Tầm quan trọng, sự cần thiết của việc lập ( DMHS) đối với Bộ tài nguyên và môi trường
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Nói đến công tác văn thư là nói đến những công việc liên quan đến văn bản
giấy tờ, trong đó có soạn thảo, ban hành văn bản, tổ chức quản lí giả quyết văn bản,
lập hồ sơ hiện hành nhằm đảm bảo thông tin văn bản cho hoạt động của các cơ
quan,tổ chức Nếu thiếu một trong những nội dung trên thì công tác văn thư chưa
thể nói là hoàn thiện và điieù đó sẽ làm ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực hoạt động
khác của cơ quan Trong số những nội dung của công tác văn thư thì có thể nói
công việc lập hồ sơ là tương đối quan trọng Bời vì văn bản giấy tờ hình thành rất
nhiều trong quá trình hoạt động của cơ quan, việc tổ chức khoa học tài liệu là cần
thiết cho nhu cầu sử dụng tài liệu của các cá nhân, đơn vị cũng như cho công tác
lưu trữ của cơ quan Để tổ chức được khoa học tài liệu thì việc lập được danh mục
hồ sơ (DMHS) cho khối tài liệu đó là rất quan trọng Có thể nói lập (DMHS) là
công việc đầu tiên để tiền hành lập hồ sơ và chất lượng của hồ sơ phụ thuộc vào
chất lượng của (DMHS) được lập
Tuy nhiên, thực tế hiện nay ở các cơ quan, đơn vị các cán bộ chuyên môn
chưa nhìn nhận một cách đúng đắn về vai trò của (DMHS), do đó hầu hết các cơ
quan, đơn vị không tiến hành lập (DMHS) hoạc nếu có được lập thì chỉ mang tính
chất đối phó Bởi vậy mà chất lượng của (DMHS) không đảm bảo đầy đủ những
tiêu chuẩn mà một (DMHS) cần có
Từ thực tế trên tôi đã tiến hành tìm hiểu về vấn đề (DMHS) Đơn vị mà tôi
tiến hành khoả sát là ở Bộ Tài nguyên và Môi trường, địa chỉ số 83 Nguyễn Chí
Thanh- Hà Nội
Thực hiện đề tài này trước hết là để cho bản thân có điều kiện củng cố lại
phần lí luận về công tác lập hồ sơ, cụ thể là phần lập (DMHS) , cũng như trang bị
cho bản thân những kiến thức thực tế về vấn đề này Sau đó, là mong muốn được
góp một tiếng nói nhỏ tác động đến nhận thứ của các cán bộ làm công tác công văn
Trang 2giấy tờ về ý nghĩa cũng như sự cần thiết phải lập (DMHS), để công tác này được
thực hiện tốt hơn trong thực tế
Trong phạm vi đề tài là niên luận năm thứ 3, tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu về
tầm quan trọng, sự cần thiết của việc lập (DMHS) đối với Bộ Tài nguyên và Môi
trường Đồng thời khảo sát thực tế về tình hình lập (DMHS) của Bộ Trên cơ sở
thực tế tài liệu được hình thành trong quá trình hoạt động của Văn phòng, tôi đưa ra
bản dự kiến (DMHS) mẫu của Văn phòng Bộ Bố cục của niên luận gồm những nội
dung sau:
Phần một :Sự cần thiết của việc xây dựng (DMHS) đối với Bộ Tài nguyên và
Môi trường
Phần hai: Nghiên cứu xây dựng (DMHS) cho cơ quan
Phần 3 :Dự kiến (DMHS) mẫu cho Văn phòng Bộ Tài nguyên và Môi
trường
Để hoàn thành bài niên luận tôi đã sử dụng phương pháp phỏng vấn, quan
sát, so sánh, đánh giá, đọc tài liệu và tổng hợp kiến thức
Do thời gian cũng như sự hiểu biết còn hạn chế, nên khi tôi viết về vấn đề
này chác chắn còn nhiều thiếu sót Rất mong được sự phê bình, góp ý cuả các thầy
cô và các bạn
Nhân đây, tôi xin cảm ơn các cán bộ Phòng Văn thư- Lưu trữ Bộ Tài nguyên
và Môi trường đã tạo cho tôi có đièu kiện đẻ khảo sát thực tế và tôi xin gửi lời cảm
ơn đến cô giáo đã giúp đỡ tôi hoàn thành bài niên luận này
Trang 3PHẦN MỘT
SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC LẬP DANH MỤC HỒ SƠ
ĐỐI VỚI BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
1 Khái niệm về danh mục hồ sơ(DMHS)
Bởi vì lập (DMHS) là một khâu quan trọng trong công tác lập hồ sơ, nó
qu y định đến chất lượng của hố sơ và để có cái nhìn hoàn chỉnh vê
(DMHS) cũng như vai trò của nó đối với công tác lập hồ sơ thì phải tìm hiểu
về bản chất hay nói cách khác là hiểu khái niệm về hai công việc này
- Khái niệm hồ sơ:
Theo “lý luận và phương pháp công tác văn thư” của PGS.TS Vương
Đình Quyền thì “ Hồ sơ là một tập văn bản (hoặc một văn bản)có liên quan
về một vấn đề, sự việc (hay một người) hình thành trong quá trình giải quyết
vấn đề, sự việc đó hoặc được kết hợp lai do có những đặc điểm giống nhau
về hình thức như cùng loại văn bản, cùng tác giả, cùng thời gian ban hành”
- Khái niệm lập hồ sơ:
Lập hồ sơ là tập hợp những văn bản hình thành trong quá trình giải quyết
công việc của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo từng vấn đề từng sự việc, hoặc
theo các đặc điểm khác nhau của văn bản, đồng thời sắp xếp và biên mục
chúng theo phương pháp khoa học
- Khái niệm (DMHS)
hiện nay có nhiều khái niệm về (DMHS) Trong “lý luận và phương pháp công
tác văn thư” của PGS.TS Vương Đình Quyền có nêu “(DMHS) là bảng kê tên
các hồ sơ mà cơ quan, đơn vị sẽ lập trong năm có ghi thời hạn bảo quản và tên
người lập”
Trong cuốn “ hướng dẫn kĩ thuật nghiệp vụ hành chính” cuả nhóm tác giả
Nguyễn Văn Thâm, Lưu Kiếm Thanh, Lê Xuân Lam, Bùi Xuân Lự thì
(DMHS) được hiểu “là bảng kê những hồ sơ mà cơ quan, đơn vị dự kiến cần
Trang 4phải lập trong năm,nhằm hướng dẫn các cán bộ trong cơ quan, đơn vị lập hồ
sơ đầy đủ, thuận lợi , giúp cho việc lập hồ sơ được thống nhất chặt chẽ, chủ
động, hợp lí, khoa học, thuạn tiện cho việc kiểm tra , đôn đốc côngh tác lập
hồ sơ, tạo điều kiện chuẩn bị tốt cán bộ và cơ sở vật chất cần thiết cho công
tác này Cuối cùng là chuẩn bị tốt cho công tác thu thập và nộp lưu hồ sơ
theoi quy định của Nhà nước
Qua một số khái niệm trên có thể thấy quan điểm về (DMHS) là tương
đối thống nhất Các khái niệm đều đề cập đến (DMHS) là bảng kê tài liệu
hình thành trog năm của cơ quan, đơn vị và đều nói đến ý nghĩa tác dụng của
việc lập (DMHS) Tuy nhiên những quan điểm trên lại chưa nêu được một
cách khái quát những yêu cầu của một bản danh mục hồ sơ là bảng phân loại
khoa học tài liệu và được lập, xác định giá trị ngay từ lúc lập hồ sơ hiện
hành Hạn chế này sẽ được khắc phục trong khái niệm (DMHS) được đề cập
đến trông “ những cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng (DMHS) trong cơ
quan của tác giả Phan Ngọc Dĩnh mà theo tôi (DMHS) được hiểu một cách
đầy đủ và chính xác hơn cả Theo đó, (DMHS) là bảng kê có hệ thống tiêu đề
hồ sơ cần lập trong năm của một cơ quan, một đơn vị tổ chức của một cơ
quan, kèm theo kí hiệu và thời hạn bảo quản của mỗi hồ sơ và được xây
dựng theo một chế độ nhất định
2 ý nghĩa, tác dụng của (DMHS) đối với Bộ Tài nguyên và Môi trường
việc lập (DMHS) hàng năm mang lại nhiều ý nghĩa tác dụng đối với hoạt đọng
của cơ quan, đặc biệt là đối với công tác văn thư và lưu trữ của Bộ Tài nguyên
và Môi trường
Trước hết phải nhấn mạnh rằng việc lạp (DMHS) hàng năm có một vai trò
nhất định đối với Lãnh đạo Bộ và Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Bởi vì quan
(DMHS) Lãnh đạo cố thể nắm được một cách khái quát công việc của các đơn
vị, các cán bộ cũng như những loại hồ sơ mà các cán bộ, các đơn vị hình thành
nên, tứ đó Lãnh đạo và các Thủ trưởng có thể nghiên cứu và giải quyết công
Trang 5việc hàng ngày một cách hiệu quả nhất Đảm bảo phân công công việc một cách
hợp lý, đúng người , đúng việc , đúng trách nhiệm Đồng thời (DMHS) còn là
căn cứ để Lãnh đạo Bộ , Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ kí các quyết định cấp
phát trang thiết bị phục vụ cho công tác lập (DMHS)
Bên cạnh đó, cũng cần phải nói đến ý nghĩa tác dụng mà (DMHS) đem đến
cho công tác văn thư Bởi vì, lập (DMHS) là công việc cuối cùng của khâu văn
thư., nó góp phần hoàn thiện và đặc biệt là nâng cao chất lượng, hiệu quả cho
công tác văn thư cũng như các cán bộ làm công tác công văn giấy tờ
+ Trước hết, (DMHS) được lập sẽ là một căn cứ quan trọng để cán bộ văn thư,
cán bộ phần hành tiến hành lập hồ sơ hiện hành Nó giúp cho các cán bộ có
trách nhiệm lập hồ sơ hiện hành hình dung được những hồ sơ cần lập trong một
năm Hay nói cách khác, (DMHS) giúp các cán bộ kế hoạch hoá việc lập hồ sơ
và kế hoạch này chính là căn cứ để lập hồ sơ hiện hành Như thế , (DMHS) giúp
các cán bộ có trách nhiệm lập hồ sơ hiện hành chủ động hơn trong công tác lập
hồ sơ, không làm mất nhiều thì gian và công sức mà hồ sơ được lập lại có chất
lượng tốt đảm bảo các yêu cầu của một hồ sơ và phục vụ tốt nhất cho nhu cấu
sử dụng tài liệu cuả các cá nhân, đơn vị trong cơ quan
+ Đồng thời, (DMHS) còn là căn cứ để văn thư Bộ tiến hành kiểm tra, đôn đốc
việc lập hồ sơ của cán bộ phần hành, cán bộ văn thư của các đơn vị thuộc Bộ
Từ đó việc lập hồ sơ của cơ quian được thống nhất, tăng cường ý thức và trách
nhiệm của các cán bộ
+ Hơn nữa, (DMHS) còn giúp cho văn thư chung, văn thư của các đơn vị cũng
như cán bộ phần hành chuẩn bị tốt cho công tác nộp lưu hồ sơ vào Lưu trữ Bởi
vì, Bộ Tài nguyên và Môi trường đảm nhận nhiều chức năng nhiệm vụ, có nhiều
đơn vị trực thuộc, do đó tài liệu hình thành trong quá trình hoạt động cũng khác
nhau và thời hạn giao nộp tài liệu đối với từng loại tài liệu cũng được quy định
khác nhau Như theo Quy chế về công tác văn thư - lưu trữ được ban hành kèm
theo Quyết định số 652/QĐ-BTNMT ngày 26 tháng 5 năm 2003 của Bộ trưởng
Trang 6Bộ Tài nguyên và Môi trường thì thời hạn giao nộp hồ sơ được quy định như
sau: Với hồ sơ tài liệu hành chính, tài liệu khoa học kỹ thuật , tài liệu ứng dụng
công nghệ thì phải nộp sau 1 năm công việc kết thúc; tài liệu xây dựng cơ bản
thời hạn nộp là 3 tháng sau khi công trình quyết toán; thời hạn là 1 tháng áp
dụng đối với tài liệu phim ảnh, ghi âm
Cùng với những ý nghĩa của (DMHS) đối vớ công tác văn thư và với các cán bộ
trong cơ quan thì (DMHS) còn đem đến những ý nghĩa đặc biệt đối với công tác
lưu trữ của Bộ
+ Trước hết, (DMHS) là căn cứ quan trọng để các cán bộ lưu trữ tiến hành
hướng dẫn đôn đốc kiểm tra việc lập hồ sơ hiện hành, hồ sơ công việc cũng như
xác định trách nhiệm của các cán bộ chuyên viên trong từng đơn vị trực thuộc
Bộ đối với việc lập hồ sơ hiện hành và hồ sơ công việc
+ Tiếp theo, (DMHS) chính là một căn cứ quan trọng để xác định nguồn tài liệu
chủ yếu mà các đơn vị trực thuộc Bộ phải nộp vào lưu trữ cơ quan Từ việc xác
định được các nguồn tài liệu sẽ giúp việc thu tài liệu được thực hiện nhanh
chóng và chính xác, đảm bảo thu đầy đủ tài liệu, không bị thiếu xót và đảm bảo
đúng thời gian theo như quy định của Cục Lưu trữ Nhà nước và quy chế của Bộ
về thời hạn giao nộp hồ sơ tài liệu vào lưu trữ cơ quan và lưu trữ Nhà nước
+ sau khi hồ sơ tài liệu được thu đầy đủ vào lưu trữ Bộ thì theo định kì hoặc đột
xuất các cán bộ lưu trữ tiến hành xác định giá trị của hồ sơ, tài liệu và sự có mặt
của (DMHS) sẽ giúp cho việc xác định giá trị được tiến hành nhanh chóng,
chính xác Bởi vì, trong (DMHS) được lập có cột ghi yếu tố thời hạn bảo quiản
của các hồ sơ, tài liệu; các cán bộ lưu trữ có thể căn cứ vào đó để xác định giá
trị cũng như thời hạn bảo quản các hồ sơ, tài liệu trong lưu trữ
Như vậy, (DMHS) có ý nghĩa rất lớn đối với Lãnh đạo Bộ, Thủ trưởng các đơn
vị thuộc Bộ , các cán bộ phần hành và đặc biệt là đối với công tác văn thư - lưu
trữ của cơ quan Có thể nói, nếu không có (DMHS) thì việc nắm bắt công việc,
những hồ sơ hình thành tróng quá trình giải quyết công việc của Lãnh dậo Bộ và
Trang 7Thủ trưởng các đơn vị đối với các cá nhân, đơn vị thuộc Bộ sẽ bị hạn chế rất
nhiều, điều này có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng quản lý của các
lãnh đạo Không chỉ dừng ở đó, nếu thiếu (DMHS) thì việc lập hồ sơ hiện hành
sẽ không thuạn lợi, chất lượng hồ sơ không cao, cũng như việc hướng dẫn, kiểm
tra, đôn đốc công tác lập hồ sơ, xác định nguồn tài liệu phải nộp vào lưu trữ và
việc xác định giá trị các hồ sơ, tài liệu sẽ khó thực hiện hơn rất nhiều
Từ thực tế trên cho thấy, việc xây dựng (DMHS) đối với Bộ Tài nguyên và Môi
trường cũng như đối với các đơn vị trực thuộc Bộ là rất cần thiết
3 Tình hình lập hồ sơ hiện hành và danh mục hồ sơ ở Bộ Tài nguyên và
Môi trường.(BTN&MT)
Tình hình ban hành văn bản liên quan đến việc lập hồ sơ hiện hành và lập
(DMHS) ở Bộ Tài nguyên và Môi trường
Nhận thức được ý nghĩa, tác dụng của việc lập (DMHS) và lập hồ sơ hiện
hành đối với cơ quan, đặc biệt là đối với công tác văn thư – lưu trữ của Bộ,
Lãnh đạo BTN&MT đã có sự quan tâm nhất định đối với công tác này Với
việc ban hành những văn bản chỉ đạo liên quan đến công tác xây dựng
(DMHS) và lập hồ sơ hiện hành của Bộ
ví dụ: Quyết định số 652/QĐ-BTNMT ngày 26 tháng 5 năm 2003 của Bộ
trưởng BTN&MT về việc ban hành quy chế về công tác văn thư- lưu trữ của Bộ
Trong phần quy định về công tác văn thư, tại chương II, Điều 6 công tác xây
dựng (DMHS) được quy định tương đối rõ ràng, quy định các cán bộ văn thư
chung các cán bộ văn thư của các đơn vị trực thuộc Bộ và các cánn bộ phần
hành phải lập (DMHS) vào đầu năm , trong qúa trình thực hiện nhiệm vụ và giải
quyết công việc phải lập hồ sơ hiện hành và hồ sơ công việc
Ví dụ: Trong quy chế làm việc cảu Bộ và cảu các đơn vị trực thuộc Bộ được xây
dựng hàng năm cũng quy định rõ trách nhiệm lập (DMHS) lập hồ sơ hiện hành,
lập hồ sơ công việc
- Nhận xét:
Trang 8+ Ưu điểm:
Với việc ban hành những văn bản quy định về công tác xây dưng (DMHS) là
lập hồ sơ hiện hành, hồ sơ công việc , Lãnh đạo Bộ đã tạo lên cơ sở pháp lí
vững chắc để các cán bộ, chuyên viên có thể tiến hành các công việc liên quan
đến công tác xây dựng (DMHS) và lập hồ sơ hiện hành một cách thuận lợi
+Hạn chế:
Tuy Lãnh đạo Bộ đã ban hành những văn bản mang tính pháp lý liên
quan đến công tác này, xong những văn bản đã ban hành mới chỉ dừng ở việc
nêu tên công việc và quy định trách nhiệm thực hiện mà chưa nêu được quy
trình và công việc cụ thể của từng cán bộ , đơn vị cụ thể, đặc biệt là chưa có
sự hướng dẫn cũng như kiểm tra việc thực hiện các công tác này trên thực tế
Do vậy mà vấn đề xây dựng (DMHS) và lập hồ sơ hiện hành, hồ sơ công
việc ở Bộ và các đơn vị trực thuộc Bộ TN&MT chưa đi vào thực tế như
mông muốn
Tình hình xây dựng (DMHS) và lập hồ sơ hiện hành ở BTN&MT
Tuy đã có sự quy định của Cục Lưu trữ Nhà nước cũng như của Lãnh đạo Bộ
về việc lập (DMHS) và lập hồ sơ hiện hành , nhưng qua khảo sát thực tế tôi thấy
việc xây dựng (DMHS) cũng như lập hồ sơ hiện hành ở BTN&MT chưa được thực
hiện theo đúng quy chế
Cụ thể, đối với công tác xây dựng (DMHS), theo quy định của Cục Lưu trữ Nhà
nước và theo quy chế của Bộ thì (DMHS) phải được lập trước khi bắt đầu một năm
hoạt động mới, nghĩa là (DMHS) được hình thành trước khi có hồ sơ tài liệu Việc
lập (DMHS) phải dựa trên cơ sở chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ công tác năm
của từng đơn vị ; nhiệm vụ và công việc cụ thể của từng cá nhân trong mỗi đơn
vị.ngoài (DMHS) chung của Bộ thì mỗi đơn vị trực thuộc và cá nhân được giao
nhiệm vụ cụ thể đều phải có (DMHS) riêng Tuy nhiên trên thực tế thì lại khác, các
đơn vị cũng như các cán bộ phàn hành không xây dựng (DMHS) chỉ có (DMHS)
chung của Bộ , xong quy trình xây dựng lại không tuân thủ theo quy định của Cục
Trang 9Lưu trữ Nhà nước và của Bộ Đó là, (DMHS) sau khi các tài liệu được giao nộp
vào lưu trữ cươ quan; sau khi các cán bộ lưu trữ phân loại, lập hồ sơ thì (DMHS)
mới được xây dựng Với việc lập (DMHS) như thế sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hô sơ
tài liệu mà các cá nhân, đơn vị phải nộp vào lưu trữ , đồng thời sẽ làm mất đi hầu
hết những ý nghĩa tác dụng của (DMHS).(DMHS) lúc này chỉ còn giúp cho việc
quản lý và tra tìm tài liệu Bên cạnh đó (DMHS) được lập không có yếu tố thời hạn
bảo quản đối với hồ sơ, tài liệu; không ghi tên người lập hồ sơ, như thế sẽ rất khó
khăn khi xác định giá trị tài liệu và quy trách nhiệm khi cần thiết
+ Đối với công tác lập hồ sơ hiện hành cũng vậy, theo quy định của Cục Lưu
trữ Nhà nước và theo quy chế về công tác văn thư – lưu trữ cuả Bộ , thì lập hồ sơ
hiện hành là ở khâu văn thư , do các cán bộ văn thư , các cán bộ được giao nhiệm
vụ theo dõi hay giải quyết công việc có trách nhiệm lập Nhưng trên thực tế thì hồ
sơ hiện hành không được lập ở khâu văn thư mà được lập ở khâu lưu trữ ở khâu
văn thư các cán bộ, chuyên viên chỉ sắp xếp tài liệu theo thời gian và tên loại như
tập công văn lưu tháng 01…, tập quyết định tháng 01…, tập tờ trình, rồi cho vào
cặp 3 dây để bảo quản
Đối với hồ sơ công việc cũng vậy, những tài liệu hình thành trong quá trình
giải quyết công việc theo quy định là phải được lập ngay sau khio công việc được
giả quyết xong, nhưng trên thực tế các cán bộ có trách nhiệm theo dõi , giải quyết
công việc sau khi hoàn thành công việc không lập hồ sơ về công việc đó mà để tất
cả tài liệu của tất cả các công việc vào 1 cặp 3 dây, đến khi đầy thì thay cặp khác,
như thế vấn đề này sẽ bị lẫn với vấn đề khác , đến khi nộp vào lưu trữ sẽ gây không
ít khó khăn cho các cán bộ lưu trữ trong công tác phân loại, xác định giá trị tài liệu
Qua thực tế khảo sát, tôi xin đưa ra một vài nhận xét về công tác lập
(DMHS) và lập hồ sơ hiện hành ở BTN&MT:
+ việc lập (DMHS) không thực hiện theo đúng quy định của Nhà nước và
của Bộ, dẫn đến tình trạng thiếu hoặc mất tài liệu Bên cạnh đó, việc không xây
dựng (DMHS) khiến công tác lập hồ sơ hiên hành gặp nhiều khó khăn
Trang 10+ vấn đề lập hồ sơ hiện hành ở BTN&MT thực sự là một vấn đề bất cập Hồ
sơ hiện hành không được lập ở khâu văn thư mà lập ở khâu lưu trữ dẫn đến hồ sơ
được lập chất lượng không cao, nhiều vấn đề bị xé lẻ dẫn đến khó khăn cho người
sử dụng tài liệu khi nhìn nhận một vấn đề nào đó, làm mất nhiều thời gian, kinh phí
trong việc phân loại, xác định giá trị tài của hồ sơ, tài liệu
Trang 11PHẦN HAI
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG DANH MỤC HỒ SƠ CHO VĂN PHÒNG BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
1 Quy trình và phương pháp xây dựng danh mục hồ sơ của Văn phòng Bộ Tài
nguyên và Môi trường
1.1 căn cứ để xây dựng (DMHS)
- Căn cứ pháp lý:
+ Căn cứ vào Quyết định số ….ngày 26 tháng 6 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ tài
nguyên và Môi trường quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ
chức cuả Văn phòng Bộ
+Căn cứ vào Quyết định số 652/QĐ-BTNMT ngày 26 tháng 5 năm 2005 của Bộ
trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về quy chế công tác văn thư-lưu trữ của
Bộ
+ Căn cứ vào quy chế làm việc của Văn phòng Bộ được xây dựng hàng năm
- Căn cứ thực tế
+ Kế hoạch hoạt động hàng năm của Văn phòng Bộ
+ Danh mục hồ sơ năm trước, bản thời hạn bảo quản tài liệu và mục lục hồ sơ
1.2.1 Xây dựng đề cương phân loại hồ sơ trong (DMHS)
- Phân loại hồ sơ, tài liệu trong (DMHS) là sắp xếp một cách khoa học các
vấn đề lớn, vấn đề nhỏ tyheo những tiêu chí nhất định để đảm bảo một hệ thống
chặt chẽ cho tài liệu cho tài liệu trong (DMHS)
Trang 12ở công đoạn này, khi tiến hành phân loại tài liệu trong (DMHS) nghĩa là đồng
thời đã hệ thống hoá các đề mục như thế sẽ giúp cho phân loại được logic hơn,
tránh việc bỏ sót vấn đề cần nêu trong (DMHS)
- Do Văn phòng Bộ có cơ cấu tổ chức ổn định, chức năng nhiệm vụ và quyền
hạn của các phòng ban được phân định rõ ràng Đồng thời số lượng tài liệu hình
thành trong quá trình hoạt động của văn phòng tương đối lớn, nên phương án
phân loại hồ sơ trong (DMHS) theo cơ cấu tổ chức
Phân loại (DMHS) theo cơ cấu tổ chức là lấy các phòng ban chức năng thuộc
Văn phòng đã được thành lập làm đề mục lớn trong (DMHS)
Khi phân loại (DMHS) của Văn phòng Bộ TN&MT theo cơ cấu tổ chức thì
bảng danh mục này sẽ mang đến những ưu điểm :
+ Phản ánh một cách khái quát chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban trực
thuộc Văn phòng Bộ
+ Phản ánh hoạt động của các phòng ban thuộc văn phòng và khi nộp xuống lưu
trữ còn giúp các cán bộ lưu trữ không mất nhiều thời gian để chỉnh lý lại tài liêụ
+Phân loại (DMHS) theo cơ cấu tổ chức còn giúp cho cán bộ, chuyên viên của
các phòng ban thuộc Văn phòng xây dựng (DMHS) hàng năm dễ dàng và sử
dụng có hiệu quả
1 2.2 Dự kiến hồ sơ cần lập và đặt tiêu đề hồ sơ
Đây là phần quan trọng nhất trong (DMHS) bởi vì nó quyết định chất lượng
của hồ sơ được lập.Đây là công đạon thứ hai trong quy trình lập (DMHS) sau
khi đã xây dựng được khung phân loại hồ sơ trong (DMHS)
Thực hiện việc dự kiến hồ sơ và đặt tiêu đề cho hồ sơ là cán bộ lưu trữ, vì tài
liệu của các phòng ban trực thuộc Văn phòng đều nộp vào lưu trữ rồi mới tiến
hành phân loại, lập hồ sơ Điều này dẫn đến những khó khăn không nhỏ cho cán
bộ lưu trữ, tuy họ là những người trực tiếp lập (DMHS) nhưng lại không am
hiểu nhiều về tài liệu chuyên môn, không nắm được quá trình hình thành tài
Trang 13liệu bởi vì họ không trực tiếp giải quyết công việc và snả sinh ra tài liệu Từ
thực tế trên cho thấy, việc dự kiến hồ sơ và đặt tiêu đề cho hồ sơ cần có sự phối
kết hợp giữa cán bộ lập hồ sơ và cán bộ chuyên môn được giao nhiệm vụ theo
dõi và giải quyết các công việc của Văn phòng để (DMHS) được lập tyhực sự
có chất lượng
- Những hồ sơ cần lậơ trong năm phải dựa trên những căn cứ pháp lý và căn
cứ thực tế của Bộ
- Những tiêu đề hồ sơ trong mỗi đề mục cần được sắp xếp theo trình tự, từ tiêu
đề hồ sơ về những công việc chung, đến những tiêu đề hồ sơ mang tính cụ
thể từng công việc
- Dự kiến hồ sơ và đặt tiêu đề cho hồ sơ phải vận dụng linh hoạt các đặc trưng
việc xác định tính chính xác các đặc trưng của hồ sơ là điều kiện quan trọng
đẻ viết tiêu đề hồ sơ đầy đủ và phản ánh đúng nội dung của hồ sơ
Những đặc trưng thường được vận dụng là:
+ Đặc trưng vấn đề
++ Đặc trưng tên loại văn bản
+ Đặc trưng cơ quan giao dịch
+ Đặc trưng địa dư và thời gian
Dự kiến thời hạn bảo quản của hồ sơ
Xác định thời hạn bảo quản cho hồ sơ, hay xác định giá trị của hồ sơ là một
công việc phức tạp, đặc biệt là đối với cán bộ lưu trữ của Bộ vì họ không trực
tiếp giải quyết công việc và sản sinh ra tài liệu
Thông thường thì hồ sơ về các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ công
tác trộng tâm hay đặc biệt của Văn phòng Bộ sẽ có thời hạn bảo quản lâu hơn
sơ với những hồ sơ phản ảnh những vấn đề khác
Đánh số ký hiệu cho đề mục và hồ sơ
Đây là một công việc bắt buộc trong quy trình xây dựng (DMHS)
Trang 14+Việc ghi số ký hiệu đề mục và hồ sơ là để cố định các vị trí các đề mục và từng
hồ sơ trong (DMHS) Tránh tình trạng nội dung của bản (DMHS) bị đảo lộn ,
không có trật tự và phá vỡ logic hình thành của tài liệu
+ Số và ký hiệu trong (DMHS) còn giúp cán bộ lưu trữ theo dõi, đôn đốc,
hướng dẫn việc lập hồ sơ
+ Việc ghi số và ký hiệu trong (DMHS) còn biến (DMHS) thành một công cụ
tra cứu hữu ích giúp cho việc tra tìm và sử dụng tài liệu được nhanh chóng và
thuận tiên hơn
- Nguyên tắc ghi số và kí hiệu đề mục và hồ sơ:
+ Đảm bảo khoa học thống nhất, ngắn gọn , dễ nhớ, phù hợp với thực tế và
không được trùng lặp
+ Các đề mục lớn được đánh số liên tục bằng chữ số La Mã Với Văn phòng Bộ
TN&MT thì phần chữ là chữ viết tắt của tên Phòng ban có hồ sơ được lập
+Các đề mục nhỏ trong từng đề mục lớn được đánh số riêng, liên tục bằng chữ
số Ả rập
+Số ký hiệu của hồ sơ bao gồm số thứ tự được đánh bằng chữ số Ả rập và ký
hiệu là chữ viết tắ của tên đề mục lớn
ví dụ: VP- 01, VP-02…
+ Cuối những đề mục lớn đẻ một vài số trống để ghi những hồ sơ phát 1.2.5
Xây dựng và tổ chức thực hiện Theo Quyết định của Cục Lưu trữ Nhà nước,
Quy chế về công tác Văn thư- Lưu trữ được ban hành kèm theo Quyết định số
652/QĐ-BTNMT của Bộ trưởng BTN&MT ban hành ngày 26 tháng 5 năm
2003 thì (DMHS) phải được lập vào cuối năm trước để kịp sử dụng vào đầu
năm sau Nhưng qua khảo sát thực tế tôi thấy ở BTN&MT (DMHS) chỉ được
lập khi tài liệu đã nộp xuống lưu trữ Bộ và cán bộ lưu trữ tiến hành đồng thời
việc lập hồ sơ và (DMHS) Như vậy (DMHS) chỉ còn duy nhất một ý nghĩa là
giúp cán bộ lưu trữ quản lí chặt chẽ hồ sơ và tra tìm hồ sơ nhanh chóng