l p BP.BTT vào tháng 10/2005 nh m đ y m nh

ho t đ ng BTT trong n c và BTT xu t kh u

V i đ nh h ng c a Ban T ng Giám đ c trong vi c kh ng đ nh BTT là

s n ph m t o nên s khác bi t c a ACB so v i các Ngân hàng c nh tranh Do

đó, giai đo n đ u khi chính th c đ c tri n khai, s n ph m đã nh n đ c s

ng h c a Ch t ch H i đ ng qu n tr và Ban T ng Giám đ c trong vi c đ nh hình s n ph m, ph ng pháp ti p c n th tr ng c ng nh k ho ch tri n khai…

So v i k ho ch d n n m 2006 c a Kh i Khách hàng Doanh nghi p là kho ng 8,000 t đ ng thì ch tiêu d n c a BTT n m 2006 còn quá khiêm t n trong đóng góp vào hi u qu ho t đ ng c a Kh i, chi m kho ng 1,2% ch tiêu chung c a Kh i KHDN (ch tiêu n m 2006 là 100 t đ ng đ i v i BTT) Sau

h n m t n m ho t đ ng, n m 2007 v i d n đ t đ c 103 t đ ng, t tr ng đóng góp c a bao thanh toán so v i t ng d n c a Kh i Khách hàng doanh nghi p kho ng 0,7%, b c sang n m 2008 m t n m đ y bi n đ ng c a n n kinh t toàn c u, d n bao thanh toán đ t đ c h n 47 t đ ng s t gi m khá nhi u so v i cùng k n m tr c Tuy nhiên, v i s nhìn nh n c a Ban T ng Giám đ c trong đi u ki n s n ph m còn khá m i t i th tr ng Vi t Nam, các doanh nghi p l i quá quen v i các s n ph m tín d ng truy n th ng nên s n

ph m c n ph i có th i gian đ đ nh hình đ i v i khách hàng N n kinh t d n

h i ph c n m 2009 cùng v i s n l c c a t p th cán b nhân viên c a toàn

h th ng, B ph n bao thanh toán, d n đ t đ c h n 96 t đ ng và đ n tháng 6 n m 2010, d n bao thanh toán đã t ng đ n 157 t đ ng, chi m 0,5%

so v i t ng d n c a Kh i Khách hàng doanh nghi p T tr ng d n bao thanh toán so v i t ng d n c a Kh i KHDN gi m qua các n m, tuy nhiên

đi u này c ng khá h p lý vì t ng d n c a Kh i KHDN bao g m t t c các danh m c s n ph m tín d ng (cho vay, b o lãnh, chi t kh u…) và đây là

nh ng dòng s n ph m truy n th ng còn bao thanh toán v n d là s n ph m khá khác bi t, c n có th i gian đ nh hình đ i v i th tr ng c ng nh doanh nghi p

BTT luôn nh n đ c s quan tâm và ng h c a Ban T ng Giám đ c, v i

t m nhìn chi n l c và s hi u bi t xuyên su t nh ng khó kh n BTT ph i đ i

m t trong th tr ng Vi t Nam hi n nay, Ban T ng Giám đ c luôn kh ng đ nh BTT là s n ph m t o nên s khác bi t c a ACB và là s n ph m không th thi u trong quá trình phát tri n c a Kh i KHDN D ki n k ho ch d n BTT

đ n cu i n m 2010 là 300 t đ ng, chi m kho ng g n 1% trong t ng d n

c a Kh i KHDN là 32,000 t đ ng

2.2.1 C c u t ch c bao thanh toán t i ACB

Ho t đ ng bao thanh toán t i ACB đ c t ch c theo mô hình B ph n bao thanh toán tr c thu c Kh i Khách hàng doanh nghi p, thành l p v i m c đích t ch c qu n lý và bán hàng; nghiên c u và phát tri n s n ph m, d ch v bao thanh toán trên toàn h th ng, bao g m các ch c n ng:

¬ Nghiên c u, thi t k , qu n lý và phát tri n s n ph m, d ch v bao thanh toán

¬ ào t o, h tr các đ n v kinh doanh v quy trình nghi p v s n ph m,

d ch v bao thanh toán

¬ àm phán, h ng d n th c hi n các ch ng trình h p tác v i các đ i tác trong và ngoài n c liên quan đ n s n ph m, d ch v bao thanh toán

L u đ 2.1: C c u t ch c B ph n bao thanh toán - H i s

ng đ u B ph n bao thanh toán là Tr ng B ph n: ch u trách nhi m đi u hành, t ch c th c hi n ch c n ng, nhi m v c a b ph n và ch u trách nhi m

tr c Giám đ c Kh i ho c ng i đ c phân công/ y quy n v m i ho t đ ng

c a b ph n

Giúp vi c cho Tr ng B ph n là các chuyên viên và nhân viên (Công v n s 1664/TCQ -KDN.08 v/v ban hành quy đ nh v ch c n ng, nhi m v và t

ch c c a B ph n bao thanh toán tr c thu c Kh i Khách hàng doanh nghi p)

¬ Bao thanh toán trong n c

Nhóm bên bán hàng:

T ch c, tri n khai ch tiêu kinh doanh bao thanh toán trong n c

Ph i h p, ti p th khách hàng trong n c; thi t l p, duy trì, phát tri n m i quan

h v i khách hàng

Tham gia xây d ng các ch ng trình bán hàng, xây d ng, t ch c th c hi n các ch ng trình ti p th

Xây d ng các quy trình nghi p v đ c bi t cho t ng bên mua hàng

T ch c, lên k ho ch đào t o nghi p v bao thanh toán cho toàn h th ng Tham m u, xây d ng ch tiêu kinh doanh trong t ng th i k

Theo dõi, đánh giá ti n đ th c hi n ch tiêu k ho ch kinh doanh và các

V n hành các ho t đ ng bao thanh toán

Ki m soát, h tr , t v n x lý các nghi p v bao thanh toán phát sinh t i các

đ n v kinh doanh, h ng d n quy trình th c hi n và h ng x lý các phát sinh

¬ Bao thanh toán xu t kh u

Tham m u, xây d ng, t ch c, tri n khai ch tiêu kinh doanh bao thanh toán

xu t kh u

Ph i h p, ti p th khách hàng xu t kh u; thi t l p, duy trì, phát tri n m i quan

h v i khách hàng

Tham gia xây d ng các ch ng trình bán hàng, xây d ng, t ch c th c hi n các ch ng trình ti p th

xu t c i ti n các ti n ích liên quan đ n bao thanh toán xu t kh u

T ch c, lên k ho ch đào t o nghi p v bao thanh toán xu t kh u cho toàn h

th ng

Nhóm công vi c quan h v i các đ n v bao thanh toán nh p kh u (Import Factor – vi t t t là IF) trong bao thanh toán xu t kh u: thu th p thông tin ch n các IF, thi t l p h n m c c a các IF, xin c p h n m c b o đ m thanh toán t các IF, theo dõi thu n , x lý tranh ch p theo đúng t p quán qu c t và pháp

lu t Vi t Nam

So v i các qu c gia nh Nh t, M , HongKong, c c u t ch c ho t đ ng bao thanh toán t i ACB theo mô hình b ph n mà không theo mô hình công ty

đ c l p vì d ch v này còn khá m i t i Vi t Nam khi tri n khai vào n m 2005,

s l ng nhân s am hi u d ch v r t ít và ch a có nhi u kinh nghi m nên trong giai đo n đ u phát tri n s n ph m còn c n nhi u s h tr t các Kh i, Phòng, Ban, Trung tâm (Trung tâm tín d ng doanh nghi p, Kh i nghi p v t ng h p…)

Vì v y, v i chính sách phát tri n c a ACB, vi c thành l p B ph n bao thanh toán là phù h p nh t v i đ nh h ng và k ho ch c a Ban lãnh đ o theo t ng giai đo n

2.2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh bao thanh toán t i ACB

2.2.2.1 Tình hình ho t đ ng bao thanh toán:

B ng 2.2: Tình hình ho t đ ng bao thanh toán t ng tr ng qua các n m

2009

T ng/Gi m (2009/2008)

6T/2010 Tuy t

Phí bao thanh toán 1,287 1,498 211 16.43 1,353 -145 -9.70 2,800

Lãi bao thanh toán 8,223 10,121 1,898 23.08 7,571 -2,550 -25.20 6,200

S bên bán hàng

hi n t i

(Ngu n: B ph n Bao thanh toán – H i s )

Bi u đ 2.2: Doanh s bao thanh toán