Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Bến Tre Luận văn thạc sĩ

Tác gi Nguy n Th Kim Bình... tài chính là đi u mà y ban Basel quan tâm.

NÔNG THÔN T NH B N TRE

Chuyên ngành: Kinh t - Tài chính – Ngân hàng

L I CAM OAN

Tôi cam đoan đây là đ tài nghiên c u mang tính đ c l p c a cá nhân

Lu n v n này đ c hoàn thành sau quá trình h c t p, nghiên c u th c ti n, kinh nghi m b n thân và đ c s h ng d n c a PGS.TS Nguy n ng D n Lu n v n này ch a đ c ai công b d i b t c hình th c nào

Tác gi

Nguy n Th Kim Bình

B ng 2.1: M t s ch tiêu ch y u c a NHNo B n Tre t 2007-2009 trang 43

B ng 2.2: C c u tín d ng phân theo k h n trang 46

B ng 2.3: C c u tín d ng theo ngành kinh t trang 47

B ng 2.4 : C c u tín d ng theo thành ph n kinh t trang 48

B ng 2.5 N quá h n c a NHNo B n Tre t 2007-2009 trang 50

B ng 2.6 : Phân lo i n c a NHNo B n Tre t 2007-2009 trang 51

M C L C

Trang Trang ph bìa 1

L i cam đoan 2

Danh m c các ch vi t t t 3

L I M ÀU 7

CH NG 1: LÝ LU N CHUNG V TÍN D NG VÀ QU N LÝ R I RO TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I 10

1.1 Lý lu n v tín d ng: 10

1.1.1 Khái ni m 10

1.1.2 B n ch t 10

1.1.3 Phân lo i tín d ng: 11

1.2 R i ro tín d ng 12

1.2.1 Khái ni m 12

1.2.2 Phân lo i r i ro tín d ng 13

1.2.3 Nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng: 14

1.2.4 nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng và n n kinh t xã h i 16

1.2.5 M t s ph ng pháp l ng hóa và đánh giá r i ro tín d ng .18

1.2.6 Quy trình qu n lý r i ro tín d ng: 28

1.3 Nguyên t c c a Basel v qu n lý r i ro tín d ng: 30

1.3.1 Gi i thi u s l c v y ban Basel: 30

1.3.2 Các nguyên t c c a Basel v qu n lý r i ro tín d ng: 30

1.4 Kinh nghi m qu n lý r i ro tín d ng c a ngân hàng Maybank 34

CH NG 2: TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ QU N LÝ R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN T NH B N TRE 36

2.1/ Gi i thi u Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam và chi

nhánh t nh B n Tre 36

21.1 H th ng Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam 36

2.1.2 Gi i thi u chi nhánh Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn t nh B n Tre 40

2.1.3 Khái quát tình hình ho t đ ng kinh doanh c a NHNo B n Tre trong th i gian qua 43

2.2 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng và công tác qu n lý r i ro tín d ng c a chi nhánh Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn t nh B n Tre 45

2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng c a NHNo B n Tre: 45

2.2.2 Th c tr ng và nguyên nhân r i ro tín d ng c a NHNo B n Tre: 49

2.2.3 Th c tr ng qu n lý r i ro tín d ng t i NHNo B n Tre: 54

2.2.4 ánh giá v hi u qu qu n lý r i ro tín d ng c a NHNo B n Tre: 63

CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N LÝ R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN T NH B N TRE 65

3.1 nh h ng phát tri n NHNo B n Tre giai đo n 2010-2015 65

3.1.1 M c tiêu và ph ng châm phát tri n 65

3.1.2 Các ch tiêu c b n 65

3.1.3 nh h ng v thay đ i c c u đ u t : 65

3.1.4 nh h ng v th tr ng và khách hàng: 66

3.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý r i ro tín d ng t i NHNo B n Tre 66

3.2.1 Xây d ng chính sách tín d ng phù h p: 67

3.2.2 Tuân th nghiêm ng t quy trình cho vay: 69

3.2.3 Xây d ng h th ng thông tin qu n lý r i ro tín d ng 71

3.2.4 Th c hi n nghiêm túc vi c ch m đi m x p lo i khách hàg, phân lo i n và trích l p d phòng: 72

3.2.5 Nâng cao hi u qu ki m soát n i b .73

3.2.6 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c 74

3.3 M t s ki n ngh khác: 75

3.3.1 i v i Ngân hàng nhà n c: 75

3.3.2 i v i chính ph 77

3.3.3 Ki n ngh v i NHNo Vi t Nam 79

K T LU N 80

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 82

L I M U 1/ S c n thi t c a đ tài:

Th c hi n nh ng cam k t qu c t v l nh v c ngân hàng trong Hi p đ nh

th ng m i Vi t - M và gia nh p WTO đã và đang đ t ra cho h th ng ngân hàng

th ng m i Vi t Nam nh ng thách th c vô cùng to l n Bên c nh vi c gia nh p WTO, Vi t Nam v n ti p t c tri n khai l trình th c hi n Hi p đ nh cam k t v u đãi thu quan có hi u l c chung (CEFT/AFTA), ti n trình th c hi n Hi p đ nh song ph ng Vi t M … h i nh p thành công và không b lép v trên “sân nhà”, các NHTM Vi t Nam ph i lành m nh hóa tài chính theo chu n m c qu c t , nâng cao n ng l c c nh tranh M t trong nh ng y u t đ nâng cao n ng l c c nh tranh đó là qu n lý t t r i ro trong ho t đ ng ngân hàng

R i ro là y u t g n li n v i m i ho t đ ng đ u t nói chung, trong đó có

ho t đ ng cho vay c a các ngân hàng Trong n l c nh m thu đ c l i nhu n, các ngân hàng không th ch i b r i ro, ngh a là không th không cho vay, mà ch có

th tìm cách làm cho ho t đ ng này tr nên an toàn và h n ch đ n m c t i đa

nh ng t n th t có th có b ng cách đ ra cho mình m t chi n l c qu n lý r i ro thích h p

Hi u qu kinh doanh c a ngân hàng th ng m i ph thu c vào n ng l c qu n

lý r i ro Mà ho t đ ng tín d ng hi n đang chi m t tr ng l n nh t t 60 - 70% trong danh m c tài s n có và là m t trong nh ng ho t đ ng kinh doanh mang l i ngu n thu nh p ch y u cho các ngân hàng th ng m i Tuy nhiên ho t đ ng tín

d ng c ng là l nh v c r i ro l n nh t H u qu c a nó đ i v i ngân hàng th ng

r t n ng n , nó làm t ng thêm chi phí c a ngân hàng, thu nh p lãi b ch m ho c

m t đi cùng v i s th t thoát v n vay, làm x u đi tình hình tài chính và cu i cùng làm t n h i đ n uy tín và v th c a ngân hàng R i ro trong ho t đ ng tín d ng không ch tác đ ng t i b n thân ngân hàng th ng m i mà còn tác đ ng tiêu c c

t i n n kinh t Vì v y, qu n lí r i ro tín d ng có vai trò đ c bi t quan tr ng trong

ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Th c ti n ho t đ ng tín d ng c a Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn B n Tre th i gian qua c ng cho th y r i ro tín d ng c a chi nhánh ch a đ c

qu n lý, ki m soát có hi u qu , đã nh h ng đ n hi u qu kinh doanh c a chi nhánh Chính vì v y c n có nh ng gi i pháp đ nâng cao hi u qu qu n lý r i ro tín d ng c a chi nhánh, đ m b o tín d ng ho t đ ng trong ph m vi r i ro ch p

nh n đ c, gi m thi u các thi t h i phát sinh t r i ro tín d ng, t ng thêm l i nhu n kinh doanh c a chi nhánh, góp ph n nâng cao uy tín và t o ra l i th c a ngân hàng trong c nh tranh

- Xu t phát t tính c p thi t c a v n đ , nên tôi đã quy t đ nh ch n đ tài:

“Gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn t nh B n Tre” làm đ tài nghiên c u

2/ M c tiêu c a đ tài:

M c tiêu c a đ tài làm sáng t nh ng v n đ sau:

- Làm rõ và góp ph n hoàn thi n lý lu n v qu n lý r i ro tín d ng

- Phân tích th c tr ng ho t đ ng tín d ng, nguyên nhân d n đ n r i ro và các

ph ng pháp qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn t nh B n Tre

- Ph m vi nghiên c u: Nghiên c u gi a lý lu n và th c t nguyên nhân d n

đ n r i ro tín d ng, th c tr ng qu n lý r i ro tín d ng trong th i gian qua t i Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn t nh B n Tre, t đó đ a ra các gi i pháp

nh m qu n lý r i ro tín d ng t i chi nhánh

4/ Ph ng pháp nghiên c u:

S d ng ph ng pháp th ng kê, t ng h p, so sánh…đi t c s lý thuy t

đ n th c ti n nh m gi i quy t và làm sáng t m c tiêu đ t ra trong lu n v n

5/ K t c u c a lu n v n bao g m các n i dung sau:

L i m đ u

Ch ng 1: Lý lu n chung v tín d ng và qu n lý r i ro tín d ng c a Ngân hàng th ng m i

Ch ng 2: Th c tr ng v ho t đ ng tín d ng và qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn t nh B n Tre

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn t nh B n Tre

K t lu n

và các ch th khác), trong đó bên cho vay chuy n giao tài s n cho bên đi vay s

d ng trong m t th i h n nh t đ nh theo th a thu n, bên đi vay có trách nhi m hoàn

tr vô đi u ki n v n g c và lãi cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán

1 7Ho t đ ng tín d ng là vi c t ch c tín d ng s d ng ngu n v n t có, v n huy đ ng đ c p tín d ng

1 8C p tín d ng là vi c TCTD th a thu n đ khách hàng s d ng m t kho n

ti n v i nguyên t c có hoàn tr b ng các nghi p v cho vay, chi t kh u th ng phi u và gi y t có giá khác, b o lãnh, cho thuê tài chính và các hình th c khác theo quy đ nh c a NHNN

1 9Cho vay là m t hình th c c p tín d ng, theo đó TCTD giao cho khách hàng

s d ng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích và th i gian nh t đ nh theo th a thu n v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi

41.1.2 B n ch t

2 0T khái ni m trên, b n ch t c a tín d ng là m t giao d ch v tài s n trên c

s hoàn tr và có các đ c tr ng sau:

2 1- Tài s n giao d ch trong quan h tín d ng ngân hàng bao g m hai hình th c

là cho vay (b ng ti n) và cho thuê (b t đ ng s n và đ ng s n)

2 2- Xu t phát t nguyên t c hoàn tr , vì v y ng i cho vay khi chuy n giao tài s n cho ng i đi vay s d ng ph i có c s đ tin r ng ng i đi vay s tr đúng

h n

2 3- Giá tr hoàn tr thông th ng ph i l n h n giá tr lúc cho vay, hay nói cách khác là ng i đi vay ph i tr thêm ph n lãi ngoài v n g c

2 4- Trong quan h tín d ng ngân hàng, ti n vay đ c c p trên c s bên đi vay cam k t hoàn tr vô đi u ki n cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán

51.1.3 Phân lo i tín d ng:

Vi c phân lo i tín d ng d a trên m t s tiêu th c nh t đ nh, tùy theo yêu

c u c a khách hàng và m c tiêu qu n lý c a ngân hàng Sau đây là m t s cách phân lo i:

2 5* D a vào m c đích cho vay, tín d ng có th phân chia thành các lo i sau:

2 6+ Cho vay ph c v s n xu t kinh doanh công th ng nghi p

2 7+ Cho vay tiêu dùng cá nhân

2 8+ Cho vay mua bán b t đ ng s n

2 9+ Cho vay s n xu t nông nghi p

3 0+ Cho vay kinh doanh xu t nh p kh u…

3 1 * D a vào th i h n cho vay, tín d ng có th phân chia thành các lo i sau:

3 2+ Cho vay ng n h n: là lo i cho vay có th i h n đ n 1 n m M c đích c a

lo i cho vay này th ng là nh m tài tr cho vi c đ u t vào tài s n l u đ ng

3 3+ Cho vay trung h n: là lo i cho vay có th i h n trên 1 đ n 5 n m M c đích c a lo i cho vay này là nh m tài tr cho vi c đ u t vào tài s n c đ nh

3 4+ Cho vay dài h n: là lo i cho vay có th i h n trên 5 n m M c đích c a

lo i cho vay này th ng là nh m tài tr đ u t vào các d án đ u t

3 5 * D a vào m c đ tín nhi m c a khách hàng tín d ng phân chia nh sau:

3 6+ Cho vay không có b o đ m: là lo i cho vay không có tài s n th ch p,

c m c ho c b o lãnh c a ng i khác mà ch d a vào uy tín c a b n thân khách hàng vay v n đ quy t đ nh cho vay

3 7+ Cho vay có b o đ m: là lo i cho vay d a trên c s các b o đ m cho ti n vay nh th ch p, c m c ho c b o lãnh c a m t bên th ba nào khác

3 8 * D a vào ph ng th c cho vay, tín d ng phân chia thành các lo i sau:

3 9+ Cho vay theo món vay: là lo i cho vay mà m i l n vay v n, khách hàng

và TCTD th c hi n th t c vay v n c n thi t và ký k t h p đ ng tín d ng

4 0+ Cho vay theo h n m c tín d ng: là lo i cho vay mà TCTD và khách hàng xác đ nh và th a thu n m t h n m c tín d ng duy trì trong m t kho ng th i gian

nh t đ nh

4 1+ Cho vay theo h n m c th u chi: là vi c cho vay mà TCTD th a thu n

b ng v n b n ch p thu n cho khách hàng chi v t s ti n có trên tài kho n thanh toán c a khách hàng

4 2* D a vào xu t x tín d ng, tín d ng có th phân chia thành các lo i sau:

4 3+ Cho vay tr c ti p: ngân hàng c p v n tr c ti p cho ng i có nhu c u,

đ ng th i ng i đi vay tr c ti p tr n vay cho ngân hàng

4 4+ Cho vay gián ti p: là kho n cho vay đ c th c hi n thông qua vi c mua

l i các kh c ho c ch ng t n đã phát sinh và còn trong th i h n thanh toán

nh là: chi t kh u th ng m i; bao thanh toán

11.2 R i ro tín d ng

21.2.1 Khái ni m

4 5R i ro tín d ng là lo i r i ro phát sinh trong quá trình c p tín d ng c a ngân hàng, bi u hi n trên th c t qua vi c khách hàng không tr đ c n ho c tr n không đúng h n cho ngân hàng

4 6C n c vào kho n 01 i u 02 c a Quy đ nh v phân lo i n , trích l p và s

d ng d phòng đ x lý r i ro theo Quy t đ nh s 493 /2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005 c a Th ng đ c NHNN thì “RRTD trong ho t đ ng ngân hàng c a t

ch c tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c

R i ro n i

t i

R i ro t p trung

ch n, r i ro b o đ m và r i ro nghi p v

5 0+ R i ro l a ch n là r i ro có liên quan đ n quá trình đánh giá và phân tích tín d ng, khi ngân hàng l a ch n nh ng ph ng án vay v n có hi u qu đ ra quy t đ nh cho vay

5 1+ R i ro b o đ m phát sinh t các tiêu chu n đ m b o nh các đi u kho n trong h p đ ng cho vay, các lo i tài s n đ m b o, ch th đ m b o, hình th c đ m

b o và m c cho vay trên giá tr c a tài s n đ m b o

5 2+ R i ro nghi p v là r i ro liên quan đ n công tác qu n lý kho n vay và

ho t đ ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro và k thu t

x lý các kho n vay có v n đ

5 3- R i ro danh m c (Porfolio rish): là m t hình th c c a RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý danh m c cho vay c a ngân hàng, đ c phân chia thành hai lo i là r i ro n i t i và r i ro t p trung

5 4+ R i ro n i t i (Intrinsic rish): xu t phát t các y u t , các đ c đi m riêng

có, mang tính riêng bi t bên trong c a m i ch th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t Nó xu t phát t đ c đi m ho t đ ng ho c đ c đi m s d ng v n c a khách hàng vay v n

5 5+ R i ro t p trung (Concentration rish) là tr ng h p ngân hàng t p trung

v n cho vay quá nhi u đ i v i m t s khách hàng, cho vay quá nhi u doanh nghi p ho t đ ng trong cùng m t ngành, l nh v c kinh t ; ho c trong cùng m t vùng đ a lý nh t đ nh; ho c cùng m t lo i hình cho vay có r i ro cao

71.2.3 Nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng:

5 6* Nguyên nhân khách quan:

5 7- S thay đ i c a môi tr ng t nhiên nh : thiên tai, d ch b nh, bão l t gây

t n th t cho khách hàng vay v n kinh doanh

5 8-Do tình hình kinh t , chính tr , xã h i trong n c

5 9Tình hình kinh t , chính tr , xã h i s nh h ng đ n toàn b ho t đ ng c a

m i đ i t ng tham gia vào n n kinh t đó Kinh t b suy thoái, l m phát s khi n cho doanh nghi p vay v n g p khó kh n, phá s n, không tr n đ c cho ngân hàng, còn đ i v i cá nhân vay v n s b th t nghi p, thu nh p gi m sút nên c ng khó có kh n ng tr n cho ngân hàng

6 0Vi c thay đ i chính sách c a qu c gia hay n n kinh t kh ng ho ng, đ t

n c có chi n tranh c ng làm cho các doanh nghi p không k p thay đ i, thích ng

v i nh ng đi u ki n m i v môi tr ng kinh doanh t đó g p khó kh n trong h at

đ ng s n xu t kinh doanh và nh v y kho n tín d ng c a ngân hàng c ng ch a

6 3* Nguyên nhân ch quan

6 4- Nguyên nhân t phía khách hàng

6 8+ Do kinh doanh thua l liên t c, hàng hóa không tiêu th đ c

6 9+ Qu n lý v n vay không h p lý d n đ n thi u kh n ng thanh kh an

7 0+ Khách hàng c tình l a đ o, chi m đo t v n ngân hàng

- Nguyên nhân t phía ngân hàng

7 2+ Do ngân hàng t ng tr ng tín d ng mà không có s ki m sóat ch t l ng tín d ng: b b t các đi u ki n tín d ng, th c hi n cho vay không đúng quy đ nh, thi u ki m soát qu n lý tín d ng tr c, trong và sau cho vay

7 3+ Ph ng ti n cho vay ch a đ c c c u h p lý: s l ng v n vay th a

ho c thi u so v i nhu c u d n đ n khách hàng s d ng v n vay không đúng m c đích, k h n tr n không phù h p v i dòng ti n thu đ c c a khách hàng ho c dòng đ i d án, th i h n rút v n, tài s n b o đ m…

7 4+ Do ngân hàng không gi i quy t h p lý quan h gi a ngu n v n huy đ ng

và ngu n v n s d ng: ngân hàng d tr v n quá ít so v i nhu c u b o đ m thanh toán t đó s d n đ n m t kh n ng thanh toán n u khách hàng có nhu c u rút v n nhi u ho c ngân hàng d tr v n quá nhi u, gây đ ng v n, lãng phí trong s

d ng v n

7 5+ Ngân hàng thi u thông tin v khách hàng nên không d đoán đ c r i ro

đ i v i m t kh an vay

7 6+ Ngân hàng đánh giá không đúng v đ m b o ( v tài s n th ch p, c m c

ho c v ng i b o lãnh), quá tin t ng vào tài s n th ch p, b o lãnh, b o hi m, coi đó là v t đ m b o ch c ch n cho s thu h i c g c và lãi ti n vay

7 7+ Do cán b tín d ng, cán b lãnh đ o y u ho c thi u chuyên môn, ch quan v khách hàng c , ho c do thi u đ o đ c ngh nghi p

+ C nh tranh gi a các t ch c tín d ng ch a th c s lành m nh, lo ch y theo s l ng mà sao lãng vi c coi tr ng ch t l ng kho n vay, quá l c quan tin

t ng vào s thành công c a ph ng án kinh doanh c a khách hàng

81.2.4 nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng và n n kinh t xã h i

1 01.2.4.1 nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

7 8Khi r i ro tín d ng x y ra, ngân hàng không thu đ c v n tín d ng đã c p

và lãi cho vay, nh ng ngân hàng ph i tr v n và lãi cho kho n ti n huy đ ng khi

đ n h n, đi u này s làm cho ngân hàng m t cân đ i trong vi c thu chi, vòng quay

v n tín d ng gi m làm cho ngân hàng kinh doanh không hi u qu , chi phí c a ngân hàng t ng lên so v i d ki n

7 9N u m t kho n vay nào đó b m t kh n ng thu h i thì ngân hàng ph i s

d ng các ngu n v n c a mình đ tr cho ng i g i ti n, đ n m t ch ng m c nào

đ y, ngân hàng không có đ ngu n v n đ tr cho ng i g i ti n thì ngân hàng s

r i vào tình tr ng m t kh n ng thanh toán, có th d n đ n nguy c g p r i ro thanh kho n Và k t qu là làm thu h p quy mô kinh doanh, n ng l c tài chính

gi m sút, uy tín, s c c nh tranh gi m không nh ng trong th tr ng n i đ a mà còn lan r ng ra các n c, k t qu kinh doanh c a ngân hàng ngày càng x u có th d n ngân hàng đ n thua l ho c đ a đ n b v c phá s n n u không có bi n pháp x lý,

kh c ph c k p th i

1 11.2.4.2 nh h ng đ n n n kinh t xã h i

8 0B t ngu n t b n ch t và ch c n ng c a ngân hàng là m t t ch c trung gian tài chính chuyên huy đ ng v n nhàn r i trong n n kinh t đ cho các t ch c, các doanh nghi p và cá nhân có nhu c u vay l i Do đó, th c ch t quy n s h u

nh ng kho n cho vay là quy n s h u c a ng i đã g i ti n vào ngân hàng B i

v y, khi r i ro tín d ng x y ra thì không nh ng ngân hàng ch u thi t h i mà quy n

l i c a ng i g i ti n c ng b nh h ng

8 1Khi m t ngân hàng g p ph i r i ro tín d ng hay b phá s n thì ng i g i

ti n các ngân hàng khác hoang mang lo s và kéo nhau t đ n rút ti n các ngân hàng khác, làm cho toàn b h th ng ngân hàng g p ph i khó kh n

8 2Ngân hàng phá s n s nh h ng đ n tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, không có ti n tr l ng d n đ n đ i s ng công nhân g p khó kh n

H n n a, s ho ng lo n c a các ngân hàng nh h ng r t l n đ n toàn b n n kinh

t Nó làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng, s c mua gi m, th t nghi p

t ng, xã h i m t n đ nh

8 3Ngoài ra, r i ro tín d ng c ng nh h ng đ n n n kinh t th gi i vì ngày nay, n n kinh t m i qu c gia đ u ph thu c vào n n kinh t khu v c và th gi i Kinh nghi m cho ta th y cu c kh ng ho ng tài chính Châu Á (1997) và m i đây là

cu c kh ng ho ng tài chính M (2007) đã làm rung chuy n toàn c u M t khác,

m i liên h v ti n t , đ u t gi a các n c phát tri n r t nhanh nên r i ro tín d ng

t i m t n c l n s nh đ n n n kinh t các n c có liên quan

8 4Tóm l i, r i ro tín d ng c a m t ngân hàng x y ra m c đ khác nhau: nh

nh t là ngân hàng b gi m l i nhu n khi không thu h i đ c lãi cho vay, n ng nh t khi ngân hàng không thu đ c v n và lãi, n th t thu v i t l cao d n đ n ngân hàng b l và m t v n N u tình tr ng này kéo dài không kh c ph c đ c, ngân hàng s b phá s n, gây h u qu nghiêm tr ng cho n n kinh t nói chung và h

th ng ngân hàng nói riêng Chính vì v y đòi h i các nhà qu n tr ngân hàng ph i

h t s c th n tr ng và có nh ng bi n pháp thích h p nh m gi m thi u r i ro trong cho vay

8 6* Mô hình đi m s Z (Z – Credit scoring model):

8 7 ây là mô hình do E.I Altman dùng đ cho đi m tín d ng đ i v i các doanh nghi p vay v n i l ng Z dùng làm th c đo t ng h p đ phân lo i r i

ro tín d ng đ i v i ng i đi vay và ph thu c vào:

8 8- Tr s c a các ch s tài chính c a ng i vay

8 9- T m quan tr ng c a các ch s này trong vi c xác đ nh xác su t v n c a

ng i vay trong quá kh

9 0T đó Altman đã xây d ng mô hình đi m nh sau:

9 1Z = 1,2X1 + 1,4X2 + 3,3X3 + 0,6X4 + 1,0X5

9 2Trong đó:

9 3X1 = H s v n l u đ ng / t ng tài s n

9 4X2 = H s lãi ch a phân ph i / t ng tài s n

9 5X3 = H s l i nhu n tr c thu và lãi / t ng tài s n

9 6X4 = H s giá tr th tr ng c a t ng v n s h u / giá tr h ch toán c a n

9 7X5 = H s doanh thu / t ng tài s n

9 8Tr s Z càng cao, thì xác su t v n c a ng i đi vay càng th p Ng c

l i, khi tr s Z th p ho c là m t s âm thì đó là c n c x p khách hàng vào nhóm

có nguy c v n cao Theo mô hình cho đi m Z c a Altman, b t c công ty nào

có đi m s th p h n 1,81 ph i đ c x p vào nhóm có nguy c r i ro tín d ng cao

9 9* Mô hình ch t l ng 6 C:

1 0 0(1) T cách ng i vay (Character): Cán b tín d ng c n ph i xem xét m c đích xin vay c a khách hàng có phù h p v i chính sách tín d ng hi n hành c a ngân hàng và phù h p v i nhi m v s n xu t kinh doanh c a khách hàng hay không, đ ng th i còn ph i xem xét v l ch s đi vay và tr n vay đ i v i khách hàng c , còn đ i v i khách hàng m i thì c n thu th p thông tin t nhi u ngu n nh

t Trung tâm phòng ng a r i ro, t ngân hàng b n, t các c quan thông tin đ i chúng…

1 0 1 (2) N ng l c c a ng i vay (Capacity): Tùy thu c vào quy đ nh lu t pháp

c a qu c gia, đòi h i ng i đi vay ph i có n ng l c pháp lu t dân s và n ng l c hành vi dân s

1 0 2 (3) Thu nh p c a ng i đi vay (Cash): C n ph i xác đ nh đ c ngu n tr

n c a ng i vay nh lu ng ti n t doanh thu bán hàng hay thu nh p, ti n t bán thanh lý tài s n, ho c ti n t phát hành ch ng khoán

1 0 3 (4) B o đ m ti n vay (Collateral): ây là đi u ki n đ ngân hàng c p tín

d ng và là ngu n tài s n th hai có th dùng đ tr n vay cho ngân hàng

1 0 4(5) Các đi u ki n (Conditions): Ngân hàng qui đ nh các đ u ki n tùy theo chính sách tín d ng theo t ng th i k nh cho vay hàng xu t kh u v i đi u ki n thâu ngân ph i qua ngân hàng, nh m th c thi chính sách ti n t c a ngân hàng Trung ng theo t ng th i k

1 0 5(6) Ki m soát (Control): T p trung vào nh ng v n đ nh s thay đ i c a

lu t pháp có liên quan và qui ch ho t đ ng m i có th nh h ng x u đ n ng i vay hay không? Yêu c u tín d ng c a ng i vay có đáp ng đ c tiêu chu n c a ngân hàng hay không?

1 0 6* Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng:

1 0 7Các y u t quan tr ng liên quan đ n khách hàng s d ng mô hình cho đi m tín d ng bao g m: H s tín d ng, tu i đ i, tr ng thái tài s n, s ng i ph thu c,

s h u nhà, đi n tho i c đ nh, s tài kho n cá nhân, th i gian công tác B ng d i đây là nh ng h ng m c và đi m th ng đ c s d ng các ngân hàng c a Hoa

K

1 0 8Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng:

1 0 9STT 1 1 0Các h ng m c xác đ nh ch t l ng tín d ng 1 1 1 i m

1 1 3Ngh nghi p c a ng i vay

1 1 4- Chuyên gia hay ph trách kinh doanh 1 1 510

1 1 6- Công nhân có kinh nghi m 1 1 78

1 7 0- Ba 1 7 14

1 7 5Các tài kho n t i ngân hàng

1 7 6- C tài kho n ti t ki m và phát hành Sec 1 7 74

1 7 8- Ch tài kho n ti t ki m 1 7 93

1 8 0- Ch tài kho n phát hành Sec 1 8 12

1 7 48

1 8 4Khách hàng có đi m s cao nh t theo mô hình v i 8 m c tiêu trên là 43

đi m, th p nh t là 9 đi m Gi s ngân hàng bi t m c 28 đi m là ranh gi i gi a khách hàng có tín d ng t t và khách hàng có tín d ng x u, t đó ngân hàng hình thành khung chính sách tín d ng theo mô hình đi m s nh sau:

1 8 5T ng s đi m c a khách hàng 1 8 6Quy t đ nh tín d ng

1 8 7T 28 đi m tr xu ng 1 8 8T ch i tín d ng

1 8 929 - 30 đi m 1 9 0Cho vay đ n 500 USD

1 9 131 - 33 đi m 1 9 2Cho vay đ n 1.000 USD

1 9 334 – 36 đi m 1 9 4Cho vay đ n 2.500 USD

1 9 537 – 38 đi m 1 9 6Cho vay đ n 3.500 USD

1 9 739 – 40 đi m 1 9 8Cho vay đ n 5.000 USD

1 9 941 – 43 đi m 2 0 0Cho vay đ n 5.000 USD

1 31.2.5.2 ánh giá r i ro tín d ng

Các ch s th ng đ c s d ng đ đánh giá r i ro tín d ng là:

2 0 2* T l n quá h n:

vay cho nợ dư Tổng

hạn quá nợ Dư

hạn quá nợ lệ

N quá h n (non performing loan – NPL) là kho n n mà m t ph n ho c tồn b n g c và / ho c lãi đã quá h n

2 0 3M t cách ti p c n khác, n quá h n là nh ng kho n tín d ng khơng hồn

tr đúng h n, khơng đ c phép và khơng đ đi u ki n đ đ c c c u th i h n tr

n đ m b o qu n lý ch t ch , các kho n n quá h n trong h th ng NHTM

Vi t Nam đ c phân lo i theo th i gian và đ c phân chia theo th i h n thành các nhĩm sau:

+ N quá h n d i 10 ngày và đ c đánh giá là cĩ kh n ng thu h i đ y đ

g c và lãi - N đ tiêu chu n

2 0 4+ N quá h n t 10 đ n 90 ngày – N c n chú ý

2 0 5+ N quá h n t 91 đ n 180 ngày – N d i tiêu chu n

2 0 6+ N quá h n t 181 đ n 360 ngày – N nghi ng

2 0 7+ N quá h n trên 360 ngày – N cĩ kh n ng m t v n

* T l n x u : T tr ng n x u / t ng d n cho vay

N x u (Bad debt): là nh ng kho n n quá h n trên 90 ngày mà khơng địi

đ c, nh ng kho n n c c u l i th i h n tr n tr các kho n n đi u ch nh k tr

2 1 0+ Tình hình tài chính c a khách hàng đang và cĩ chi u h ng x u d n đ n

cĩ kh n ng ngân hàng khơng thu h i đ c c v n l n lãi

2 1 1+ Tài s n đ m b o (th ch p, c m c , b o lãnh) đ c đánh giá là giá tr phát mãi khơng đ trang tr i n g c và lãi

2 1 2+ Thơng th ng v th i gian là các kho n n quá h n trên 90 ngày

2 1 3Theo Quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005, Quy t đ nh 18/2007/Q -NHNN ngày 25/4/2007, n x u c a TCTD bao g m các nhĩm n

2 1 5+ Nhĩm 4 ( N nghi ng ): các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh giá là

kh n ng t n th t cao Bao g m: Các kho n n quá h n t 181 đ n 360 ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i h n tr

n đ c c c u l i l n đ u; các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai

2 1 6+ Nhĩm 5 ( N cĩ kh n ng m t v n): các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh giá là khơng cịn kh n ng thu h i, m t v n Bao g m: Các kho n n quá h n trên 360 ngày; Các kho n n khoanh, n ch x lý; Các kho n n đã c c u l i

th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo th i h n tr n đ c c c u

l i l n đ u; các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai quá h n theo th i

h n tr n đ c c c u l i l n th hai; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n

th ba tr lên, k c ch a b quá h n ho c đã quá h n

2 1 7Theo quy đ nh hi n nay, t l này khơng đ c v t quá 5%

2 1 8* H s r i ro tín d ng

%100

x

cósảntàiTổng

vaychonợdưTổngdụng

tín ro rủi

số

2 1 9H s này cho ta th y t tr ng c a kho n m c tín d ng trong tài s n cĩ, kho n m c tín d ng trong t ng tài s n càng l n thì l i nhu n s l n nh ng đ ng

th i r i ro tín d ng c ng r t cao Thơng th ng, t ng d n cho vay c a ngân hàng

đ c chia thành 3 nhĩm:

2 2 0+ Nhĩm d n c a các kho n tín d ng cĩ ch t l ng x u: là nh ng kho n cho vay cĩ m c đ r i ro l n nh ng cĩ th mang l i thu nh p cao cho ngân hàng

ây là kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n cho vay c a ngân hàng

2 2 1+ Nhĩm d n c a các kho n tín d ng cĩ ch t l ng t t: là nh ng kho n cho vay cĩ m c đ r i ro th p nh ng cĩ th mang l i thu nh p khơng cao cho ngân hàng ây c ng là nh ng kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n cho vay c a ngân hàng

2 2 2+ Nhĩm d n c a các kho n tín d ng cĩ ch t l ng trung bình: là nh ng kho n cho vay cĩ m c đ r i ro cĩ th ch p nh n đ c và thu nh p m ng l i cho ngân hàng là v a ph i ây là kho n tín d ng chi m t tr ng áp đ o trong t ng d

n cho vay c a ngân hàng nên ta cĩ cơng th c sau:

2 2 3T ng d n c a các kh an cho vay cĩ

2 2 4ch t l ng trung bình

H s r i ro tín d ng = x 100%

T ng tài s n cĩ

2 2 5* Ch tiêu d n trên v n huy đ ng

2 2 6Cĩ ngh a là cĩ bao nhiêu đ ng v n huy đ ng tham gia vào d n , nĩ cịn gián ti p ph n ánh kh n ng huy đ ng v n t i đ a ph ng c a ngân hàng Ch tiêu này l n ch ng t v n huy đ ng tham gia vào d n ít, kh n ng huy đ ng v n c a ngân hàng ch a đ c t t

100%

x động huy Vốn

nợ Dư động

huy vốn trên nợ

* Ch tiêu h s thu n

2 2 8H s thu n cao cho th y cơng tác thu n đang ti n tri n t t, RRTD th p

Ch tiêu này cịn bi u hi n kh n ng thu h i n c a ngân hàng t vi c cho khách hàng vay

%100

x

vaychosốDoanh

nợthusốDoanh

nợthusố

2 2 9* Ch tiêu vịng quay v n tín d ng

2 3 0Vịng quay v n tín d ng dùng đ đo l ng t c đ luân chuy n v n c a tín

d ng ngân hàng, nĩ cho th y th i gian thu h i n nhanh hay ch m N u vịng quay v n tín d ng nhanh, t c vi c đ a v n vào s n xu t, kinh doanh c a ngân hàng đ t hi u qu cao

quân bìnhnợDư

nợthusốDoanhdụng

tínvốnquay

2 3 2- Ph i t ng c ng ki m tra, giám sát vi c ch p hành các nguyên t c, th t c cho vay và c p tín d ng khác, tránh x y ra s c gây th t thốt tài s n; s p x p l i

t ch c b máy, t ng c ng cơng tác đào t o cán b đ đáp ng yêu c u kinh doanh ngân hàng trong đi u ki n h i nh p qu c t

2 3 3- Xây d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b phù h p v i ho t đ ng kinh doanh, đ i t ng khách hàng, tính ch t r i ro c a kho n n c a t ch c tín d ng

2 3 4- Th c hi n chính sách qu n lý r i ro tín d ng, mơ hình giám sát r i ro tín

d ng, ph ng pháp xác đ nh và đo l ng r i ro tín d ng cĩ hi u qu , trong đĩ bao

g m cách th c đánh giá v kh n ng tr n c a khách hàng, h p đ ng tín d ng, các tài s n b o đ m, kh n ng thu h i n và qu n lý n c a TCTD

2 3 5- Th c hi n các quy đ nh b o đ m ki m soát r i ro và an toàn ho t đ ng tín

d ng:

2 3 6+ Xây d ng và th c hi n đ ng b h th ng các quy ch , quy trình n i b v

qu n lý r i ro; trong đó đ c bi t chú tr ng vi c xây d ng chính sách khách hàng vay v n, s tay tín d ng, quy đ nh v đánh giá, x p h ng khách hàng vay, đánh giá

ch t l ng tín d ng và x lý các kho n n x u

2 3 7+ M r ng tín d ng trung và dài h n m c thích h p, đ m b o cân đ i th i

h n cho vay v i th i h n c a ngu n v n huy đ ng

2 3 8+ Th c hi n đúng quy đ nh v gi i h n cho vay, b o lãnh, cho thuê tài chính, bao thanh toán đ i v i m t khách hàng và các t l an toàn ho t đ ng kinh doanh

2 3 9- i v i các tr ng h p chây tr n vay, các TCTD c n áp d ng các

bi n pháp kiên quy t, đúng pháp lu t đ thu h i n vay, k c vi c x lý tài s n th

ch p, c m c và b o lãnh, kh i ki n lên c quan tòa án

2 4 0- Phân tán r i ro trong cho vay: không d n v n cho vay quá nhi u đ i v i

m t khách hàng ho c không t p trung cho vay quá nhi u vào m t ngành, l nh v c kinh t có r i ro cao

2 4 1- Th c hi n t t vi c th m đ nh khách hàng và kh n ng tr n tr c khi quy t đ nh tín d ng

2 4 2- Mua b o hi m cho các kho n ti n g i, ti n vay

2 4 3- Ph i có chính sách tín d ng h p lý và duy trì các kho n d phòng đ đ i phó v i r i ro

2 4 4- Tr c khi cho khách hàng vay, ngân hàng ph i xem xét các đi u ki n c

b n nh là: Kh n ng tr n c a khách hàng so v i m c cho vay; tr giá tài s n

đ m b o so v i m c cho vay; gi i h n t ng d n cho vay m t khách hàng, m t nhóm khách hàng có liên quan;…

2 4 5- Th c hi n qu n lý r i ro tín d ng thông qua công c tín d ng phái sinh: hóan đ i tín d ng, quy n ch n tín d ng

tr đ c n , tình hình tài chính x u, nguy c r i ro s x y ra

Do đó, nh n bi t r i ro bao g m các n i dung sau:

* Phân tích danh m c tín d ng c a ngân hàng

Phân tích chung toàn b danh m c c a khách hàng đ nh n bi t nh ng r i

ro v quy mô tín d ng, c c u tín d ng, v ngành, v lo i ti n C n k t h p v i d báo kinh t v mô đ đánh r i ro chung c a toàn b danh m c tín d ng

* Phân tích đánh giá khách hàng nh m phát hi n các nguy c r i ro trong

t ng khách hàng, t ng kho n n c th Phân tích đánh giá khách hàng đ c th c

hi n t khi b t đ u ti p xúc khách hàng, phân tích trong quá trình cho vay và phân tích sau khi cho vay có th phân tích đánh giá khách hàng c n:

- Thu th p thông tin v khách hàng

- Phân tích khách hàng theo các ch tiêu đ nh l ng và đ nh tính đ có

* o l ng r i ro kho n vay:

R i ro các kho n vay đ c đo l ng b ng ph ng pháp ch quan hay khách quan o l ng r i ro theo ph ng pháp ch quan thông qua vi c d a vào các gi thi t ( kinh nghi m cá nhân và suy lu n c a cán b đánh giá, ý ki n c a chuyên gia và các nhà t v n tài chính…) và thông qua các mô hình cho đi m tín

d ng… Ph ng pháp khách quan d a vào t n su t x y ra s ki n thông qua các

mô hình tín d ng n i b tính xác su t v n c a khách hàng

* o l ng r i ro danh m c: th ng s d ng mô hình VAR ( Value at Risk) ho c mô hình x p h ng n

VAR c a m t danh m c tài s n đ c đ nh ngh a là kh an l t i đa trong

m t th i gian nh t đ nh n u lo i tr nh ng tr ng h p x u hi m x y ra ây là

ph ng pháp đánh giá m c đ r i ro c a m t danh m c đ u t theo 2 tiêu chu n: giá tr danh m c đ u t và kh n ng ch u đ ng r i ro c a nhà đ u t

Mô hình VAR s xác đ nh giá tr t n th t c a các tài s n r i ro do bi n đ ng

th tr ng và s cho các nhà qu n tr ngân hàng m t con s ph n ánh đ c nguy c

2 4 6 * Ki m soát RRTD bao g m ki m soát tr c khi cho vay, trong khi cho vay

và sau khi cho vay

- Ki m soát tr c khi cho vay bao g m: ki m soát quá trình thi t l p chính sách, th t c, quy trình cho vay, ki m tra quá trình l p h s vay v n và th m

đ nh

- Ki m tra trong khi cho vay: ki m soát m t l n n a h p đ ng tín d ng,

ki m tra quá trình gi i ngân

- Ki m tra sau khi cho vay: ki m sóat vi c đôn đ c thu h i n , ki m soát tín

d ng n i b đ c l p, đánh giá l i chính sách tín d ng

* X lý r i ro: th ng áp d ng các hình th c:

- X lý khai thác: bao g m cho vay thêm, b sung tài s n b o đ m, chuy n

n quá h n, th c hi n khoanh n , xóa n , ch đ nh đ i di n tham gia qu n lý doanh nghi p

- X lý b ng các bi n pháp thanh lý: bao g m x lý n t n đ ng, thanh lý doanh nghi p, kh i ki n, bán n , s d ng d phòng r i ro và s tr giúp c a Chính

ph ( đ i v i các kho n vay có ch đ nh)

1.3/ Nguyên t c c a Basel v qu n lý r i ro tín d ng:

1.3.1 Gi i thi u s l c v y ban Basel:

y ban Basel v giám sát ngân hàng là m t di n đàn cho s h p tác th ng xuyên v các v n đ liên quan đ n giám sát ho t đ ng ngân hàng do các Ngân hàng trung ng các n c G10 thành l p vào n m 1974 d i s b o tr c a Ngân hàng Thanh toán qu c t M c tiêu c a y ban này là hi u rõ h n v các v n đ

m u ch t trong vi c giám sát ho t đ ng ngân hàng và nâng cao ch t l ng giám sát ho t đ ng ngân hàng trên toàn c u đ t đ c m c tiêu đó, y ban trao đ i các thông tin v các v n đ giám sát ho t đ ng ngân hàng c a các qu c gia, các

ph ng pháp và k thu t v i ph ng châm là đ có m t s hi u bi t đ ng nh t v các v n đ đó Trên c s đó, y ban dùng s hi u bi t đ ng nh t này đ xây d ng các v n b n h ng d n và tiêu chu n trong các l nh v c mà h cho là c n thi t y ban Basel đ c bi t đ n trên kh p th gi i v các thông l qu c t mà h đ a ra v

t l an toàn v n t i thi u; các nguyên t c c b n v giám sát ngân hàng hi u qu ;

và Th a c v giám sát ho t đ ng ngân hàng xuyên biên gi i

1.3.2 Các nguyên t c c a Basel v qu n lý r i ro tín d ng:

2 4 7Quan đi m c a y ban Basel là: s y u kém trong h th ng ngân hàng c a

m t qu c gia, dù qu c gia phát tri n hay đang phát tri n, s đe d a đ n s n đ nh

v tài chính trong c n i b qu c gia đó Vì v y, nâng cao s c m nh c a h th ng

tài chính là đi u mà y ban Basel quan tâm y ban Basel đã ban hành các nguyên

t c v qu n lý n x u mà th c ch t là đ a ra các nguyên t c trong qu n tr r i ro tín d ng, đ m b o tính hi u qu và an toàn trong ho t đ ng c p tín d ng Các nguyên t c này t p trung vào các n i dung c b n sau đây:

* Th nh t là xây d ng môi tr ng tín d ng thích h p (3 nguyên t c):

- Nguyên t c 1: H i đ ng qu n tr có trách nhi m phê duy t và đ nh k ( t i thi u m t l n/n m) xem xét chi n l c v r i ro tín d ng và các chính sách v r i

ro tín d ng c a ngân hàng Chi n l c c n ph n ánh m c đ ch p nh n r i ro c a ngân hàng và m c sinh l i mà ngân hàng k v ng đ t đ c khi gánh ch u các r i

ro này

- Nguyên t c 2 : Ban t ng giám đ c có trách nhi m th c hi n chi n l c

RRTD đ c H i đ ng qu n tr phê duy t và phát tri n các chính sách và th t c

nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi và ki m soát r i ro tín d ng Các chính sách và

th t c này c n nh m vào r i ro tín d ng trong m i h at đ ng c a ngân hàng,

c p đ t ng kho n tín d ng c ng nh toàn b danh m c đ u t

- Nguyên t c 3: Các ngân hàng c n xác đ nh và qu n lý r i ro tín d ng trong m i s n ph m và ho t đ ng Các ngân hàng c n b o đ m r ng các r i ro c a các s n ph m và ho t đ ng m i ph i tuân th các th t c qu n lý r i ro và ki m soát phù h p tr c khi đ c đ a vào s d ng ho c tri n khai và ph i đ c H i

đ ng qu n tr ho c y ban c a h i đ ng phê duy t

* Th hai là qui trình c p tín d ng lành m nh, bao g m 4 nguyên t c sau:

- Nguyên t c 4: Các ngân hàng ph i ho t đ ng trong ph m vi các tiêu chí

c p tín d ng lành m nh đ c xác đ nh rõ ràng Nh ng tiêu chí này c n ch rõ th

tr ng m c tiêu c a ngân hàng và cho th y s hi u bi t c n k v bên vay hay đ i tác c ng nh m c đích và c c u c a kho n tín d ng và ngu n hoàn tr

- Nguyên t c 5: Ngân hàng c n xây d ng các h n m c tín d ng t ng th

m c t ng bên vay và đ i tác, và nhóm các đ i tác có liên quan đ n nhau đ t o ra

- Nguyên t c 7: Vi c c p tín d ng c n ph i đ c th c hi n trên c s giao

d ch công b ng gi a các bên c bi t, các kho n tín d ng cho các công ty và cá nhân có liên quan c n đ c phê duy t trên c s ngo i l , theo dõi c n th n và tri n khai các b c c n thi t đ ki m soát hay lo i tr r i ro cho vay đ i v i các

b ng và ngo i b ng H th ng thông tin qu n lý ph i cung c p đ y đ thông tin v

c c u c a danh m c đ u t tín d ng, bao g m xác đ nh s t p trung r i ro

- Nguyên t c 12: Ngân hàng ph i có h th ng theo dõi c c u và ch t l ng

c a toàn b danh m c đ u t tín d ng

- Nguyên t c 13: Ngân hàng c n tính đ n các thay đ i ti m n ng trong

t ng lai v các đi u ki n kinh t khi đánh giá t ng kho n tín d ng và danh m c

đ u t tín d ng, và ph i đánh giá m c đ r i ro tín d ng trong đi u ki n c ng

th ng

* Cu i cùng là ph i b o đ m ki m soát đ y đ đ i v i r i ro tín d ng, n i dung này bao g m 3 nguyên t c:

- Nguyên t c 14: Ngân hàng c n xây d ng h th ng đánh giá liên t c, đ c

l p v các quá trình qu n lý r i ro tín d ng và k t qu đánh giá c n đ c báo cáo

tr c ti p cho H i đ ng qu n tr và ban t ng giám đ c

- Nguyên t c 15: Ngân hàng c n b o đ m r ng ch c n ng c p tín d ng

đ c qu n lý hi u qu và r i ro tín d ng n m trong các m c th ng nh t v i các tiêu chu n v th n tr ng và các gi i h n n i b Ngân hàng c n xây d ng và t ng

c ng ki m soát n i b và các ho t đ ng khác nh m b o đ m các vi ph m v chính sách, th t c và gi i h n đ c báo cáo k p th i cho c p lãnh đ o thích h p

đ x lý

- Nguyên t c 16: Ngân hàng c n có h th ng kh c ph c s m đ i v i các kho n tín d ng x u, qu n lý các kho n tín d ng có v n đ và các tr ng h p c n

- Xây d ng m t h th ng qu n lý và c p nh t thông tin hi u qu đ duy trì

m t quá trình đo l ng, theo dõi tín d ng thích h p, đáp ng yêu c u th m đ nh và

qu n lý r i ro tín d ng

1.4 Kinh nghi m qu n lý r i ro tín d ng c a ngân hàng Maybank (Malaysia): đ c th c hi n theo các nguyên t c sau:

* Nguyên t c “ đ t c c cân b ng – proportionate stake”: nguyên t c này coi tr ng ph n v n t có c a doanh nghi p khi th c hi n d án, nh m gi m thi u

r i ro cho ngân hàng thông qua vi c nâng cao trách nhi m c a doanh nghi p sao cho ph n chênh l ch tài tr c n thi t càng th p càng t t

- N u kh an tín d ng đ c xác nh n d a hoàn toàn vào s c m nh tài chính

c a ng i vay và không c n tài s n th ch p ( tín ch p ) thì tài s n ng i vay ph i

b o v kh an vay, không đ c th ch p vay ngân hàng khác

* Nguyên t c “ ki m sóat – control”: ngân hàng c n quan tâm t i vi c c

c u h p lý các ph ng ti n đ b o đ m ng i cho vay th ch đ ng, b o đ m các ph ng ti n dành cho m c đích đã đ nh nh ti n vay ph i đ c tr tr c ti p cho bên bán ho c nhà th u… ch không tr cho ng i vay đ ki m soát vi c s

d ng v n vay đúng m c đích

* Nguyên t c “ danh m c cho vay đ r ng – well spread lending portfolio”:

c n đa d ng hóa danh m c cho vay c a ngân hàng, b o đ m không có s t p trung cao các kho n vay vào 1 ngành ngh c th

* Nguyên t c “l i ra đ u tiên- good fist way out”: ngân hàng luôn nh n di n ngu n tr n nh ai tr , đâu, khi nào… ánh giá đ tin c y c a m i ngu n tr , luôn phân tích các r i ro ho t đ ng đ nh tính có nh h ng đ n kh n ng c a doanh nghi p t o đ dòng ti n và d báo dòng ti n đ nh l ng

* Nguyên t c “ k h n tài tr phù h p – appropriate tenor of financing”: k

h n c a kh an vay càng dài thì r i ro càng l n Tuy nhiên ngân hàng c ng không

đ c ch cân nh c ph ng di n r i và b qua ph ng di n nhu c u c a ng i vay

N u nhu c u tài tr dài h n thì đ ng rút ng n k h n Ng c l i, n u quãng đ i

c a tài s n đ c mua là gi i h n thì không c p k h n dài t i khi giá tr tài s n

đ ng tín d ng và qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông Nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh B n Tre

CH NG 2: TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ

QU N LÝ R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P

VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN T NH B N TRE

2.1/ Gi i thi u Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam và chi nhánh t nh B n Tre

21.1 H th ng Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam

Ngân hàng Nông Nghi p và Phát Tri n nông thôn Vi t Nam – tên ti ng Anh là Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development, g i t t là Agribank

ây là ngân hàng th ng m i nhà n c, gi vai trò ch đ o và ch l c trong đ u

t v n phát tri n kinh t nông nghi p, nông thôn c ng nh đ i v i các l nh v c khác c a n n kinh t Vi t Nam NHNo ho t đ ng theo mô hình T ng công ty 90,

là doanh nghi p Nhà n c h ng đ c bi t, h at đ ng theo Lu t các t ch c tín d ng

và ch u s qu n lý tr c ti p c a NHNN Vi t Nam

c thành l p t ngày 26/3/1988 v i tên g i là Ngân hàng Phát Tri n Nông Nghi p Vi t Nam, đ n 14/11/1990 đ c đ i tên thành Ngân hàng Nông Nghi p Vi t Nam, và t cu i n m 1996, Ngân hàng đ c đ i tên thành Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

V i tên g i m i, ngoài ch c n ng c a m t NHTM, NHNo Vi t Nam đ c xác đ nh thêm nhi m v đ u t phát tri n đ i v i khu v c nông thôn thông qua

vi c m r ng đ u t v n trung, dài h n đ xây d ng c s v t ch t k thu t cho

s n xu t nông, lâm nghi p, th y h i s n góp ph n th c hi n thành công s nghi p công nghi p hóa - hi n đ i hóa nông nghi p nông thôn

Hi n nay, NHNo Vi t Nam là ngân hàng l n nh t, d n đ u trong h th ng ngân hàng Vi t Nam v v n, tài s n, ngu n nhân l c, m ng l i ho t đ ng, s

l ng khách hàng Tính đ n 31/12/2009, NHNo có t ng tài s n 470.000 t đ ng;

v n t có 22.176 t đ ng; t ng ngu n v n 434.331 t đ ng; t ng d n 354.112 t

đ ng; 2.300 chi nhánh và phòng giao d ch; quan h đ i lý v i 1.034 ngân hàng t i

95 qu c gia và vùng lãnh th ; đ c trên 13 tri u khách hàng tin t ng l a ch n… Ngoài ra, NHNo Vi t Nam còn có 8 công ty tr c thu c kinh doanh trên các l nh

v c khác nhau nh ch ng khoán, vàng b c, cho thuê tài chính, b o hi m, th ng

m i, du l ch…, có đ i ng cán b nhân viên đông đ o v i 35.135 ng i; trong đó

g n 70% có trình đ đ i h c, trên đ i h c và cao đ ng, 80% có trình đ vi tính c

b n ây là đ i ng nhân viên t n t y, ham h c h i và có kh n ng ti p c n nhanh các ki n th c, k thu t hi n đ i

Ngòai th tr ng ch l c là kinh t nông nghi p, cùng v i s l n m nh c a

h th ng, s phát tri n kinh t đ t n c, NHNo Vi t Nam còn t o đ c v th trong nhi u l nh v c:

- V đ i ngo i: cùng v i vi c t ng c ng h p tác v i các doanh nghi p, t p đoàn kinh t , các t ng công ty hình thành các đ i tác chi n l c trong n c, NHNo Vi t Nam ch đ ng m r ng và khai thác có hi u qu các m i quan h

qu c t , thu hút và tri n khai hàng tr m d án đ u t n c ngoài cho nông nghi p nông thôn v i t ng s v n g n 4,2 t USD t các t ch c tài chính qu c t nh Ngân hàng th gi i (WB), Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB), C quan phát tri n Pháp (AFD), Ngân hàng u t châu Âu (EIB)… và đã gi i ngân h n 2,3 t USD ng th i Agribank còn là m t trong s ngân hàng có quan h ngân hàng

đ i lý l n nh t Vi t Nam v i 1034 ngân hàng đ i lý t i 95 qu c gia và vùng lãnh

th , và hi n là Ch t ch Hi p h i Tín d ng Nông nghi p Nông thôn Châu Á Thái Bình D ng (APRACA), là thành viên Hi p h i Tín d ng Nông nghi p Qu c t (CICA) và Hi p h i Ngân hàng Châu Á (ABA);

- V phát tri n công ngh và s n ph m d ch v ngân hàng: NHNo Vi t Nam luôn chú tr ng đ u t đ i m i và ng d ng công ngh ngân hàng ph c v đ c l c cho công tác qu n tr kinh doanh và phát tri n màng l i d ch v ngân hàng tiên

ti n NHNo Vi t Nam là ngân hàng đ u tiên hoàn thành D án Hi n đ i hóa h

th ng thanh toán và k toán khách hàng (IPCAS) do Ngân hàng Th gi i tài tr

V i h th ng IPCAS đã đ c hoàn thi n, NHNo Vi t Nam đ n ng l c cung ng các s n ph m, d ch v ngân hàng hi n đ i, v i đ an toàn và chính xác cao đ n

m i đ i t ng khách hàng trong và ngoài n c

V i v th là ngân hàng th ng m i hàng đ u Vi t Nam, v i ph ng châm

h at đ ng “ Mang ph n th nh đ n v i khách hàng” NHNo Vi t Nam đã, đang không ng ng n l c h t mình, đ t đ c nhi u thành t u đáng khích l , đóng góp

to l n vào s nghi p công nghi p hoá, hi n đ i hoá và phát tri n kinh t c a đ t

n c

* nh h ng phát tri n NHNo & PTNT Vi t Nam đ n n m 2010 và t m nhìn đ n n m 2020:

B c vào giai đo n m i h i nh p sâu h n, toàn di n h n, nh ng đ ng th i

c ng ph i đ i m t nhi u h n v i c nh tranh, thách th c sau khi Vi t Nam gia nh p

T ch c Th ng m i th gi i (WTO) ngày 07/11/2006, cam k t m c a hoàn toàn

th tr ng tài chính - ngân hàng vào n m 2011, NHNo Vi t Nam xác đ nh kiên trì

m c tiêu và đ nh h ng phát tri n theo h ng T p đoàn tài chính - ngân hàng

c u đ u t cho s n xu t nông nghi p, nông thôn, t ng t l d n cho l nh v c này

đ t 70%/t ng d n ti p t c gi v ng v trí là ngân hàng hàng đ u cung c p

s n ph m d ch v ti n ích, hi n đ i có ch t l ng cao đáp ng nhu c u c a đông

đ o khách hàng, đ ng th i t ng ngu n thu ngoài tín d ng, NHNo Vi t Nam không

ng ng t p trung đ i m i, phát tri n m nh công ngh ngân hàng theo h ng hi n

đ i hóa

N m 2010, NHNo Vi t Nam ph n đ u đ t đ c các m c tiêu t ng tr ng

c th , đó là: so v i n m 2009, ngu n v n t ng t 22%-25%; t l cho vay nông nghi p, nông thôn đ t 70%/t ng d n ; n x u d i 5%; t l thu ngoài tín d ng

t ng 20%; l i nhu n t ng 10%; h s an toàn v n (CAR) theo chu n qu c t

đ t đ c các m c tiêu trên, NHNo Vi t Nam t p trung toàn h th ng

- Th c hi n đ u t có ch n l c và có trình t u tiên, t p trung thu h i n

đ n h n và n x u đ quay vòng v n đáp ng v n cho ‘tam nông” và các ch ng trình tr ng đi m c a Chính ph , đ m b o t ng tr ng tín d ng toàn h th ng theo đúng ch đ o c a Ngân hàng Nhà n c

- T ch c đánh giá tri n khai th c hi n chi n l c 10 n m (2001-2010), xây

d ng chi n l c kinh doanh giai đo n 2011-2015, t m nhìn đ n 2020; xây d ng chi n l c phát tri n th ng hi u Agribank

- Phát tri n m nh công ngh ngân hàng theo h ng hi n đ i hóa trên h

th ng IPCAS II đ phát tri n nhi u s n ph m d ch v m i có ch t l ng nh m đáp

ng t t h n nhu c u c a khách hàng, nâng cao th c nh tranh, trong đó chú tr ng phát tri n các s n ph m thanh toán nh thanh toán biên gi i, chi tr ki u h i, kinh doanh ngo i t , đ u t gi y t có giá

- Không ng ng hoàn thi n các quy trình nghi p v theo mô hình qu n lý

m i phù h p v i thông l qu c t c a ngân hàng hi n đ i

- c bi t, chú tr ng xây d ng, đào t o ngu n nhân l c m nh v s l ng

và ch t l ng đáp ng nhu c u phát tri n c a NHNo Vi t Nam trong giai đo n

m i, đ a th ng hi u, v n hóa NHNo Vi t Nam không ng ng l n m nh, có t m

nh h ng trong n c và v n xa h n trên th tr ng khu v c và qu c t , v i

ph ng châm vì s th nh v ng và phát tri n b n v ng c a ngân hàng, khách hàng, đ i tác và c ng đ ng

2.1.2 Gi i thi u chi nhánh Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn t nh B n Tre

2.1.2.1 T ng quan v tình hình kinh t t nh B n Tre

B n Tre là t nh đ ng b ng n m cu i ngu n sông C u Long, ti p giáp bi n ông và các t nh Ti n Giang, Trà Vinh, V nh Long Trung tâm c a t nh cách Thành Ph H Chí Minh 86 km Các sông Ti n, Ba Lai, Hàm Luông, và C Chiên mang phù sa b i t thành ba dãi cù lao l n là :cù lao An Hoá, cù lao B o và cù lao Minh Di n tích t nhiên c a t nh có 2.322 km2, B n Tre có 1 thành ph và 7 huy n v i 164 xã ph ng, dân s kho ng 1,4 tri u dân

B n Tre là m t trong nh ng t nh có ti m n ng kinh t phong phú, đa d ng, bình quân GDP t ng trên 9% / n m Nông nghi p chi m v trí ch l c trong n n kinh t c a B n Tre; trong đó kinh t v n và kinh t bi n là 2 m i nh n Giá tr

s n xu t Nông –Lâm-Ng nghi p chi m trên 65% t ng giá tr s n xu t c a B n Tre

2 4 8 làm c n c cho vi c xây d ng k ho ch hàng n m, UBND t nh đã phê duy t k ho ch phát tri n kinh t - xã h i 5 n m 2010-2015 v i m c tiêu phát tri n kinh t nh sau:

* M c tiêu t ng quát: