SKKN-Xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh

Mỗi nhà trường muốn có chất lượng giáo dục và đào tạo có hiệu quả cao nhất, khâu quan trọng góp phần quyết định lại chính là chất lượng của tập thể giáo viên và những người quản lí gọi c

Độc lập – Tự do – Hạnh phúcSÁNG KIẾN KINH NGHIỆMTÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TẬP THỂ SƯ PHẠM

TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

 Họ và tên : Trần Hải Dương

 Chức vụ : Hiệu trưởng

 Đơn vị công tác: Trường THCS Tân An

1 Đặt vấn đề

1.1 Lý do chọn đề tài

Báo cáo chính trị của Đại hội Đảng toàn quốc lấn thứ IX đã yêu cầu Giáo

dục và Đào tạo trong thời gian tới là phải “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục

toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học,… phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ sáng tạo của học sinh để nâng cao năng lực tự học, tự hoàn thiện học vấn và tay nghề,…” giúp các em có đủ trình độ kiến thức học cao thêm, học nghề

hoặc ra ngoài cuộc sống

Mục tiêu cơ bản của nước ta hiện nay và tương lai là đưa đất nước từ một nước nghèo nàn lạc hậu trở thành một nước có nền công nghiệp hiện đại, phấn đấu

hoàn thành công cuộc xây dựng “dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,

văn minh”, sớm sánh vai với các cường quốc năm châu bốn biển, thỏa lòng mong

đợi của Bác Hồ trước lúc ra đi đã dặn dò chúng ta

Nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng, ngay từ cuối thập niên 90

đã tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện, tránh cuộc khủng hoảng có nguy cơ mất chế độ ưu việt XHCN, mất Nhà nước ta; đồng thời vực dậy nền kinh tế đang lao xuống vực thẳm tưởng như không thể cứu vãn; ổn định và phát triển xã hội theo hướng nền kinh tế đa thành phần, lấy thị trường làm đòn bẩy, có sự định hướng XHCN Hội nhập với khí thế đổi mới, ngành GD – ĐT từ đó đến nay, luôn quan tâm và có những thay đổi cơ bản phù hợp, mạnh dạn, toàn diện, vững chắc

Mặt khác trong giai đoạn hiện nay đất nước ta đang cùng các nước trong khu vực hoà nhập vào sự tiến bộ và phát triển nhiều lĩnh vực về văn hoá – kinh tế – chính trị của toàn cầu Chính vì vậy yêu cầu quan trọng trong thời gian trước mắt cũng như lâu dài của đất nước ta là phải tạo cho được một đội ngũ những người lao động lành nghề Muốn tạo được lớp người lao động đó đòi hỏi nền giáo dục nước ta phải phát triển nhiều hơn nữa mới có thể đáp ứng nhu cầu của đất

nước cũng như nền tảng quan trọng thúc đẩy nền công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Nhưng trong hệ thống giáo dục nước ta hiện nay, giáo dục ở nhà trường trung học cơ sở là nền tảng rất quan trọng Mỗi nhà trường muốn có chất lượng giáo dục và đào tạo có hiệu quả cao nhất, khâu quan trọng góp phần quyết định lại

chính là chất lượng của tập thể giáo viên và những người quản lí (gọi chung là tập

thể sư phạm) Cho nên người cán bộ quản lí trong bất kì nhà trường nào cũng cần

phải xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh thì chất lượng giáo dục mới đạt được hiệu quả cao

Muốn đạt được vấn đề nêu trên không phải chúng ta có thể thực hiện trong một thời gian ngắn mà đòi hỏi công việc phải thường xuyên, liên tục và lâu dài

Do đó nó chính là nỗi bức xúc cho những người làm công tác quản lí trong các nhà trường THCS hiện nay.

1.2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Vấn đề xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh có ý nghĩa then chốt đối với mọi trường học Bao gồm hai nội dung đan xen vào nhau đó là xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý trường học và đội ngũ nhà giáo

Vấn đề này đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiều văn bản, chủ trương chỉ đạo hướng dẫn thực hiện Gần đây, ngày 15 tháng 6 năm 2004, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Chỉ thị số 40 -CT/TW về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hóa,

hiện đại hóa Chỉ thị nêu rõ bảy nhiệm vụ cấp bách, trong đó xác định: Phát triển

giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để

phát huy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng

Trong thực tế, hoàn cảnh và điều kiện cũng như chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và đội ngũ nhà giáo ở từng trường học có khác nhau, đòi hỏi phải có những giải pháp cụ thể khác nhau để phát huy những mặt mạnh, tích cực, khắc phục những hạn chế, tồn tại, yếu kém

Chất lượng hoạt động của các trường THCS hiện nay chưa đều nhau, không

ít nơi đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ nhà giáo còn tỏ ra bất cập, gây ra nỗi lo đối

với các cấp quản lý giáo dục Cùng một điều kiện và hoàn cảnh địa lý như nhau nhưng có trường rất mạnh, ngược lại có trường còn yếu kém, chậm phát triển Do vậy, có thể nói đề tài này vẫn luôn mang tính thời sự sâu sắc, có ý nghĩa và giá trị tích cực hiện nay đối với các trường trung học cơ sở ở huyện Tân Hiệp nói riêng

và ở tỉnh Kiên Giang nói chung

Đối tượng nghiên cứu là đội ngũ cán bộ quản lý trường học và đội ngũ nhà giáo của trường.

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý luận, nghiên cứu thực tiễn, phương pháp thống kê toán học và các phương pháp tư duy như tổng hợp, phân tích, đánh giá

Mục đích nghiên cứu là xây dựng, tổng hợp về cơ sở lý luận có liên quan, phân tích đánh giá thực trạng, nguyên nhân tồn tại hạn chế, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp cần thiết và khả thi để nâng chất lượng hoạt động của tập thể sư phạm nhà trường.

2 Thực trạng

2.1 Những khó khăn chủ yếu

Trong quá trình thực hiện, phân tích thực trạng, chúng tôi nhận thấy có những khó khăn nổi bật như sau:

2.1.1 Về đội ngũ cán bộ, giáo viên:

Từ bảng thống kê về đội ngũ cán bộ, giáo viên cho thấy: Trường THCS Tân

An có hai bậc học, đội ngũ giáo viên đa dạng về trình độ chuyên môn cũng như nhiều nguồn đào tạo khác nhau Về số lượng so với yêu cầu thì còn dư nhưng so với yêu cầu đúng chuyên môn đào tạo thì còn thiếu Về năng lực sư phạm có sự

chênh lệch Nói cách khác, đội ngũ nhà giáo của nhà trường vừa thừa, vừa thiếu; thừa số lượng nhưng thiếu chuyên môn phù hợp.

Đối tượng Tổng

số

Đảng viên

Tuổi đời Tuổi nghề Trình độ chuyên môn Dưới

Trên

10 năm

Đại học

Cao đẳng

Trung học

GV THCS 15 1 6 9 5 5 5 6 9

2.1.2 Về thực hiện nhiệm vụ và ý thức – thái độ công tác:

Nhìn chung cán bộ, giáo viên đều hoàn thành nhiệm vụ được giao nhưng mức độ hoàn thành chưa cao Những hiện tượng tiêu cực đôi khi còn xuất hiện,

mặc dù không lớn nhưng cũng là những tồn tại cần nhanh chóng khắc phục Tư tưởng cầu tiến vươn lên ở một số giáo viên còn yếu Trong quá trình giảng dạy chưa thật sự quan tâm tới học sinh, còn đổ lỗi cho nhau hoặc đưa ra những lý do không chính đáng để che dấu những khuyết điểm Chưa chịu khó tìm tòi, cập nhật kiến thức để nâng cao trình độ chuyên môn về mọi mặt Một số giáo viên lớn tuổi thường thiếu năng động trong mọi công việc, làm việc cầm chừng, ỷ vào nhiều

năm công tác, hay xin nghỉ ốm đau, bệnh tật Đối với giáo viên mới công tác thì dè dặt trong công việc đôi khi dẫn đến thiếu nhiệt tình

Bên cạnh đó có những giáo viên rất nhạy bén, nhiệt tình hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, có trình độ năng lực chuyên môn tốt, sáng tạo trong việc làm và

sử dụng đồ dùng dạy học,… cho nên thường là lực lượng nòng cốt và đây cũng là lực lượng thúc đẩy trong các phong trào thi đua của nhà trường.

Từ thực trạng nêu trên, nếu không khéo lãnh đạo sẽ dẫn tới kết quả đào tạo học sinh trong nhà trường không đạt chất lượng theo yêu cầu Để dẫn đến học sinh không hiểu bài, chán nản trong học tập, bỏ học giữa chừng Không duy trì sĩ số

học sinh và không đảm bảo tỉ lệ lên lớp theo quy định, dẫn tới không hoàn thành các nhiệm vụ được phân công.

Chính vì vậy việc xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất để tháo gỡ những khó khăn nêu trên, hoàn thành chỉ tiêu – kế hoạch của nhà trường Đáp ứng kịp thời theo yêu cầu của xã hội trong giai đoạn hiện nay

Công tác này không phải chỉ một mình hiệu trường làm được mà đòi hỏi người hiệu trưởng phải biết phối hợp với các tổ chức có liên quan và vận dụng tốt các nguyên tắc tổ chức khoa học lao động của mình trong một thời gian dài mới xây dựng được.

Do đường sá đi lại khó khăn, nơi ăn chốn nghỉ thiếu thuận lợi nên ít giáo viên về tham gia công tác.

Trình độ giáo viên không đồng đều, một vài người chưa đạt chuẩn trình độ đào tạo Do điều kiện thiếu thuận lợi nên giáo viên ít tham gia đi học tập nâng cao trình độ nghiệp vụ, có khuynh hướng an phận thủ thường

Ban giám hiệu trước đây thiếu quan tâm tạo điều kiện bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ, bằng lòng với thực tại, chính do vậy nên đã tạo ra một tính ỳ khá lớn.

Điều kiện kinh tế xã hội ở địa phương còn hạn chế, cơ sở vật chất và các điều kiện hoạt động của nhà trường thiếu yếu cũng là nguyên nhân dẫn đến những hạn chế về mặt nghiệp vụ chuyên môn của đội ngũ cán bộ giáo viên

3 Biện pháp và kết quả

3.1 Biện pháp thực hiện

3.1.1 Tìm hiểu năng lực từng cá nhân trong tập thể

Để xây dựng một tập thể sư phạm mạnh, hiệu trưởng cần nắm vững, hiểu rõ năng lực của từng thành viên; cả về tâm lý, thái độ, tinh thần… để từ đó có những

tác động giúp họ hòa mình trong tập thể, có được các phẩm chất cần thiết để tồn tại trong một tập thể ưu tú Một tập thể sư phạm vững mạnh phải đạt 4 tiêu chuẩn theo những quy định sau:

- Đoàn kết tương thân, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau trong công tác

- Nắm vững thực hiện đường lối quan điểm giáo dục của Đảng hết lòng vì học sinh thân yêu

- Có ý thức kỉ luật cao, có tổ chức chặt chẽ Chấp hành tốt chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nội quy của nhà trường.

- Có ý thức phấn đấu vươn lên về mọi mặt trong công tác

Muốn đạt được tiêu chuẩn trên đòi hỏi người hiệu trưởng cần có kế hoạch năm, học kì, tháng thường xuyên và liên tục cho công tác này Hơn nữa mỗi cá nhân lại có cá tính riêng Do vậy người hiệu trưởng cần phải tìm hiểu kĩ để nắm

vững được các nét cá tính đặc thù đó mà có kế hoạch và đề ra những biện pháp hữu hiệu bổ trợ cho đội ngũ giáo viên của mình để ngày càng hoàn thiện hơn.

Trước hết người hiệu trưởng nên điều tra nắm được những điều cơ bản nhất

của từng giáo viên mình quản lý một cách toàn diện như: Hoàn cảnh gia đình, quá

trình đào tạo, hiệu quả của việc tham gia từng phong trào, chất lượng giảng dạy,

uy tín với phụ huynh học sinh – học sinh, năng lực sở trường, nguyện vọng…

Thông thường có thể tìm hiểu bằng nhiều cách như: Thông qua lí lịch, kết quả công tác hàng năm, thông tin từ cha mẹ học sinh hoặc từ học sinh hoặc từ giáo viên… thường xuyên lắng nghe ý kiến của giáo viên cũng như tiếp thu những nguyện vọng của họ… Để từ đó có được những thông tin chính xác của mỗi cá nhân, dựa vào đó mà phân thành nhóm theo 3 hệ thống cơ bản Đó là hệ thống phẩm chất, hệ thống năng lực, hệ thống tri thức – kĩ năng.

Ví dụ: cô Hợp - thầy Thành…là những cặp vợ chồng trẻ, có con nhỏ, sống

xa gia đình, ở tập thể, … cô Nguyệt - chồng không có việc làm, ruộng ít, ở nhờ đất trường học, … thầy Thái có năng lực công tác nhưng nóng tính, …

Từ đây ta có thể nhận biết được từng cá nhân có những mặt ưu điểm, tồn tại nào để phát huy những mặt mạnh và có kế hoạch bồi dưỡng sửa chữa những

khuyết điểm Đây chính là chúng ta đang thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng cho đội ngũ GV của mình Hiệu trưởng cần xác định đây là nhiệm vụ phải làm thường xuyên theo từng giai đoạn cụ thể có kế hoạch thực hiện cho phù hợp.

3.1.2 Tổ chức tốt Hội nghị công chức nhà trường, tạo sự đồng

thuận cao trong thực hiện nhiệm vụ chung

Trước khi tổ chức Hội nghị cán bộ – công chức, hiệu trưởng phối hợp cùng Công đoàn cơ sở lấy ý kiến đóng góp từ cán bộ, giáo viên về: Kết quả thực hiện

Nghị quyết Hội nghị cán bộ công chức năm trước (kể cả thời gian nghỉ hè), xây

dựng phương hướng, chỉ tiêu, … thực hiện năm học này Tổng hợp ý kiến, thống nhất cùng Hội đồng trường và xây dựng thành Nghị quyết thực hiện.

Xây dựng kế hoạch hoạt động năm, học kì của nhà trường, của từng bộ phận phải có sự thống nhất của cán bộ, giáo viên và có xét duyệt của ban lãnh đạo nhà trường để không xảy ra sự chồng chéo về thời gian thực hiện

Phối hợp với công đoàn cơ sở tổ chức, động viên cán bộ, giáo viên kí cam kết thực hiện chủ đề năm học, thực hiện các cuộc vận động và đăng kí thi đua, thực hiện nhiệm vụ từng tổ, khối …

Kết hợp với Ban chấp hành công đoàn lên kế hoạch giúp đỡ giáo viên có hoàn cảnh khó khăn, thăm hỏi, hỗ trợ kịp thời cán bộ, giáo viên bị đau ốm hoặc bị tai nạn, … theo đúng Nghị quyết Hội nghị cán bộ, công chức

Thường xuyên kiểm tra các loại ngân sách, nhắc nhở kế toán – thủ quỹ công khai tài chính trong cuộc họp Hồi đồng, bảo đảm đúng, đủ chế độ được hưởng của cán bộ, công chức.

Trước mỗi cuộc họp Hội đồng, tổ chức chuyên đề, thao giảng, … đều thống nhất ý kiến giữa Ban lãnh đạo – Ban Chấp hành Công đoàn – Các tổ trưởng chuyên môn – Cán bộ cốt cán

Cuối mỗi học kỳ, năm học phải tổ chức và công khai việc nhận xét, đánh giá, xếp loại cán bộ, giáo viên theo đúng từng tiêu chí đã thống nhất trong biểu

chấm điểm thi đua và phiếu đánh giá cán bộ, công chức hàng năm

3.1.3 Xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong trường:

Việc thực hiện bồi dưỡng chính trị, tư tưởng, lối sống và lý tưởng nghề nghiệp cho đội ngũ mình quản lý là trách nhiệm nặng nề cho người hiệu trưởng

Đó là yếu tố tinh thần có thể quyết định hành động của mỗi người Nếu tập thể sư phạm có ý thức tốt, có tinh thần đoàn kết, phối hợp tương trợ tốt chắc chắn sẽ đạt hiệu quả công việc tốt hơn

Muốn có một tập thể tốt thì mọi thành viên trong tập thể phải tốt Vì người hiệu trưởng phải xây dựng mối quan hệ “tập thể và cá thể” Thông qua công tác chính trị tư tưởng mà bồi dưỡng cho giáo viên lòng yêu quê hương đất nước, yêu học sinh, tôn trọng lãnh đạo, đoàn kết với đồng nghiệp trong công tác Lo lắng cho công việc chung của trường cũng như công việc riêng của chính mình

Trong nhà trường cần phải thực hiện tốt quy chế dân chủ, tạo sự thống nhất

và đoàn kết nhất trí trong công tác Làm cho mỗi cán bộ giáo viên thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong tập thể Tạo ra sự hoà hợp thống nhất trong cả tập thể Nhà trường cần đề ra nội qui, quy định cụ thể để đánh giá việc thực hiện công tác của giáo viên hàng tháng qua từng học kì và cả năm Từng cá nhân dựa vào đó

mà thực hiện và phấn đấu Có chỉ tiêu khen thưởng, có biện pháp thi hành kỷ luật kịp thời và nghiêm minh …

3.1.4 Sắp xếp tổ chức và bồi dưỡng chuyên môn :

• Phân công chuyên môn:

Với tình hình đội ngũ cán bộ, giáo viên như hiện nay của nhà trường, hiệu trưởng cũng cần thận trọng trong việc phân công cán bộ, giáo viên để họ theo đúng khả năng và trình độ chuyên môn được đào tạo Đồng thời phải phối hợp cùng phó hiệu trưởng – Chủ tịch công đoàn và căn cứ vào đặc điểm từng cá nhân

để sắp xếp, bố trí nhân sự theo đúng năng lực mới đảm bảo được yêu cầu hiệu quả công việc

Trong phân công nên chú ý tính vừa sức và hoàn cảnh của từng giáo viên, nếu phân công quá thấp sẽ sa vào ỷ lại, coi thường, nếu phân công cao sẽ dẫn tới không hoàn thành nhiệm vụ Nên phân công sao cho từng bộ phận, từng tổ khối, được đồng đều có xen kẽ giữa người mới với người cũ, giỏi và yếu, người có kinh nghiệm và chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy Để mọi thành viên có điều kiện học hỏi và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

Bên cạnh đó chúng ta cần chú ý quan tâm đến hoàn cảnh và nguyện vọng của mỗi cá nhân để cân nhắc trước khi quyết định phân công Chỉ có sắp xếp hợp

lý mới tạo điều kiện cho người được phân công phát huy hết năng lực của mình

Có như vậy người được giao công việc mới có trách nhiệm và toàn tâm toàn ý cho công việc, từ đó mang lại hiệu quả cao nhất Trong phân công phải coi trọng chất