Mức độ cần đạt: - Cảm nhận được vẻ đẹp tõm hồn của những cụ gỏi thanh niờn xung phong trong truyện và nột dặc sắc trong cỏch miờu tả nhõn vật và nghệ thuật kể chuyện của Lờ Minh Khuờ * T
Trang 1Ngày soạn : 22/3/2011
Ngày dạy : 23, 24/3/2011
TIẾT 142 + 143 Văn bản
NHỮNG NGễI SAO XA XễI
Lờ Minh Khuờ
A Mức độ cần đạt:
- Cảm nhận được vẻ đẹp tõm hồn của những cụ gỏi thanh niờn xung phong trong truyện và nột dặc sắc trong cỏch miờu tả nhõn vật và nghệ thuật kể chuyện của Lờ Minh Khuờ
* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng, thỏi độ
1 Kiến thức : Giỳp HS
- Cảm nhận được vẻ đẹp tõm hồn trong sỏng, tớnh cỏch dũng cảm, hồn nhiờn trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ hy sinh nhưng vẫn lạc quan của những cụ gỏi thanh niờn xung phong trong truyện
- Thành cụng trong việc miờu tả tõm lý nhõn vật, lựa chọn ngụi kể, ngụn ngữ kể hấp dẫn
2 Kỹ năng :Rốn kỹ năng
- Đọc – hiểu một tỏc phẩm tự suwjsangs tỏc trong thời kỳ khỏng chiến chống Mĩ cứu nước
- Phõn tớch tỏc dụng của việc sử dụng ngụi kể thứ nhất xưng “ tụi”
- Cảm nhận vẻ đẹp hỡnh tượng nhõn vật trong tỏc phẩm
3 Thỏi độ : Giỏo dục HS
Bồi dưỡng tỡnh cảm yờu quờ hương, biết trõn trọng cống hiến của thế hệ đi trước
B.Chuẩn bị :
- GV : chuẩn bị bài giảng trỡnh chiếu
- HS: Soạn bài
C Cỏc hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp : 9C:
2 Kiểm tra :
? Túm tắt lại đoạn trớch “ Bến quờ” của Nguyễn Minh Chõu? Nội dung và nghệ
thuật tiờu biểu của truyện?
? Qua cõu chuyện em rỳt ra được bài học gỡ trong cuộc sống?
3 Bài mới :
Hoạt động 1: Khởi động
Mục tiêu : Tạo tâm thế và định hớng chú ý cho học sinh
Phơng pháp : Thuyết trình
Thời gian : 1’
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HĐ CỦA HS NỘI DUNG
Hoạt động 2 : Hớng dẫn HS tiếp xỳc với VB
- Mục tiêu: HS nắm được t/g, t/p, tõm hồn trong sỏng, tớnh cỏch dũng cảm, hồn nhiờn
trong cuộc sống chiến đấu gian khổ hy sinh nhưng vẫn lạc quan của cỏc nhõn vật nữ trong truyện
Trang 2- Ph¬ng ph¸p: Vấn đáp, phân tích , nêu vấn đề, thảo luận, giảng bình, thuyết trình
- Kỹ thuật : Động não
- Thêi gian: 80 phút
Hướng tìm hiểu văn bản ( 35)
? Nêu sự hiểu biết của mình về tác giả?
GV giới thiệu bổ sung
? Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Là một trong những tác phẩm đầu tay
của Lê Minh Khuê
- Hướng dẫn HS đọc bài Giọng đọc
chậm
HS đọc
GV đọc đoạn cuối
? Ngôi kể ? Sự lựa chọn vai kể như vậy
có tác dụng gì ?
+ Ngôi thứ nhất xưng “tôi”
+ Vai kể phù hợp với nội dung truyện
+ Vẻ đẹp của những cô gái TNXP trên
tuyến đường Trường Sơn
- Truyện viết về chiến tranh có nhiều chi
tiết về bom đạn, chiến đấu hy sinh nhưng
qua đoạn trích ta thấy chủ yếu hướng về
điều gì ?
Hướng vào thế giới nội tâm, làm hiện
lên vẻ đẹp tâm hồn của con người trong
chiến tranh
? Đọc truyện em hãy hình dung và nhận
xét hoàn cảnh sống chiến đấu của 3 cô gái
thanh niên xung phong?
- Sống trong hang đá
- đường bị đánh lở loét
- màu đất đỏ trắng lẫn lộn=> Miêu tả tỉ mỉ
? Công việc của họ như thế nào? tìm chi
tiết miêu tả công việc của họ?
? để vượt qua được hoàn cảnh nguy hiểm
, ác liệt đó phải có điều kiện gì?
? Đối với ba cô gái công việc của họ như
thế nào?Nhận xét?
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
I Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả : Lê Minh Khuê
sinh năm 1949, quê ở Thanh Hóa
- Là cây bút nữ chuyên về truyện ngắn
2 Tác phẩm : Viết năm
1971
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt đoạn trích
2 Tìm hiểu văn bản
- Ngôi kể : Ngôi thứ nhất
- Bố cục :
- Chủ đề : Vẻ đẹp của những
cô gái TNXP trên tuyến đường Trường Sơn
3 Phân tích :
a Hoàn cảnh sống chiến đấu của tổ nữ thanh niên xung phong
* Hoàn cảnh
-> cuộc sống ở nơi trọng điểm giữa chiến trường khắc nghiệt -> nơi tập chung bom đạn
* Công việc:
Trang 3- Đếm bom chưa nổ, đưa khối lượng đất
đếm hố bom
- Công việc với họ đã trở thành bình
thường
? Tìm những chi tiết miêu tả cuộc sống
của ba cô gái?
? Em có nhận xét gì về cuộc sống của họ?
Phân tích các nhân vật
- Truyện kể về ba cô gái TNXP trong tổ
trinh sát mặt đường như thế nào ?Hoàn
cảnh sống của họ ? Họ xuất thân từ đâu ?
Phẩm chất chung là gì ? Sở thích của họ
có giống nhau không ?
(Đọc đoạn văn diễn tả :
“Chúng tôi có 3 người trong hang”
“Quả bom lạnh lùng (117) trên đầu
(118)”
* Phân tích nhân vật Phương Định
? Nhân vật Phương Định được kể như thế
nào ?
? Vào chiến trường 3 năm ta thấy Phương
Định ra sao ? Với công việc, với bạn
bè ?
Đọc đoạn Phương Định phá bom nổ
chậm Tâm lý nhân vật được miêu tả
tinh tế cụ thể đến từng cảm giác)
? Tìm chi tiết miêu tả trong lần phá bom
của Phương Định?
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
-> Nguy hiểm, đòi hỏi sự bình tĩnh, dũng cảm, khéo léo, kinh nghiệm
* Cuộc sống : bình yên
tươi trẻ
+Đối lập với sự khốc liệt, căng thẳng
+Hiện thực cuộc chiến đấu gian khổ, ác liệt của quân dân ta thời đánh Mĩ
b Tính cách 3 cô TNXP
* Nét chung:
- Họ là những cô gái còn rất trẻ
- Có nhiều mơ ước hay xúc động
- Có tinh thần trách nhiệm cao, lòng dũng cảm không sợ
hy sinh gian khổ
* Nét riêng:
+ Phương Định hồn nhiên, nhạy cảm, mơ mộng
+ Chị Thao từng trải, thiết thực
+ Nho thích thêu thùa
- > Họ có cá tính, sở thích riêng Tính tình khác nhau
=> Hình tượng về những nữ TNXP tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm trong cuộc sống chiến đầu đầy gian khổ
c.
Nhân vật Phương Định:
- Con gái Hà Nội hồn nhiên,
vô tư,quen nguy hiểm, giàu
mơ ước
- Tình đồng chí, đồng đội thắm thiết, nhạy cảm, quan tâm đến hình thức
Trang 4- Trong lần phỏ bom:
+ Đến gần quả bom -> thấy ỏnh mắt chiến
sĩ dừi theo-> khụng sợ-> đi thẳng
? Khi ở bờn quả bom Phương Định cú
cảm giỏc như thế nào?
- Khi đến bờn quả bom- tiếng động đến
gai người-> rựng mỡnh
?Em cú nhận xột như thế nào về NT miờu
tả?
? Cảm giỏc của Phương Định được miờu
tả ở thời điểm nào?
? Trước con mưa Phương Định cú cảm
xỳc như thế nào? nhớ về ai?
- Cảm xỳc trước trận mưa: kỉ niệm tràn về
hỡnh ảnh gia đỡnh, thành phố
?Điều đú cú ý nghĩa gỡ đối với cụ?
? Từ tớnh cỏch của cả ba nhõn vật nữ
TNXP cũng như tập trung miờu tả rừ hơn
về nhõn vật Phương Định Lờ Minh Khuờ
đó làm rừ hỡnh tượng những cụ gỏi TNXP
?
HS trả lời
HS trả lời
- Miờu tả cụ thể thế giới nội tõm cụ gỏi Hà Nội duyờn dỏng, tõm hồn trẻ trung, lóng mạn, dũng cảm, gứn bú tinh thần đồng đội
Hoạt động 3 : Hớng dẫn HS tổng kết VB.
- Mục tiêu: HS nắm được nd, nt của vb
- Phơng pháp: Khỏi quỏt húa
- Thời gian:5p
? Thành cụng về nội dung nghệ thuật của
truyện Những ngụi sao xa xụi ?
? Cảm nhận của em về cỏc nhõn vật trong
truyện ?
? Em hóy kể tờn và đọc một số đoạn thơ,
bài thơ viết về h/a những thanh niờn xung
phong trong thời kỳ k/c chống Mĩ?
? Qua đú giỳp em hiểu thờm điều gỡ về
thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỳ k/c
chống Mĩ?
- Đú chớnh là lý tưởng sống của thanh
III Tổng kết :
1 Nghệ thuật:
- Ngụi kể thứ nhất, người kể cũng là nhõn vật trong truyện
- Miờu tả tõm lớ và ngụn ngữ nhõn vật
- Cú lời trần thuật, lời đối thoại thự nhiờn
2Nội dung:
- Truyện ca ngợi vẻ đẹp tõm
hồn của ba cụ gỏi thanh niờn xung phong trong hoàn cảnh chiến tranh ỏc liệt
Trang 5? Vậy theo em để nối tiếp truyền thống ấy
thanh niên hiện nay phải làm gì?
? Bản thân em đã và sẽ làm gì để xứng
đáng với truyền thống đó?
4 Củng cố:
- Cách kể chuyện miêu tả tâm lí nhân vật
- Tính cách nhân vật chính
- Hát ca khúc: cô gái mở đường
5.Hướng dẫn tự học:
- Tóm tắt truyện
- Viết đoạn văn phân tích nhân vật trong truyện
- Chuẩn bị bài: Chương trình địa phương
* Rút kinh nghiệm:
******************************************
