Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại VIETCOMBANK

Nguyên nhân t phía khách hàng vay...48... - VCBS: Công ty TNHH ch ng khoán Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam.

NGUY N PHÚ T NG

M T S GI I PHÁP NÂNG CAO

HI U QU QU N TR R I RO TệN D NG T I VIETCOMBANK

LU N V N TH C S KINH T

Tp.H Chí Minh - N m 2010

NGUY N PHÚ T NG

M T S GI I PHÁP NÂNG CAO

HI U QU QU N TR R I RO TệN D NG T I VIETCOMBANK

Chuyên ngành: Kinh t tài chính-Ngân hàng

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c ch vi t t t

Danh m c b ng, bi u

Danh m c hình v , đ th

PH N M U 1

1 Tính c p thi t c a đ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài 1

3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2

4 Ph ng pháp nghiên c u 2

5 i m m i c a đ tài 2

6 K t c u c a đ tài 2

CH NG 1 : T NG QUAN V HO T NG TệN D NG VÀ R I RO TệN D NG 1.1 Tín d ng ngân hàng 4

1.1.1 Khái ni m v tín d ng ngân hàng 4

1.1.2 Phân lo i tín d ng 4

1.2 R i ro tín d ng ngân hàng 6

1.2.1 Khái ni m r i ro tín d ng 6

1.2.2 Phân lo i r i ro tín d ng ngân hàng 7

1.2.3 Nguyên nhân phát sinh r i ro tín d ng ngân hàng 9

1.2.3.1 Nguyên nhân phát sinh t phía khách hàng vay v n 9

1.2.3.2 Nguyên nhân t phía ngân hàng 9

1.2.3.3 Nguyên nhân khách quan và nguyên nhân khác 10

1.2.4 nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t đ ng c a ngân hàng 11

1.3 Qu n tr r i ro tín d ng ngân hàng 12

1.3.1 Khái ni m qu n tr r i ro 12

1.3.2 o l ng r i ro tín d ng 12

1.3.2.1 Mô hình đ nh tính (Mô hình ch t l ng 6C) 13

1.3.2.2 Mô hình l ng hoá r i ro tín d ng 13

1.3.3 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng theo u ban Basel 18

1.3.3.1 Nh n di n và phân lo i r i ro 18

1.3.3.2 Tính toán các m c đ r i ro và m c đ ch u đ ng t n th t 18

1.3.3.3 Áp d ng các chính sách, công c phòng ch ng thích h p v i t ng lo i r i ro và tài tr r i ro 21

1.3.3.4 Theo dõi, đánh giá và đi u ch nh ph ng pháp phòng ch ng 22

1.3.3.5 Ki nh nghi m Qu n tr RRTD c a m t s n c 23

KÊT LU N CH NG 1 26

CH NG 2 : TH C TR NG HO T NG TệN D NG VÀ CÔNG TÁC QU N TR R I RO TệN D NG T I VIETCOMBANK 2.1 Gi i thi u v VIETCOMBANK 27

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a VIETCOMBANK 27

2.1.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a VIETCOMBANK giai đo n 2007-2009 và đ n 30/9/2010 29

2.1.2.1 Th ph n và kh n ng c nh tranh 29

2.1.2.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh giai đo n 2007-2009 và 30/9/2010 31

2.2 Phân tích r i ro tính d ng t i VIETCOMBANK 42

2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng c a VIETCOMBANK giai đo n 2007-2009 và 30/9/2010 42

2.2.1.1 C c u d n 43

2.2.1.2 Phân lo i n và trích l p d phòng r i ro 46

2.2.2 Nguyên nhân d n đ n r i ro tín d ng t i VIETCOMBANK 48

2.2.2.1 Nguyên nhân t phía khách hàng vay 48

2.3 Mô hình qu n tr r i ro tín d ng t i VCB 54

2.3.1 Ho t đ ng qu n tr r i ro tín d ng t i VCB 54

2.3.2 Quy trình qu n tr RRTD t i VIETCOMBANK 56

2.3.2.1 Gi i h n ki m soát r i ro tín d ng 56

2.3.2.2 H i đ ng tín d ng c s 57

2.3.2.3 Quy đ nh gi i h n tín d ng đ i v i t ng khách hàng 57

2.3.2.4 Phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng r i ro tín d ng 57

2.3.2.5 Quy trình phê duy t tín d ng 57

KÊT LU N CH NG 2 59

CH NG 3 : M T S GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N TR R I RO TệN D NG C A VIETCOMBANK 3.1 Nhóm gi i pháp v c ch chính sách 61

3.1.1 i v i VCB 61

3.1.1.1 Hoàn thi n quy trình tín d ng 61

3.1.1.2 Xây d ng chính sách tín d ng hi u qu 62

3.1.1.3 Hoàn thi n h th ng ch m đi m và x p h ng tín d ng 62

3.1.1 4 Hoàn thi n ph n m m phân lo i n và trích l p DPRR t đ ng 65

3.1.1.5 C ng c hoàn thi n h th ng thông tin tín d ng 65

3.1.1.6 C p nh t b sung th ng xuyên C m nang tín d ng 66

3.1.1.7 Ch đ đƣi ng đ i v i cán b khách hàng 67

3.1.1.8 T ng c ng ki m tra, giám sát tín d ng 67

3.1.1.9 M t s gi i pháp liên quan đ n đ m b o kho n vay 69

3.1.1.10 Phân lo i các nhóm kho n vay c n t ng c ng qu n lỦ 70

3.1.1.11 Xây d ng quy trình nh n bi t s m r i ro/c nh báo r i ro 70

3.1.1.12 Tuân th vi c phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng RRTD theo chu n m c qu c t 70

3.1.1.13 Thi t l p m i quan h v i khách hàng 71

3.1.2 i v i Ngân hàng Nhà n c 72

18 73

3.1.2.3 Xây d ng quy đ nh v qu n tr r i ro tín d ng 73

3.1.2.4 Tri n khai các công c b o hi m tín d ng 74

3.2 Các gi i pháp h n ch , bù đ p t n th t khi r i ro x y ra 74

3.2.1 Công tác x lỦ n x u, n có v n đ .74

3.2.2 S d ng các công c b o hi m ti n vay 75

3.2.3 T v n khách hàng và cung c p công c phòng ng a r i ro tín d ng 76

3.2.3.1 T v n khách hàng 76

3.2.3.2 Nghi p v bao thanh toán 76

KÊT LU N CH NG 3 77

K T LU N 78 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

Ph l c 1: Các m c l ch s và thành t u

Ph l c 2: Tình hình góp v n, đ u t dài h n c a Vietcombank tính đ n 31/12/2009

Ph l c 3: T ng h p kinh nghi m v các tr ng h p th ng x y ra n x u

Ph l c 4: Báo cáo tài chính c a VCB n m 2009, 30/9/2010

- ATM: Automated Teller Machine-Máy rút ti n t đ ng

- IPO :Initial Public Offering-Phát hành c phi u ra công chúng l n đ u

- FDI: Doanh nghi p có v n đ u t tr c ti p n c ngoài

- VCB: Vietcombank hay Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam

- VCBS: Công ty TNHH ch ng khoán Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam

- XK: Xu t kh u

- XLRR: X lý r i ro

- XNK: Xu t nh p kh u

Hình v 1.1 Phân lo i r i ro tín d ng 8 Hình v 2.1 C c u v n huy đ ng n m 2007-2009 và đ n 30/9/2010 33

Hình v 2.4 C c u d n theo khu v c đ a lý đ n 30/9/2010 45

i m n i b t c a đ tài là thông qua vi c phân tích đánh giá th c tr ng ho t

đ ng tín d ng c a NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam, tác gi đã đ xu t m t s gi i pháp nh m gi m thi u r i ro và nâng cao hi u qu trong ho t đ ng tín d ng t i ngân hàng này

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Ho t đ ng tín d ng là d ch v truy n th ng, là b ph n t o ra thu nh p cao cho Ngân hàng Tuy nhiên, nó c ng ti m n nhi u r i ro, có kh n ng đ a Ngân hàng đ n b v c phá s n

H th ng NHTM Vi t Nam nói chung và NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam nói riêng đã và đang xây d ng các mô hình qu n tr r i ro tín d ng nh m nâng cao

kh n ng qu n tr đi u hành và gi m thi u t n th t trong ho t đ ng tín d ng Tuy nhiên, th i gian qua nh ng r i ro trong ho t đ ng này v n th ng xuyên x y ra, gây thi t h i nhi u đ n k t qu kinh doanh c a các Ngân hàng Do v y, vi c phân tích tìm ra nguyên nhân d n đ n RRTD và đ a ra các gi i pháp đ nâng cao qu n tr RRTD c a các NHTM giai đo n hi n nay là m t yêu c u t t y u

Là m t cán b làm vi c t i NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam, v i mong

mu n là ho t đ ng tín d ng t i đây ngày càng phát tri n, gi m thi u r i ro và hi u

qu , tôi đã ch n đ tài “M t s gi i pháp nâng cao hi u qu qu n tr r i ro tín

d ng t i NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam” làm lu n v n c a mình

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài

tài nghiên c u nh m làm rõ các v n đ sau:

- Lý lu n v ho t đ ng tín d ng và r i ro tín d ng ngân hàng

- Phân tích th c tr ng ho t đ ng tín d ng và công tác qu n tr r i ro tín d ng

t i NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam T đó tìm ra nguyên nhân d n đ n r i ro tín

d ng th i gian qua và h ng kh c ph c, gi m thi u r i ro

- Trên c s lý lu n và phân tích th c tr ng ho t đ ng tín d ng c a NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam, tác gi đ xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao

hi u qu qu n tr r i ro tín d ng c a NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u: tài t p trung nghiên c u v ho t đ ng tín d ng

và qu n tr r i ro tín d ng c a NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam trên c s phân tích các thông tin tài chính và phi tài chính ch y u trong giai đo n n m 2007-2009

- Ph m vi nghiên c u: Ho t đ ng tín d ng bao g m hai m ng ch y u là cho vay và b o lãnh Trong ph m vi nghiên c u c a đ tài này, tác gi ch t p trung phân tích ho t đ ng cho vay c a NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam, đ ng th i

c ng phân tích đánh giá ho t đ ng này t i m t s NHTM có th ph n l n t i Vi t Nam

4 Ph ng pháp nghiên c u

Thu th p thông tin, d li u t các báo cáo th ng niên c a NHTMCP Ngo i

th ng Vi t Nam, m t s ngân hàng trong n c, các t p chí và các thông tin khác

có liên quan

Tác gi s d ng ph ng pháp th ng kê, phân tích, t ng h p, so sánh, đánh giá các thông tin nh m ch ng minh, làm sáng t v n đ c n nghiên c u

5 i m m i c a đ tài

i m n i b t c a đ tài là thông qua vi c phân tích đánh giá th c tr ng ho t

đ ng tín d ng c a NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam, tác gi đã đ xu t m t s gi i pháp nh m gi m thi u r i ro và nâng cao hi u qu trong ho t đ ng tín d ng t i ngân hàng này

M c dù tác gi đã h t s c c g ng nh ng do nhi u nguyên nhân ch quan

c ng nh khách quan, đ tài khó tránh kh i nh ng khuy m khuy t nh t đ nh Tác

gi r t mong nh n đ c s góp ý c a Quý th y cô, b n bè và nh ng cá nhân, t p th

có quan tâm đ n l nh v c tín d ng ngân hàng nh m giúp tác gi đ c ti p t c nghiên c u và phát tri n đ tài m c đ cao h n, hoàn thi n h n

CH NG I:

1.1 Tín d ng ngân hàng

1.1.1 Khái ni m v tín d ng ngân hàng

Tín d ng là s chuy n nh ng t m th i quy n s h u m t l ng giá tr (ti n

t hay hi n v t) c a ng i s h u sang cho ng i khác s d ng và s hoàn tr ng i

s h u nó sau m t th i gian nh t đ nh v i m t l ng giá tr l n h n

Hay, Tín d ng là m t quan h vay m n tài s n (ti n t ho c hàng hóa) đ c

d a trên nguyên t c có hoàn tr c v n l n l i sau m t th i gian nh t đ nh

Hay, Tín d ng là m t giao d ch gi a hai bên, trong đó m t bên (trái ch ,

ng i cho vay) cung ng ti n, hàng hóa, d ch v ho c ch ng khoán d a vào l i h a thanh toán l i trong t ng lai c a bên kia (ng i th trái, ng i đi vay)

Tín d ng ngân hàng là quan h chuy n nh ng quy n s d ng v n t Ngân

hàng cho khách hàng trong m t th i gian nh t đ nh v i m t chi phí nh t đ nh

1.1.2 Phân lo i tín d ng

Phân lo i tín d ng là vi c s p x p các kho n cho vay theo t ng nhóm d a trên

nh ng tiêu chí nh t đ nh Phân lo i tín d ng h p lý là ti n đ thi t l p các quy trình cho vay thích h p và nâng cao hi u qu qu n tr RRTD Tùy vào cách ti p c n mà tín d ng NH đ c chia thành các lo i sau đây :

C n c vào th i h n cho vay:

- Tín d ng ng n h n: là lo i tín d ng có th i h n c p tín d ng không quá 12

tháng (01 n m) Tín d ng ng n h n đ c s d ng ch y u đ b sung v n l u đ ng

và các nhu c u thi u h t t m th i v v n c a các ch th vay v n

- Tín d ng trung h n: là lo i tín d ng có th i h n c p tín d ng t trên 01 n m

đ n 05 n m Kho n tín d ng trung h n th ng đ c s d ng đ đáp ng nhu c u

v n th c hi n các d án đ u t mua s m tài s n c đ nh, c i ti n k thu t, m r ng

s n xu t,

- Tín d ng dài h n: là lo i tín d ng có th i h n c p tín d ng t trên 05 n m tr

lên Kho n tín d ng dài h n th ng đ c s d ng đ đ u t xây d ng các công trình, nhà x ng m i

C n c vào m c đích s d ng v n vay:

- Tín d ng cho s n xu t, kinh doanh là lo i tín d ng đ c cung c p cho các

nhà s n xu t và kinh doanh hàng hóa Nh m đáp ng nhu c u v v n trong quá trình

s n xu t kinh doanh đ d tr nguyên v t li u, chi phí s n xu t ho c đáp ng nhu

c u thi u v n trong quan h thanh toán gi a các ch th kinh t

- Tín d ng không có b o đ m b ng tài s n: là lo i tín d ng mà theo đó ngân

hàng ch đ ng l a ch n khách hàng đ cho vay trên c s khách hàng có tín nhi m

v i ngân hàng, có n ng l c tài chính và có ph ng án, d án kh thi có kh n ng hoàn tr n vay

C n c vào đ c đi m luân chuy n v n:

- Tín d ng v n l u đ ng: đ c cung c p đ b sung v n l u đ ng cho các

thành ph n kinh t , có quan h tín d ng v i NH

- Tín d ng v n c đ nh: cho vay đ hình thành nên tài s n c đ nh cho các

thành ph n kinh t , có quan h tín d ng v i NH

C n c vào ph ng th c c p tín d ng :

- Cho vay: là vi c NH đ a ti n cho KH v i cam k t KH ph i hoàn tr c g c

và lãi trong kho ng th i gian đã xác đ nh Cho vay g m các hình th c ch y u nh : cho vay t ng l n, cho vay theo h n m c tín d ng, cho vay tài tr d án đ u t , cho vay h p v n, cho vay th u chi

- Chi t kh u th ng phi u: là vi c NHTM s đ ng ra tr ti n tr c cho KH

S ti n NH ng tr c ph thu c vào giá tr ch ng t , lãi su t chi t kh u, th i h n chi t kh u và l phí chi t kh u Th c ch t là NH đã b ti n ra mua th ng phi u v i giá nh h n giá tr c a th ng phi u

- R i ro trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng:

Ho t đ ng kinh doanh ngân hàng trong n n kinh t th tr ng r t nh y c m,

có liên quan đ n nhi u l nh v c khác nhau c a n n kinh t , ch u tác đ ng c a nhi u nhân t khách quan c ng nh ch quan nh kinh t , chính tr , xã h i, H n n a, ngoài ho t đ ng cho vay và huy đ ng v n, ngân hàng còn ho t đ ng trên nhi u l nh

v c khác nhau nh : thanh toán, b o lãnh, kinh doanh ngo i t , th ngân hàng, Do

đó, ho t đ ng c a ngân hàng luôn ti m n nhi u r i ro R i ro chung đ i v i m t ngân hàng ngh a là m c đ không ch c ch n liên quan t i nh ng s ki n, nh ng tình hu ng gây ra nh ng t n th t kinh t , làm t ng chí phí và gi m l i nhu n so v i

d ki n ban đ u

Ho t đ ng kinh doanh ngân hàng bao g m các lo i r i ro sau: r i ro tín d ng,

r i ro thanh kho n, r i ro lãi su t, r i ro h i đoái Trong đó, r i ro tín d ng là lo i

r i ro l n nh t, ph c t p nh t, là m i quan tâm hàng đ u c a các NHTM

- R i ro tín d ng là lo i r i ro phát sinh trong quá trình c p tín d ng c a ngân

hàng, bi u hi n trên th c t qua vi c khách hàng không tr đ c n ho c tr n không đúng h n cho ngân hàng

Hay r i ro tín d ng là s xu t hi n các bi n c không bình th ng do ch quan ho c khách quan làm cho ng i đi vay không tr đ c n vay và lãi vay cho ngân hàng theo đúng nh ng đi u ki n ghi trên h p đ ng tín d ng

R i ro tín d ng còn đ c g i là r i ro m t kh n ng chi tr và r i ro sai h n,

là lo i r i ro liên quan đ n ch t l ng ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng

Trong n n kinh t th tr ng, cung c p tín d ng là ch c n ng kinh t c b n

c a ngân hàng R i ro trong ngân hàng có xu h ng t p trung ch y u vào danh

m c tín d ng ây là r i ro l n nh t và th ng xuyên x y ra Khi ngân hàng r i vào

tr ng thái tài chính khó kh n nghiêm tr ng thì nguyên nhân th ng phát sinh t

ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng

1.2.2 Phân lo i r i ro tín d ng ngân hàng

Có nhi u cách phân lo i RRTD khác nhau tu theo tiêu chí, m c đích nghiên

c u Có các hình th c phân lo i ch y u sau :

N u c n c vào tính khách quan, ch quan c a nguyên nhân gây ra r i ro thì

RRTD đ c phân thành r i ro khách quan và r i ro ch quan

-R i ro khách quan là r i ro do các nguyên nhân khách quan nh thiên tai,

đ ch h a, ng i vay ch t, m t tích và các bi n đ ng ngoài d ki n khác làm th t thoát v n vay trong khi ng i vay đã th c hi n nghiêm túc các ch đ , chính sách

-R i ro ch quan do nguyên nhân ch quan c a ng i vay và ng i cho vay vì

vô tình hay c ý làm th t thoát v n vay hay vì nh ng lý do ch quan khác

N u c n c vào nguyên nhân phát sinh r i ro thì RRTD đ c phân thành các

lo i sau: r i ro giao d ch và r i ro danh m c

Hình v 1.1: Phân lo i r i ro tín d ng

R i ro giao d ch: là m t hình th c c a RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do

nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t cho vay, đánh giá KH R i ro giao d ch bao g m r i ro l a ch n, r i ro đ m b o và r i ro nghi p v

- R i ro l a ch n là r i ro có liên quan đ n đánh giá và phân tích tín d ng khi

NH l a ch n nh ng ph ng án vay v n có hi u qu đ ra quy t đ nh cho vay

- R i ro đ m b o phát sinh t các tiêu chu n b o đ m nh các đi u kho n

trong h p đ ng cho vay, các lo i tài s n đ m b o, ch th đ m b o, hình th c đ m

b o và m c cho vay trên giá tr c a tài s n đ m b o

- R i ro nghi p v là r i ro liên quan đ n công tác qu n lý kho n vay và ho t

đ ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro và k thu t x lý các kho n vay có v n đ

R i ro danh m c: nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý

danh m c cho vay c a NH, đ c phân chia thành r i ro n i t i và r i ro t p trung

- R i ro n i t i xu t phát t các y u t , đ c đi m riêng bên trong c a m i ch

th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t Nó xu t phát t đ c đi m ho t đ ng ho c

đ c đi m s d ng v n c a KH vay

R I RO TÍN D NG

- R i ro t p trung là tr ng h p NH t p trung cho vay quá nhi u đ i v i m t

s KH, cho vay quá nhi u KH ho t đ ng trong cùng m t ngành, l nh v c kinh t

ho c trong cùng m t vùng đ a lý nh t đ nh, …

1.2.3 Nguyên nhân phát sinh r i ro tín d ng ngân hàng

1.2.3.1 Nguyên nhân phát sinh t phía khách hàng vay v n

- S d ng v n sai m c đích: nh dùng v n vay kinh doanh thông th ng đ

đ u t kinh doanh b t đ ng s n, ch ng khoán; dùng v n ng n h n đ đ u t trung dài h n

- Ph ng án, d án kinh doanh kém hi u qu

- N ng l c qu n tr công ty y u kém

- Tình hình tài chính doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch

- Thi u tuân th các chu n m c k toán, báo cáo k toán làm NH cho vay khó đánh giá đúng tình hình tài chính c a KH

- KH vay b chi m d ng v n, m t cân đ i ti n vay và tài s n hình thành t v n vay

- Không tiêu th đ c s n ph m

- Không đ v n l u đ ng đ kinh doanh

- KH vay ch đích l a đ o: Không có thi n chí trong vi c tr n vay; l p h s vay gi , h p đ ng mua bán kh ng nh m chi m đo t v n NH

1.2.3.2 Nguyên nhân t phía ngân hàng

- Cán b NH không tuân th chính sách, quy trình tín d ng; thi u đ o đ c

ngh nghi p; trình đ nghi p v y u kém, ch quan v i khách hàng c , không nh n

bi t đ c nh ng r i ro có th phát sinh, t đó có đ xu t h p lý nh m phòng tránh,

gi m thi u r i ro tín d ng

- Chính sách tín d ng không h p lý:

+ Gia t ng doanh s cho vay quá l n, m r ng th tr ng thi u ki m soát và

qu n lý ho t đ ng tín d ng, thi u thông tin v khách hàng

+ Quá chú tr ng vào m c tiêu l i nhu n, đ u t quá m c vào m t ngành, m t

KH ho c nhóm KH; Thi u thông tin, không am hi u th tr ng ho c phân tích KH không đ y đ d n đ n vi c c p tín d ng không h p lý

- Quy trình tín d ng: không phân đ nh rõ ràng nhi m v , trách nhi m gi a các

b ph n; công tác ki m tra, giám sát tuân th quy trình tín d ng ch a đ c ch t ch

- Tài s n đ m b o: nh giá tài s n không chính xác; không th c hi n đ y đ

các th t c pháp lý c n thi t tr c khi c p tín d ng, không xem xét k tình tr ng tài

s n …

1.2.3.3 Nguyên nhân khách quan và nguyên nhân khác:

Môi tr ng kinh t không n đ nh :

- S bi n đ ng c a kinh t th gi i: N n kinh t c a Vi t Nam l thu c quá

nhi u vào các nguyên li u nh p kh u quan tr ng nh s t, thép, x ng d u, phân bón, Bên c nh đó, các m t hàng xu t kh u ch l c nh d t may, da giày, nông s n, thu h i s n, …c ng b nh h ng b i chính sách b o h c a các n c nh p kh u (hàng rào k thu t nh ki n bán phá giá, tiêu chu n k thu t, ); đi u này s nh

h ng r t l n đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

- T do hóa tài chính và h i nh p qu c t làm t ng áp l c c nh tranh đ i v i

KH và NH Do h n ch v v n, công ngh , trình đ qu n lý nên nhi u KH và NH không đ s c t o s n ph m c nh tranh, m t KH t t và d n đ n thua l , phá s n

- Nguyên nhân n i t i c a n n kinh t : nhìn chung n n kinh t c a Vi t Nam

còn khá l c h u, nh bé, ch v a thoát ra kh i n c nghèo đ gia nh p vào nhóm

n c có thu nh p trung bình Nh ng n m g n đây tình hình kinh t v mô có nhi u

bi n đ ng nh s thay đ i v lãi su t, t giá h i đoái, l m phát, ch s giá c t ng,

… ây là m t trong nh ng nguyên nhân làm cho n n kinh t m t n đ nh, làm nh

h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p và NH

H th ng pháp lý thi u đ ng b , thay đ i th ng xuyên:

- S kém hi u qu c a c quan pháp lu t: còn nhi u v ng m c trong vi c

c ng ch thu h i n , …

- S thanh tra, ki m tra, giám sát ch a hi u qu c a NHNN: Thanh tra t i ch

v n là ph ng pháp ch y u; kh n ng ki m soát toàn b th tr ng ti n t và giám sát r i ro còn y u Thanh tra còn th đ ng theo ki u x lý v vi c đã phát sinh, thi u

hi u qu trong vi c ng n ch n, phòng ng a r i ro và vi ph m

- H th ng thông tin qu n lý còn b t c p: Vi t Nam ch a có c ch công b

thông tin đ y đ v KH vay và NH CIC ch a ph i là c quan đ nh m c tín nhi m doanh nghi p m t cách đ c l p và hi u qu , thông tin cung c p còn đ n đi u, thi u

c p nh t

Nguyên nhân khách quan khác: thiên tai, h a ho n, bi n đ ng th tr ng,

1.2.4 nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng 1.2.4.1 nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

- Khi RRTD x y ra, NH không thu đ c v n tín d ng đã c p và lãi cho vay,

nh ng v n ph i tr lãi cho ng i g i ti n khi đ n h n, gây m t cân đ i thu chi, vòng quay v n tín d ng gi m làm cho NH kinh doanh không hi u qu , chi phí t ng

- T đó, b t bu c ph i thu h p quy mô kinh doanh, n ng l c tài chính gi m sút, uy tín, s c c nh tranh gi m không nh ng đ i v i th tr ng n i đ a mà còn lan

r ng sang các n c, k t qu kinh doanh c a NH ngày càng x u có th d n đ n thua

l ho c đ a đ n b v c phá s n n u không có bi n pháp x lý, kh c ph c k p th i

1.2.4.2 nh h ng đ n n n kinh t xã h i

- NH là m t t ch c trung gian tài chính, có ch c n ng huy đ ng v n nhàn r i

đ cho vay l i, nên khi có RRTD x y ra thì ch ng nh ng NH b thi t h i mà quy n

l i c a ng i g i ti n c ng b nh h ng V l i, khi m t NH g p ph i RRTD s có tác đ ng dây chuy n, làm cho toàn b h th ng NH g p khó kh n

- Khi uy tín c a NH gi m sút, h th ng NH không còn kh n ng th c hi n

ch c n ng trung gian tài chính thì s nh h ng đ n tình hình s n xu t kinh doanh

c a doanh nghi p, d n đ n th t nghi p H n n a, s đ v c a NH s nh h ng r t

l n đ n toàn b n n kinh t , làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng, s c mua

gi m, th t nghi p và xã h i m t n đ nh, …

Tóm l i, RRTD c a NH x y ra nh ng m c đ khác nhau N u kéo dài NH

s b phá s n, gây h u qu nghiêm tr ng cho n n kinh t nói chung và h th ng NH nói riêng Chính vì v y đòi h i các nhà qu n tr NH ph i h t s c th n tr ng và có

nh ng bi n pháp thích h p nh m gi m thi u r i ro trong khi c p tín d ng

+ Ki m tra, ki m soát đ đ m b o vi c th c hi n theo đúng k ho ch phòng

ch ng r i ro đã ho ch đ nh, phát hi n các r i ro ti m n, các sai sót khi th c hi n giao d ch, trên c s đó ki n ngh các bi n pháp đi u ch nh và b sung nh m hoàn thi n h th ng qu n tr r i ro

1.3.2 o l ng r i ro tín d ng

Là vi c xây d ng mô hình thích h p đ l ng hoá m c đ r i ro c a khách hàng, t đó xác đ nh ph n bù r i ro và gi i h n tín d ng an toàn t i đa đ i v i m t

KH c ng nh đ trích l p d phòng r i ro

Có th s d ng nhi u mô hình khác nhau đ đo l ng r i ro tín d ng Các

mô hình này r t đa d ng bao g m c mô hình đ nh l ng và mô hình đ nh tính Sau đây là m t s mô hình áp d ng khá ph bi n:

ng a r i ro, t NH khác, ho c các c quan thông tin đ i chúng …

- N ng l c c a ng i vay (Capacity): Tùy thu c vào qui đ nh lu t pháp c a

qu c gia, đòi h i ng i vay ph i có n ng l c pháp lu t dân s và n ng l c hành vi dân s

- Thu nh p c a ng i vay (Cash): Tr c h t ph i xác đ nh đ c ngu n tr n

c a ng i vay nh lu ng ti n t doanh thu bán hàng hay t thu nh p, ti n t bán thanh lý tài s n, ho c ti n t phát hành ch ng khoán … Sau đó c n phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p vay v n thông qua các t s tài chính

- B o đ m ti n vay (Collateral): ây là đi u ki n đ NH c p tín d ng và là

ngu n tài s n th hai có th dùng đ tr n vay cho NH

- Các đi u ki n (Conditions): NH quy đ nh các đi u ki n tùy theo chính sách

tín d ng theo t ng th i k

- Ki m soát (Control): ánh giá nh ng nh h ng do s thay đ i c a lu t

pháp, quy ch ho t đ ng đ n kh n ng KH đáp ng các tiêu chu n c a NH

Mô hình 6C t ng đ i đ n gi n, tuy nhiên l i ph thu c quá nhi u vào m c đ chính xác c a ngu n thông tin thu th p đ c, kh n ng d báo c ng nh trình đ phân tích, đánh giá ch quan c a cán b tín d ng

1.3.2.2 Mô hình l ng hoá r i ro tín d ng

Các mô hình th ng đ c s d ng là:

 Mô hình x p h ng c a Moody’s và Standard & Poor’s :

RRTD hay r i ro không hoàn đ c v n trái phi u c a công ty th ng đ c th

hi n b ng vi c x p h ng trái phi u Nh ng đánh giá này đ c th c hi n b i m t s

d ch v x p h ng t nhân trong đó Moody’s và Standard & Poor’s là nh ng d ch v

t t nh t

i v i Moody’s x p h ng cao nh t t Aaa nh ng v i Standard & Poor’s thì cao nh t là AAA Vi c x p h ng gi m d n t Aa (Moody’s) và AA (Standard & Poor’s) sau đó th p d n đ ph n ánh r i ro không đ c hoàn v n cao Trong đó, 4

lo i đ u khuy n cáo ngân hàng nên cho vay/đ u t , còn các h ng bên d i đ c x p

h ng th p h n thì NH không nên cho vay/đ u t

Trên th c t do có m i quan h gi a r i ro và l i nhu n nên tuy vi c x p h ng

th p (r i ro không hoàn v n cao) nh ng có l i nhu n cao nên đôi lúc NH ch p nh n

đ u t vào các lo i ch ng khoán/kho n vay này

Tóm l i, NH đánh giá, ch m đi m xác su t r i ro c a ng i vay, t đó đ nh

giá các kho n vay Vi c này ph thu c vào quy mô c a kho n vay và chi phí thu

- T m quan tr ng c a các ch s này trong vi c xác đ nh xác su t v n c a

ng i vay trong quá kh T đó Altman đã xây d ng mô hình đi m nh sau:

Z = 1,2 X1 + 1,4 X2 + 3,3 X3 + 0,6 X4 + 1,0 X5

Trong đó:

X1 = H s v n l u đ ng/T ng tài s n

X2 = H s lãi ch a phân ph i/T ng tài s n

X3 = H s l i nhu n tr c thu và lãi/T ng tài s n

X4 = H s giá th tr ng c a t ng v n s h u/Giá tr h ch toán c a n

X5 = H s doanh thu/T ng tài s n

Tiêu chu n đánh giá đi m s Z:

1,81 < Z < 2,99 C nh báo

Tr s Z càng cao, thì ng i vay có xác su t v n càng th p V y khi tr s Z

th p ho c là m t s âm s là c n c x p KH vào nhóm có nguy c v n cao

Theo mô hình cho đi m Z c a Altman, b t c công ty nào có đi m s th p h n 1,81 ph i đ c x p vào nhóm có nguy c RRTD cao

Mô hình đi m s Z có k thu t đo l ng t ng đ i đ n gi n Tuy nhiên mô hình này ch cho phép phân lo i nhóm KH vay có r i ro và không có r i ro Trong khi đó, th c t m c đ RRTD ti m n ng c a m i KH là khác nhau Ngoài ra, y u t

th tr ng c ng không đ c xét đ n, đ c bi t là khi các đi u ki n kinh doanh c ng

nh đi u ki n th tr ng tài chính đang thay đ i liên t c Và có nhi u nhân t quan

tr ng nh ng không đ c xét đ n nh : danh ti ng c a KH, m i quan h lâu dài v i

NH, s bi n đ ng c a chu k kinh t , s làm cho mô hình đi m s Z có nh ng

h n ch nh t đ nh

 Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng :

Các y u t quan tr ng liên quan đ n KH s d ng trong mô hình cho đi m tín

d ng tiêu dùng bao g m: H s tín d ng, tu i đ i, tr ng thái tài s n, s ng i ph thu c, s h u nhà, thu nh p, đi n tho i c đ nh, s tài kho n cá nhân, th i gian công tác Sau đây là nh ng h ng m c và đi m th ng đ c s d ng các NH M

STT Các h ng m c xác đ nh ch t l ng tín d ng i m s

1 Ngh nghi p c a ng i vay

- Chuyên gia hay ph trách kinh doanh

- Công nhân có kinh nghi m

- Nhân viên v n phòng

- Sinh viên

- Công nhân không có kinh nghi m

- Công nhân bán th t nghi p

KH có đi m s cao nh t theo mô hình v i 8 m c nêu trên là 43 đi m, th p nh t

là 9 đi m Gi s NH bi t m c 28 đi m là ranh gi i gi a KH có tín d ng t t và KH

có tín d ng x u, t đó NH hình thành khung chính sách tín d ng theo mô hình đi m

nh sau:

T ng s đi m c a khách hàng Quy t đ nh tín d ng

T 28 đi m tr xu ng T ch i c p tín d ng

Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng mang tính khách quan h n, không tùy thu c quá nhi u vào ý ki n ch quan c a cán b tín d ng, rút ng n th i gian ra quy t đ nh tín d ng Tuy nhiên mô hình không th t đi u ch nh m t cách nhanh chóng đ thích ng v i nh ng thay đ i hàng ngày c a n n kinh t - xã h i

1.3.3 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng theo y ban Basel:

U ban Basel v giám sát ngân hàng là m t y ban bao g m các chuyên gia giám sát ho t đ ng ngân hàng đ c thành l p n m 1975 b i các Th ng đ c NH Trung ng c a nhóm G10 (B , Canada, Pháp, c, ụ, Nh t, Hà Lan, Th y i n, Anh và M ) y ban t ch c các cu c h p th ng niên t i tr s NH thanh toán

qu c t (BIS) t i Washington (M ) ho c t i Thành ph Basel (Th y S )

1.3.3.1 Nh n di n và phân lo i r i ro

- Nh n d ng r i ro bao g m các b c: theo dõi, xem xét, nghiên c u môi

tr ng ho t đ ng và quy trình cho vay đ th ng kê các d ng RRTD, nguyên nhân

t ng th i k và d báo đ c nh ng nguyên nhân ti m n có th gây ra RRTD

- nh n d ng r i ro, nhà qu n tr ph i l p đ c b ng li t kê t t c các d ng

r i ro đã, đang và s có th xu t hi n b ng các ph ng pháp: l p b ng câu h i nghiên c u, ti n hành đi u tra, phân tích các h s tín d ng, đ c bi t quan tâm đi u tra các h s đã có v n đ K t qu phân tích cho ra nh ng d u hi u, bi u hi n, nguyên nhân RRTD, t đó nh m tìm ra bi n pháp h u hi u nh t đ phòng ch ng r i

ro

1.3.3.2 Tính toán các m c đ r i ro và m c đ ch u đ ng t n th t:

đo l ng r i ro, c n thu th p s li u và phân tích đánh giá m c đ r i ro

d a trên các tiêu chu n đ c đ t ra

 ánh giá r i ro khách hàng vay :

- Hi p c Basel II cho phép NH l a ch n gi a “đánh giá tiêu chu n” và “x p

lo i n i b ” V c b n, có hai công c là x p lo i tín d ng (Credit rating) đ i v i khách hàng doanh nghi p và ch m đi m tín d ng (Credit scoring) đ i v i khách hàng cá nhân V b n ch t c hai công c đ u dùng đ x p lo i tín d ng

+ Ch m đi m tín d ng ch áp d ng trong h th ng NH đ đánh giá m c đ

RRTD đ i v i kho n vay c a doanh nghi p nh và cá nhân Ch m đi m tín d ng

ch y u d a vào thông tin phi tài chính, các thông tin c n thi t trong Gi y đ ngh

vay v n cùng v i các thông tin khác v KH do NH thu th p đ c nh p vào máy tính, thông qua h th ng thông tin tín d ng đ phân tích, x lý b ng ph n m m cho

đi m K t qu ch ra m c đ RRTD c a ng i vay Hi u qu k thu t này cao, giúp ích đ c l c cho qu n tr r i ro đ i v i KH là cá nhân và doanh nghi p nh Vì đ i

t ng này không có báo cáo tài chính, ho c không đ y đ , thi u tài s n th ch p, thi u thông tin nên th ng khó kh n trong ti p c n NH

+ X p lo i tín d ng áp d ng đ i v i doanh nghi p l n, có đ báo cáo tài chính,

s li u th ng kê tích l y nhi u th i k ph c v cho vi c x p lo i Áp d ng r ng rãi

h n, không nh ng trong ho t đ ng NH, kinh doanh ch ng khoán mà còn trong kinh doanh th ng m i, đ u t , …

- T i các NH có th khác nhau v cách th c hi n, tên g i, ch tiêu đánh giá, nh ng luôn cùng chung m t m c đích là xác đ nh kh n ng, thi n chí c a KH trong hoàn

tr ti n vay, lãi vay theo h p đ ng tín d ng đã ký k t T đó xác đ nh ph n bù r i ro

và gi i h n tín d ng an toàn t i đa đ i v i m t KH c ng nh đ trích l p DPRR Bao g m hai lo i phân tích:

+ Phân tích phi tài chính: S d ng các mô hình nh 6C, 5P,… Tuy tên g i các tiêu chu n khác nhau, nh ng v b n ch t, cách xem xét các y u t đ c p tín

d ng thì các mô hình trên đ u t ng đ ng nhau

+ Phân tích tài chính: i v i kho n vay c a doanh nghi p, thì ngoài các y u

t phi tài chính, NH còn s d ng các ch tiêu tài chính đ đánh giá kh n ng tr n

c a doanh nghi p ây là vi c phân tích hi n tr ng tài chính, khái quát kh n ng

qu n tr v n và các ho t đ ng kinh doanh qua s li u trong các báo cáo tài chính c a doanh nghi p t i th i đi m M t s ch tiêu phân tích tài chính th ng áp d ng là: Nhóm ch tiêu thanh kho n; Nhóm ch tiêu ho t đ ng; Nhóm ch tiêu cân n ; Nhóm

ch tiêu thu nh p, Nhóm ch tiêu dòng ti n, …

Tùy theo t ng lo i hình tín d ng mà NH quan tâm đ n các ch s khác nhau: cho vay ng n h n thì l u ý đ n các ch s l u đ ng, ch s v n , cho vay dài h n thì quan tâm đ n ch s sinh l i, kh n ng tr n Bên c nh đó, tùy theo lo i hình doanh nghi p (doanh nghi p l n, doanh nghi p v a và nh , …), lo i hình kinh doanh (th ng m i, s n xu t) đ xây d ng nhóm t s trung bình ngành, t đó có b c so sánh trong khi phân tích

 Tính toán t n th t tín d ng: Theo Basel 2, các NH s d ng h th ng c s d

li u n i b đ đánh giá RRTD, t đó xác đ nh h s an toàn v n t i thi u, kh n ng

t n th t tín d ng:

V i m i k h n xác đ nh, t n th t có th đ c tính d a trên công th c sau:

EL: Expected Loss: T n th t tín d ng c tính

PD: Probability of Default: Xác xu t không tr đ c n

EAD: Exposure at Default: T ng d n c a KH t i th i đi m không tr đ c n LGD: Loss Given Default: T tr ng t n th t c tính

 Xác đ nh t n th t c tính, NH s th c hi n đ c thêm các m c tiêu sau:

- T ng c ng kh n ng qu n tr nhân s , c th là đ i ng cán b tín d ng đánh giá kh n ng c a cán b tín d ng, không nh ng ch có ch tiêu d n , s l ng

KH mà ph i đ c bi t quan tâm đ n ch t l ng c a các kho n tín d ng đ c c p

- Giúp NH xác đ nh chính xác giá tr kho n vay, ph c v hi u qu cho vi c

ch ng khoán hóa các kho n vay sau này ây c ng là xu h ng hi n nay c a các NHTM, vì đây là công c hi u qu nh t đ san s r i ro và t o tính linh ho t trong

qu n lý danh m c đ u t các kho n vay

- Xác đ nh t n th t c tính s giúp NH xây d ng hi u qu h n Qu d phòng RRTD Hi n nay, t i Vi t Nam ch có m t s ít NH có h th ng x p h ng hi u qu

và s d ng ph ng pháp đ nh tính đ phân lo i n Vi c xác đ nh chính xác t n th t

c tính giúp vi c trích l p d phòng tr nên đ n gi n, hi u qu và chính xác h n

r t nhi u

- Xác đ nh xác su t v n (PD) giúp NH nâng cao đ c ch t l ng c a vi c giám sát và tái x p h ng KH sau khi cho vay, hay tái x p h ng KH

1.3.3.3 Áp d ng các chính sách, công c phòng ch ng thích h p v i t ng lo i

r i ro và tài tr r i ro

 Ki m soát r i ro là vi c s d ng các bi n pháp, k thu t, công c , chi n l c và

các ch ng trình ho t đ ng đ ng n ng a, né tránh, gi m thi u r i ro C n c vào

m c đ r i ro đã đ c tính toán, các h s an toàn tài chính, và kh n ng ch p nh n

t n th t Các bi n pháp bao g m: ng n ng a r i ro, bán n , phân tán r i ro, và qu n

tr r i ro thông qua công c phái sinh

v n t qu d phòng r i ro n x u đã đ c x p lo i theo tiêu chu n đ bù đ p M c

dù ngu n v n này đ c trích l p t chi phí kinh doanh nh ng n u t l trích l p quá cao s nh h ng tr c ti p đ n l i nhu n và quy n l i c a c đông làm gi m uy tín

c a NH trên th tr ng

+ i v i các t n th t không l ng tr c đ c r i ro, NH ph i dùng v n t có làm ngu n d phòng đ bù đ p N u kh n ng qu n tr r i ro y u kém gây ra m c

t n th t cao, v n t có c a NH s b hao mòn, quy mô tài chính và kh n ng c nh tranh c a NH s b nh hu ng

- Ngoài ra, c n áp d ng các bi n pháp khác đ tài tr r i ro, g m: Tham gia

b o hi m trong su t quá trình c p tín d ng, x lý tài s n đ m b o đ thu h i n ,

1.3.3.4 Theo dõi, đánh giá và đi u ch nh ph ng pháp phòng ch ng:

- Vi c báo cáo k p th i, theo đúng yêu c u v r i ro là công c h tr đ c l c cho công tác ki m tra ki m soát, qu n tr r i ro nh k và n i dung báo cáo đ c

áp d ng thích h p cho t ng đ i t ng nh n báo cáo

- Ch ng h n nh báo cáo cho H i đ ng Qu n tr và T ng giám đ c thì ch t p trung vào đánh giá chung, t ng h p r i ro và ch nêu ra các r i ro l n nh t, các bi n pháp, chi n l c Báo cáo cho lãnh đ o b ph n nghi p v thì yêu c u chi ti t h n

và ch t p trung vào m t lo i r i ro

 Tóm l i, nguyên t c Basel v qu n tr n x u: Quan đi m c a y ban Basel là

s y u kém trong h th ng NH c a m t qu c gia s đe d a đ n s n đ nh v tài chính trên toàn qu c gia đó Vì v y nâng cao s c m nh c a h th ng tài chính là

đi u mà y ban Basel quan tâm y ban đã ban hành 17 nguyên t c v qu n tr n

x u, qu n tr RRTD và đ m b o tính hi u qu , an toàn trong ho t đ ng c p tín d ng Bao g m các n i dung c b n sau:

- Xây d ng môi tr ng tín d ng thích h p: H i đ ng Qu n tr ph i phê duy t

đ nh k chính sách RRTD, xem xét RRTD và xây d ng m t chi n l c xuyên su t trong ho t đ ng c a NH v t l n x u, m c đ ch p nh n r i ro, Trên c s đó, Ban đi u hành có trách nhi m th c thi các đ nh h ng này và phát tri n các chính sách, th t c nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi và ki m soát n x u cho t ng kho n vay và cho c danh m c đ u t Các NH c n xác đ nh QTRRTD trong t t c các s n ph m và ho t đ ng c a mình, đ c bi t là s n ph m m i ph i có s phê duy t

c a H i đ ng qu n tr

- Th c hi n c p tín d ng lành m nh: Các NH c n xác đ nh rõ ràng các tiêu chí

c p tín d ng lành m nh nh th tr ng m c tiêu, đ i t ng KH, đi u kho n và đi u

ki n c p tín d ng, Xây d ng h n m c tín d ng cho t ng KH và nhóm KH vay

v n đ t o ra các lo i hình RRTD khác nhau nh ng có th so sánh và theo dõi đ c trên c s x p h ng tín d ng n i b đ i v i KH trong các l nh v c, ngành ngh khác nhau NH c n ph i có quy trình rõ ràng trong phê duy t tín d ng, các s a đ i tín

d ng v i s tham gia c a các b ph n ti p th , b ph n phân tích tín d ng và b

ph n phê duy t tín d ng c ng nh trách nhi m r ch ròi c a các b ph n tham gia

ng th i, phát tri n đ i ng nhân viên qu n lý RRTD có kinh nghi m, ki n th c

nh m đ a ra các nh n đ nh th n tr ng trong vi c đánh giá, phê duy t và qu n lý RRTD Vi c c p tín d ng c n đ c th c hi n trên c s giao d ch công b ng gi a các bên, đ c bi t c n có s c n tr ng và đánh giá h p lý đ i v i các kho n tín d ng

và ki m soát tình hình tài chính, s tuân th các cam k t c a KH, đ phát hi n k p

th i nh ng kho n vay có v n đ Các chính sách RRTD c a NH c n nêu c th cách

th c qu n lý các kho n tín d ng có v n đ , trách nhi m đ i v i các kho n tín d ng này nên giao cho b ph n ti p th hay x lý n ho c k t h p c hai b ph n này, tùy theo quy mô và b n ch t c a m i kho n tín d ng Các NH nên xây d ng h th ng

x p h ng tín d ng n i b trong qu n lý RRTD, giúp phân bi t các m c đ RRTD trong các tài s n có ti m n ng r i ro c a NH

1.3.3.5 Kinh nghi m Qu n tr RRTD c a m t s n c:

Kinh nghi m c a Trung Qu c:

T m t s nguyên nhân chính gây ra các kho n n x u t i Trung Qu c- là m t

n c g n g i và có các đi u ki n t ng t -Vi t Nam có th h c h i kinh nghi m đ

h n ch đ c nh ng nguy c ti m n gây ra r i ro tín d ng

Nguyên nhân xu t phát các kho n n x u:

- D n tín d ng t ng quá nhanh trong khi trình đ chuyên môn c a cán b tín d ng ch a đ t tiêu chu n

- Tài s n th ch p: Cho vay d a vào tài s n th ch p, ng i b o lãnh, danh

ti ng mà không đánh giá ngu n tr n chính T l cho vay trên giá tr tài s n th

ch p quá cao; Cho vay v i k v ng tài s n hình thành t v n vay s có giá tr cao, tuy nhiên tình tr ng s t và gi m giá nhà đ t nghiêm tr ng g n đây đã làm cho tr giá

th ch p không đ bù đ p kho n vay, thanh kho n kém, nguy c không tr đ c n

- Giám sát sau gi i ngân kém: không giám sát các kho n cho vay xây d ng

nh ki m tra tình hình th c t , ti n đ rút v n vay, thanh tra, Không nh n bi t

đ c các d u hi u c nh báo nh chu k luân chuy n t n kho và kho n ph i thu

ch m l i, chu k các kho n ph i tr dài ra và phát sinh l ròng trong kinh doanh

Mua bán n x u:

- T n m 2001, Chính ph Trung Qu c đã cho phép hình thành th tr ng mua bán n x u ngân hàng v i s tham gia c a r t nhi u thành ph n qu c doanh, t nhân, trong n c và qu c t Trung Qu c quan ni m r ng, n u ch đ cho các thành

ph n qu c doanh mua bán trên th tr ng này, quá trình đ nh giá s không th c s

c nh tranh Vì th , Chính ph n c này cho phép Morgan Stanley và sau này là các ngân hàng đ u t khác c a M không ch tham gia mua c ph n mà còn đ c phép mua bán n x u các ngân hàng

- S d ho t đ ng này trên th gi i thông su t vì có h th ng pháp lý hoàn

h o và t o m i đi u ki n thu n l i cho th tr ng này phát tri n nh nhân l c có tay ngh cao, cung c p d ch v bài b n

Kinh nghi m c a Nh t B n:

Bài h c quan tr ng rút ra t kinh nghi m c a các ngân hàng Nh t:

Ngân hàng nên ch đ ng trong vi c đánh giá m t khách hàng có ti m n ng

r i ro trong t ng lai g n và xa, t đó có bi n pháp x lý càng s m càng t t; N u

m c l c a ngân hàng v t quá kh n ng c a các NHTM, NHNN s dùng các ngu n qu qu c gia đ can thi p

Hi n nay các NH Nh t đã x lý thành công các v n đ liên quan đ n tài s n không thu h i đ c T ch c d ch v tài chính (The Financial Service Agency) đóng vai trò quan tr ng trong vi c thúc ép các ngân hàng th c hi n công tác d phòng c n thi t c ng nh x lý nh ng kho n n x u mà tr c đây đã t ng gây ra các kho n l l n kéo dài trong nhi u n m đ i v i h u h t các NH

Kinh nghi m c a M

Các đ n v cho vay hi u qu nh n m nh vào l i ra cho các kho n n x u và

tránh vi c thu h i n Vi c t t toán kho n n x u ch nên xem xét khi đó là cách

cu i cùng đ thu h i kho n vay có v n đ , vì thu h i có th hi u qu h n thông qua

vi c ti p t c tr n c a m t doanh nghi p v n đang ho t đ ng h n là ph i t t toán tài s n Ví d nh JPMorgan và Bank of America đã b t đ u n l c hoãn các v t ch thu tài s n đ tr n và n l c làm vi c v i các ch n đ h v n có th tr ti n Các

bi n pháp ph bi n là gi m lãi su t và gi m giá tr các kho n chi tr đ ng i vay

M phá s n ngày m t nhi u h n

Ph n l n các ngân hàng M phá s n là do ph i gánh ch u quá nhi u kho n n

x u tr c đây đ đ u t vào b t đ ng s n và l nh v c xây d ng Nhóm công ty này

ch u nh h ng tiêu c c t vi c kinh t đi xu ng Ngân hàng Nevada's Silver State Bank đóng c a vào tháng 9/2008 b i 2/3 danh m c các kho n n dành cho l nh v c phát tri n b t đ ng s n và xây d ng th ng m i M t s ngân hàng khác đóng c a

b i nhi u y u t kinh t v t quá t m ki m soát c a h Khi giá s a h m nh trong kho ng th i gian đ u n m 2009, nhi u công ty s n xu t s a t i Colorado thua l , không có kh n ng tr n , các nhà đi u ti t th tr ng vì th ph i đóng c a vài ngân hàng t i đây

Có th kh ng đ nh r ng các “kho n n x u” không ph i là nhân t duy nh t

khi n các ngân hàng s p đ mà chính cách th c ho t đ ng c a các ngân hàng đã

đ y h vào các r c r i

Trong Ch ng 1, tác gi đã làm rõ m t s v n đ v tín d ng và RRTD ngân hàng c ng nh nh h ng c a RRTD đ n h th ng ngân hàng và n n kinh t Ngoài

ra, tác gi c ng đ c p đ n n i dung v qu n tr RRTD và m t s mô hình qu n tr RRTD đ c áp d ng ph bi n

Vi c nghiên c u kinh nghi m qu n tr RRTD t i m t s n c trên th gi i nh Trung Qu c, Nh t, M , …c ng giúp ích cho công tác qu n tr RRTD t i các Ngân hàng Vi t Nam

C s lý lu n Ch ng 1 là n n t ng đ phân tích đánh giá th c tr ng ho t đ ng tín d ng và công tác qu n tr RRTD t i Vietcombank Ch ng 2, đ ng th i đây

c ng là c s đ tác gi đ a ra m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu qu n tr RRTD c a Vietcombank Ch ng 3

CH NG 2:

RO TệN D NG T I VIETCOMBANK

2.1 Gi i thi u v VIETCOMBANK

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a VIETCOMBANK

Ngày 01/04/1963, NHTMCP Ngo i th ng Vi t Nam (Vietcombank, VCB),

tr c đây là Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam đ c thành l p theo Quy t đ nh s 115/CP do H i đ ng chính ph ban hành ngày 30/10/1962 trên c s tách ra t C c

qu n lý Ngo i h i tr c thu c Ngân hàng Trung ng (nay là NHNN Vi t Nam) Theo Quy t đ nh này, Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam là ngân hàng chuyên doanh đ u tiên và duy nh t c a Vi t Nam t i th i đi m đó ho t đ ng trong l nh v c kinh t đ i ngo i bao g m cho vay tài tr xu t nh p kh u và các d ch v kinh t đ i ngo i khác (v n t i, b o hi m,…), thanh toán qu c t , kinh doanh ngo i h i, qu n lý

v n ngo i t g i t i các ngân hàng n c ngoài, làm đ i lý cho Chính ph trong các

ho t đ ng thanh toán, vay n , vi n tr các n c xã h i ch ngh a, Ngoài ra, còn tham m u cho NHNN v các chính sách qu n lý ngo i t , vàng b c, qu n lý qu ngo i t c a Nhà n c và quan h v i Ngân hàng Trung ng các n c, T ch c tài chính ti n t qu c t

M t s ch tiêu quan tr ng tính đ n th i đi m 30/09/2010:

B ng 2.1 : M t s ch tiêu tài chính giai đo n 2007-2009 và th i đi m 30/9/2010

Ngoài ra, Vietcombank còn tham gia góp v n, liên doanh, liên k t v i các

đ n v trong và ngoài n c trong nhi u l nh v c kinh doanh khác nhau nh b o

Tr i qua 47 n m hình thành và phát tri n, VCB đã đ t đ c nhi u danh hi u

cao quý do các t ch c trong và ngoài n c trao t ng [Chi ti t t i ph l c 1-Các

m c ho t đ ng và thành t u c a VCB]

2.1.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a VIETCOMBANK giai đo n

2007-200 9 và đ n 30/9/2010:

2.1.2.1 Th ph n và kh n ng c nh tranh: