Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái đến hoạt động xuất khẩu tại Việt Nam Luận văn thạc sĩ

ng Peso lên giá quá cao đã gây khó kh n, kìm hãm xu t kh u và khuy n khích nh p kh u... Nh ng bi n pháp tr giá và thu quan nói trên theo nh ông Domingo Cavallo thì ch là nh ng bi n pháp

L I C M N

hoàn thành đ c lu n v n này, tôi đã nh n đ c r t nhi u s giúp đ

c a th y cô, gia đình, b n bè và đ ng nghi p u tiên, tôi xin chân thành g i l i

c m n đ n th y Ngân, ng i đã t n tình h ng d n, giúp đ , đ ng viên tôi trong

su t quá trình hoàn thành lu n v n

Tôi c ng r t c m n đ n t t c các th y cô tr ng i H c Kinh t TP H

Chí Minh đã truy n đ t nh ng ki n th c n n t ng trong 03 n m theo h c Cao h c

t i tr ng

Tôi xin chân thành c m n đ n các b n bè đ ng nghi p đã đ ng viên, c v

cho tôi đ tôi hoàn thành t t lu n v n này

Tôi xin chân thành c m n./

Tp H Chí Minh, ngày 24 tháng 12 n m 2010

Nguy n Th Hoàng Trâm

M C L C

DANH M C CÁC B NG BI U………i

DANH M C TH ……… ii

DANH M C CÁC CH VI T T T……… iii

L I M U……… … 1

CH NG1: T NG QUAN V CHÍNH SÁCH T GIÁ H I OÁI VÀ XU T NH P KH U 1.1 C s lý lu n v t giá h i đoái……….4

1.1.1 Khái ni m v t giá h i đoái……… 4

1.1.2 C s hình thành t giá h i đoái……….4

1.1.3 Phân lo i t giá h i đoái……….5

1.1.4 Chính sách t giá h i đoái……… 7

1.2 Xu t nh p kh u và các y u t nh h ng đ n xu t nh p kh u……… 8

1.2.1 Ý ngh a xu t kh u đ i v i phát tri n kinh t ……… 8

1.2.2 Ý ngh a nh p kh u đ i v i phát tri n kinh t ………10

1.2.3 Xu t kh u và các y u t nh h ng đ n xu t kh u……… 11

1.2.4 Nh p kh u và các y u t nh h ng đ n nh p kh u……….13

1.3 Tác đ ng c a t giá h i đoái đ n xu t nh p kh u………14

1.3.1 Hi u ng c a phá giá lên cán cân th ng m i……… 14

1.3.2 H s co giãn xu t nh p kh u và đi u ki n Marshall-Lerner……… 17

1.4 Bài h c kinh nghi m c a các n c v chính sách t giá đ khuy n khích xu t nh p kh u………19

1.4.1 Kinh nghi m đi u hành t giá Trung Qu c……… 19

1.4.2 Kinh nghi m đi u hành t giá Nh t B n……… 24

1.4.3 Kinh nghi m đi u hành t giá Argentina……… 29

1.5 Nh ng bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam……….32

CH NG 2: TH C TR NG TÌNH HÌNH XU T NH P KH U VÀ CHÍNH

SÁCH T GIÁ H I OÁI C A VI T NAM TRONG TH I GIAN QUA

2.1 T ng quan v tình hình ho t đ ng xu t nh p kh u c a Vi t Nam trong th i

gian qua (t 2004 đ n 2009)……… 35

2.1.1 T ng tr ng kinh t Vi t Nam th i k 2004 đ n 2009………35

2.1.2 Th c tr ng xu t nh p kh u c a Vi t Nam………37

2.1.2.1 Kim ng ch xu t, nh p kh u……… 37

2.1.2.2 C c u m t hàng xu t nh p kh u……… 43

2.1.2.3 Th tr ng xu t nh p kh u……….45

2.1.2.4 Chính sách xu t nh p kh u c a Vi t Nam……….47

2.1.3 nh h ng c a xu t nh p kh u đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam……….48

2.2 T giá h i đoái và chính sách t giá h i đoái Vi t Nam……… 51

2.2.1 Cung ngo i t ………51

2.2.2 C u ngo i t ……….54

2.2.3 T giá h i đoái và chính sách t giá h i đoái Vi t Nam……… 56

2.3 Th c tr ng tác đ ng c a t giá h i đoái đ n ho t đ ng xu t nh p kh u c a Vi t Nam……….58

2.4 Di n bi n và c ch đi u hành t giá n m qua………66

2.5 Xây d ng mô hình h i quy phân tích nh h ng c a t giá h i đoái đ n xu t nh p kh u nh m c l ng giá tr trung bình c a bi n ph thu c v i các giá tr c a bi n đ c l p……….70

2.5.1 Ph ng trình h i quy nh h ng c a t giá h i đoái đ n nh p kh u………70

2.5.1.1 Phân tích s t ng quan gi a bi n đ c l p v i bi n ph thu c………….70

2.5.1.2 Phân tích k t qu c a mô hình……… 72

2.5.1.3 Ki m đ nh gi thi t c a mô hình………73

2.5.1.4 Ki m tra s vi ph m gi thuy t c a mô hình……….74

2.5.2 Ph ng trình h i quy nh h ng c a t giá h i đoái đ n xu t kh u………77

2.5.2.1 Phân tích t ng quan gi a t ng bi n đ c l p v i bi n ph thu c……….77

2.5.2.2 Phân tích k t qu c a mô hình……… 79

2.5.2.3 Ki m đ nh gi thi t c a mô hình………80

2.5.2.4 Ki m tra s vi ph m gi thuy t c a mô hình……….81

CH NG 3: HOÀN THI N CHÍNH SÁCH T GIÁ H I OÁI KHUY N KHÍCH HO T NG XU T NH P KH U T I VI T NAM 3.1 i u hành t giá nh m m c tiêu nâng cao n ng l c c nh tranh hàng hóa đ ng th i n đ nh phát tri n kinh t ……….…84

3.1.1 i u ch nh t ng t giá h i đoái……….84

3.1.2 Không nên phá giá m nh đ ng n i t ……… 84

3.1.3 L a ch n chính sách t giá trong vi c duy trì kh n ng c a hàng hóa…….85

3.1.4 L a ch n c ch t giá th n i có s ki m soát c a Nhà n c……….86

3.2 Hoàn thi n chính sách t giá h i đoái đ n đ nh kinh t v mô……… 87

3.2.1 Duy trì c ch t giá th n i có qu n lý c a Nhà n c……….87

3.2.2 Hoàn thi n công tác qu n lý ngo i h i Vi t Nam……… 87

3.2.3 Th c hi n chính sách đa ngo i t ……… 88

3.2.4 Ph i h p các chính sách kinh t v mô đ ho t đ ng can thi p vào t giá đ t hi u qu cao………89

3.2.5 i v i th tr ng ngo i h i và t giá h i đoái………89

3.3 Ngân hàng Nhà n c c n can thi p vào th tr ng vàng……….90

3.4 Gi i pháp đ đ y m nh xu t kh u và n đ nh t giá……… ……….91

3.4.1 V chính sách xu t nh p kh u……… 91

3.4.2 V hàng rào phi thu quan……… 93

3.4.3 V chính sách khuy n khích đ u t n c ngoài……… 93

3.4.4 Nâng cao s c c nh tranh c a hàng hóa Vi t Nam………93

3.4.5 y m nh ho t đ ng xúc ti n th ng m i………93

3.4.6 C i cách th t c hành chính ……….94

K T LU N………95

PH L C 1 Ch S GDP Danh Ngh a Và GDP Th c……… 97

PH L C 2 Ch S GNI Danh Ngh a Và GNI Th c………97

PH L C 3 Ch S T ng Tr ng GDP th gi i……… 98

PH L C 4 Ch S Giá Tiêu Dùng c a M Và CPI Vi t Nam………98

PH L C 5 T Giá H i oái Danh Ngh a Và T Giá H i oái Th c……… 99

PH L C 6 Mô Hình H i Quy B Sung V i Bi n Ph Thu c Là ER………….99

PH L C 7 Mô Hình H i Quy B Sung V i Bi n Ph Thu c Là GNIg…… 100

PH L C 8 Mô Hình Ki m nh Hi n T ng Ph ng Sai Không ng u White Heteroskedasticity Test……… 101

PH L C 9 Mô Hình H i Quy Ki m nh Hi n T ng T T ng Quan c a Mô Hình IM……….102

PH L C 10 Mô Hình H i Quy Kh c Ph c Hi n T ng Ph ng Sai Không

ng u C a Mô Hình IM……….103

PH L C 11 Mô Hình H i Quy B Sung c a Mô Hình G c EX……… 104

PH L C 12 Mô Hình H i Quy B Sung C a Mô Hình G c EX……….105

PH L C 13 Mô Hình H i Quy Ki m nh Hi n T ng Ph ng Sai Không

L I M U

Th ng m i và h i nh p qu c t đã và đang đ c h u h t các qu c gia đ c bi t quan tâm trong giai đo n hi n nay và nó đ c nhìn nh n là m t xu th khách quan Sau

h n 10 n m đ i m i, n n kinh t Vi t Nam đang t ng b c h i nh p v i kinh t th

gi i Toàn c u hóa và h i nh p kinh t qu c t càng tr nên quan tr ng h n đ i v i

Vi t Nam đang ph n đ u tr thành m t n c công nghi p vào n m 2020 Xu t phát t

m t n c nông nghi p kém phát tri n, chúng ta c n nhi u v n đ nh p kh u thi t b công ngh tiên ti n t bên ngoài, không có con đ ng nào khác là ph i t ng c ng xu t

kh u đ tích l y v n đáp ng cho nhu c u nh p kh u, cho s nghi p công nghi p hóa

đ t n c

Trong kho ng 15 n m qua k t khi chúng ta b t đ u chú tr ng ho t đ ng xu t

nh p kh u, n n kinh t đã t ng tr ng khá Ho t đ ng th ng m i qu c t tr thành

đ ng l c ch y u cho s phát tri n kinh t

Nhìn nh n v n đ xu t nh p kh u, chúng ta không th b qua v n đ v t giá

h i đoái Vai trò c a t giá trong th ng m i toàn c u ngày càng tr nên quan tr ng

h n, nh h ng tr c ti p đ n xu t nh p kh u N u đ ng ti n Vi t Nam lên giá s b t

l i cho các nhà xu t kh u b i hàng hóa Vi t Nam đã đ t lên m t cách t ng đ i, ng c

l i s làm cho các nhà nh p kh u b t l i Vì v y, hi u bi t v t giá và d đoán đúng s

bi n đ ng v t giá h i đoái là vi c c n thi t

Trong th i gian g n đây, v n đ t giá h i đoái Vi t Nam đã có nhi u bi n

đ ng và gây nhi u tranh lu n i u này đ c minh ch ng t biên đ t giá +/- 3%

đ c công b vào cu i n m 2008, đ n tháng 3/2009 biên đ t giá VN /USD đ c

đi u ch nh +/- 5% v i t giá bình quân liên ngân hàng sau l n đi u ch nh cu i cùng là 17.034 VN /USD, đ n đ u n m 2010, Ngân hàng Nhà N c đã đi u ch nh t ng t giá bình quân liên ngân hàng lên 17.491 VN /USD trong tháng 1 và qua tháng 2 t ng lên 18.544 VN /USD và gi m biên đ xu ng còn +/3% C ng trong th i gian này trên th

tr ng t do giá USD liên t c t ng cao, các NHTM công b t giá k ch tr n Trong khi

đó, t c đ t ng tr ng kinh t bình quân c a n c ta n m qua đ t 5.32% gi m h n so

v i n m 2008 là 6.78% trong đó xu t kh u đ t 56,58 t gi m 9.7% so v i 2008, nh p

kh u đ t 68,83 t gi m 14.7% so v i 2008 Nh v y, nguyên nhân làm kim ng ch xu t

nh p kh u là do đâu? S m t giá c a đ ng Vi t Nam có nh h ng gì đ n xu t nh p

kh u? Vì v y đ hi u rõ h n v m i quan h gi a t giá h i đoái và xu t nh p kh u, t giá t ng có d n t i t ng tr ng xu t kh u hay không và ng c l i có t giá gi m có l i cho nh p kh u không? Và chính sách v t giá và xu t nh p kh u nào phù h p cho Vi t Nam Tôi đã ti n hành nghiên c u đ tài: “ nh h ng c a t giá h i đoái đ n ho t

1 Ph ng pháp thu th p s li u: Ngu n s li u s d ng trong đ tài đ c thu th p

ch y u t Niên giám thông kê, Ngân hàng th gi i (WB), Qu ti n t th gi i (IMF), t p chí kinh t phát tri n, tài li u trên Internet…, s li u mô t tình hình

xu t nh p kh u c a Vi t Nam trong các n m qua, ngu n s li u đ c th hi n theo n m và tình hình ho t đ ng c a th tr ng ngo i h i trong 10 n m qua

2 Ph ng pháp thu th p s li u: ph ng pháp so sánh, ph ng pháp h i quy

t ng quan

PH M VI NGHIÊN C U

tài t p trung phân tích nh h ng c a t giá h i đoái đ n ho t đ ng xu t

nh p kh u t i Vi t Nam trong giai đo n t 2000 đ n 2009

K T C U LU N V N

Lu n v n g m 3 ch ng:

Ch ng 1: T ng quan v chính sách t giá h i đoái và xu t nh p kh u

Ch ng 2: Th c tr ng tác đ ng c a t giá h i đoái đ n ho t đ ng xu t nh p kh u c a

Vi t Nam trong th i gian qua

Ch ng 3: Gi i pháp hoàn thi n chính sách t giá h i đoái đ khuy n khích ho t đ ng

xu t nh p kh u t i Vi t Nam

K T LU N

CH NG 1

T NG QUAN V CHÍNH SÁCH T GIÁ H I OÁI

VÀ XU T NH P KH U

1.1 C s lý lu n v t giá h i đoái

1.1.1 Khái ni m v t giá h i đoái

T giá h i đoái (TGH ) Là m t v n đ ph c t p, là công c c b n c a Nhà

n c trong quá trình qu n lý và đi u hành v mô Có nhi u khái ni m khác nhau v t giá h i đoái:

Samuelson – nhà kinh t h c ng i M : TGH là t giá đ đ i ti n c a m t

Các khái ni m trên đ u ph n ánh m t s khía c nh khác nhau c a TGH nh ng

ta có th khái ni m chung v TGH là: s so sánh m i t ng quan giá tr gi a hai

đ ng ti n v i nhau ho c ng i ta có th nói t giá h i đoái là giá c c a đ n v ti n t

n c này th hi n b ng s l ng đ n v ti n t n c khác

1.1.2 C s hình thành t giá h i đoái

L ch s ti n t th gi i, đã tr i qua các ch đ ti n t khác nhau, do đó trong các

ch đ khác nhau c a l u thông ti n t , t giá h i đoái đ c hình thành trên c s khác nhau

• Trong ch đ b n v vàng thì t giá h i đoái c a các đ ng ti n các n c đ c xác đ nh trên c s đ ng giá vàng (gold parity), ngh a là thông qua vi c so sánh n i dung vàng pháp đ nh c a các đ ng ti n đó v i nhau N u không có nh ng tác đ ng c a

y u t th tr ng thì t giá h i đoái b ng v i đ ng giá vàng Ch đ b n v vàng là ch

đ ti n t r t n đ nh, cho nên t giá h i đoái c a ti n t ít bi n đ ng T giá dao đ ng xoay quanh đ ng giá vàng

• Trong ch đ l u thông gi y b c ngân hàng không chuy n đ i ra vàng thì t giá h i đoái gi a các đ ng ti n các n c đ c d a trên t ng quan đ ng giá s c mua

c a chúng (Purchasing Power Parity - vi t t t là PPP) ngh a là d a trên ch s giá c bình quân c a “r ” hàng hoá và d ch v nh t đ nh tính b ng đ ng ti n c a 2 n c đ c

th c hi n trên nh ng th tr ng đ c l a ch n Khi l u thông gi y b c ngân hàng không chuy n đ i đ c ra vàng tr nên ph bi n thì l m phát ti n t là không tránh

kh i Trong đi u ki n l m phát, s c mua đ i n i và đ i ngo i c a ti n t luôn bi n

đ ng, t giá h i đoái luôn bi n đ ng

1.1.3 Phân lo i t giá h i đoái

T giá h i đoái có nhi u lo i và đ c phân lo i d a trên các c n c sau:

 C n c vào nghi p v kinh doanh ngo i h i: là t giá do các NHTM công b

đ áp d ng trong giao d ch h ng ngày

 T giá mua vào – Bid Rate: là t giá mà t i đó Ngân hàng y t giá s n sàng mua vào đ ng ti n y t giá

 T giá bán ra - Ask Rate (or offer ): là t giá mà t i đó Ngân hàng y t giá

 T giá đóng c a – Closing Rate: là t giá áp d ng cho h p đ ng cu i cùng

đ c giao d ch trong ngày Thông th ng Ngân hàng không công b t giá

c a các h p đ ng đã đ c ký k t trong ngày mà ch công b t giá đóng c a

T giá đóng c a là m t ch tiêu ch y u v tình hình bi n đ ng t giá trong ngày T giá đóng c a hôm nay không nh t thi t ph i là t giá m c a ngày hôm sau nh ng nó là c s quan tr ng giúp NHNN xác đ nh t giá c a phiên giao d ch đ u tiên ngày hôm sau

 T giá chéo – Crossed Rate: là t giá gi a hai đ ng ti n đ c suy ra t đ ng

ti n th ba (đ ng ti n trung gian)

 T giá ti n m t – Bank note Rate: là t giá ti n m t áp d ng cho ngo i t kim

lo i, ti n gi y, séc du l ch và th tín d ng Thông th ng t giá ti n m t th p

h n và t giá bán ti n m t cao h n t giá chuy n kho n

 T giá đi n h i: là t giá chuy n ngo i h i b ng đi n Ngày nay, do ngo i

h i đ c chuy n ch y u là b ng đi n nên t giá niêm y t t i các Ngân hàng

là t giá đi n h i

 T giá th h i là t giá chuy n ngo i h i b ng th (không ph bi n)

 C n c vào c ch đi u hành chính sách t giá:

 T giá chính th c (official Rate): Vi t Nam ngày nay là t giá giao d ch bình quân trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng là t giá do NHTW công

b , nó ph n ánh chính th c v giá tr đ i ngo i c a đ ng n i t T giá chính

th c đ c áp d ng đ tính thu xu t nh p kh u và m t s ho t đ ng liên quan khác đ n t giá chính th c Ngoài ra, Vi t Nam t giá chính th c còn

là c s đ các NHTM xác đ nh t giá kinh doanh trong biên đ cho phép

 T giá ch đen – Black Market Rate: là t giá đ c hình thành bên ngoài h

th ng Ngân hàng do quan h cung c u trên th tr ng ch đen quy t đ nh

 T giá c đ nh – Fixed Rate: là t giá do NHTW công b c đ nh trong m t biên đ dao đ ng h p D i áp l c cung c u c a th tr ng đ duy trì t giá

c đ nh bu c NHTW ph i th ng xuyên can thi p, làm cho d tr qu c gia thay đ i

 T giá th n i hoàn toàn – Freely Floating Rate: là t giá đ c hình thành hoàn toàn theo quan h cung c u trên th tr ng, NHTW không h can thi p

 T giá th n i có đi u ti t – Managed Floating Rate: là t giá đ c th n i

nh ng NHTW ti n hành can thi p đ t giá bi n đ ng theo h ng có l i cho

n n kinh t

 C n c m c đ nh h ng lên cán cân th ng m i:

 T giá danh ngh a gi a 2 đ ng ti n đ c chia theo 2 cách:(1) giá c a đ ng

n i t tính theo ngo i t ; (2) giá c a ngo i t tính theo n i t nh ng TGH danh ngh a là giá c a đ ng ngo i t tính theo n i t và kí hi u là E TGH

gi a ngo i t và n i t thay đ i t ng gi , t ng phút trong t ng ngày Nh ng

s thay đ i này g i là t ng giá danh ngh a hay gi m giá danh ngh a Theo

đ nh ngh a thì TGH danh ngh a là giá c a ngo i t theo n i t thì s t ng giá n i t t ng ng v i gi m giá TGH và ng c l i

 T giá h i đoái th c là t giá mà giá c a hàng n c ngoài tính theo hàng n i,

M t s t ng giá t ng đ i c a hàng n i tính theo hàng ngo i đ c g i

là s t ng giá th c; m t s gi m giá t ng đ i c a hàng n i theo hàng ngo i

đ c g i là gi m giá th c

Theo đ nh ngh a thì m t s t ng t giá th c t ng ng v i gi m TGH th c, và m t s gi m giá th c t ng ng v i t ng TGH th c

1.1.4 Chính sách t giá h i đoái:

Chính sách t giá h i đoái là chính sách c a m i n c l a ch n lo i hình t giá

h i đoái c a n c đó hay là cách tính t giá đ ng ti n c a n c mình so v i đ ng ti n

c a n c khác và các bi n pháp qu n lý nó, là nh ng ho t đ ng c a chính ph thông

qua c ch đi u hành t giá và h th ng các công c can thi p nh m duy trì m t m c t giá c đ nh hay tác đ ng t giá bi n đ ng đ n m c c n thi t phù h p v i m c tiêu chính sách ti n t qu c gia

Chính sách t giá h i đoái là m t chính sách l n trong l nh v c kinh t đ i ngo i nói riêng và l nh v c kinh t nói chung Chính sách t giá h i đoái bao g m các bi n pháp liên quan đ n vi c hình thành các quan h s c mua gi a đ ng ti n c a m t n c

so v i s c mua c a ngo i t khác Chính sách t giá h i đoái chú tr ng 2 v n đ l n:

v n đ l a ch n ch đ t giá h i đoái và v n đ đi u ch nh t giá h i đoái

Chính sách t giá h i đoái có v trí nh m t b ph n quan tr ng c a chính sách

ti n t và chính sách tài chính qu c gia Do v y, vi c đ nh h ng đi u ch nh c a chính sách t giá có nh h ng đ n các khía c nh kinh t v mô nh ngo i th ng, n n c ngoài, l m phát, chi u h ng v n đ ng c a các dòng v n, công n vi c làm

xu t kh u, m r ng s n xu t đ gi i quy t công n vi c làm và t ng thu nh p ngo i t cho đ t n c Nh v y, xu t kh u có ý ngh a r t quan tr ng trong vi c phát tri n kinh

t :

Xu t kh u t o ngu n v n ch y u cho nh p kh u, ph c v cho công nghi p hóa

Công nghi p hóa đ t n c theo nh ng b c đi thích h p là con đ ng t t y u đ

kh c ph c tình tr ng nghèo đói và ch m phát tri n c a n c ta Công nghi p hóa trong

m t th i gian ng n đòi h i ph i có m t s v n l n đ nh p kh u máy móc thi t b và công ngh tiên ti n Ngu n v n nh p kh u này có th t đ u t n c ngoài, vay n -

vi n tr , thu t d ch v du l ch, d ch v ngo i t , xu t kh u lao đ ng Ngu n v n quan

tr ng nh t đ nh p kh u, công nghi p hóa đ t n c là xu t kh u Xu t kh u quy t đ nh quy mô và t c đ t ng tr ng c a nh p kh u

Xu t kh u đóng góp vào vi c chuy n d ch c c u kinh t , thúc đ y s n xu t phát tri n

Xu t kh u chính là coi th tr ng và đ c bi t là th tr ng th gi i là h ng quan tr ng đ t ch c s n xu t i u này có tác đ ng tích c c đ n chuy n d ch c c u kinh t , thúc đ y s n xu t

Xu t kh u t o đi u ki n cho các ngành có c h i phát tri n thu n l i

Xu t kh u t o ra kh n ng m r ng th tr ng tiêu th , góp ph n cho phát tri n

và n đ nh

T o đi u ki n m r ng kh n ng cung c p đ u vào cho s n xu t, nâng cao n ng

l c s n xu t trong n c

Xu t kh u là ph ng ti n quan tr ng t o ra v n và k thu t, công ngh t th

gi i bên ngoài vào Vi t Nam nh m hi n đ i hóa n n kinh t c a đ t n c, t o ra n ng

S n xu t hàng hóa xu t kh u là n i thu hút hàng tri u lao đ ng vào làm vi c và

có thu nh p không th p Xu t kh u còn t o ra ngu n v n đ nh p kh u v t ph m tiêu dùng thi t y u ph c v đ i s ng và đáp ng ngày m t phong phú thêm nhu c u tiêu dùng c a nhân dân

Xu t kh u là c s đ m r ng và thúc đ y các quan h kinh t đ i ngo i n c

Nh p kh u góp ph n c i thi n và nâng cao m c s ng c a nhân dân: nh p kh u

có vai trò làm th a mãn nhu c u tr c ti p c a nhân dân v hàng tiêu dùng mà trong

n c không s n xu t đ c nh thu c ch a b nh, th c ph m, l ng th c…đ m b o đ u vào cho s n xu t, khôi ph c l i nh ng ngành ngh c , m ra nh ng ngành ngh m i

t o vi c làm n đ nh cho ng i lao đ ng

Nh p kh u có vai trò tích c c đ n thúc đ y s n xu t: nh p kh u t o đ u vào cho

s n xu t hàng xu t kh u, t o môi tr ng thu n l i cho vi c m r ng th tr ng xu t

kh u ra n c ngoài

1.2.3 Xu t kh u và các y u t nh h ng đ n xu t kh u

* Xu t kh u

Xu t kh u là ho t đ ng mua bán hàng hóa ho c d ch v c a m t qu c gia mà sang qu c gia khác nh m phát tri n s n xu t kinh doanh và đ i s ng Xu t kh u c a

m t qu c gia là nh p kh u c a qu c gia khác Hàng hóa xu t kh u là hàng hóa khác

bi t so v i hàng hóa tiêu dùng trong n c Th tr ng r ng l n khó ki m soát, mua bán qua trung gian nhi u, ch t l ng hàng hóa ph i đáp ng đ c nhu c u c a ng i tiêu dùng c a n c nh p kh u, k thu t và môi tr ng đ t tính c nh tranh cao ng ti n thanh toán th ng là ngo i t m nh và hàng hóa ph i v n chuy n qua biên gi i, c a

kh u các qu c gia khác nhau nên ph i tuân th các t p quán qu c t c ng nh các lu t

l khác

Cùng v i nh p kh u, xu t kh u là m t trong hai hình th c c b n quan tr ng nh t

c a th ng m i qu c t Nó không ph i là hành vi bán hàng riêng l mà là c h th ng các quan h mua bán ph c t p có t ch c c bên ngoài l n bên trong nh m m c tiêu l i nhu n, thúc đ y s n xu t hàng hóa và chuy n đ i c c u kinh t

* Các y u t nh h ng đ n xu t kh u:

Thu xu t kh u

Thu xu t kh u đ c coi là công c đ đi u ti t và qu n lý xu t kh u Thu này

đ c đánh vào hàng hóa xu t kh u nh m h n ch hay khuy n khích xu t kh u Theo kinh nghi m nhi u n c, n u dùng chính sách thu quan đ làm công c cho chính sách khuy n khích s n xu t thay th hàng nh p kh u s d n t i tình tr ng duy trì m t ngành s n xu t kém hi u qu , kh n ng c nh tranh th p và cu i cùng ng i tiêu dùng

b thi t

Trong n n kinh t h i nh p v i vi c buôn bán t do gi a các n c có s c nh tranh gay g t v giá c và ch t l ng hàng hóa thì vi c s d ng chính sách thu s không còn h u hi u n a, b i thu xu t kh u luôn làm cho giá c hàng hóa t ng cao so

v i khi không đánh thu hay thu su t b ng 0

T giá h i đoái

Nhà n c có th đi u ch nh giá tr ti n Vi t Nam t ng ho c gi m so v i ngo i t

đ không khuy n khích ho c khuy n khích xu t kh u Nh ng c ng c n nh n m nh

r ng n u dùng t giá đ khuy n khích xu t kh u không ph i là hoàn toàn t t vì đ c l i trong xu t kh u thì l i b thi t h i trong nh p kh u Do đó, c n gi i quy t đúng đ n quan h t giá phù h p v i t ng th i k phát tri n kinh t và yêu c u CNH-H H đ t

n c

Thu nh p n c ngoài

Khi t ng thu nh p n c ngoài d n t i t ng t ng c u c a n c ngoài đ i v i toàn

b hàng hóa, d n t i xu t kh u t ng Theo đ nh ngh a, xu t kh u ph thu c vào thu

nh p n c ngoài (Y*) và t giá h i đoái th c (e) Khi t ng t giá (e) d n t i t ng giá

t ng đ i c a hàng hóa n c ngoài tính theo hàng c a n c xu t kh u, làm cho hàng

c a n c xu t kh u h p d n h n m t cách t ng đ i nên d n t i xu t kh u t ng

Quan h chính tr ngo i giao

Qu c gia mu n phát tri n th tr ng xu t kh u thì tr c h t ph i có đ ng l i chính tr m c a h i nh p v i th gi i m t cách nh t quán và n đ nh lâu dài, có quan

h ngo i giao ngo i th ng thông qua các hi p đ nh đ c ký h t S thi t l p quan h ngo i giao ngo i th ng gi a các n c đóng vai trò quan tr ng trong vi c thúc đ y

xu t kh u Nó t o đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng xu t kh u tìm ki m th tr ng đ i tác

Chính sách thu hút v n đ u t n c ngoài

ây là ph n quan tr ng trong chi n l c t ng tr ng kinh t Các doanh nghi p

có v n đ u t n c ngoài (FDI) có nh h ng đ n n n kinh t thông qua b sung ngu n v n cho n n kinh t , nh h ng chuy n giao công ngh -n ng l c qu n lý, t o

vi c làm cho ng i lao đ ng và đóng góp vào xu t kh u Các doanh nghi p s d ng FDI ph i t o ra nh ng c h i h p d n nhà đ u t vào l nh v c xu t kh u

Nh v y, chính sách thu hút s d ng FDI s có nh h ng tích c c đ i v i phát tri n xu t kh u n u có nh ng chính sách khuy n khích v tài chính, nh ng u đãi v

th t c đ i v i các DN có FDI mà có đóng góp tích c c vào xu t kh u

H n ng ch xu t kh u

H n ng ch xu t kh u là công c h n ch kh i l ng xu t kh u cao nh t c a m t

m t hàng hay nhóm hàng H n ng ch xu t kh u đ c dùng đ b o h hàng hóa trong

n c, b o h tài nguyên thiên nhiên và nh ng m t hàng quý hi m

Tín d ng xu t kh u

Nhà n c s d ng công c tín d ng nh đi u ch nh lãi su t theo h ng khuy n khích cho vay đ i v i các nhà kinh doanh xu t kh u, hình thành qu h tr xu t kh u Nhà n c c n có nh ng chính sách tín d ng dài h n, cho các d án s n xu t và kinh doanh hàng xu t kh u đ i v i nh ng s n ph m có chu k dài h n

1.2.4 Nh p kh u và các y u t nh h ng đ n nh p kh u

* Nh p kh u là ho t đ ng mua hàng hóa và d ch v t n c ngoài ph c v cho nhu c u trong n c ho c tái xu t nh m ph c v cho ho t đ ng xu t nh p kh u c a n n kinh t

* Các y u t nh h ng đ n nh p kh u:

T giá h i đoái:

Nhân t này có ý ngh a quy t đ nh trong vi c xác đ nh m t hàng, b n hàng,

ph ng án kinh doanh, quan h kinh doanh c a không ch m t doanh nghi p xu t nh p

kh u mà t i t t c các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u nói chung S bi n đ i

c a nhân t này s gây ra nh ng bi n đ ng l n trong t tr ng gi a xu t kh u và nh p

kh u Ví d khi t giá h i đoái c a đ ng ti n thanh toán có l i cho vi c nh p kh u thì

l i b t l i cho xu t kh u và ng c l i

M t khác có r t nhi u lo i t giá h i đoái: t giá h i đoái c đ nh, t giá h i đoái

th n i, t giá h i đoái th n i t do và t giá h i đoái th n i có qu n lý Vì v y khi

ti n hành b t c m t ho t đ ng th ng m i xu t nh p kh u nào, doanh nghi p c ng c n

n m v ng xem hi n nay qu c gia mà mình đ nh ho t đ ng đang áp d ng lo i t giá nào, b i vi c n đ nh này s có nh h ng r t l n đ n l nh v c s n xu t hàng xu t kh u

và kinh doanh hàng nh p kh u

H n ng ch nh p kh u:

H n ng ch nh p kh u là m t gi i h n t i đa v s l ng hàng hóa đ c nh p

kh u vào m t qu c gia ây là nhân t nh h ng đ n nh p kh u làm h n ch nh p

kh u, đ a ra nh ng tiêu chu n kh c khe v ch t l ng s n ph m

Thu nh p kh u:

M t s t ng thu nh p kh u s làm cho hàng hóa nh p kh u ph i ch u chi phí cao h n hàng trong n c, đi u này làm gi m nh p kh u Ví d , M đã b o h ngành nông nghi p và may m c c a mình b ng cách đánh thu nh p kh u cao đ i v i m t hàng này

Thu nh p c a ng i dân trong n c: n u m c thu nh p c a ng i dân trong

n c cao thì nhu c u đ i v i hàng n c ngoài l n, d n đ n nh p kh u t ng

1.3 Tác đ ng c a t giá h i đoái đ n xu t nh p kh u

1.3.1 Hi u ng c a phá giá lên cán cân th ng m i

Nhân t t giá ch tác đ ng đ n cán cân th ng m i và d ch v , các b ph n còn

l i c a cán cân thanh toán không ch u nh h ng c a nh ng thay đ i c a t giá Ngoài

ra, do ph m vi nghiên c u là tác đ ng c a t giá đ i v i cán cân th ng m i nên sau đây tác gi ch trình bày n i dung tác đ ng c a phá giá đ i v i cán cân th ng m i mà thôi

Phá giá ti n t là làm gi m giá tr đ ng n i t so v i các ngo i t khác Phá giá

s làm t ng t giá danh ngh a kéo theo t giá th c t ng s kích thích xu t kh u và h n

ch nh p kh u, c i thi n cán cân th ng m i

Khi t giá t ng (phá giá), giá xu t kh u r đi khi tính b ng ngo i t , giá nh p

kh u tính theo đ ng n i t t ng đ c g i là hi u ng giá c Khi t giá gi m làm giá

hàng xu t kh u r h n đã làm t ng kh i l ng xu t kh u trong khi h n ch kh i l ng

nh p kh u Hi n t ng này g i là hi u ng kh i l ng Cán cân th ng m i x u đi hay đ c c i thi n tùy thu c vào hi u ng giá c và hi u ng s l ng cái nào tr i h n

Trong ng n h n, khi t giá t ng trong lúc giá c và ti n l ng trong n c t ng

đ i c ng nh c s làm giá hàng hóa xu t kh u r h n, nh p kh u tr nên đ t h n: các

h p đ ng xu t kh u đã đ c ký k t v i t giá c , các doanh nghi p trong n c ch a huy đ ng đ ngu n l c đ s n sàng ti n hành s n xu t nhi u h n tr c nh m đáp ng nhu c u xu t kh u t ng lên, c ng nh nhu c u trong n c t ng lên

Ngoài ra, trong ng n h n, c u hàng nh p kh u không nhanh chóng gi m còn do tâm lý ng i tiêu dùng Khi phá giá, giá hàng nh p kh u t ng lên, tuy nhiên, ng i tiêu dùng có th lo ng i v ch t l ng hàng n i hay trong n c ch a có hàng thay th x ng đáng hàng nh p làm cho c u hàng nh p kh u ch a th gi m ngay

Do đó, s l ng hàng xu t kh u trong ng n h n không t ng lên nhanh chóng và

s l ng hàng nh p c ng không gi m m nh Vì v y, trong ng n h n hi u ng giá c có tính tr i h n hi u ng s l ng làm cho cán cân th ng m i x u đi Trong dài h n, giá hàng n i đ a gi m đã kích thích s n xu t trong n c và ng i tiêu dùng trong n c

c ng đ th i gian ti p c n và so sánh ch t l ng hàng trong n c v i hàng nh p M t khác, trong dài h n, doanh nghi p có th i gian t p h p đ các ngu n l c đ t ng kh i

l ng s n xu t Lúc này s n l ng b t đ u co giãn, hi u ng s l ng có tính tr i h n

hi u ng giá c làm cán cân th ng m i đ c c i thi n

ng cong J là m t đ ng mô t hi n t ng cán cân vãng lai b x u đi trong

ng n h n và ch c i thi n trong dài h n ng bi u di n hi n t ng này gi ng hình

ch J Theo k t qu nghiên c u c a Krugman (1991), ng i đã tìm ra hi u ng đ ng cong J khi phân tích cu c phá giá đô la M trong th i gian 1985 – 1987, thì ban đ u cán cân vãng lai x u đi, sau đó kho ng hai n m cán cân vãng lai đã đ c c i thi n

ho c giá c có th cao h n Vì v y, m c dù giá nh p kh u có đ t h n, ng i tiêu dùng

c ng không th l a ch n hàng trong n c i u này làm kéo dài th i gian c a hi u ng giá c

- T tr ng hàng hóa đ tiêu chu n xu t kh u i v i các n c phát tri n t

l hàng hóa đ chu n tham gia th ng m i qu c t cao nên hi u ng giá c có th i gian tác đ ng lên cán cân th ng m i th ng là th p Ng c l i, các n c đang phát tri n t

tr ng lo i hàng hóa này nh , cho nên m t s phá giá ti n t làm cho kh i l ng xu t

kh u t ng ch m h n i u này làm cho hi u ng kh i l ng ít có tác đ ng đ n cán cân

th ng m i h n các n c đang phát tri n Vì v y, tác đ ng c i thi n cán cân th ng

m i c a phá giá các n c phát tri n th ng m nh h n các n c đang phát tri n

- T tr ng hàng nh p kh u trong giá thành hàng s n xu t trong n c

N u t tr ng này cao, giá thành s n xu t c a hàng hóa trong n c s t ng lên khi hàng nh p kh u t ng giá i u này làm tri t tiêu l i th giá r c a hàng xu t kh u khi phá giá Cho nên, phá giá ti n t ch a h n đã làm t ng kh i l ng hàng xu t kh u

- M c đ linh ho t c a ti n l ng ng thái phá giá ti n t th ng làm ch s

giá hàng tiêu dùng t ng lên N u ti n l ng linh ho t, nó s t ng theo ch s giá i u này làm t ng chi phí s n xu t, t đó làm cho giá hàng trong n c gi m b t l i th có

đ c t phá giá ti n t

- Tâm lý ng i tiêu dùng và th ng hi u qu c gia c a hàng hóa trong n c

N u ng i tiêu dùng trong n c có tâm lý sùng hàng ngo i, thì m t s đ t lên c a hàng

nh p và s r đi c a hàng trong n c có tác đ ng đ n hành vi tiêu dùng c a h , h s

ti p t c s d ng hàng nh p m c dù giá có đ t h n Ti p theo, m c đ gia t ng s l ng hàng xu t kh u ph thu c vào s tin t ng và a chu ng hàng hóa xu t kh u c a ng i tiêu dùng n c ngoài

1.3.2 H s co giãn xu t nh p kh u và đi u ki n Marshall-Lerner

Ph ng pháp h s co giãn do 2 tác gi Alfred Marshall và Abba Lerner áp

d ng l n đ u và đ c Joan Robinson (1973), Fritz Machlup (1955) m r ng

Ph ng pháp này d a trên m t s gi thi t: Cung và c u hàng hóa có h s co giãn hoàn h o, ngh a là ng v i m i m c giá nh t đ nh thì nhu c u hàng hóa xu t nh p

kh u luôn luôn đ c th a mãn N i dung c a ph ng pháp này ch y u phân tích

nh ng tác đ ng c a phá giá lên cán cân vãng lai

H s co giãn xu t kh u: th hi n ph n tr m thay đ i c a xu t kh u khi t giá thay đ i 1%:

i u ki n Marshall-Lerner phát bi u r ng, đ cho vi c phá giá ti n t có tác

đ ng tích c c t i cán cân thanh toán, thì giá tr tuy t đ i c a t ng hai đ co giãn theo giá c c a xu t kh u và đ co giãn theo giá c c a nh p kh u ph i l n h n 1, ( x + m>1) i u ki n này đ t theo tên c a hai h c gi kinh t đã phát hi n ra nó, đó là Alfred Marshall và Abba Lerner

M t s nghiên c u th c nghi m v đ co giãn cho th y r ng trong dài h n (t hai đ n ba n m) t ng h s co giãn xu t kh u và nh p kh u l n h n 1, t c phá giá có tác đ ng đ n xu t nh p kh u Theo kh o sát th c nghi m c a Goldstein và Kahn (1985) thì t ng h s co giãn trong dài h n (dài h n hai n m) luôn l n h n 1, trong khi trong ng n h n (d i 6 tháng) nó có xu h ng ti n g n đ n 1 Nhìn chung, đa s các nhà nghiên c u đ u cho r ng h s co giãn xu t kh u và h s co giãn nh p kh u trong

ng n h n nh h n trong dài h n Vì v y, đi u ki n Marshall-Lerner ch có th đ c duy trì trong dài h n (TS Nguy n V n Ti n (2005), “Tài chính qu c t hi n đ i trong n n kinh t m ”, xu t b n l n th t , nhà xu t b n Th ng Kê)

Có quan đi m cho r ng các n c đang phát tri n th ng ph thu c nhi u vào hàng

nh p kh u nên đ co giãn giá c a c u hàng nh p kh u là nh (t c tr giá nh p kh u s không gi m bao nhiêu khi phá giá n i t ) Các n c phát tri n có th tr ng xu t kh u

t ng đ i có tính c nh tranh nên đ co giãn c u hàng xu t kh u có th l n h n (t c giá

tr xu t kh u t ng m nh khi phá giá n i t ) i u này hàm ý r ng phá giá các n c phát tri n s có tác đ ng c i thi n cán cân th ng m i m nh h n so v i các n c đang phát tri n hay nói cách khác, vi c phá giá là m t gi i pháp có th c i thi n thâm h t

th ng m i qu c gia này nh ng có th s không có tác đ ng qu c gia khác Nó

c ng khuy n cáo các qu c gia đang phát tri n nên th n tr ng khi s d ng bi n pháp phá giá m nh đ ng n i t c a mình nh m kích thích xu t kh u

1.4 Bài h c kinh nghi m c a các n c v chính sách t giá đ khuy n khích xu t

nh p kh u

1.4.1 Kinh nghi m đi u hành t giá Trung Qu c

Trung Qu c đang trong quá trình chuy n đ i t n n kinh t k ho ch hóa t p trung “khép kín” sang n n kinh t phát tri n d a trên c ch th tr ng “m ” ch u s

đi u ti t c a Nhà n c theo đ nh h ng Xã h i ch ngh a Vì v y, nh ng kinh nghi m

c a Trung Qu c trong đi u hành chính sách t giá h i đoái s là nh ng bài h c h u ích cho vi c ho ch đ nh và đi u hành chính sách t giá h i đoái vô cùng quý báu cho Viêt Nam

Tr c đây, Trung Qu c xây d ng và áp d ng chính sách t giá h i đoái c đ nh

và đa t giá nh ng không tuân theo hoàn toàn đúng các nguyên t c c a ch đ t giá c

đ nh Nh ng t giá đ c n đ nh khác nhau tùy theo t ng quan h kinh t đ i ngo i và

th a thu n trong quan h c a hai bên hay nhi u bên có tính ch t n i b , xoay quanh giá

tr c a đ ng đô la Chính c ch t giá này đã làm cho các y u t th tr ng nh quan

h cung c u ngo i t , nh ng nhân t tác đ ng t giá và th tr ng ngo i h i, th tr ng tài s n… không còn là công c đ c l c c a n n kinh t th tr ng, không có tác d ng là

nh ng đòn b y thúc đ y t ng tr ng kinh t K t qu c a c ch t giá này đã t o nên

m t h sâu ng n cách gi th tr ng trong và ngoài n c, t c đo t quy n ch đ ng kinh t , góp ph n đ a n n kinh t c a Trung Qu c r i vào th i k kh ng ho ng kinh t

nh ng n m 1970 – 1980 S m nh n th c đ c s y u kém c a c ch này, Trung Qu c

đã ti n hành c i t mà đi m xu t phát là n m 1979

B c đ u tiên c a quá trình chuy n đ i ch đ và chính t giá Trung Qu c lá giai đo n đ cho t giá n đ nh tr c đây th n i theo sát di n bi n c a t giá th tr ng thông qua vi c đi u ch nh liên t c t giá h i đoái danh ngh a theo h ng gi m giá tr

c a đ ng n i t cho phù h p v i s c mua c a đ ng nhân dân t đã b đánh giá cao

tr c đây cho đ n nh ng n m 90

Chính sách t giá trong th i k này đã giúp Trung Qu c đ y m nh xu t kh u,

gi m h t cán cân th ng m i, cán cân thanh toán, t ng d tr ngo i t và đ a đ t n c thoát ra kh i kh ng ho ng

B ng 1.1 M t s ch tiêu phát tri n c a kinh t Trung Qu c th i k 1985-1990

GDP(Giá 1990) 1.254,5 1.367,7 1.527,7 1.658,4 1.764,3 1.832,0

T c đ t ng tr ng(%/n m) 16,2 8,9 11,9 11,0 4,1 3,8 Cán cân xu t nh p kh u 36,7 25,5 1,1 15,1 18,6 51,0

D tr ngo i t (tri u USD) 15,236 17,548 17,022 28,594

Ngu n: Ngân hàng Th gi i Trong nh ng n m đ u c a th p k 90,t giá h i đoái danmh ngh a gi CYN và USD đã đ c duy trì n đ nh t m c 5,2 đ n 5,8 CNY/USD, là m c dao đ ng đã đ c

đi u ch nh đ ph na ánh nh ng tác đ ng c a l m phát Trung Qu c và M là 10,92% ( 27,52%-16,60% th i k 90-93), trên 11,06% là m c đi ch nh t giá th i k 90-93, cao h n m c l m phát 0,14%)

B ng 1.2 Bi n đ ng t giá danh ngh a CNY/USD đ u nh ng n m 1990

T giá n m(CNY/USD) 5,222 5,434 5,752 5,800

T giá h i đoái trung bình n m(CNY/USD) 4,783 5,323 5,515 5,762

Cán cân th ng m i ( tri u USD) 9.165 8.743 5.183 -10.65

L m phát Trung Qu c(%/n m) 3,06 3,54 6,34 14,58

Ngu n : Ngân hàng Th gi i

Thông qua các ch s v cán cân th ng m i, l m phát c a Trung Qu c và M ,

cho th y vi c Trung Qu c duy trì h ng n đ nh theo h ng t giá trong đi u ki n l m

phát ti p t c gia t ng đã b t đ u có nh ng tác đ ng x u do đ ng nhân dân t có kh

n ng tr l i tình tr ng b đánh giá cao so v i s c mua th c t c i thi n tình hình,

vào n m 1994,Trung Qu c tuyên b phá giá m nh đ ng nhân dân t và c đ nh t giá

8,7 nhân dân t đ i l y 1 đo la M V i t giá này, đ ng nhân dân t đã b đ nh giá th p

Qu c c ng đ c c i cách m nh m : t giá chính th c th ng nh t v i m c t giá hoán

đ i hi n hành; ch đ gi l i ngo i t đ c bãi b , th tr ng ngo i h i liên ngân hàng

đ c thành l p

Vi c c i cách ch đ t giá( th c ch t là th ng nh t các lo i t giá đi li n v i

vi c phá giá đ ng ti n) đã có tác đ ng r t m nh và h u nh t c th i đ n đ ng thái c a

n n kinh t Trung Qu c, đ c bi t là đ i v i ho t đ ng ngo i th ng và thu hút v n đ u

t tr c ti p n c ngoài Vi c phá giá đ ng nhân dân t v i quy mô 50% d n t i k t qu

t c thì : cán cân th ng m i t ch thâm h t 10.645 tri u USD n m 1993 chuy n thành

cán cân th ng d 5.400 tri u USD n m 1994

Xu h ng này luôn đ c gi v ng v i m c th ng d th ng m i cao n đ nh cho đ n khi Trung Qu c gia nh p WTO(2001) V i nh ng thách th c đ t ra đ i v i

n n kinh t sau khi gia nh p WTO, Trung Qu c v n ti p t c th c hi n c ch t giá th

n i có qu n lý T c đ t ng tr ng GDP bình quân c a Trung Qu c t sau khi gia nh p WTO đ n nay có xu h ng ngày càng cao đ n m c khó ki m soát, trong kho ng 8-9%

n m Tr c tình hình này, ngày 28/10/2004, Ngân hàng Trung ng Trung Qu c đã quy t đ nh t ng t l lãi su t huy đ ng ti n g i b ng nhân dân t k h n m t n m t 1,98% lên 2,25% và t ng lãi su t cho vay t 5,31% lên 5,58% Bi n pháp này phù h p

v i xu th t ng lãi su t trên ph m vi toàn c u trong n m 2004, đ ng th i c ng là d u

hi u cho th y n c này đang b t đ u c i cách chính sách ti n t Vi c t ng lãi su t c a Ngân hàng Trung ng Trung Qu c nh m m c đích duy trì nh ng k t qu đi u ti t v

mô mà h đã đ t đ c torng giai đo n v a qua, đ ng th i góp ph n h nhi t, t o nên s phát tri n lành m nh và b n v ng c a n n kinh t

Các lu ng v n kh ng l ch y vào Trung Qu c đã gây áp l c t ng giá lên đ ng nhân dân t ki m soát đ ng nhân dân t , Ngân hàng Trung ng ph i mua vào ngo i t , kh n ng thanh kho n cho h th ng ngân hàng K t qu là d tr ngo i h i

c a Trung Qu c t ng h n 40% t đ u n m lên 540 t USD tính đ n cu i tháng 10 n m

2004 V i con s này, Trung Qu c tr thành n c có l ng d tr ngo i t th hai ch sau Nh t B n( 820 t USD) Trên c s xây d ng th tr ng ngo i h i th ng nh t, Chính ph Trung Qu c c ng t ng b c n i l ng biên đ giao d ch c a đ ng nhân dân

t so v i đ ng USD, t m c 3% ti n t i 4-5%

Nh ng bi n pháp trên c a Chính ph Trung Qu c không nh ng đã giúp h n ch

s t ng giá c a đ ng nhân dân t , mà còn khi n đ ng ti n này duy trì m c giá th p trong th i gian dài, khuy n khích xu t kh u Trung Qu c Tuy nhiên, vi c đ ng nhân dân t đ c đ nh giá th p c ng là nguyên nhân d n đ n vi c thâm h t cán cân th ng

m i các đ i tác l n có quan h v i Trung Qu c nh : M , Nh t B n, EU Theo các n c G7, t giá quá ch t gi a đ ng nhân dân t và USD b xem là nguyên nhân d n đ n

hàng hoá c a n c ngoài đ t đ h n Trung Qu c, và ng c l i , hàng hóa c a Trung

Qu c n c ngoài l i r m t cách không công b ng, gây b t l i cho xu t kh u c a M nói riêng và G7 nói chung M , Nh t B n và m t s n n kinh t g p nhi u khó kh n khác c a châu Âu đã đ ng lo t kêu g i Trung Qu c xem xét đi u ti t t giá h i đoái linh ho t h n M c dù v y, do gi m giá đ ng nhân dân t là v n đ nh t c m c v kinh

t l n tâm lý trên th tr ng tài chính trong n c c ng nh khu v c, nên Chính ph Trung Qu c v n th c hi n các n l c gi v ng m c giá hi n hành và không ch p nh n yêu c u nâng giá hay th n i đ ng nhân dân t trong tài kho n v n

Tuy nhiên, gi v ng m c giá hi n hành (8,26-8,28 CNY/USD) c ng không ph i

là đi u d th c hi n theo đánh giá, có nh ng th i đi m ngân hàng Trung ng Trung

Qu c ph i b nhân dân t ra đ mua t i 600 tri u USD m i ngày Bi n pháp can thi p này không th duy trì liên t c và kéo dài Do v y, Trung Qu c đã th c hi n m t s bi n pháp đ làm d u s c ép đ i v i đ ng nhân dân t , c th là:

- Thí đi m t 1/11/2003 cho phép 14 t nh, khu v c đ u t ra n c ngoài nhi u

h n, m c tr n t 1 tri u USD lên 3 tri u USD

- Th c hi n m t s bi n pháp ph i h p nh : gi m b t m c đ khuy n khích xu t

kh u, xi t ch t h n nh ng quy đ nh v vi c cho các nhà đ u t b t đ ng s n vay

ti n và h n ch h n ng ch đ u t c a các ngân hàng n c ngoài vào th tr ng trái phi u c ng nh các th tr ng ch ng khoán Trung Qu c

- Tháng 10/2004, Trung Qu c đã xác nh n s ti n t i linh ho t t giá đ ng nhân dân t M c dù không đ a ra m t l ch trình c th nào cho cam k t linh ho t v

t giá, nh ng Chính ph Trung Qu c đã đ a ra m t s bi n pháp c i cách chính sách ti n t , bao g m:

+ N i l ng nh ng h n ch đ i v i t ch c ti n t n c ngoài vào th tr ng Trung

Qu c

+ Xây d ng c s cho th tr ng v n

Nh v y, Chính ph Trung Qu c đã th hi n rõ quan đi m kiên quy t c i cách

d n t ng b c h th ng tài chính ti n t , đ3m b o có hi u qu và không b sai l m v

m t chính sách, duy trì s ng đ nh v kinh t xã h i trong quá trình c i cách V i

nh ng b c đi th n tr ng trong c ch đi u hành t giá h i đoái, sau 3 n m k t khi gia nh p WTO, t ng kim ng ch xu t nh p kh u c a Trung Qu c t ng thêm 200 t USD, đ a Trung Qu c t v trí th 6 v m u d ch th gi i(n m 2001) lên v trí th 3(n m 2004) u t n c ngoài c a Trung Qu c giai đo n 2002-2003 bình quân thu hút đ c trên 50 t USD/n m, c đ t trên 60 t USD n m 2004 Trung Qu c c ng đã thu hút đ c đ u t c a 450/500 công ty xuyên qu c gia hàng đ u trên th gi i Có th

kh ng đ nh, so v i các n c, Trung Qu c đã r t thành công trong quá trình đi u hành

c ch t giá c a mình, đ a đ ng nhân dân t tr thành đ ng ti n n đ nh và v ng

m nh trong h th ng ti n t qu c t k t sau khi gia nh p WTO đ n nay

1.4.2 Kinh nghi m đi u hành t giá Nh t B n

Trong quá trình phát tri n “th n k ” kéo dài g n su t n a th k XX c a Nh t

B n, b c ngo t x y ra d i tác đ ng đ t phá c a s lên giá đ ng Yên sau Hi p c Plaza n m 1985

T m t n n kinh t hoang tàn sau chi n tranh Th gi i th II, đ n gi a th p niên

1980, Nh t B n đã v n lên m nh m và tham gia và “ tham gia vào b ba quy n l c

đ ng đ u th gi i (g m M , Tây c và Nh t B n) Y u t c b n t o ra th n k đó chính là mô hình t ng tr ng d a vào xu t kh u mà m t trong nh ng tr c t quan tr ng

nh t chính là chính sách t giá h i đoái “ đ ng Yên y u” Vi c duy trì m t đ ng Yên

y u so v i đ ng USD kéo dài m y th p niên đã giúp cho hàng hóa Nh t B n t ng s c

c nh tranh h so v i hàng hóa c a các n n kinh t phát tri n Tây Âu, B c M Nh đó, trong su t th p niên 1970 và n a đ u th p niên 1980, Nh t B n đánh b u h u nh t t

c các đ ch th kinh t b t c các l nh v c nào mà các công ty Nh t B n ch n làm chi n tr ng c nh tranh Các n n kinh t - đ i th c nh tranh c a Nh t B n đã d n m t

th ph n c a nhi u s n ph m mang tính bi u t ng vào tay Nh t B n

c m nh danh là “ nh ng k luôn chi n th ng”, các ngành công nghi p và các công ty Nh t B n đã đ y đ i th ph ng Tây vào cuco65 tháo ch y kéo dài, k c

nh ng m t tr n đ c coi v n là ni m t hào c a h Ô tô và hàng đi n t gia d ng là

nh ng ví d đi n hình cho chi n th ng kinh t huy hoàng c a Nh t B n và là n i cay

đ ng c a các đ i th c nh tranh M và Tây Âu trong giai đo n này “Ch ng có qu c gia công nghi p nào có đ c th ng d m u d ch v s n ph m ch t o v i Nh t B n” (L.Thurow 1994) c bi t, n n kinh t M lâm vào tình tr ng thâm h t th ng m i ngày càng n ng n trong buôn bán v i Nh t

Khi phân tích nguyên nhân sinh ra m i đe d a t phía Nh t B n, m t c ng

qu c công nghi p b chi n tranh tàn phá ch m i ph c h i nh ng l i luôn có th ng d

th ng m i ph n còn l i c a th gi i, các chuyên gia và nhà ho ch đ nh chính sách hàng đ u c a n n kinh t ph ng Tây nh n th y vai trò đ c bi t to l n , th m chí có th coi là quy t đ nh, c a chính sách t giá h i đoái mà Chính ph Nh t B n áp d ng ó

là chính sách có m c tiêu duy trì đ ng Yên giá tr th p so v i đ ng USD, đ c Chính

Nh n th c đ c s c m nh th c ti n c a nguyên lý đó trong tr ng h p Nh t

B n, các chính ph ph ng Tây đã s d ng chính nó đ “ph n đòn” H đi t i k t lu n

v n r t thông th ng v m t lý thuy t r ng vi c thay đ i theo t giá theo h ng gi m giá đ ng USD, t ng giá đ ng Yên s “ tri t tiêu” đ ng l c t ng tr ng xu t kh u c a Nhât B n, giúp các n n kinh t ph ng Tây thoát kh i tình tr ng thâm h t m u d ch

tr ng k trong quan h m u d ch v i Nh t B n

Nh n đ nh trên là c s đ 5 c ng qu c tài chính M , Pháp, Anh , c, Nh t

g p nhau ngày 22/9/1985 t i khách s n New Yorker Plaza đ tìm ki m m t gi i pháp

nh m ch n xu h ng gia t ng th ng d th ng m i theo c p s nhân c a Nh t và gi m thi u m c đ t ng thâm h t th ng m i t ng ng c a M Gi i pháp đ c ch n đ d t

m c tiêu là phá giá m nh đ ng USD, t ng giá các đ ng ti n khác, torng đó ng m đích

là đ ng Yên T i cu c g p l ch s Plaza, tr c áp l c r t m nh c a M và các đ i tác châu Âu, Nh t B n bu c ph i ch p nh n vi c t ng giá đ ng Yên Hi p c Plaza có tác

d ng t c thì Giá tr c a đ ng Yên nhanh chóng t ng v t

B ng 1.4 T giá Yên- USD( Yên/1USD)

Ngu n :P.A Donet 1991, K.Seitz,2004

S t ng giá c a đ ng Yên làm tác đ ng m nh vào l nh v c xu t kh u, n n kinh

t c a Nh t b n khi đó ph thu c vào xu t kh u nên vi c t ng giá đ ng Yên đe d a

t ng tr ng kinh t c a Nh t B n Th i gian c a tháng Giêng 1986 và tháng Hai 1987 Chính ph Nh t đã dùng chính sách th l ng ti n t đ bù đ p vào v trí t ng cao c a

đ ng Yên Trong th i gian này Ngân hàng Trung ng Nh t B n(BOJ – Bank of Japan) đã gi m lãi su t chi t kh u xu ng m t n a t 5% còn 2,5% gây nên tình tr ng bong bóng b t đ ng s n và th tr ng c phi u b c ng ph ng l n nh t trong l ch s tài chính Chính ph ng phó b ng cách th t ch t vào chính sách ti n t , t ng ti n l i 5 l n

đ n m c 6% trong vòng 2 n m 1989 và 1990 N n kinh t s p đ sau các l n gia t ng

ti n l i này

Trên th c t , tác đ ng c a chính sách t ng giá đ ng Yên làm cho thâm h t xu t

kh u c a M gi m đi ph n nào nh t ng tr ng xu t kh u t Tây Âu gi m xu ng ( vì các đ ng ti n Tây Âu c ng b lên giá m nh) và xu t kh u c a Nh t B n b ch ng l i Song chính nh thay đ i t ng quan t giá Nh t, các công ty Nh t và ng i Nh t tr nên giàu h n, c ng đ t ng t nh s lên giá c a đ ng Yên Th c ch t c a v n đ là:

vi c t ng giá đ ng Yên làm tài s n ng i Nh t và n c Nh t t ng t ng ng Sau h n hai th p niên tr ng k t ng tru ng v i t c đ cao, Nh t b n đã k p tích l y m t l ng

l n tài s n tài chính kh ng l Kh i l ng tài s n đó đ c chuy n đ i t đ ng Yên sang

đ ng USD và nh “ đòn t giá” đã nhân đôi ch sau 2 n m ó đích th c là b c nh y

th n k , làm ng ngàng c nh ng b óc l nh lung nh t

N m 1982,trong b ng x p h ng ngân hàng toàn c u, hai ngân hàng l n nh t đ u

là c a M - NY Citicorp và Bank of America Còn các ngân hàng Nh t B n x p h ng cao nh t ch đ ng th 8 và 10

Tuy nhiên, đ n 1989, tr t t x p h ng đã đ o ng c: 10 ngân h ng l n nh t đ u

c a Nh t B n Tr t t c ng t ng t v y v i các hang kinh doanh ch ng khoán: 4 hãng

l n nh t đ u c a Nh t B n: Nomura, Daiwa, Nikko va Yamaichi; sau đó m i là các hang M đã đ ng đ u, g m Merril Lynch( K.Seitz,tr93)

Nh v y t m t c ng qu c xu t kh u, ch sau m t th i gian r t ng n, ng n đ n

m c khó t ng t ng cho c nh ng b óc giàu trí t ng t ng, Nh t B n đã tr thành

m t siêu tài chính và công nghi p toàn c u ng sau b c nh y k l c này là vai trò

n i b t c a “ cú đòn t giá Plaza”

Tr thành c ng qu c tài chính, n c Nh t có đi u ki n ( và bu c ph i) thay đ i

mô hình t ng tr ng T ch ch d a vào xu t kh u hàng hóa, sau Hi p c Palza, mô hình t ng tr ng c a Nh t B n chuy n sang d a m nh h n vào c u trong n c Trong

mô hình đó, xu t hi n m t tr c t t ng tr ng m i: đ u t tr c ti p ra n c ngoài

Dòng FDI t Nh t B n đã t ng v t k t n m 1986

B ng 1.5 u t tr c ti p ra n c ngoài c a Nh t B n(tri u USD)

1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 K/v ch t o 2.306 2.076 2.505 2.352 3.806 7.832 13.805 16.284 16.284

T ng s 8.932 7.703 8.145 10.155 12.217 22.32 33.364 47.022 67.540

Ngu n: Shojro Tokinaga(Ed)

u t n c ngoài c a Nh t B n và s ph thu c kinh t l n nhau châu Á

NXB Khoa h c xã h i 1996

Chính s bùng n dòng FDI này c a Nh n B n đã giúp các n n kinh t ASEAN

(Singapore, Malaysia, Thái Lan và Indonesia) có đi u ki n và c h i tr i d y m nh m

đ tr thành r ng trong th p niên 1970-1980 Có ngh a là s đ t phá phát tri n c a n n

kinh t Nh t B n đã gây hi u ng lan t a phát tri n đ c bi t m nh m khu v c ông

Nam Á T t nhiên, s tr i d y c a các n n kinh t ASEAN đ1o không có nguyên nhân

đ n nh t t dòng FDI c a Nh t B n Ph i có thêm nh ng đi u ki n trong chín mu i –

s s n sàng các đi u ki n v t ch t, k thu t, nhân l c, m t khát v ng và quy t tâm phát

tri n m nh m c ng m t thái đ chính sách thu hút FDI tích c c (đi u ki n c n) thì

dòng FDI c a Nh t B n (đi u ki n đ ) m i có th phát huy tác d ng gây bùng n

V ph n mình, n c Nh t đã thu l i l n t vi c gia t ng m nh đ u t ra n c

ngoài Thay vì xu t kh u hàng hóa, gi đây, n c Nh t còn là c ng qu c xu t kh u

v n Ti m l c s n xu t và ti m l c v n to l n đ m b o cho Nh t B n đ ng v ng trên

hai tr c t quan tr ng nh t c a n n kinh t hi n đ i: xu t kh u và đ u t Gi đây,

trong cu c c nh tranh v i Nh t B n, th gi i r i vào l ng nan: n u t giá cao (đ ng

Yên b đ nh giá th p), Nh t B n t ng c ng xu t kh u hàng hóa, đ y th gi i lâm vào

tình tr ng thâm h t m u d ch; n u t giá th p (đ ng Yên đ c đánh giá cao), các công

ty Nh t B n s đ y m nh đ u t ra bên ngoài, t ch c s n xu t và chi m l nh th tr ng

n c ngoài t i ch đ thu l i

Tóm l i, n n kinh t Nh t B n đã có m t s đ t phá c c k m nh m t m t gi i pháp, s c gi ng nh là đ n nh t : t ng giá đ ng ti n Giá tr to l n c a s đ t phá này không b gi i h n l i m t cách đ n gi n thành tích thúc đ y t ng tr ng đ u t ra

n c ngoài thay cho thành tích t ng c ng xu t kh u, cho dù ch s thay th c ng đã

đ t o nên m t k tích phát tri n, hi u theo ngh a nó giúp n n kinh t Nh t B n thoát

hi m tr c s ph n công quy t li t c a t t c các đ i th c nh tr nh Trên m t t m r ng

l n h n, th c t cho th y r ng thông qua s thay đ i chính sách t giá, n n kinh t Nh t

B n đã thay đ i c m t mô hình t ng tr ng Nhìn nh n s thay đ i ti n trình phát tri n theo cách đó, ng i ta nói n c Nh t chính là tác gi phát minh ra trò ch i toàn c u

m i: ti n hành toàn c u hóa b ng c hai chân-th ng m i và đ u t -m t cách nh p nhàng Tr c Nh t, ch a có n c nào làm đ c đi u đó m t cách có ý th c và hi u

qu nh v y

1.4.3 Kinh nghi m đi u hành t giá Argentina

Argentina duy trì ch đ t giá c đ nh trong m t th i gian dài (1990-2002) Trong th p niên 1990 v i nh ng c i cách kinh t v mô sâu r ng nh t do hóa th ng

m i, t nhân hóa, và c i cách tài chính ti n t Argentina đã đ t đ c m c t ng tr ng kinh t khá cao: trung bình 4.6%/n m, trong giai đo n 1991-1994 m c t ng tr ng trung bình đ t 9%/n m Nh ng th c t đ ng sau hình nh n n kinh t Argentina đang

c t cánh là m t chính sách kinh t sai l m Chính ph Argentina b qua nh ng quy t c

c a Chính ph b ng cách vay n n c ngoài, và sau đó Argentina tr thành con n l n

Tuy nhiên, cùng v i s đ ng lo t lên giá c a đ ng đô la M và đ ng Peso so v i

đ ng Euro, yên Nh t, và đ ng Real c a Brazil thì xu t kh u c a Argentina đã b nh n chìm v i ch đ t giá c đ nh

N m 1997, ch s giá c so v i n m 1990 là 407% t ng đ ng v i m c l m phát bình quân 58%/n m, trong khi l m phát M ch có 3% ng Peso lên giá quá cao đã gây khó kh n, kìm hãm xu t kh u và khuy n khích nh p kh u N m 1991, xu t

kh u đ t 14 t USD th nh ng ch sáu n m sau đó nh p kh u t ng lên 35,1 t USD còn

xu t kh u th p h n 29,7 t USD vào n m 1997

Ngoài ra, lãi su t ti n g i trong n c cao nên đã thu hút m nh v n đ u t tài chính và cho vay ng n h n n c ngoài, làm t ng nhanh chóng n qu c gia Trong giai đo n 1991-1997, lãi su t ti n g i bình quân là 17,7%/n m Argentina, trong khi

M là 4,77%/n m S chênh l ch lãi su t này v i m t ch đ t giá h i đoái c đ nh

th c s là m t c h i đ u t vàng và vô cùng h p d n đ i v i các nhà đ u t tài chính Chính vì th , t n m 1991-1997, tính riêng đ u t tài chính c a n c ngoài đ u t vào Argentina đã là 73,7 t USD Theo s li u cho th y, th c t n n c ngoài c a Argentina n m 1998 là 124,4 t USD, t ng lên 145,2 t USD n m 2000, b ng 49% GDP v i ch s n là 132 t USD Rõ ràng cho đ n lúc này, áp l c phá giá đang đè

n ng lên n n kinh t trong n c Th nh ng, gi i pháp d th y nh t là phá giá đ ng n i

t l i không h a h n mang l i hi u qu b i ch a đ n 10% n c a Chính ph đ c tính theo đ ng Peso Chính vì th , m t khi đ ng Peso b phá giá thì thi t h i s x y đ n không nh ng đ i v i nh ng đ i v i tài chính c a Chính ph mà còn nh h ng đ n tài chính c a nh ng ng i đi vay thu c khu v c kinh t t nhân C ng vì lo s đ ng ti n

b phá giá, nên ch trong tháng 11/2001, kho ng 19 t USD đã b các nhà đ u t và

ng i dân rút ra kh i ngân hàng khi n cho d tr ngo i t b suy ki t Cho đ n đ u tháng 6/2001, vi c tái tài tr m t kho n n th ng m i tr giá 29 t USD thông qua

vi c hoán đ i SWAP, l y trái phi u có th i gian đáo h n dài h n, đã giúp làm gi m

ph n nào đ c s c ép lên ngân kh Chính ph

Th nh ng, bóng đen v m t cu c v n th m kh c v n đang bao ph n n kinh

t n c này Do đó, vào ngày 15/06/2001, b tr ng kinh t Argentina ông Domingo Cavallo và c ng là tác gi chính c a y ban đi u hành ti n t qu c gia, đã quy t đ nh

đ a ra m t chính sách m i: đó là k ho ch c i cách c gói bao g m c chính sách tr

c p đ i v i hàng xu t kh u và thu quan đ i v i hàng nh p kh u Nh v y, có ngh a là chính sách t giá h i đoái th n i trong ngo i th ng k t đây s thay th chính th c cho ch đ t giá h i đoái c đ nh Khi đó, các nhà xu t kh u s đ c phép chuy n đ i

s ti n đôla thu đ c qua ho t đ ng xu t kh u hàng hóa sang đ ng Peso v i m t t giá trung bình c a hai t giá Peso/Dollar và Pesp/Euro Có ngh a là các nhà xu t kh u s

ki m thêm đ c 7Peso n a cho m i 100 đôla thu đ c t xu t kh u Ng c l i, nhà

nh p kh u s ph i tr thêm h n 7 Peso cho m i 100 đôla t hàng nh p kh u Nh ng

bi n pháp tr giá và thu quan nói trên theo nh ông Domingo Cavallo thì ch là nh ng

bi n pháp v tài chính do c quan thu nói trên theo nh ông Cavallo thì ch là nh ng

bi n pháp v tài chính do c quan thu nói trên ti n hành ch không ph i do Ngân hàng Trung ng đi u hành b ng cách duy trì m t ch đ h i đoái song hành Tuy nhiên, theo nh m t s ý ki n c a các nhà đ u t n c ngoài thì th c ch t hành đ ng c a ông Cavallo là nh ng b c kh i đ u cho m t k ho ch th n i hoàn toàn đ ng Peso Do đó, trái phi u c a Argentina đã gi m m nh và lãi su t trái phi u l p t c nh y lên cao h n 10% so v i m c lãi su t c a trái phi u kho b c M H u nh , vi c tr c p xu t kh u và

t ng m c thu quan hàng nh p kh u là nh ng bi n pháp không đ c Ngân hang Th

gi i (WB), Qu ti n t Qu c t (IMF) và Kho b c M ng h , c ng nh vi c h không

ng h và hài lòng v vi c ông Cavallo không áp d ng chính sách c t gi m chi tiêu

m c dù nhi u ng i cho r ng vào th i đi m này, v m t chính tr vi c áp d ng chính sách này không th Tuy nhiên, các bi n pháp trên cùng v i vi c ông Cavallo c t gi m thu thu nh p, t ng l ng ng i lao đ ng đã có nh ng tác đ ng tích c c v i tình hình kinh t trong n c H tr xu t kh u, kích thích s phát tri n c a kinh t qu c n i khi

mà lu ng v n ch y vào n c ngày càng c n ki t

Argentina đã đ l i bài h c v s nguy hi m c a vi c c duy trì m t chính sách

t giá c ng nh c ây là đi u mà c th gi i c n h c h i và rút kinh nghi m Gi đây

đ t n c này đang ph i t tìm cách thoát kh i c nh s p đ Tuy nhiên, vi c quay tr l i

v i chính sách t giá c đ nh nh tr c đây là đi u hoàn toàn không th l p l i Argentina

1.5 Nh ng bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

Xu t phát t th c ti n đi u hành c ch t giá Trung Qu c, Nh t B n và Argentina có th rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam trong đi u hành t giá h i đoái nh sau:

C ch t giá h i đoái c n ph i h ng đ n th c hi n t t các m c tiêu kinh t v

mô c a đ t n c, c i thi n cán cân thanh toán qu c t và t ng d tr ngo i t , h ng

t i phát tri n ngo i t b n v ng Kinh nghi m c a Trung Qu c cho th y chính sách t giá luôn g n li n v i chính sách qu n lý ngo i h i: Nhà n c qu n lý ngo i h i ch t

ch , k t h p v i qu n lý d tr ngo i h i và ngo i t c a qu c gia đ đ m b o s d ng các ngu n ngo i t có hi u qu , góp ph n n đ nh t giá và th c hi n cân đ i cán cân thanh toán qu c t trong các th i k khác nhau

C ch đi u hành t giá h i đoái ph i đ m b o h ng đ n m c tiêu h tr t t

nh t cho chính sách khuy n khích xu t kh u, t đó c i thi n cán cân thanh toán, t ng

d tr ngo i t M t thành công l n trong đi u hành t giá Trung Qu c là các bi n pháp c i cách t giá h i đoái đã t o ra m t c ch b o v l i ích cho nhà xu t kh u

i v i Trung Qu c, c i cách t giá h i đoái là đi u ki n kiên quy t đ c i cách

th ng m i, đ t bi t trong đi u ki n m c u và h i nh p qu c t N u không có c i cách t giá h i đoái thì c i cách th ng m, i s không hi u qu

Vi c n đ nh và nâng cao uy tín đ ng ti n qu c gia s có tác d ng lkhuye61n khích các nhà đ u t trong và ngoài n c đ u t phát tri n s n xu t kinh doanh Nh

đã phân tích kinh nghi m Trung Qu c, Nh t B n, s n đ nh c a môi tr ng kinh t v

mô c ng nh uy tín c a đ ng ti n qu c gia trên th tr ng qu c t s khi n các nhà đ u

t n c ngoài yên tâm đ u t v n l n vào các d án c a qu c gia đó Môi tr ng h i đoái n đ nh s giúp qu c gia đó thu hút đ c các ngu n v n xu t kh u trên th gi i

Vi c t ng giá ho c phá giá đ ng n i t s th c hi n khi các ti m l c bên trong

c a qu c gia đ m nh Phá giá đ ng n i t nh m duy trì cán cân thanh toán, nh ng

tr c khi hành đ ng nên xem l ng d tr ngo i t và t l n n c ngoài đ tránh kh

n ng kh ng ho ng x y ra H n n a, khi khoa h c công ngh ch a phát tri n, vi c phá giá đ ng n i t s h n ch thu hút đ u t n c ngoài, qu c gia khó th c hi n đ i m i công ngh b i chi phí nh p kh u s gia t ng và khó c i thi n tình tr ng nh p siêu

Ng c l i, th c hi n t ng giá đ ng n i t v n duy trì cán cân thanh toán, b o v l i ich cho nhà xu t kh u khi khoa h c công ngh đã phát tri n đ n m t m c đ nh t đ nh, kh

n ng c nh tranh c a hàng hóa n i đ a trên th tr ng n c ngoài v giá c ch là th

y u, mà thay vào đó là kh n ng c nh tranh v y u t khoa h c k thu t, ch t l ng s n

ph m

Kinh nghi m t Argentina cho th y s th t b i trong vi c c đ nh t giá trong

m t th i gian quá dài M t qu c gia không có ph n ng linh ho t d b t n th ng b i

nh ng ch n đ ng bên ngoài nên nguy c kh ng ho ng s là đi u ch c ch n Argentina đánh giá cao giá tr đ ng n i t trong khi các ti m l c bên trong c a qu c gia ch a đ

m nh, nh kh n ng c nh tranh c a hàng hóa n i đ a đ i v i hàng hóa n c ngoài còn kém, t l n n c ngoài cao, không duy trì d tr ngo i h i v i l ng có th đ có

b ng đ ng ti n khác s lên đ t ng t

K t lu n ch ng 1:

Trong ch ng 1 đã khái quát lý thuy t t ng quan v t giá h i đoái, chính sách

t giá h i đoái, Ý ngh a c a xu t nh p kh u đ i v i phát tri n kinh t và các y u t nh

h ng đ n xu t nh p kh u Tác đ ng c a t giá đ n xu t nh p kh u ng th i, c ng thông qua bài h c kinh nghi m c a các n c đ đ a ra các bài h c kinh nghi m cho

Vi t Nam c n áp d ng