NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH MỨC BỔ SUNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BENTONITE TRONG THỨC ĂN NUÔI GÀ GIAI ĐOẠN DÒ HẬU BỊ VÀ ĐẺ TRỨNG

NGHIấN CỨU XÁC ĐỊNH MỨC BỔ SUNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BENTONITE TRONG THỨC ĂN NUễI GÀ GIAI ĐOẠN Dề HẬU BỊ VÀ ĐẺ TRỨNG Phạm Cụng Thiếu1, Hồ Lam Sơn1, Lương Thị Hồng1, Phạm Thị Nga1 Trịnh Vinh

NGHIấN CỨU XÁC ĐỊNH MỨC BỔ SUNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BENTONITE TRONG THỨC ĂN NUễI GÀ GIAI ĐOẠN Dề HẬU BỊ VÀ ĐẺ TRỨNG

Phạm Cụng Thiếu1, Hồ Lam Sơn1, Lương Thị Hồng1, Phạm Thị Nga1

Trịnh Vinh Hiển2

1

Trạm Nghiờn cứu và thử nghiệm TACN; 2 Trạm Nghiờn cứu và Chế biến sản SPCN

Abstract

The objective of the study is to determine the proper use and effect of bentonit 0n ration racing Luong phuong poutry

Experiment1: 1440 Luong Phuong pullets 7 weeks of age were divided into 4 groups for experiment Group

1 (control group): no bentonit in ration Groups 2; 3; 4 (experimental group): bentonit in ration was 3; 4; 5

% respectively After racing till 20 weeks, each group were divided into 2 groups, a group feeded no bentonite and the other feeded bentonite continuosly till 43 weeks of age

Experiment.2: 576 laying Luong Phuong (520 hens and 56 cocks) 23 weeks of age were divided into 4 groups for experiment Group 1 (control group): no bentonit in ration Groups 2; 3; 4 (experimental group): bentonit in ration was 3; 4; 5 % respectively Duration of the experiment was 20 weeks

The results show that bentonite supplemented 3% - 5% did not afact maturation and livability of luong phuong poutry

Supplementing 5% bentonite in ration of laying hen did laying prodution good efect and improved in some qualities of eegs, increased in hatcherbility,reduced cost of feed per day-old chick (10,75-12,68%), increased

in a day-old chick per hens (7,44-8,34 chick)

Key word: Bentonite; poultry

Đặt vấn đề

Trong vài thập niờn gần đõy việc khai thỏc và sử dụng Bentonite tự nhiện trong nụng nghiệp được phỏt triển mạnh mẽ ở cỏc nước như Bungari, Hungari, Cộng hoà Sộc, Italia,

Mỹ, Nhật Bản, Nga, Hàn Quốc và hàng loạt cỏc nước vỡ Bentonie cú tớnh hấp thụ và trao đổi Cation Tớnh hấp thụ và trao đổi Cation được sử dụng trong nụng nghiệp để làm khụ, làm sạch, bảo quản, chế biến nhiều loại sản phẩm, bảo vệ mụi trường (xử lý nước, làm sạch chất thải phúng xạ, khử mựi, khử kim loại nặng, hấp thụ khớ độc); làm phõn bún và cải tạo đất trồng trọt bị thoỏi hoỏ; làm thức ăn cho gia sỳc, sử dụng trong nuụi trồng thuỷ sản

Trong y học Bentonite đó được dựng để chế biến cỏc loại thuốc làm chất hút vi khuẩn và hỳt cỏc chất độc trong cỏc bệnh dạ dày, trong cỏc vết thương khi ngộ độc bằng Ancaloit (Đỗ Đỡnh Toỏt – 1996; Trần Xuõn Toản- 1984 và Đinh Văn Thành- 1990)

Trong thành phần của Bentonite ngoài Silic và Nhụm cũn chứa khoảng 40 cỏc nguyờn tố

vi lượng và đa lượng khỏc như Na, K, Fe, Mn, Mg, Ca, P v.v….Với cỏc thành phần khỏc nhau Đú là nguyờn liệu khoỏng tự nhiờn cho động vật, thực vật và làm tớnh màu mỡ của đất (dẫn theo Trần Quốc Việt, Trịnh Vinh Hiển -2004) Nhiều nhà khoa học đó chứng minh bentonite cú ảnh hưởng tốt đến quỏ trỡnh tiờu hoỏ, làm giảm tốc độ di chuyển thức

2 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Dinh d−ìng vµ Thøc ¨n VËt nu«i

ăn trong ống tiêu hoá, do đó làm tăng sự hấp thu thức ăn, làm ổn định PH trong dịch dạ dày, tăng sự cân bằng các chất điện giải trong cơ thể, hấp thụ và thải ra ngoài cơ thể những sản phẩm độc sinh ra trong quá trình trao đổi chất

Do có tác dụng kích thích sinh trưởng, sinh sản cho vật nuôi – làm tăng năng suất chăn nuôi Hiện nay việc bổ sung Bentonite tự nhiên bổ sung vào thức ăn chăn nuôi đã có cơ sở khoa học và mang lại hiệu quả kinh tế (Hội nghị quốc tế về sử dụng Zeolite trong chăn nuôi tại Bungary – 1995)

Tuy giá trị và hiệu quả là như vậy nhưng ở Việt Nam việc nghiên cứu chúng để sử dụng trong chăn nuôi vẫn còn là điều mới mẻ, trong khi đó Việt Nam đã phát hiện được 25 mỏ Bentonite trong đó 15 mỏ đã điều tra có trữ lượng trên 70 triệu tấn và có 2 mỏ đã được khai thác (Trần Văn Trị - 2000 - dẫn theo Trịnh Vinh Hiển 2004) Xuất phát từ vấn đề đó chúng tôi đã tiến hành đề tài trên nhằm mục tiêu :

- Xác định mức bổ sung Bentonite thích hợp trong thức ăn nuôi gà giai đoạn dò hậu bị và

đẻ trứng

Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu

Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu ảnh hưởng cña các mức bổ sung Bentonite trong khẩu phần đến sinh trưởng phát dục của gà Lương Phượng bố mẹ giai đoạn dò- hậu bị (7-20 tuần tuổi) và năng suất trứng giai đoạn đẻ trứng (23-43 tuần tuổi)

- Nghiên cứu ảnh hưởng của các mức bổ sung Bentonite trong khẩu phần đến năng suất sinh sản và một số chỉ tiêu năng suất trứng của gà Lương Phượng giai đoạn đẻ trứng Mỗi nội dung nghiên cứu trên đây được thực hiện bằng một thí nghiệm nuôi dưỡng Đề tài được tiến hành tại Trạm Nghiên Cứu và Thử Nghiệm Thức ăn gia súc - Viện Chăn Nuôi

từ tháng 4/2005 đến tháng 12/2005

Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của các mức bổ sung Bentonite trong khẩu phần đến sinh trưởng, phát dục của gà Lương Phượng giai đoạn dò hậu bị và năng suất sinh sản giai đoạn đẻ trứng

Thí nghiệm được tiến hành trên 1440 gà mái Lương Phượng (42 ngày tuổi) được phân thành 4 lô mỗi lô 360 gà theo phương pháp phân lô so sánh Trong mỗi lô thí nghiệm đều đảm bảo đồng đều về giống, lứa tuổi, quy trình chăm sóc nuôi dưỡng

Bảng 1: Sơ đồ bố trí thí nghiệm 1

1.Giai đoạn gà dò-hậu bị

7-13 tuần tuổi

ME:2.600Kcal; CP:15,5%

Bentonite

Khẩu phần cơ

sở

-

Khẩu phần cơ

sở

Bổ sung 3%

Khẩu phần cơ

sở

Bổ sung 4%

Khẩu phần cơ

sở

Bổ sung 5% 14-20 tuần tuổi

ME:2500 Kcal;CP:14,5%

Bentonite

Khẩu phần cơ

sở

-

Khẩu phần cơ

sở

Bổ sung 3%

Khẩu phần cơ

sở

Bổ sung 4%

Khẩu phần cơ

sở

Bổ sung 5% 2.Giai đoạn khởi động đẻ

21-22 tuần tuổi

ME: 2700 Kcal;CP: 17%

Khẩu phần cơ sở

3.Giai đoạn đẻ trứng

23 - 42 tuần tuổi

ME: 2700 Kcal;CP:17%

Bentonite

KPCS

- -

B/S

B/S

B/S 5%

Quy trình thú y phòng bệnh, nguyên liệu và phương pháp chế biến thức ăn cũng được sử dụng đồng đều cho mỗi lô thí nghiệm

Lập khẩu phần thức ăn trên máy vi tính bằng việc giải toán quy hoạch tuyến tính với hàm mục tiêu tối thiểu trong phần mềm QuattPro 2.0 của Borland (1994) và Ultramic trên cơ

sở quy trình chăm sóc nuôi dưỡng gà Hoa Lương Phượng của công ty gia cầm Bạch Vân - Quảng Tây - Trung Quốc và TCVN-2265-1994

Thí nghiệm kéo dài từ 7 đến 42 tuần tuổi trong điều kiện nuôi nền chuồng trại thông thoáng tự nhiên Sơ đồ bố trí thí nghiệm này được trình bày tại bảng 1

2.2.2 Thí nghiệm 2 : Nghiên cứu ảnh hưởng của các mức bổ sung Bentonite trong khẩu phần đến năng suất sinh sản và một số chỉ tiêu năng suất, chất lượng trứng của gà Lương Phượng giai đoạn đẻ trứng

Thí nghiệm 2 được triển khai trên đàn gà Lương Phượng bố mẹ 23 tuần tuổi với 520 gà mái và 56 gà trống được phân thành 4 lô mỗi lô 130 gà mái và 14 gà trống theo phương pháp phân lô so sánh trong điều kiện nuôi nền chuồng trại thông thoáng tự nhiện Thí nghiệm kéo dài từ 23 – 42 tuần tuổi theo sơ đồ bố trí thí nghiệm sau :

Bảng 2: Sơ đồ bố trí thí nghiệm 2

Lô thí nghiệm Chỉ tiêu

N (số gà theo dõi)

ME (kcalo/kg thức ăn)

Protein thô (CP) (%)

Bổ sung Bentonite

Thời gian thí nghiệm (tuần)

130♀ + 14♂

2700 17,00

-

20

130♀ + 14♂

2700 17,00 B/s 3%

20

130♀ + 14♂

2700 17,00 B/s 4%

20

130♀ + 14♂

2700 17,00 B/s 5%

20

4 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Dinh d−ìng vµ Thøc ¨n VËt nu«i

Các chỉ tiêu theo dõi

Khối lượng cơ thể gà thí nghiệm và tỷ lệ nuôi sống, tỷ lệ đẻ và sản lượng trứng, tỷ lệ trứng giống, một số chỉ tiêu khảo sát trứng (khối lượng trứng, độ dày vỏ, độ chịu lực của vỏ trứng, đơn vị haught).Tỷ lệ trứng có phôi và kết quả ấp nở; tiêu tốn thức ăn /con/giai đoạn; tiêu tốn và chi phí thức ăn/10 trứng và 10 trứng giống; số gà con loại 1/ bình quân mái và hiệu quả kinh tế

Phương pháp sử lý số liệu

Các số liệu thu được trong quá trình theo dõi thí nghiệm được xử lý theo phương pháp thống kê sinh vật học bằng kĩ thuật phân tích phương sai GLM; phần mềm Minitab phiên bản 12.2 trên máy vi tính

KÕt qu¶ vµ th¶o luËn

Nghiên cứu ảnh hưởng của các mức bổ sung Bentonite trong khẩu phần đến sinh trưởng phát dục của gà Lương Phượng giai đoạn dò hậu bị và năng suất sinh sản giai đoạn đẻ trứng

Sau 36 tuần tiến hành thí nghiệm thu được kết quả như sau :

Giai đoạn gà dò - hậu bị ( 7-20 tuần tuổi )

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng bởi các mức độ bổ sung Bentonite khác nhau đến sự sinh trưởng và phát triển của đàn gà thông qua một số chỉ tiêu theo dõi được trình bày tại bảng

3 sau đây:

Bảng 3: Tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật của gà Lương Phượng sinh sản ( giai đoạn

dò hậu bị 7 đến 20 tuần tuổi)

Lô thí nghiệm Chỉ tiêu

1/ Giai đoạn HB I (7-13 tuần) Đối chứng BS 3% Bentonite BS 4% Bentonite BS 5% Bentonite

KL cơ thể lúc 13 tuần tuổi

KL cơ thể so với gốc chuẩn (%)

(1300g/con)

Tỷ lệ nuôi sống (%)

Độ đồng đều chọn lên HB II (%)

TTTĂ/con/ gđ (kg)

Chi phí tiền TĂ/con/gđ (đ)

So sánh (%)

1274,5 ± 21,35 98,03 95,50 85,40 3,34 12.192,76

100

1296,0 ± 22,94 99,69 96,80 86,20 3,44 12.242,84 100,41

1316,0 ± 25,88 101,23 97,20 87,10 3,47 12.259,54 100,55

1276,0 ± 21,02 98,15 95,60 86,50 3,50 12.276,23 100,68 2/ Giai đoạn HB II (14-20 tuần)

KL cơ thể lúc 20 tuần tuổi

KL cơ thể so với gốc chuẩn (%)

(1900g/con)

Tỷ lệ nuôi sống (%)

Độ đồng đều chọn lên đẻ (%)

TTTĂ/con/giai đoạn (kg)

1979,8 ± 24,66

104,20 95,70 92,00 5,096 17.854,50

1873,80 ± 25,21

98,60 96,80 92,00 5,248 17.930,94

1963,20 ± 28,48

103,3 97,20 90,06 5,299 18.032,86

1890,20 ± 40,33

99,50 95,60 90,17 5,350 18.160,26

Chi phí tiền TĂ¡/con/gđ (đ)

So sánh (%)

Kết thúc giai đoạn hậu bị I ( 7 – 13 tuần tuổi) khối lượng cơ thể đều xấp xỉ nhau, so với chuẩn gốc (1300g) thì các lô đạt 98,03 – 101,23 %.Tỷ lệ đồng đều chọn lên hậu bị II có sự sai khác giữa các lô ở mức ( P > 0,05.) Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm đạt cao từ 95,50% - 97,20 %

Kết thúc giai đoạn hậu bị II khối lượng cơ thể gà thí nghiệm các lô 1,2,3 và 4 đạt lần lượt

là 1979 g; 1873g; 1963g và 1890g/con so với gốc chuẩn (1900g) Các lô đạt 98,6 – 104,2% Tỷ lệ đồng đều chọn lên đẻ đạt 90- 92%, tỷ lệ nuôi sống đạt cao 95,7 – 96,80% Xét toàn bộ cả giai đoạn thí nghiệm cho thấy việc bổ sung Bentonite vào thức ăn chăn nuôi gà Lương Phượng dò - hậu bị không ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng phát dục của gà, các chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật đều đạt tương đương nhau giữa các lô thí nghiệm Giai đoạn đẻ trứng (23-42 tuần tuổi )

Qua bảng 4 chúng tôi có nhận xét như sau:

Việc bổ sung Bentonite vào thức ăn chăn nuôi gà đẻ giai đoạn gà dò - hậu bị và giai đoạn

đẻ có tác dụng tăng năng suất sinh sản của gà thí nghiệm , tỷ lệ đẻ cao hơn nhóm gà (lô 2a – 3a – 4a) là 2,59 % tương ứng sản lượng trứng tăng 3,36 quả/mái bình quân Mặt khác ở giai đoạn gà dò hậu bị có bổ sung Bentonite song sang giai đoạn gà đẻ không bổ sung Bentonite thì năng suất trứng tương đương lô đối chứng

Bổ sung Bentonite nuôi gà Lương Phượng bố mẹ cả giai đoạn hậu bị và đẻ trứng có ảnh hưởng tốt đến chất lượng trứng, cải thiện tỷ lệ nở gà con loại 1/ tổng trứng ấp so với nhóm

gà (lô 2a – 3a – 4a) là 1,52% Việc bổ xung Bentonite đã tăng được tỷ lệ nở gà loại 1 so với lô 1(đối chứng ) 4,77 – 6,29%, giảm chi phí tiền thức ăn cho 1 gà con loại 1 từ 8,54 – 12,68%, số gà con loại 1/bình quân mái tăng 5,28 – 7,44con, tỷ lệ nuôi sống qua các lô thí nghiệm là tương đương nhau

Bảng 4 cho thấy giữa các lô không bổ sung( 2a – 3a – 4a) và đối chứng không có sự khác nhau về độ dày vỏ trứng giữa các lô và cao nhất là lô bổ sung 5% Tương tự các lô có bổ sung Bentonite có tỷ lệ nở cao hơn so với đối chứng và sự sai khác có ý nghĩa thể hiện ở các lô bổ sung 4% và 5%

Bảng 4: Tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật giai đoạn đẻ trứng

Chỉ tiêu

Lô 1 (Đối chứng)

Lô 2a không B/S Bentonite

Lô 2b B/Sung3%

Bentonite

Lô 3a không B/S Bentonite

Lô 3b Bổ/Sung 4%

Bentonite

Lô 4a không B/S Bentonite

Lô 4b B/Sung 5% Bentonite 1/ Năng suất sinh sản (23-42 tuần)

- B.Quân mái (con)

- Tỷ lệ nuôi sống (%)

- Sản lượng trứng/B.Q mái (quả)

- Tỷ lệ đẻ bình quân (%)

- Tiêu tốn TĂ trên /10 quả trứng (kg)

244,84 91,04 69,41 49,57 2,92

127,76 91,89 68,35 48,82 2,93

130,28 92,48 70,90 50,64 2,89

127,16 93,88 69,62 49,73 2,86

125,63 92,46 72,03 51,45 2,88

129,91 91,79 68,03 48,59 2,96

126,62 92,59 73,99 52,85 2,84 2/ Các chỉ tiêu về chất lượng trứng và

kết quả ấp nở

Khối lượng trứng tuần 37-38 (g)

(n = 30 quả/lô)

- Độ chịu lực (kg/cm2)

- Độ dày vỏ trứng (mm)

- Đơn vị Haugh

- Tỷ lệ trứng giống (%)

- TTTĂ/10 trứng giống (kg)

- Tiền TĂ/10 trứng giống (đ)

- Tỷ lệ phôi (%)

- Tỷ lệ nở gà loại 1/trứng ấp (%)

- Số gà con loại 1/B.Quân g (con)

56,37± 0,76

3,92± 0,11 0,36a ± 0,33 83,18± 1,02 93,27 3,13 11288,68 90,00 79,67a 51,57

54,67± 0,71

3,95± 0,12 0,36± 0,42 85,76± 0,95 92,19 3,17 11432,95 91,98 83,95 52,89

55,87 ± 0,80

4,21± 0,13 0,37ab± 0,21 86,20±1,19 94,87 3,04 10689,03 93,22 82,51a 55,49

55,43 ± 0,80

4,14± 0,11 0,37± 0,38 84,63± 0,99 92,63 3,08 11108,35 95,59 85,39 55,06

55,63 ± 0,64

3,98± 0,10 0,38b± 0,36 85,27± 1,06 94,58 3,04 10917,15 97,35 88,72b 60,44

55,37 ± 0,80

4,07± 0,09 0,37± 0,39 85,44± 0,93 93,20 3,17 11432,95 96,20 84,00 53,25

55,93 ± 0,84

4,08± 0,14 0,39c± 0,57 86,95± 1,04 95,34 2,98 10716,31 96,29 86,65b 61,12

2 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Dinh d−ìng vµ Thøc ¨n VËt nu«i

- Tiền TĂ/1 gà con loại 1 (đ)

- So sánh (%)

1416,29

100

1361,76 96,14

1295,48 91,46

1300,89 91,85

1230,51 86,88

1361,10 96,10

1236,73 87,32

Nghiên cứu ảnh hưởng của các mức bổ sung Bentonite đến năng suất sinh sản của gà Lương Phượng giai đoạn đẻ trứng ( 23-42 tuần tuổi)

Tiến hành thí nghiệm 2 trên gà đẻ từ tuần 23 đến 42 tuần

Sau 20 tuần thí nghiệm thu được kết quả như sau:

Bảng 5: Tổng hợp một số chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật gà Lương Phượng giai đoạn đẻ trứng

(23 – 42 tuần tuổi )

Lô thí nghiệm (n = 130 con/lô)

chứng

Lô 2 B/sung Bentonit 3%

Lô 3 B/sung Bentonit 4%

Lô 4 B/sung Bentonit 5%

1 Các chỉ tiêu về sinh sản

K/lượng cơ thể gà mái tuần 22

X ± mx (g)

2119,67

±33,42

2109,67

±27,30 2060,67 ±32,21

2106,00

±30,68

2.Chất lượng trứng (tuần 31-38)

n = 30 quả/lô

Khối lượng trứng (g)

3.Kết quả ấp nở

Tiền thức ăn/10 trứng giống 10.857,30 10.693,80 10.849,30 10.476,90

Tiền thức ăn/1 gà con loại 1 (đ) 1.362,41 1.272,16 1.276,88 1.215,99

Qua kết quả thu được thể hiện trên bảng 5 cho thấy:

Nuôi gà Lương Phượng bố mẹ giai đoạn đẻ trứng bổ sung Bentonite vào thức ăn có ảnh hưởng tốt đến quá trình sinh sản của gà, cải thiện được chất lượng trứng ấp tăng tỷ lệ trứng giống từ 1,32 – 2,11%, cải thiện năng suất trứng cao hơn lô đối chứng từ 1,27 – 3,39%quả/ mái tương ứng tỷ lệ tăng 0,91 – 2,42 % song sự chênh lệch này là không rõ rệt

Bổ sung Bentonite 5% vào thức ăn nuôi gà Lương Phượng sinh sản cho kết quả tốt nhất : năng suất trứng tăng 3,39 quả /mái tương ứng với tỉ lệ đẻ tăng 2,42% Số gà con loại 1/ bình quân mái đạt 60,46 con cao hơn lô đối chứng 8,34 con, giảm chi phí tiền thức ăn/ 1

gà con loại 1 là 10,75%

Bảng 5 cho thấy lô bổ sung 5% Bentonite có độ dày vỏ cao nhất so với các lô 1, 2, 3 (P<0.05 đến 0.1) Nhìn chung đơn vị Haugh tăng theo mức bổ sung Bentonite nhưng

2 Phần Nghiên cứu về Dinh d−ỡng và Thức ăn Vật nuôi

chưa đạt đến sự khỏc nhau rừ rệt Tuy vậy đơn vị Haugh tăng lờn đó cải tiến được tỷ lệ nở

gà loại 1/ trứng ấp cao nhất là cỏc lụ bổ sung 4% và 5% Bentonite

Đỏnh giỏ chung về thớ nghiệm 1 và 2:

Những kết quả thu được từ 2 thớ nghiệm trờn chứng tỏ việc bổ sung Bentonite vào thức ăn nuụi gà Lương Phượng bố mẹ khụng ảnh hưởng đến quỏ trỡnh sinh trưởng phỏt dục và tỷ

lệ nuụi sống của gà

Việc bổ sung 5% Bentonite ở giai đoạn đẻ trứng cú tỏc dụng tốt đến năng suất sinh sản Kết quả ở 2 thớ nghiệm trờn đó chứng minh cho điều này

Kết luận và đề nghị

Kết luận

- Hoàn toàn cú thể sử dụng Bentonite từ 3% - 5% bổ sung vào khẩu phần nuụi gà dũ, hậu

bị mà khụng ảnh hưởng đến sinh trưởng phỏt dục và tỷ lệ nuụi sống của gà thớ nghiệm

- Bổ sung Bentonite 5% vào khẩu phần nuụi gà đẻ trứng cú tỏc dụng tốt đến năng suất sinh sản của gà cải thiện được cỏc chỉ tiờu chất lượng trứng, tăng tỷ lệ ấp nở giảm chi phớ tiền thức ăn / 1 gà con loại 1 từ 10,75 – 12,68%, tăng số gà con loại 1/ bỡnh quõn mỏi từ 7,44 – 8,34con

Đề nghị

Cho phộp sử dụng Bentonite như là 1 nguồn khoỏng tự nhiờn làm nguyờn liệu bổ sung trong chế biến thức ăn chăn nuụi núi chung và cho gia cầm núi riờng

Tài liệu tham khảo Trần Quốc Việt, Trịnh Vinh Hiển, Đào Đức Kiờn (2004, Xỏc định tiềm năng, vị trớ phõn bố và thành phần hoỏ học, khả năng hấp thụ, dung lượng trao đổi Cation của Bentonite, Zeolit tự nhiờn ở Việt Nam Bỏo cỏo khoa học chăn nuụi thỳ y , Bộ Nụng Nghiệp và Phỏt Triển Nụng Thụn, phõgn dinh dưỡng và thức ăn vật nuụi, trang 213 – 201

Trịnh Vinh Hiển, Hồ Cụng Xinh (2004), Nghiờn cứu điều chế một số phức nội ( Chelate) dựng trong thức ăn chăn nuụi Bỏo cỏo khoa học chăn nuụi – thỳ y, Bộ Nụng Nghiệp và Phỏt triển Nụng thụn, phần dinh dưỡng

và thức ăn vật nuụi, trang 194- 201

3.Tài liệu hướng dẫn chăn nuụi gà Lương Phượng của Cụng ty gia cầm Bạch Võn - Quảng Tõy – Trung Quốc

Giỏo trỡnh chăn nuụi gia ĐH Nụng Nghiệp 1 – Hà Nội 1994

TCVN-2265-94 Danh mục tiờu chuẩn chuyờn ngành Nụng - Lõm - Thuỷ lợi Hà Nội 2003, trang 43-47 Thành phần và giỏ trị dinh dưỡng thức ăn gia sỳc gia cầm Việt Nam Nhà xuất bản Nụng Nghiệp Hà Nội –

2001 , trang 180 – 216

Trần Xuõn Toản ( 1991) Bentonite, Diatomit và cỏc dạng khoỏng khụng kim loại ở miền Nam Việt Nam , khả nắng sử dụng chỳng trong Nụng Nghiệp tạp chớ địa chất và nguyờn liệu khoỏng số 1

Đinh Văn Thành (1990) một số dạng nguyờn liệu hấp thụ cần được dẩy mạnh nghiờn cứu và sử dụng Bản tin kinh tờ- thăm dũ địa chất và nguyờn liệu khoỏng tổng cục mỏ và địa chất Hà Nội số 1 trang 22 - 28