1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay hộ nghèo tại chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội Tây Ninh

101 309 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 101
Dung lượng 1,43 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tuy có m t th tr ng ng i nghèo khá đông đúc nh ng ngân hàng Grameen không h ng i ch khách hàng... Trong đó, có 20 xã ti p giáp biên gi i Campuchia.

Trang 1

NGUY N TH M HI N

GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU CHO VAY

H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG

CHÍNH SÁCH XÃ H I TÂY NINH

LU N V N TH C S KINH T

THÀNH PH H CHÍ MINH – N M 2010

Trang 2

NGUY N TH M HI N

GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU CHO VAY

H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG

Trang 3

L I C M N

hoàn thành ch ng trình cao h c c ng nh hoàn t t lu n v n t t nghi p này, tác gi đã nh n đ c s h ng d n, giúp đ và góp ý nhi t tình c a quý th y, cô Khoa sau đ i h c- Tr ng i h c Kinh t TP H Chí Minh c ng nh Ban lãnh

đ o c a Ngân hàng Chính Sách xã h i Chi nhánh t nh Tây Ninh, gia đình, bàn bè

và đ ng nghi p trong c quan

Tr c tiên, tôi xin chân thành cám n các Qúy th y cô Khoa sau đ i h c- Tr ng

i h c Kinh t TP.H Chí Minh đã t n tình truy n đ t ki n th c cho tôi trong

su t th i gian tôi h c t p t i tr ng c bi t, tôi xin g i l i c m n sâu s c đ n

TS Lê Phan Th Di u Th o đã dành nhi u th i gian và tâm huy t nghiên c u,

h ng d n, giúp tác gi hoàn thành lu n v n này

Tôi xin chân thành c m n Ban lãnh đ o c a Ngân hàng Chính Sách xã h i Chi nhánh t nh Tây Ninh và các quý anh, ch đ ng nghi p đã nhi t tình t o m i đi u

ki n thu n l i cho tôi thu th p s li u đ có thông tin giúp cho vi c nghiên c u

Trang 4

L I CAM OAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên c u c a tôi có s h tr t cô

h ng d n và nh ng ng i tôi đã c m n N u có b t k s gian l n nào tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m tr c H i đ ng v k t qu lu n v n c a mình

Tp.H Chí Minh, ngày 16 tháng 9 n m 2010

Tác gi lu n v n

NGUY N TH M HI N

Trang 5

M C L C

TRANG PH BÌA

L I C M N

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG, BI U , S

HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I 1

1.1 Các v n đ c b n v ngân hàng Chính sách Xã h i .1

1.1.1 Khái ni m v NHCSXH 1

1.1.2 Ch c n ng c a NHCSXH 1

1.1.3 Vai trò c a NHCSXH 2

1.2 Các ho t đ ng ch y u c a NHCSXH Vi t Nam 2

1.2.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 3

1.2.2 Ho t đ ng s d ng v n 3

1.2.3 Ho t đ ng d ch v thanh toán và ngân qu 4

1.2.4 Các ho t đ ng khác 4

1.3 T ng quan v cho vay h nghèo .5

1.3.1 M t s khái ni m v nghèo 5

1.3.2 S c n thi t c a ngu n v n tín d ng đ i v i h nghèo 7

1.3.3 Cho vay h nghèo 9

1.3.3.1 Khái ni m 9

1.3.3.2 Ph ng th c cho vay 9

Trang 6

1.3.3.3 c đi m 9

1.3.3.4 Hi u qu cho vay 10

1.3.3.5 Vai trò cho vay h nghèo .15

1.4 Kh o sát th c tr ng cho vay h nghèo trên th gi i 18

1.4.1 Tham kh o mô hình cho vay h nghèo c a ngân hàng Grameen (Bangladesh) 18

1.4.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t nam .22

K t lu n ch ng 1 24

CH NG 2: TH C TR NG CHO VAY H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I T NH TÂY NINH 25

2.1 Khái quát th c tr ng đói nghèo t i t nh Tây Ninh 25

2.1.1 Vài nét v kinh t - xã h i t nh Tây ninh .25

2.1.1.1 i u ki n t nhiên 25

2.1.1.2 i u ki n kinh t - xã h i 25

2.1.2 Th c tr ng đói nghèo t i t nh Tây Ninh 27

2.1.2.1 S l ng, c c u và phân b h đói nghèo tây Ninh 27

2.1.2.2 Nguyên nhân đói nghèo t i Tây Ninh 29

2.2 Khái quát v NHCSXH t nh Tây Ninh 33

2.2.1 S l c v quá trình hình thành và phát tri n 33

2.2.2 Mô hình t ch c 34

2.2.3 Ho t đ ng cho vay c a NHCSXH t nh Tây Ninh 36

2.3 Th c tr ng cho vay h nghèo t i NHCSXH Chi nhánh t nh Tây Ninh 43

2.3.1 V ngu n v n cho vay h nghèo 43

2.3.2 Ph ng th c cho vay h nghèo 46

2.3.3 V ho t đ ng cho vay h nghèo 47

Trang 7

2.4 ánh giá hi u qu cho vay h nghèo 52

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 52

2.4.2 Nh ng t n t i 55

2.4.3 Nguyên nhân c a t n t i 60

K t lu n ch ng 2 62

CH NG 3: GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU CHO VAY H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I T NH TÂY NINH

3.1 M c tiêu ch ng trình X GN Tây Ninh giai đo n 2010 – 2015 63

3.1.1 M c tiêu t ng quát 63

3.1.2 M c tiêu c th 63

3.2 nh h ng ho t đ ng c a Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh giai đo n 2010 – 2015 64

3.3 Gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay h nghèo t i Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh 66

3.3.1 Hoàn thi n m ng l i ho t đ ng 66

3.3.2 V ngu n v n cho vay 69

3.3.3 V ho t đ ng cho vay đ i v i ng i nghèo 71

3.3.4 V k thu t cho vay 76

3.3.5 T ng c ng h th ng ki m tra, giám sát 80

3.4 Các ki n ngh 81

3.4.1 i v i Chính ph 81

3.4.2 i v i c p y ng, chính quy n đ a ph ng các c p t i t nh Tây Ninh 84 3.4.3 Ki n ngh đ i v i NH CSXH Vi t Nam 85

3.4.4 i v i ng i nghèo đ c vay v n 86

K t lu n ch ng 3 87

K T LU N 88 TÀI LI U THAM KH O

Trang 8

H TN H i oàn Thanh niên

HSSV H c sinh- sinh viên

Trang 9

DANH M C CÁC B NG, BI U , S

1 B ng 2.1 S h nghèo t n m 2006-2009 28

2 B ng 2.2 T l h nghèo trong t ng s h (phân tích theo khu v c) 29

3 B ng 2.3 C c u huy đ ng v n c a NHCSXH t nh Tây Ninh 37

4 B ng 2.4 Th c tr ng cho vay c a NHCSXH t nh Tây Ninh t 2006- 2009 38 5 B ng 2.5 C c u ngu n v n cho vay h nghèo c a Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh t 2006- 2009 44

6 B ng 2.6 Tình hình cho vay y thác qua các c p h i đoàn th t i Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh 47

7 B ng 2.7 K t qu cho vay h nghèo c a NHCSXH Chi nhánh t nh Tây Ninh t n m 2006- 2009 52

8 B ng 2.8 T ng tr ng tín d ng h nghèo giai đo n 2006 – 2009 c a Chi nhánh VBSP Tây Ninh 53

9 Bi u đ 2.1: Các nguyên nhân đói nghèo t nh Tây Ninh đ n ngày 31/12/2009 32

10 Bi u đ 2.2: C c u ngu n v n cho vay t i Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh đ n ngày 31/12/2009 39

11 Bi u đ 2.3: C c u ngu n v n cho vay h nghèo t i Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh đ n ngày 31/12/2009 44

12 Bi u đ 2.4 T l n quá h n cho vay h nghèo qua các n m 54

13 S đ 2.1: Mô hình t ch c c a NHCSXH Chi nhánh t nh Tây Ninh 35

14 S đ 2.2: Quy trình th t c xét duy t cho vay h nghèo 50

Trang 10

Trang 11

180/2002/Q -TTg ngày 19 tháng 12 n m 2002 “v vi c ban hành quy ch qu n lý tài chính đ i v i NHCSXH”, ch ng I “ nh ng quy đ nh chung”)

NHCSXH là đ n v h ch toán t p trung toàn h th ng, ch u trách nhi m v các ho t

đ ng tr c pháp lu t; th c hi n b o t n và phát tri n v n; bù đ p chi phí và r i ro

ho t đ ng NHCSXH không ph i tham gia b o hi m ti n g i, có t l d tr b t

bu c b ng 0%, đ c mi n thu và các kho n ph i n p ngân sách Nhà n c

1.1.2 Ch c n ng c a NHCSXH

Trang 12

NHCSXH có ch c n ng t ch c huy đ ng v n trong và ngoài n c có tr lãi c a

m i t ch c và t ng l p dân c ; m tài kho n ti n g i thanh toán cho t t c các khách hàng trong và ngoài n c

NHCSXH có h th ng thanh toán n i b và tham gia h th ng liên ngân hàng trong

n c NHCSXH th c hi n các d ch v ngân hàng v thanh toán và ngân qu nh cung ng các ph ng ti n thanh toán, th c hi n các d ch v thanh toán trong n c,

th c hi n các d ch v thu h , chi h b ng ti n m t và không b ng ti n m t

NHCSXH nh n làm d ch v y thác cho vay t các t ch c qu c t , qu c gia, cá nhân trong n c và ngoài n c theo h p đ ng y thác

1.1.3 Vai trò c a NHCSXH

NHCSXH là m t c quan tài chính c a Chính ph , có nhi m v tri n khai các

ch ng trình cung c p tài chính cho ng i nghèo, doanh nghi p nh và các đ i

t ng chính sách khác nên vai trò nó r t quan tr ng trong vi c gi i quy t vi c làm

nh t là các vùng nông thôn thông qua ngu n v n tín d ng cho các ch ng trình và

d án phát tri n SXKD góp ph n c i thi n thu nh p, nâng cao đ i s ng và v n lên thoát nghèo, th c hi n m c tiêu qu c gia X GN, n đ nh xã h i, tích c c vào vi c

b o v môi tr ng sinh thái NHCSXH ra đ i đã h n ch vi c cho vay n ng lãi nông thôn; là m t công c th c hi n vai trò đi u ti t c a Nhà n c trong n n kinh t

th tr ng đ i v i nh ng đ i t ng đang b thi t thòi nhi u nh t và là m t trong

nh ng đòn b y kinh t quan tr ng, tr c ti p giúp ng i nghèo và các đ i t ng chính sách khác có đi u ki n tham gia phát tri n s n xu t, c i thi n cu c s ng, tr c

ti p góp ph n th c hi n m c tiêu “ Dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch

v n minh”

1.2 Các ho t đ ng ch y u c a NHCSXH Vi t Nam

NHCSXH là m t t ch c tài chính tín d ng tr c ti p th c hi n cho vay v n đ n h nghèo và các đ i t ng chính sách khác, th c hi n huy đ ng ti n g i c a công chúng và th c hi n các d ch v tài chính khác Ho t đ ng c a NHCSXH bao g m:

Trang 13

đ ng ti t ki m trong c ng đ ng ng i nghèo; phát hành trái phi u đ c Chính ph

b o lãnh, ch ng ch ti n g i và các gi y t có giá khác theo quy đ nh c a pháp lu t; vay v n c a các t ch c tài chính, tín d ng trong và ngoài n c; vay ti t ki m B u

đi n, B o hi m xã h i Vi t Nam; vay ngân hàng Nhà n c; đ c nh n các ngu n

v n đóng góp t nguy n không có lãi ho c không hoàn tr g c c a các cá nhân, các

t ch c kinh t , t ch c tài chính, tín d ng và các t ch c chính tr và xã h i (CT&XH), các hi p h i, các t ch c phi Chính ph trong n c và n c ngoài; v n ODA đ c Chính ph giao; v n khác

1.2.2 Ho t đ ng s d ng v n

V n vay t NHCSXH đ c s d ng vào các vi c sau:

- i v i cho vay SXKD, d ch v thì v n vay dùng đ mua s m các l ai v t t , v t nuôi, phân bón, th c n gia súc gia c m…ph c v cho các ngành tr ng tr t ch n nuôi; mua s m các công c lao đ ng nh nh cày, b a, thu c tr sâu; các chi phí thanh toán cung ng lao v nh thuê làm đ t, b m n c, d ch v thú y, b o v th c

v t; đ u t làm các ngành ngh th công trong h gia đình; chi phí nuôi tr ng, đánh

b t, ch bi n th y h i s n; góp v n th c hi n d án SXKD do c ng đ ng ng i lao

đ ng sáng l p và đ c chính quy n đ a ph ng cho phép th c hi n

- i v i cho vay làm m i nhà th c hi n theo t ng ch ng trình, d án c a Chính

ph Cho vay s a ch a nhà thì NHCSXH ch cho vay đ i v i h nghèo s a ch a

l i nhà b h h i, d t nát và v n vay ch y u s d ng vào vi c mua nguyên v t li u xây d ng, chi tr ti n công lao đ ng ph i thuê ngoài

Trang 14

- i v i cho vay đi n sinh ho t thì v n vay đ c s d ng chi tr chi phí l p đ t

đ ng dây d n đi n t m ng chung c a thôn, xã t i h vay nh : c t, dây d n, các thi t b th p sáng; cho vay góp v n xây d ng th y đi n nh , các d án đi n dùng s c gió, n ng l ng m t tr i, máy phát đi n cho m t nhóm h gia đình n i ch a có

đi n l i qu c gia

- i v i cho vay n c s ch và v sinh môi tr ng thì nh ng n i ch a có d án t ng

th phát tri n n c s ch cho vay làm gi ng khoan, gi ng kh i, xây b l c n c…, cho vay làm h xí

- Cho vay gi i quy t m t ph n nhu c u thi t y u v h c t p nh các chi phí cho h c

t p: h c phí, mua s m các thi t b ph c v h c t p (sách, v , bút, m c…)

1.2.3 Ho t đ ng d ch v thanh toán và ngân qu

Ho t đ ng d ch v thanh toán và ngân qu c a NHCSXH g m: cung ng các

ph ng ti n thanh toán, th c hi n d ch v thanh toán trong n c, th c hi n d ch v thu h và chi h , th c hi n d ch v thu và phát ti n m t cho khách hàng, t ch c h

th ng thanh toán n i b , các d ch v khác theo quy đ nh c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c

d ng đ i v i h nghèo, đ c đi m cho vay h nghèo khác cho vay thông th ng nh

th nào?

Trang 15

1.3 T ng quan v cho vay h nghèo

1.3.1 M t s khái ni m v nghèo

¬ Khái ni m v nghèo

Theo WHO, ng i nghèo là ng i có thu nh p h ng n m ít h n m t n a m c thu

nh p bình quân trên đ u ng i hàng n m (Per Capital incomme) c a qu c gia

M t s quan đi m khác cho r ng nghèo đ c đ nh ngh a d a vào hoàn c nh xã h i

c a cá nhân, nghèo không ch đ n thu n là m c thu nh p th p mà còn thi u th n trong vi c ti p c n d ch v , nh giáo d c, v n hóa, thu c men, không ch thi u ti n

m t, thi u nh ng đi u ki n t t h n cho cu c s ng mà còn thi u th ch kinh t th

tr ng hi u qu , trong đó có các th tr ng đ t đai, v n và lao đ ng c ng nh các

th ch Nhà n c đ c c i thi n có trách nhi m gi i trình và v n hành trong khuôn

kh pháp lý minh b ch c ng nh m t môi tr ng kinh doanh thu n l i M c nghèo còn là tình tr ng đe d a b m t nh ng ph m ch t quý giá, đó là lòng tin và lòng t

tr ng

Vi t Nam, Chính ph đã th a nh n đ nh ngh a chung v đói nghèo do H i ngh

ch ng đói nghèo khu v c Châu Á- Thái Bình D ng do ESCAP (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific) t ch c t i Bangkok, Thái Lan tháng 09/1993: “ Nghèo là tình tr ng m t b ph n dân c không đ c h ng và th a mãn các nhu c u c b n c a con ng i mà nh ng nhu c u này đã đ c xã h i th a nh n tùy theo trình đ phát tri n kinh t - xã h i và phong t c t p quán c a đ a ph ng”

¬ Khái ni m nghèo đ c xem xét hai góc đ nghèo

• Th nh t là nghèo tuy t đ i

có cái nhìn t ng quan v các v n đ c a các n c đang phát tri n, Robert McNamar, c u Giám đ c c a Ngân hàng Th gi i, đã đ a ra khái ni m nghèo tuy t

đ i Ông đ nh ngh a khái ni m nghèo tuy t đ i nh : “Nghèo m c đ tuy t đ i

s ng ranh gi i ngoài cùng c a t n t i Nh ng ng i nghèo tuy t đ i là nh ng

Trang 16

ng i ph i đ u tranh đ sinh t n trong các thi u th n t i t và trong tình tr ng b bê

và m t ph m cách v t quá s c t ng t ng mang d u n c a c nh ng may m n

c a gi i trí th c chúng ta”

Ngân hàng Th gi i xem thu nh p 1 USD/ngày theo s c mua t ng đ ng c a đ a

ph ng so v i USD th gi i đ tho mãn nhu c u s ng nh là chu n t ng quát cho

n n nghèo tuy t đ i Trong nh ng b c sau đó các ranh gi i nghèo tuy t đ i (chu n) cho t ng đ a ph ng hay t ng vùng đ c xác đ nh, t 2 USD cho châu M

La tinh và Carribean đ n 4 USD cho nh ng n c ông Âu cho đ n 14,4 USD cho

nh ng n c công nghi p

i v i Vi t Nam, Chính ph Vi t Nam đã b n l n nâng m c chu n nghèo trong

th i gian t 1993 đ n cu i n m 2005 Theo Quy t đ nh s 143/2001/Q -TTg c a

Th t ng Chính ph ngày 27 tháng 9 n m 2001, trong đó phê duy t “Ch ng trình

m c tiêu qu c gia X GN giai đo n 2001-2005” theo đó nh ng h gia đình có thu

nh p bình quân đ u ng i khu v c nông thôn mi n núi và h i đ o t 80.000

đ ng/ng i/tháng (960.000đ/ng i/n m), khu v c nông thôn đ ng b ng nh ng h gia đình có thu nh p bình quân đ u ng i t 100.000 đ ng/ng i/tháng (1.200.000

đ ng/ng i/n m), khu v c thành th nh ng h có thu nh p bình quân đ u ng i t 150.000 đ ng/ng i/tháng (1.800.000 đ ng/ng i/n m) tr xu ng là nghèo Chu n nghèo ban hành n m 2005 đ c áp d ng cho giai đo n 2006-2010 Theo chu n này thì h nghèo là nh ng h có thu nh p bình quân d i 200 nghìn đ ng/ng i/tháng

đ i v i khu v c nông thôn và d i 260 nghìn đ ng/ng i/tháng đ i v i khu v c

thành th (Theo Quy t đ nh s 170/2005/Q -TTg c a Th t ng Chính ph ngày 08 tháng 7 n m 2005)

• Th hai là nghèo t ng đ i

Trong nh ng xã h i đ c g i là th nh v ng, nghèo đ c đ nh ngh a d a vào hoàn

c nh xã h i c a cá nhân Nghèo t ng đ i có th đ c xem nh là vi c cung c p không đ y đ các ti m l c v t ch t và phi v t ch t cho nh ng ng i thu c v m t s

Trang 17

t ng l p xã h i nh t đ nh so v i s sung túc xã h i đó Nghèo t ng đ i có th là khách quan, t c là s hi n h u không ph thu c vào s c m nh n c a nh ng ng i trong cu c Ng i ta g i nghèo t ng đ i ch quan khi nh ng ng i trong cu c c m

th y nghèo không ph thu c vào s xác đ nh khách quan Bên c nh vi c thi u s cung c p v t ch t t ng đ i, vi c thi u th n tài nguyên phi v t ch t ngày càng có

t m quan tr ng Vi c nghèo đi v v n hóa- xã h i, thi u tham gia vào cu c s ng xã

h i do thi u h t v t ch t m t ph n đ c các nhà xã h i h c xem nh là m t thách

th c xã h i nghiêm tr ng

1.3.2 S c n thi t c a ngu n v n tín d ng đ i v i h nghèo

ói nghèo là m t v n đ kinh t - xã h i có tính toàn c u, là s th hi n tính công

b ng trong phân ph i và chuy n t i các thành qu v phát tri n kinh t đ n vi c c i thi n ch t l ng cu c s ng cho m i ng i dân, đ đ m b o công b ng xã h i thì

m c tiêu X GN không ch có Vi t Nam mà h u h t t t c các n c trong khu v c

và th gi i đ u ph i chú ý th c hi n công cu c X GN B i vì nghèo đói không ch làm cho hàng tri u ng i không có c h i đ c h ng th thành qu v n minh ti n

b c a loài ng i mà còn gây ra nh ng h u qu nghiêm tr ng v v n đ kinh t - xã

h i đ i v i s phát tri n, s tàn phá môi tr ng sinh thái N u v n đ không đ c

gi i quy t thì không m t m c tiêu nào mà c ng đ ng qu c t c ng nh qu c gia

đ nh ra t ng tr ng kinh t , c i thi n đ i s ng, hoà bình n đ nh, đ m b o quy n con

ng i đ c th c hi n c bi t t i Vi t Nam, quá trình chuy n sang kinh t th

tr ng v i xu t phát đi m nghèo nàn và l c h u thì tình tr ng đói nghèo càng không

th tránh kh i Theo s li u th ng kê m i nh t, hi n nay c n c có kho ng trên hai tri u h nghèo đói, chi m 11% t ng s h trong c n c S h này th ng t p trung vào nh ng ng i thi u v n và k thu t làm n N u nh h có v n v i s c lao đ ng

s n có và kh n ng lao đ ng thì h s thay đ i đ c cu c s ng c a chính b n thân

h , sau đó là kinh t đ t n c

Nh v y c p tín d ng cho ng i nghèo tr c h t là th c hi n m c tiêu xã h i

X GN s h n ch đ c các t n n xã h i, t o s n đ nh công b ng xã h i, góp

Trang 18

ph n thúc đ y phát tri n kinh t B i vì khi h có đ c ngu n v n, có trình đ k thu t s t o ra thu nh p, t đó làm t ng s c mua, khuy n khích s n xu t phát tri n

Do đó, h tr v n cho ng i nghèo là m t t t y u khách quan N n kinh t có t ng

tr ng n u không có các chính sách và ch ng trình, d án v X GN nhanh và b n

v ng thì các h gia đình không th thoát nghèo đ c a s h s ng b ng ngh nông nên h t v mùa thì h l i th t nghi p, làm m t mùa không th nuôi s ng h c n m, chính vì v y th ng xuyên có tình tr ng nhi u ng i nông dân ra thành ph , t nh l n

ki m s ng v i hy v ng góp ph n t ng thêm thu nh p H không th v n lên t

m nh đ t n i h sinh s ng, do nông thôn không có vi c làm, vì v y hi n nay thành ph dân c r t đông, trong khi vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa…dân c

th a th t, thiên tai th ng xuyên x y ra làm mùa màng th t bát có khi m t tr ng,

d ch b nh trong th i gian g n đây xu t hi n liên t c làm cho hàng lo t gia súc, gia

c m ch t vô s k d n đ n cái nghèo c đeo bám theo h V a thoát nghèo n m nay thì n m sau l i tái nghèo tr l i

Ngày nay, gi i quy t v n đ đói nghèo thành nhi m v tr ng tâm, quan tr ng c a đ t

n c Vi t Nam Th hi n ch trong nh ng n m g n đây Chính ph không ng ng quan tâm th c hi n các ch ng trình qu c gia v X GN thông qua thành l p NHCSXH, các ch ng trình tài chính quy mô nh …K t qu đã mang l i nhi u hi u

qu thi t th c, đ i s ng nhân dân luôn đ c c i thi n Tuy nhiên đ n th i đi m hi n

t i không ít ng i nghèo v n ch a th ti p c n v i ngu n v n này, do thi u thông tin, thi u công c và ph ng h ng c i thi n cu c s ng C ng không ngo i tr m t

s n i các ch ng trình X GN qu c gia tri n khai không hi u qu Chính vì v y, h

tr v n cho ng i nghèo, h ng h làm giàu trên mãnh đ t c a chính h đ th c

hi n m c tiêu X GN là m i quan tâm l n nh t c a ng và Nhà n c, đ c đ t thành m t nhi m v chi n l c trong quá trình th c hi n đ ng l i đ i m i đi

t i m t xã h i “ công b ng, dân ch , v n minh” mà ng ta đã đ ra Chúng ta c n

có bi n pháp h tr v n cho ng i nghèo nh th nào sao cho có hi u qu thi t th c

và ngu n v n ph i đ c chuy n t i đ n đúng đ i t ng th h ng, đ ng th i

Trang 19

khuy n khích nhân dân làm giàu theo pháp lu t, di n h nghèo ngày càng thu h p,

đ c bi t là thu h p kho ng cách gi a nh ng ng i giàu và ng i nghèo trong m t

xã h i

1.3.3 Cho vay h nghèo

1.3.3.1 Khái ni m

Theo Ngh nh s 78/2002/N -CP ngày 04 tháng 10 n m 2002 c a Chính ph v tín d ng d ng đ i v i ng i nghèo thì cho vay h gia đình nghèo là vi c s d ng các

ngu n l c tài chính do Nhà n c huy đ ng đ cho ng i nghèo vay u đãi ph c v SXKD, t o vi c làm, c i thi n đ i s ng; góp ph n th c hi n ch ng trình m c tiêu

qu c gia X GN, n đ nh xã h i ây là kho n tín d ng ph i hoàn tr g c và lãi trong m t th i gian nh t đ nh tùy theo t ng ngu n v n vay

1.3.3.2 Ph ng th c cho vay

Vi c cho vay c a NHCSXH đ c th c hi n theo ph ng th c y thác cho các t

ch c tín d ng, t ch c CT&XH theo h p đ ng y thác ho c tr c ti p cho vay đ n

ng i vay Cho vay đ i v i ng i nghèo c n c vào k t qu bình xét c a T ti t

ki m và vay v n (TK&VV) T TK&VV là t ch c do các t ch c CT&XH ho c

c ng đ ng dân c t nguy n thành l p trên đ a bàn chính c a xã, đ c y ban nhân dân c p xã ch p thu n b ng v n b n Ho t đ ng c a T TK&VV do NHCSXH

h ng d n

1.3.3.3 c đi m

Cho vay h nghèo có nhi u đi m khác bi t so v i cho vay thông th ng là nó không

ph i th ch p tài s n và đ c mi n l phí làm th t c vay v n nh ng ph i là thành viên t TK&VV, đ c t bình xét, l p thành danh sách đ ngh vay v n có xác nh n

c a UBND c p xã và ph i có tên trong danh sách h nghèo xã (ph ng, th tr n)

s t i theo chu n h nghèo do B Lao đ ng- Th ng binh và xã h i (BL TB&XH) công b t ng th i k Ng i vay ti n có th ti p t c vay l i nhi u l n khi tr h t n

c và đ c nâng v n khi h vay có nhu c u đ s n xu t, ch n nuôi , n u ch a thoát

Trang 20

nghèo i v i cho vay ng n h n (t 1 n m tr xu ng) đ c cho vay l u v nhi u

k khi đ n h n Ng i vay có th cùng lúc vay nhi u ch ng trình tín d ng khác nhau và đ c u đãi v lãi su t (lãi su t cho vay th p h n lãi su t th tr ng)

Cho vay h nghèo không d a vào vi c đánh giá s h u v t ch t c a m t con ng i

mà nó d a trên vi c đánh giá n ng l c c a m t con ng i M c tiêu bao quát cho vay thông th ng là làm t ng h t m c l i nhu n M c tiêu cho vay h nghèo là đem

l i d ch v tài chính cho h , đ giúp h v t qua đói nghèo, t o ra thu nh p và v ng

ch c tài chính, c i thi n đ i s ng, góp ph n th c hi n ch ng trình m c tiêu qu c gia X GN và vi c làm, n đ nh xã h i ó là m c tiêu t ng h p, t t m nhìn kinh t

và xã h i

i v i các Ngân hàng Th ng m i ho t đ ng vì m c tiêu l i nhu n thì khách hàng

c a h là t t c m i ng i có nhu c u và đ đi u ki n Còn đ i v i NHCSXH thì khách hàng c a h là nh ng ng i nghèo, cho vay h nghèo đ góp ph n th c hi n

ch ng trình X GN Do đó ngu n v n cho vay có hi u qu là m t v n đ mà NHCSXH r t quan tâm

¬ Khái ni m

Hi u qu tín d ng h nghèo xét trên các khía c nh:

- Th c hi n bình xét dân ch , công khai, v n đ n đ y đ , đúng đ a ch h nghèo c n vay v n (h nghèo có s c lao đ ng, có kh n ng SXKD nh ng thi u v n) và đ c

s d ng đúng m c đích

Trang 21

- Quy mô tín d ng: quy mô tín d ng đ i v i h nghèo đ c th hi n t tr ng d n tín d ng đ i v i h nghèo, doanh s cho vay, thu n , s ti n vay đ i v i m t h T

tr ng d n cao, doanh s cho vay, thu n l n th hi n ho t đ ng tín d ng ngân hàng đã đáp ng t t nhu c u v n cho h nghèo

- Ch t l ng tín d ng: ch t l ng tín d ng đ i v i h nghèo th hi n m c đ an toàn tín d ng, kh n ng hoàn tr và hi u qu s d ng v n tín d ng c a ng i vay

N u t l n quá h n trong t ng d n h nghèo th p, cho th y các kho n tín d ng

đ i v i h nghèo an toàn, lành m nh T l n quá h n cao, ph n nh s r i ro các kho n tín d ng

- Kh n ng b o toàn v n: khi ngân hàng cho h nghèo vay v n đ phát tri n SXKD Ngân hàng tính toán đ c kh n ng thu h i v n (c g c và lãi), sau khi tr các chi phí thì v n có lãi T đó ngân hàng có th duy trì và m r ng ho t đ ng ph c v c a mình

- M c đ đáp ng nhu c u v n h p lý cho h nghèo, h tr h nghèo phát tri n kinh

t , t ng thu nh p v n lên thoát kh i đói nghèo, hoà nh p c ng đ ng

- S h nghèo thoát kh i đói nghèo nh vay v n, s vi c làm đ c gi i quy t thông qua vay v n NHCSXH

¬ Tiêu chí đánh giá hi u qu cho vay h nghèo

Hi u qu tín d ng là m t ch tiêu t ng h p đ c đánh giá liên quan đ n l i ích c a khách hàng vay v n, ngân hàng và n n kinh t - xã h i Trong lu n v n này chúngtôi xin đi sâu đánh giá c th v hi u qu cho vay h nghèo c a NHCSXH

- Hi u qu kinh t

i v i h nghèo, hi u qu cho vay c a ngân hàng đ i v i h nghèo đ c th hi n doanh s vay, tr g c, lãi đúng h n, t l n quá h n th p, r i ro trong s d ng v n

th p Vi c s d ng v n c a h nghèo vào SXKD nh th nào? N u l i nhu n thu

đ c sau khi tr h t chi phí mà có lãi thì đánh giá hi u qu s d ng v n cao và

Trang 22

ng c l i n u vay v n v SXKD thua l thì hi u qu th p, th m chí m t v n Có nhi u tr ng h p vay v n ngân hàng v ch n nuôi, tr ng tr t, tuy đã tr h t n cho ngân hàng đúng k h n, nh ng v n b đánh giá là hi u qu th p vì ngu n đ tr n cho ngân hàng ph i đi vay ch khác, ch không ph i t ngu n thu nh p c a ng i vay Cho nên, n u ch nhìn m t m t tr n c a h vay cho ngân hàng đ đánh giá h vay s d ng v n có hi u qu là ch a đ

Hi u qu cho vay h nghèo c ng đ c đánh giá thông qua tiêu chí t su t l i nhu n,

n u t su t l i nhu n đ c t ng lên; m c s ng h nghèo đ c c i thi n t t, s h thoát nghèo b n v ng, v n lên thành h giàu thì hi u qu tín d ng t t; t l h nghèo đ c vay v n, đây là ch tiêu đánh giá v m t l ng đ i v i công tác tín

d ng T l này càng cao, m t m t th hi n ngu n v n tín d ng l n đ ph c v h nghèo M t khác, đánh giá kh n ng SXKD c a h nghèo ngày càng l n, ngu n v n

có hi u qu (n u s d ng v n không hi u qu , thì h nghèo s không có nhu c u vay)

T ng s h nghèo đ c vay v n

T l h nghèo

đ c vay v n = T ng s h nghèo trong danh sách X 100%

Lu k s h thoát nghèo l n, c ng là m t tiêu chí đ đánh giá hi u qu tín d ng đ i

v i h nghèo qua c m t th i gian

Trang 23

Th hai, ch t l ng tín d ng d a vào các tiêu chí nh t l n quá h n, t l s d ng

v n sai m c đích Các tiêu chí này đ c xác đ nh theo công th c:

t i m t th i đi m nh t đ nh (th ng là cu i tháng, cu i quý, cu i n m) Trong kinh

t th tr ng, n quá h n đ i v i ngân hàng là khó tránh kh i, v n đ là làm sao đ

gi m thi u n quá h n Nh ng ngân hàng có t l n quá h n th p đ c đánh giá

ch t l ng tín d ng t t, hi u qu tín d ng cao và ng c l i

T l s d ng v n sai m c đích Ng i vay s d ng v n đúng m c đích đã tr thành nguyên t c quan tr ng c a ngân hàng nói chung Tuy v y, trong th c t đã không ít khách hàng s d ng v n sai m c đích đã cam k t v i ngân hàng, v i đ ng c thi u lành m nh và do đó d b r i ro; trong tr ng h p này ng i ta g i là r i ro đ o đ c

Trang 24

Nh ng kho n vay b s d ng sai m c đích ph n l n đ u không đem l i nh hi u qu kinh t xã h i nh mong mu n c a ngân hàng

Th ba, kh n ng sinh l i NHCSXH là m t TCTD Nhà n c, ho t đ ng không vì

m c đích l i nhu n, th c hi n chính sách tín d ng u đãi đ i v i ng i nghèo và các

đ i t ng chính sách khác, nh ng ph i b o toàn v n th c hi n t t v n đ này thì NHCSXH cho h nghèo vay v n ph i thu h i đ y đ c g c và lãi đúng h n, h n ch

th p nh t v r i ro x y ra

Th t , đáp ng nhu c u v n h p lý cho h nghèo N u ngu n v n c a ngân hàng đáp ng đ y đ , k p th i nhu c u v n ngày càng t ng c a h nghèo thì đ c đánh giá hi u qu c a NHCSXH đ i v i tín d ng h nghèo cao và ng c l i

Th n m, th t c ph i đ n gi n, thu n l i, cung c p nhanh chóng, gi m b t các phí

y thác trong ho t đ ng tín d ng nh phí y thác cho các t ch c h i nh HPN, HND, HCCB, H TN các c p, đ ng th i t ng phí hoa h ng cho các t tr ng t TK&VV B i vì t tr ng t TK&VV là ng i tr c ti p thu lãi đ n t ng h vay, đôn đ c thu n khi đ n h n, n u phí hoa h ng cho t tr ng t TK&VV th p thì h không làm h t kh n ng c a mình T đó làm cho hi u qu cho vay th p Các phí này đ c xác đ nh theo công th c:

Phí y thác cho các t ch c h i = T ng s lãi th c t thu đ c x 0.045/lãi su t

Phí hoa h ng cho t tr ng t TK&VV = T ng s lãi thu đ c x 0,085/lãi su t

- Hi u qu xã h i

i v i h nghèo, t o vi c làm cho ng i lao đ ng, t đó t o thêm ngu n thu nh p cho gia đình và xã h i, góp ph n h n ch t n n xã h i, n đ nh tr t t chính tr và an toàn xã h i; gi m b t tình tr ng cho vay n ng lãi, góp ph n thay đ i b m t đ i s ng nhân dân nông thôn T o ni m tin c a nhân dân đ i v i ng và Nhà n c Th hi n

s quan tâm c a ng và Nhà n c đ i v i h nghèo

Trang 25

i v i ngân hàng, n u hi u qu tín d ng cao, ngân hàng s có thêm đi u ki n đ

ph c v t t h n nhu c u vay v n c a các đ i t ng T đó s góp ph n thúc đ y kinh t , xã h i c a đ a ph ng phát tri n ây chính là s t n t i và phát tri n b n

v ng c a NHCSXH

1.3.3.5 Vai trò cho vay h nghèo

Tín d ng là công c đ ngân hàng th c hi n trung gian tài chính đ a ngu n v n đ n

ng i nghèo đ th c hi n m c tiêu tiêu qu c gia nên nó có vai trò r t quan tr ng

¬ T o đ ng l c giúp ng i nghèo và các đ i t ng chính sách khác v t qua khó kh n thoát nghèo

Trong xã h i ng i nghèo đói do nhi u nguyên nhân nh đông con, l i bi ng lao

đ ng, già y u, thiên tai d ch b nh, thi u ph ng ti n s n xu t, ch n nuôi, chính sách

c a Nhà n c, do thi u ki n th c trong SXKD ho c ng i nghèo có các k n ng mà

ch a đ c t n d ng h t H hoàn toàn có kh n ng phát tri n kinh t , SXKD, t đó gia t ng cu c s ng gia đình khi đ c ti p c n các ngu n v n v i m t c ch cho vay thích h p và linh ho t, h không ph i là nh ng ng i không có kh n ng làm n, h coi tr ng vi c đ c ti p c n tín d ng và h ch p nh n c ch lãi su t sòng ph ng

nh các đ i t ng vay khác, th m chí h t nguy n tr thêm đ đ c vay Ý th c

v n lên thoát nghèo c a h là r t l n, ti m n ng c a h đ c khai thác và có c ch cung c p d ch v tài chính thích h p cho h thì nh t đ nh h s thoát nghèo thành công và ti n đ n cu c s ng trung bình và khá gi trong t ng lai Trong th c t b n

ch t c a ng i nông dân Vi t Nam là c n cù, ti t ki m nh ng nghèo đói ch y u là

do thi u v n đ mua v t li u, cây gi ng, con gi ng, phân bón đ s n xu t, thâm canh

t o ra n ng su t và s n ph m hàng hóa, t ng thu nh p c i thi n cu c s ng Vì v y

đ i v i h v n là đi u ki n quan tr ng nh t, là đ ng l c giúp h v t qua khó kh n

đ thoát nghèo

¬ Góp ph n h n ch tình tr ng cho vay n ng lãi

Trang 26

Trong cu c s ng không th đo l ng tr c đ c s khó kh n, túng thi u nh t là

ng i nghèo do hoàn c nh b t bu c nào đó, ví d nh h ph i chi dùng cho s n

xu t, chi phí cho con em đi h c, duy trì cu c s ng c a h …, h ph i đi vay, m c dù

v i lãi su t quá cao h c ng ph i đi vay đ trang tr i cu c s ng c a h Chính vì v y cho vay ng i nghèo (nh t là nông thôn) đã h n ch và đi đ n xóa b tình tr ng cho vay n ng lãi

¬ Giúp ng i nghèo nâng cao ki n th c ti p c n v i th tr ng

Dù vay v i lãi su t u đãi nh ng h ph i tr g c khi đ n h n nên khi nh n v n vay,

ng i vay ph i tính toán ch n nuôi con gì, tr ng cây gì, làm ngh gì…và làm nh

th nào đ có hi u qu kinh t , n u không tính toán k thì không th tr n i s ti n vay khi đ n h n, đa s tâm lý ng i nghèo h r t s n , nh t là n c a Nhà n c Chính vì v y h luôn h c h i v k thu t s n xu t, khuy n nông, khuy n lâm, khuy n ng , tìm tòi trao đ i kinh nghi m các gia đình khác trong nông thôn, h c h i kinh nghi m trong công tác qu n lý kinh t a s ng i nghèo t o ra s n ph m hàng hóa thông qua vi c trao đ i trên th tr ng làm cho h ti p c n đ c v i n n kinh t th tr ng m t cách tr c ti p

¬ Góp ph n vào vi c chuy n đ i c c u kinh t nông nghi p nông thôn, th c

hi n phân công l i lao đ ng

m t n n s n xu t hàng hóa có hi u qu đòi h i s d ng v n vay ph i g n li n v i chuy n giao ti n b khoa h c k thu t, khuy n nông, khuy n lâm, khuy n ng …, đó

là v n đ c t lõi hi n nay trong l nh v c nông thôn Th c ch t là t ch c l i s n su t , chuy n d ch c c u mùa v , cây tr ng, v t nuôi, đ a các lo i gi ng m i có n ng

su t cao vào áp d ng trong th c ti n s n xu t và ph i đ c th c hi n trên ph ng

di n r ng Thông qua chuy n ngu n v n đ u t vào khu v c nông thôn v a t o vi c làm trong nông nghi p là khâu đ t phá r t quan tr ng gi i quy t đ c s lao đ ng

th t nghi p l n hi n nay, t o ra nh ng s n ph m có giá tr kinh t cao và tham gia

xu t kh u…, đi u đó góp ph n vào vi c phân công l i lao đ ng trong nông nghi p

Trang 27

và lao đ ng xã h i, tr c ti p góp ph n vào vi c chuy n d ch c c u kinh t nông thôn thông qua áp d ng ti n b khoa h c k thu t vào s n xu t, t o ra các ngành, ngh , d ch v m i trong nông nghi p nông thôn hi n nay

¬ Góp ph n nông thôn gi m cách bi t giàu nghèo trong xã h i

th c hi n th ng l i s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c vì m c tiêu dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch , v n minh Vi c X GN g n v i xây d ng nông thôn m i hi n nay là m t ch tr ng, chính sách l n c a ng và Nhà n c nh m th c hi n t ng tr ng b n v ng g n v i b o đ m công b ng và ti n

b xã h i

Tình hình nông thôn hi n nay đã có b c phát tri n m i, song bên c nh đó v n còn nhi u khó kh n trong phát tri n kinh t nông nghi p nông thôn Vì v y ngu n v n cho vay ng i nghèo trong th i gian qua đã đ c tri n khai, ph i h p ch t ch gi a các t ch c tín d ng, các t ch c CTXH đã có tác d ng t ng c ng hi u l c qu n lý

c a c p y, chính quy n trong ch đ o kinh t đ a ph ng t o ra s g n bó gi a

h i viên, đoàn viên v i các t ch c h i nh HND, HPN, HCCB, H TN, đoàn th

c a mình ây c ng là d p đ anh ch em trao đ i, giao l u, h c h i kinh nghi m l n nhau trong ch n nuôi, tr ng tr t, chuy n đ i gi ng cây tr ng v t nuôi, t o ra nh ng ngành ngh ph , nghi p v qu n lý v n, chuy n giao KHKT, kinh nghi m qu n lý kinh t c a gia đình, quy n l i kinh t c a các t ch c h i đ i v i h i viên thông qua

vi c vay v n Thông qua t TK&VV đã thông tin, tuyên truy n v chính sách tín

d ng u đãi c a ng và Nhà n c đ i v i h nghèo, t o đi u ki n đ nh ng ng i vay v n có cùng hoàn c nh ti p c n đ c ngu n v n tín d ng u đãi Qua sinh ho t

t TK&VV tình làng ngh a xóm đ c phát huy, cùng h tr nhau trong sinh ho t và

đ i s ng, làm quen v i các ho t đ ng tín d ng, vay v n giúp h nghèo đ i m i cách ngh , cách làm, h ng đ u t , bi t tính toán l i ích kinh t t v n mang l i, ti t ki m trong chi tiêu, tìm tòi h c h i kinh nghi m v s n xu t và ch n nuôi…, các gia đình khác trong nông thôn, ph bi n các ti n b KHKT, đ cùng nhau phát tri n kinh t

h gia đình đ ng đ u, xóa đ c đói, gi m đ c nghèo, đ a đ i s ng v t ch t và tinh

Trang 28

th n c a ng i dân ngày càng đ c nâng cao Nh ngu n v n u đãi c a NHCSXH cho vay đ i v i h nghèo, nên đã làm thay đ i đ i s ng kinh t nông thôn, gi

v ng an ninh, tr t t xã h i, h n ch đ c nh ng m t tiêu c c, t o ra m t b m t

m i trong đ i s ng nông thôn và kinh t - xã h i, góp ph n xây d ng khu v c nông thôn ngày càng giàu đ p

1.4 Kh o sát th c tr ng cho vay h nghèo trên th gi i

1.4.1 Tham kh o mô hình cho vay h nghèo c a ngân hàng Grameen (Bangladesh)

Bangladesh là m t n c nông nghi p l c h u, di n tích t nhiên g n 143 nghìn cây

s vuông, thu c nhóm n c nghèo nh t th gi i, dân s kho ng 120 tri u ng i ,

g p 1.5 l n dân s Vi t nam Trong đó, 80% dân s sinh s ng nông thôn Dân trí

th p, nhi u ng i mù ch Balangdesh là n c đ ng b ng, thiên tai th ng xuyên

x y ra nh : bão, l l t và h n hán Do đó, đ i s ng c a đa s nông dân r t thi u

th n, vi c cho vay n ng lãi th nh hành nông thôn Trong khi đó Nhà n c Bangladesh thành l p m t y ban qu c gia ki m soát th tr ng ti n t , th tr ng

ch ng khoán, lãi su t, t giá ti n t , nh ng không th nào bu c các TCTD nêu trên cho nông dân vay, nh t là nông dân nghèo vay v n

Ngân hàng Grameen do giáo s YUNUS và các c ng s c a ông tr ng i h c kinh t Qu c gia sáng l p t n m 1976 và đ c Chính ph Bangladesh cho phép

ho t đ ng Là ngân hàng chuyên ph c v ng i nghèo, ho t đ ng nh m t ngân hàng th ng m i c ph n t bù đ p đ c chi phí, đ c Chính ph cho phép ho t

đ ng theo lu t riêng và không b chi ph i b i lu t tài chính- ngân hàng

H th ng ngân hàng Grameen g m: Ngân hàng Trung ng, tr s t i th đô Datka,

Trang 29

tâm tín d ng có ít nh t 10 t tín d ng M i t tín d ng có 5 thành viên, m t thành viên làm t tr ng Nông dân nghèo mu n đ c vay ti n ngân hàng Grameen ph i

là thành viên c a ngân hàng và sinh ho t trong t tín d ng, hàng tu n, các trung tâm tín d ng h p v i các thành viên m t l n, m i thành viên ph i g i 1kata (đ n v ti n

t c a Bangladesh) c a mình t i chi nhánh ngân hàng Grameen

Tuy có m t th tr ng ng i nghèo khá đông đúc nh ng ngân hàng Grameen không

h ng i ch khách hàng Nhân viên ngân hàng đích thân t i g p các khách hàng trong các bu i h p hàng tu n Trong bu i h p bao g m t 6 đ n 8 nhóm trong cùng

m t làng, các khách hàng s góp ti n tr n hàng tu n và xin vay món n m i M i khách hàng s trình bày v công vi c làm n c a mình ti n đ n đâu, và c ng s nh n

đ c nh ng l i khuyên b o, chia s kinh nghi m t nh ng ng i khác trong nhóm

và t nhân viên c a Grameen Các nhân viên ngân hàng Grameen c ng th ng xuyên t i th m nhà khách hàng đ n m đ c ti n tri n c a vi c kinh doanh

Cho đ n nay t ng s ng i vay t i ngân hàng Grameen là 6,61 tri u ng i T ng s cho vay kho ng 290,03 t taka (t ng đ ng 5,72 t USD), thu h i đ c kho ng 258,16 t taka (kho ng 5,07 t USD), đ t t l thu h i n m c 98,85%- m t t l

mà ngay c kh i h th ng ngân hàng th ng m i (v i nh ng quy trình th m đ nh g t gao c a mình) c ng khó mà đ t đ c c bi t, nh ng ng i t ng vay t ngân hàng Grameen hi n s h u 94% c ph n c a ngân hàng và 6% còn l i do s h u Nhà

n c Mô hình tín d ng giúp đ ng i nghèo c a ngân hàng Grameen đ n nay đ c

áp d ng 23 n c khác B ng các d ch v ti t ki m- tín d ng linh ho t, ngân hàng Grameen đã r t thành công trong vi c ti p c n đ c t ng l p nghèo nh t (đ c bi t là

ph n nông thôn không có tài s n), đ t t l thu h i n g n 100% và nâng cao v th kinh t xã h i c a khách hàng Grameen đ c bi t nh n m nh nh ng khía c nh xã h i

và con ng i trong quá trình phát tri n c a ng i nghèo, ch không ch d ng l i

ch ng trình ti t ki m- tín d ng thông th ng

Tuy nhiên, ch ng trình vi tín d ng Grameen c ng g p m t s khuy t đi m lúc ban

đ u nh : (1) chi phí đi u hành giám sát quá cao, (2) không cung c p tín d ng cho

Trang 30

¬ Ch ng trình cho vay

Cho vay t ng th nh m vào các ho t đ ng kinh t đ t o ra l i t c và t o công n

vi c làm cho mình đ t làm ch ; cho vay liên h p là cho vay c nhóm không ph i

cá nhân đ h có s v n l n dành cho các ho t đ ng đ u t l n; cho vay xây nhà v i

đi u ki n ng i vay có tr n t t trong các l n vay tr c đó; cho vay k thu t nh m

m c đích đ u t s n xu t nh máy g t lúa, đào gi ng, máy xay chà lúa…

¬ Tiêu th c cho vay

i t ngph c v là các gia đình có ch a đ n 0,2 ha đ t và m c thu nh p theo đ u

ng i d i 100USD/n m Ngân hàng Grameen giúp ng i nghèo v i kho n vay nh 50-100 USD

¬ Các nguyên t c cho vay

Cho vay không c n th ch p và giao kèo pháp lý mà c n c vào lòng tin con ng i; cho vay theo nhóm, m i nhóm t i thi u có 5 thành viên, đ u tiên 2 thành viên trong

t đ c vay v n và khi tr xong n , thì 2 thành viên ti p theo đ c vay, t tr ng t tín d ng là ng i vay cu i cùng Khi t tr ng tr xong n thì l i có 2 thành viên khác đ c vay v n, quy ch này đ c l p đi, l p l i… Ng i vay c a nhóm không

ph i đ n ngân hàng đ xin vay, trái l i ngân hàng đ n g p nhóm đ ch n ng i cho vay, qua các phiên h p đ a ph ng gi a các nhóm và trung tâm cho vay; m c tiêu

Trang 31

¬ Cách th c qu n lý

Grameen thi t l p m t h th ng qu n lý ch t ch Các thành viên trong t tín d ng giám sát l n nhau v s d ng v n vay đúng m c đích Hàng tu n ng i vay ph i tr

n và g i ti n ti t ki m ít nh t là 1 taka và ph i n p các kho n l phí nh : đóng góp

1 taka l p qu giáo d c tr em, kh u tr 4 % l p qu nhóm và 5% l p qu b o hi m

nh ch tài chính này bu c ng i vay ph i g n bó v i ngân hàng, n u ng i vay không tr đ c n , thì tr vào qu nhóm, qu trung tâm, qu b o hi m, ng i ra

kh i nhóm không đ c rút v n đã đóng góp

¬ Lãi su t cho vay

T i ngân hàng Grameen có 4 m c lãi su t cho vay, 20% gi m d n cho các kho n vay nh m sinh l i, 8% cho tín d ng nhà , 5% cho các kho n vay c a sinh viên và

nh ng thành viên r t khó kh n (ng i n xin) thì vay không tr lãi T t c là lãi đ n tính theo ph ng pháp kh u hao i u này có ngh a là n u 1 ng i vay 1.000 taka theo m c vay đ u sinh l i và tr đ u m i tu n trong m t n m thì ph i tr t ng c ng

Trang 32

1.100 taka, bao g m 1.000 taka ti n vay, và 100 taka ti n lãi trong m t n m, t ng

đ ng 10 % lãi su t đ ng lo i

Tóm l i, ch ng trình vi tín d ng c a Ngân hàng Grameen đã làm thay đ i h n di n

m o c a các làng xã, và r t thành công trong công tác gi m nghèo Bangladesh và

m t s n c đang phát tri n trên th gi i Ch ng trình này là s ph i h p áp d ng

gi a các nguyên t c kinh t và đ ng l c xã h i đ giúp ng i nghèo “t làm ch

mình” Rõ ràng ch ng trình vi tín d ng Grameen có th áp d ng Vi t Nam đ giúp nh ng ng i nghèo kh v t qua các khó kh n đ i s ng tri n miên, ch vì h thi u ph ng ti n, v n li ng c n thi t đ sinh ho t, ho c không có c h i áp d ng k thu t tân ti n đ t ng gia s n xu t H n n a, hi n t ng cho vay n ch đen, ng n

h n v i lãi su t r t cao x y ra th ng xuyên b t c n i nào trong n c, t thôn quê

đ n thành th Do đó, c n có chính sách thích h p đ khuy n khích áp d ng tri t đ các nguyên t c vi tín d ng c a ngân hàng Grameen trong hoàn c nh đ t n c, nh m đáp ng nhu c u c p thi t c a các gi i nghèo, kém may m n hi n nay, c ng nh

gi m b t hi n t ng cho vay tiêu c c d y đ y trong n c, trong khuynh h ng hi n

đ i hóa và h i nh p th gi i c a đ t n c

Ngân hàng Grammeen đ c đánh giá là t t, có lãi l n, ngu n v n t ng tr ng nhanh, n quá h n th p, đ c Chính ph đánh giá cao và có d lu n t t trên th gi i Ngân hàng Grammeen đã góp ph n cho nông dân nghèo thoát nghèo và n đ nh xã

h i Qua phân tích kinh t l ng ph c t p, phân tích s b cho th y ngân hàng Grameen đã t o ra m t s l i ích c các h gia đình và p thôn c p đ h gia đình, nh ng l i ích t s tham gia ch ng trình bao g m các thay đ i trong thu

nh p, vi c làm, tích l y tài s n và các ch s phúc l i khác

1.4.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t nam

Nghèo đói là nguyên nhân d n đ n dân trí th p, b nh t t, kh ng b , cao h n là b t hòa gi a các t ng l p dân c trong n c ho c gi a n c này v i n c khác và chi n tranh c c b có th x y ra Vì v y giúp đ cho ng i nghèo đ u c n thi t ai c ng

Trang 33

nên làm Nh ng khi ti n hành trên m t quy mô l n, cho c qu c gia thì ch có lòng nhân ái thôi thì ch a đ Ph i có trí tu , ph i h c h i kinh nghi m đ tìm nh ng gi i pháp lâu dài, t o nên nh ng con ng i t ch , t tin, s ng có nhân ph m Do đó mà chi n l c X GN là m t chi n l c mà c c ng đ ng qu c t đang quan tâm, b i vì

nó không ch có ý ngh a kinh t - xã h i mà còn mang đ m tính nhân v n, nhân đ o sâu s c Do đó ngân hàng cho ng i nghèo không ch th c hi n m t qu c gia mà

h u h t các n c trên th gi i, ngay c m t s n c phát tri n Trong đó m c tiêu

X GN là nhi m v tr ng tâm và đ c th c hi n theo h ng th tr ng Theo Giáo

s Yunus cho r ng ngân hàng th gi i là chi c đ u tàu tiên phong c a t t c các ngân hàng ph i thay đ i h ng đi Xây d ng ngân hàng t lý thuy t đ n hành đ ng

mà trong đó l y m c tiêu qu c gia là c t lõi T th c t ho t đ ng c a các ngân hàng

ph c v cho ng i nghèo và k t h p v i đi u ki n kinh t c th Vi t Nam chúng

ta có th áp d ng m t s bài h c kinh nghi m vào Vi t Nam

Th nh t, v quy mô T TK&VV, m i t nên t 20- 30 thành viên, các thành viên

ph i li n canh, li n c Các t viên đóng góp ti n g i ti t ki m b t bu c và ti t ki m

t nguy n;

Th hai, NHCSXH nên t ch c l i c c u b máy nhân s g n g i v i ng i nghèo,

hi u bi t nông thôn và tâm huy t v i ng i nghèo h n;

Th ba, v c ch lãi su t cho vay, nên th c hi n theo c ch lãi su t cho vay th c

d ng và ph i t bù đ p đ c chi phí và kinh doanh ph i có lãi, nên xóa b c p bù

Trang 34

NHCSXH cho vay không vì m c tiêu l i nhu n mà vì m c đích X GN góp

ph n th c hi n m c tiêu X GN thì m t trong nh ng gi i pháp quan tr ng là đ u t

v n cho h nghèo thông qua tín d ng u đãi c a NHCSXH

Tín d ng đ i v i h nghèo c a NHCSXH nh m th c hi n ch tr ng X GN c a

ng và Nhà n c Nó có vai trò h t s c quan tr ng trong vi c gi i quy t vi c làm,

c i thi n thu nh p, nâng cao đ i s ng cho ng i nghèo, góp ph n ng n ch n cho vay

n ng lãi nông thôn Vi c nâng cao hi u qu cho vay đ i v i h nghèo c a NHCSXH là yêu c u khách quan; v a giúp h nghèo vay v n thoát kh i đói nghèo,

n đ nh xã h i; đ ng th i nâng cao uy tín v th c a NHCSXH trong h th ng Ngân hàng Vi t Nam

Trong lu n v n này đã đ a ra m t s ch tiêu, bao g m các nhóm đ nh tính và đ nh

l ng đ đánh giá hi u qu tín d ng đ i v i h nghèo c a NHCSXH Nh ng v n đ

đ c đ c p trong ch ng 1 s là ti n đ c b n cho vi c nghiên c u các ch ng

ti p theo c a lu n v n

Trang 35

CH NG 2

TH C TR NG CHO VAY H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I T NH TÂY NINH

2.1 KHÁI QUÁT TH C TR NG ÓI NGHÈO T I T NH TÂY NINH

2.1.1 Vài nét v kinh t - xã h i t nh Tây ninh

2.1.1.1 i u ki n t nhiên

T nh Tây Ninh thu c khu v c mi n ông Nam B , có 9 huy n (th ) v i 95 xã,

ph ng, th tr n Trong đó, có 20 xã ti p giáp biên gi i Campuchia Di n tích đ t t nhiên là 4.029,6 km2 (s li u th ng kê n m 2003) Trong đó đ t nông nghi p là 2.867km2, đ t lâm nghi p là 410,7km2

Dân s 1.066.402 ng i (s li u th ng kê 01/04/2009), dân t c chính là Kinh (98%), ngoài ra còn có các dân t c thi u s nh : Khmer, Hoa, Ch m…V i v trí đ a lý n m gi a các trung tâm kinh t – th ng m i

là thành ph H Chí Minh và Phnôm Pênh (Campuchia), giao đi m quan tr ng gi a

h th ng giao thông qu c t và qu c gia, thông th ng v i các vùng kinh t có nhi u

ti m n ng phát tri n, là đi u ki n thu n l i đ t nh phát tri n kinh t – xã h i Tây Ninh có khí h u nhi t đ i gió mùa Nhi t đ quanh n m cao, biên đ dao đ ng nhi t

nh Ch đ m a, n ng, gió th hi n r t rõ gi a mùa m a và mùa khô M t khác Tây Ninh n m sâu trong l c đ a, ít ch u nh h ng c a bão và nh ng y u t b t l i khác

2.1.1.2 i u ki n kinh t - xã h i

Trong nh ng n m g n đây n n kinh t c a t nh Tây Ninh phát tri n t ng đ i toàn

di n và liên t c GDP c a t nh t ng bình quân 14% (n m 2009), thu nh p bình quân

đ u ng i đ t 1.390 USD/n m là r t khá, c c u kinh t chuy n d ch theo h ng tích c c, giá tr s n xu t nông-lâm-th y s n t ng bình quân 7%, công nghi p t ng 16,8%, d ch v t ng 21,5%, t l lao đ ng qua đào t o đ t 45% n nay các ngành kinh t m i nh n phát tri n không ng ng và n đ nh, ngành nông nghi p đã quy

ho ch các vùng cây công nghi p ng n ngày và dài ngày n đ nh nh vùng chuyên

Trang 36

canh mía 18.850 ha, vùng chuyên canh cây mì 49.195 ha, vùng chuyên canh cao su 70.706 ha, vùng chuyên canh cây đ u ph ng 21.276 ha, đi u này đã t o đ c ngu n nguyên li u ch đ ng cho công nghi p ch bi n xu t kh u i đôi v i phát tri n

tr ng tr t, ngành ch n nuôi có b c phát tri n khá, đã t o nhi u gi ng v t nuôi có

n ng su t cao đ a vào s n xu t đ i trà, t ng b c đ a ngành ch n nuôi chi m m t t

l t ng x ng trong l nh v c s n xu t nông nghi p c a Tây Ninh Ngành công nghi p và ti u th công nghi p ngày càng phát tri n v ng ch c đã xây d ng đ c h

th ng các nhà máy ch bi n nông s n t i các vùng chuyên canh nh : các nhà máy

đ ng, các nhà máy ch bi n b t c mì, các nhà máy ch bi n m cao su, t ng b c xây d ng các khu công nghi p trong t nh Trong l nh v c th ng m i và du l ch, đã tri n khai các d án thu c khu th ng m i trong n c và khu th ng m i qu c t

t o đi u ki n cho c dân biên gi i hai n c trao đ i, buôn bán hàng hóa T p trung phát tri n khu kinh t c a kh u M c bài, các trung tâm th ng m i n i đ a, các ch

đ u m i, ch biên gi i…, đ thu hút đ u t vào l nh v c công nghi p Tuy nhiên c

c u kinh t c a Tây Ninh, ngành công nghi p v n còn khiêm t n, ch a phát tri n

m nh; h t ng c s , nh t là h t ng giao thông, c u đ ng ph c v cho phát tri n công nghi p còn y u kém; đ i s ng c a ng i dân, nh t là ng i dân vùng nông thôn, biên gi i còn nhi u khó kh n, thi u th n

Theo s li u th ng kê đ n 31/12/2009 Dân s c a Tây Ninh có 1.066.402 ng i,

m t đ dân s trung bình 264 ng i/km2

, l c l ng lao đ ng n m 2009 là 696.235

ng i (t ng bình quân hàng n m 1.02%), lao đ ng tr chi m t l khá cao, nhóm

tu i t 15 – 34 là 43,38%, ch t l ng lao đ ng ngày càng đ c c i thi n, t l lao

đ ng qua đào t o ngh t ng lên liên t c t 23,12% n m 2005 lên kho ng 40% n m

2009 V c u lao đ ng thì c c u lao đ ng chuy n d ch theo h ng tích c c, t ng t

l lao đ ng trong khu v c công nghi p, d ch v , gi m t l trong khu v c nông nghi p Lao đ ng Tây Ninh ch y u là nông nghi p, nông thôn chi m trên 65%, trong khi đó trên 17% l c l ng lao đ ng trong khu v c này luôn thi u vi c làm,

ch a qua đào t o kho ng 60%, trình đ chuyên môn, ý th c t ch c, tác phong công

Trang 37

nghi p ch a cao, ngành ngh đào t o ch a đáp ng nhu c u th tr ng, thi u lao

đ ng k thu t chuyên môn cao

2.1.2 Th c tr ng đói nghèo t i t nh Tây Ninh

2.1.2.1 S l ng, c c u và phân b h đói nghèo tây Ninh

Tây Ninh là t nh thu c khu v c mi n ông Nam B , ti m l c kinh t phát tri n

t ng đ i khá Tuy nhiên s phát tri n kinh t m i vùng v n còn khá chênh l ch

Nh t là nh ng vùng biên gi i, ng i dân s ng ch y u b ng ngh s n xu t nông nghi p, k t c u h t ng ch a đ c đ u t xây x ng nhi u, m t b ng dân trí th p, đ i

s ng v t ch t và tinh th n g p nhi u khó kh n Theo k t qu rà soát h nghèo n m

2009, s h gia đình 270.971 h , s h nghèo trên đ a bàn t nh 14.862 h nghèo, chi m t l 5,49% (14.862/270.971) gi m 4.301 h và 2,19% so n m 2008 Trong

đó s h nghèo chu n Trung ng 6.765 h , t l 2,5% (6.765/270.971) gi m 2.244

h và 1,11% so n m 2008; s h nghèo chu n li n k 8.097 h , t l 2,99% gi m 2.057 h và 1,08% so n m 2008 Trong s 14.862 h nghèo thì khu v c thành th ch chi m 1.297 h , t l 8,73%, khu v c vùng nông thôn chi m t i 13.565 h , t l 91,27% So v i k t qu đi u tra n m 2005, toàn t nh đã gi m đ c 13.338 h nghèo

(chi m t l 47,3%=(28.200-14862)/28.200) (theo báo cáo s 23/SL TBXH-TBXH

ngày 07/01/2010). Tuy nhiên, vi c đánh giá, c p nh p h nghèo m t s đ a

ph ng còn sai sót, thi u chính xác do tiêu chí đánh giá, xác minh h nghèo giai

đo n 2005-2010 không phù h p vì m c tr t giá khá cao, h ng n m ch tiêu h nghèo đ t th p so v i th c t Nhi u h nghèo th t s l i không đ c x p vào di n nghèo ch vì thu nh p nh nh h n quy đ nh, không ít h nghèo có nguy c tái nghèo

Trang 38

li n k

T ng c ng

h nghèo TW&Li n

k

Chu n Trung

ng

Chu n

li n k

Chu n trung

(Ngu n báo cáo k t qu rà soát h nghèo n m 2009, s 23/BC/SL -TBXH ngày

07/01/2010 c a S Lao ng TBXH t nh Tây Ninh)

Trang 39

B ng 2.2 T l h nghèo trong t ng s h (phân tích theo khu v c)

n v : h , % Trong đó

n m

2009

S h nghèo

n m

2009

S h nghèo K.V thành

th

S h nghèo K.V c nông thôn

S h nghèo

n m

2008

T l nghèo

(Ngu n báo cáo k t qu rà soát h nghèo n m 2009, s 23/BC/SL -TBXH ngày

07/01/2010 c a S Lao ng TBXH t nh Tây Ninh)

2.1.2.2 Nguyên nhân đói nghèo t i Tây Ninh

Ngu n g c đói nghèo do nhi u nguyên nhân d n đ n, có nguyên nhân tác đ ng tr c

ti p, gián ti p ho c c hai M t s nguyên nhân ch y u nh :

¬ Do thi u v n, thi u ki n th c và k thu t làm n

Ng i nghèo không ph i là nh ng ng i không có kh n ng làm n, phát tri n s n

xu t, ho c là nh ng ng i l i bi ng! Ý th c v n lên thoát nghèo c a h là r t cao

Do h không có đ v n ho c không có v n, ph i đi làm thuê, đôi khi th t nghi p h

r i vào tình tr ng thi u n M t khác ki n th c c a h ch m t m c đ nh t đ nh

nào đó nên khi áp d ng k thu t m i đ t ng n ng xu t thì ch a mang l i hi u qu

Trang 40

cao, n u có c ch cung c p d ch v tài chính thích h p cho h thì nh t đ nh h s thoát nghèo thành công và ti n đ n cu c s ng trung bình và khá gi trong t ng lai

¬ Do sinh đ nhi u nh ng đ t đai canh tác ít

Trong nh ng n m g n đây, m c dù có cu c v n đ ng ch ng trình sinh đ có k

ho ch, nh ng sinh đ th m chí không gi m mà còn ti p t c t ng, nh t là vùng nông thôn a s h gia đình nào sinh đ nhi u thì th ng r i vào hoàn c nh ng i làm thì ít, nh ng ng i n thì nhi u, do đó thu nh p bình quân trên đ u ng i th p,

d n đ n nghèo đói M t khác di n tích đ t canh tác có h n nên s n l ng thu ho ch bình quân tính trên đ u ng i ngày có xu h ng gi m khi sinh đ t ng lên

¬ V n đ s c kh e

Thi u s c lao đ ng và s c kh e kém có m i quan h t l thu n v i tình tr ng đói nghèo M t khi s c kh e y u thì không th lao đ ng đ c, mà không có lao đ ng thì không t o ra thu nh p đ nuôi đ cho b n thân mình, mà ph i d a vào ng i thân trong gia đình nông thôn m t ng i làm đ nuôi m t ng i th ng đa s là h r i vào hoàn c nh túng thi u, cu c s ng khó kh n và t t y u đói nghèo s di n ra là đi u không th tránh kh i trong cu c s ng hi n nay Ng c l i đói nghèo làm cho s c

kh e suy gi m, m t khi nghèo đói đã ng tr thì không th c i thi n đ c s c kh e

t t h n Thi u s c kh e, s c kh e kém và đói nghèo luôn tác đ ng qua l i l n nhau

Vì v y hai v n đ gi m nghèo đói và c i thi n s c kh e c n ph i đ c quan tâm h n

Ngày đăng: 18/05/2015, 01:47

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w