ISO9001-1994 Hệ thống chất lượng mô hình để đảm bảo chất lượng trong thiết kế, triển khai, sản xuất, lắp đặt, dịch vô - Các yêu cầu của hệ thống chất lượng để sử dụng khi công ty đảm bả
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Báo cáo thực tập của em với đề tài : “ Quản lý chất lượng với hoạt động sản
xuất kinh doanh của Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Xây dựng Thương mại Đông Dương” đã hoàn thành với sự giúp đỡ của:
- Cán bộ nhân viên Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Xây dựng Thươngmại Đông Dương
_ Giáo viên hướng dẫn: Th.s Phạm Thị Hồng Vinh
Em xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ đó
Trang 2PHẦN I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HỆ THỐNG
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ISO 9000:2000
I KHÁI NIỆM ISO 9000: 2000
1 Khái niệm bộ tiêu chuẩn ISO 9000: 2000
ISO là chữ viết tắt của từ International Organization for Standardization làmột tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hoá
ISO là một tổ chức phi chính phủ, ra đời và hoạt động từ 23/12/1946 trênnhiều lĩnh vực: Văn hoá, khoa học, kỹ thuật, kinh tế Trong đó điều quan trọngchủ yếu của tổ chức này góp phần vào việc thúc đẩy và đảm bảo cho việc traođổi hàng hoá giữa các nước thành viên thông qua việc thống nhất hoá các tiêuchuẩn, các yêu cầu đối với hàng hoá và dịch vụ trao đổi trên thị trường quốc tế.Trụ sở chính của ISO đặt tại Genever - Thụy Sĩ Ngôn ngữ sử dụng chính làtiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha
Để duy trì được chất lượng hiệu quả kinh tế cao các doanh nghiệp cần triểnkhai các hệ thống chất lượng và áp dụng có hiệu quả Các hệ thống này phải giúpcho doanh nghiệp liên tục cải tiến chất lượng và thoả mãn khách hàng
ISO9000 là một sự kế thừa của các tiêu chuẩn đã tồn tại và được sử dụngrộng rãi trước tiên là lĩnh vực quốc phòng như tiêu chuẩn quốc phòng của Mỹ(MIL-Q-9058A) của khối NATO (AQAPI) Năm 1979, viện tiêu chuẩn Anh BSI
đã ban hành tiêu chuẩn BS5750 về đảm bảo chất lượng, sử dụng trong dân sự, đểphục vụ cho nhu cầu giao lưu thương mại quốc tế, tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tếISO đã thành lập ban kỹ thuật tiêu chuẩn 176 để soạn thảo bộ tiêu chuẩn về quản
lý chất lượng Những tiêu chuẩn đầu tiên của bộ tiêu chuẩn này được ban hànhvào năm 1987
Trang 3ISO 9000 đề cập đến những vấn đề chủ yếu trong quản lý chất lượng như:Chính sách chất lượng và chỉ đạo về chất lượng, nghiên cứu thị trường , thiết kếtriển khai sản phẩm và quá trình cung ứng, kiểm soát quá trình, bao gói, phânphối, dịch vụ sau khi bán, xem xét đánh giá nội bộ, kiểm soát tài liệu, đào tạo ISO 9000 là tập hợp các kinh nghiệm chất lượng tốt nhất đã được thực thi trongnhiều quốc gia và khu vực, nó được chấp nhận thành tiêu chuẩn quốc gia củanhiều nước.
2 Quá trình hình thành và phát triển của bộ tiêu chuẩn ISO 9000:
ISO 9000 là sự kế thừa các tiêu chuẩn đã tồn tại và được sử dụng rộng rãi,trước tiên là trong lĩnh vực quốc phòng như tiêu chuẩn quốc phòng của Mỹ(MIL-Q-9058A), của khối NATO (AQAP) Năm 1979, viện tiêu chuẩn Anh(BSI) đã ban hành tiêu chuẩn BS 5750 về đảm bảo chất lượng, sử dụng trong dân
sự Để phục vụ cho nhu cầu giao lưu thương mại quốc tế, tổ chức Tiêu chuẩn hoáquốc tế đã thành lập ban kỹ thuật TC 176 để soạn thảo bộ tiêu chuẩn về quản lýchất lượng Năm 1987, bộ tiêu chuẩn quốc tế ISO 9000 ra đời, gồm 5 tiêu chuẩn
cơ bản sau đây:
+ ISO 9000-1987: các tiêu chuẩn về quản lý chất lượng và đảm bảo chấtlượng Hướng dẫn lùa chọn và quản lý
+ ISO 9001-1987: Hệ thống chất lượng Mô hình đảm bảo chất lượng trongthiết kế triển khai, sản xuất, lắp đặt và dịch vụ kỹ thuật
+ ISO 9003-1987: Hệ thống chất lượng.Mô hình đảm bảo chất lượng trongsản xuất và thử nghiệm cuối cùng
+ ISO 9004-1994: Quản lý chất lượng, các yếu tố của hệ thống chất lượng.Hướng dẫn chung
Sù ra đời của bộ tiêu chuẩn ISO 9000 đã tạo ra một bước ngoặt trong hoạtđộng quản lý chất lượng trên thế giới nhờ sự hưởng ứng rộng rãi và nhanh chóng
Trang 4của nhiều nước trên thế giới đối với bộ tiêu chuẩn này Quá trình hình thành vàphát triển của bộ tiêu chuẩn ISO 9000 có thể được mô tả như sau:
Trang 51955 Quy định về đảm bảo chất lượng của NATO.
AC/250 (accredited Cômmitee).
1969 Bộ tiêu chuẩn Anh MD 25.
Bộ tiêu chuẩn Mỹ MIL STD 9858A.
Thừa nhận lẫn nhau về các hệ thống đảm bảo chất lượng của các nhà thầu phụ thuộc các thành viên NATO.
1972 Hệ thống đảm bảo chất lượng của các công ty cung ứng thiết bị cho
quốc phòng (DEFSTAND- Vương quốc Anh) BS 4778, BS 4891.
1979 Tiêu chuẩn BS 5750.
1987 Bé tiêu chuẩn ISO 9000.
1994 Bé tiêu chuẩn ISO 9000 soát xét lần 1.
2000 Bé tiêu chuẩn ISO 9000 soát xét lần 2.
II KẾT CẤU CẤU BỘ TIÊU CHUẨN ISO 9000.
1 Các yêu cầu của hệ thống đảm bảo chất lượng.
Bảng sè 1.
ISO9001-1994
Hệ thống chất lượng mô hình để đảm bảo chất lượng trong thiết kế, triển khai, sản xuất, lắp đặt, dịch vô
- Các yêu cầu của hệ thống chất lượng để sử dụng khi công ty đảm bảo sự phù hợp với các yêu cầu quy định trong quá trình thiết kế, triển khai, sản xuất, lắp đặt và dịch vụ sau khi bán Tiêu chuẩn giới thiệu một mô hình đảm bảo chất lượng để công ty biểu thị năng lực của mình và
là căn cứ cho việc đánh giá của bên ngoài.
ISO 9002-1994
Hệ thống chất lượng - mô hình để đảm bảo chất lượng trong sản xuất, lắp đặt, dịch vụ.
- Các yêu cầu của hệ thống chất lượng để sử dụng khi công ty đảm bảo sự phù hợp với các yêu cầu quy định trong quá trình sản xuất, lắp đặt, dịch vụ sau khi bán Tiêu chuẩn giới thiệu
Trang 6Tiêu chuẩn Tiêu đề Tóm tắt nội dung
một mô hình đảm bảo chất lượng để công ty biểu thi năng lực của mình và là căn cứ cho việc đánh giá của bên ngoài.
ISO 9003-1994
Hệ thống chất lượng - mô hình để đảm bảo chất lượng trong kiểm tra và thử nghiệm cuối cùng.
- Các yêu cầu của hệ thống chất lượng để sử dụng khi công ty muốn biểu thị năng lực của mình trong việc phát hiện và kiểm soát việc xử
lý mọi sự không phù hợp được phát hiện trong quá trình kiểm tra và thử nghiệm cuối cùng.
2 Các hướng dẫn chung về đảm bảo chất lượng
Bảng sè 2.
ISO 9000-1:1994
Quản lý chất lượng và các tiêu chuẩn về đảm bảo chất lượng
Phần 1: Hướng dẫn lùa chọn và sử dụng.
- Cung cấp các hướng dẫn về lùa chọn và sử dụng bộ tiêu chuẩn ISO 9000 Giải thích các khái niệm cơ bản liên quan đến chất lượng, nội dung cơ bản và mối liên quan giữa các tiêu chuẩn để áp dụng có hiệu quả bộ tiêu chuẩn này.
Có thể đây là tấm bản đồ về “Thành phố ISO9000”.
ISO 9002-1994
Hệ thống chất lượng - mô hình để đảm bảo chất lượng trong sản xuất, lắp đặt, dịch vụ.
- Các yêu cầu của hệ thống chất lượng để sử dụng khi công ty đảm bảo sự phù hợp với các yêu cầu quy định trong quá trình sản xuất, lắp đặt, dịch vụ sau khi bán Tiêu chuẩn giới thiệu một mô hình đảm bảo chất lượng để công ty biểu thi năng lực của mình và là căn cứ cho việc đánh giá của bên ngoài.
ISO 9003-1994
Hệ thống chất lượng - mô hình để đảm bảo chất lượng trong kiểm tra và thử nghiệm cuối cùng.
- Các yêu cầu của hệ thống chất lượng để sử dụng khi công ty muốn biểu thị năng lực của mình trong việc phát hiện và kiểm soát việc xử
lý mọi sự không phù hợp được phát hiện trong quá trình kiểm tra và thử nghiệm cuối cùng.
Trang 7III HƯỚNG DẪN CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
Bảng sè 3
Tiêu chuẩn Tiêu đề Tóm tắt nội dung
ISO 9004-1:1994 Quản lý chất lượng và các
yếu tố của hệ thống chất lượng.
Phần 1: Hướng dẫn.
- Cung cấp các hướng dẫn về quản lý chất lượng để sử dụng cho các công ty muốn xây dựng và áp dụng một hệ thống chất lượng có tính toàn diện và
có hiệu quả nhằm đáp ứng các nhu cầu
và mong đợi của khách hàng và nhu cầu quản lý nội bộ.
ISO 9004-2:1994 Quản lý chất lượng và các
yếu tố của hệ thống chất lượng
Phần 1: Hướng dẫn cho dịch vụ.
- Cung cấp các hướng dẫn cho việc xây dựng và áp dụng một hệ thống chất lượng cho các công ty cung ứng dịch
vụ hay sản phẩm của họ có bao gồm các yếu tố dịch vụ ISO 9004-2 bổ sung cho ISO9004-1 đối với các sản phẩm trong lĩnh vực dịch vụ.
ISO 9004-3:1993 Quản lý chất lượng và các
yếu tố của hệ thống chất lượng.
Phần 3: Hướng dẫn cho vật liệu cho chế biến.
- Cung cấp các hướng dẫn cho việc xây dựng và áp dụng một hệ thống chất lượng đối với các công ty có thành phẩm hay bán thành phẩm ở dạng vật liệu qua chế biến, bao gồm cả thể rắn, lỏng, khí hay tổ hợp các dạng đó Các sản phẩm này thường được giao nhận dưới dạng hàng rời chứa trong các bao
bì, Congtener, đường ống ISO9004-3
bổ sung cho ISO9004-1 đối với những sản phẩm là vật liệu qua chế biến.
ISO 9004-4:1993 Quản lý chất lượng và các - Cung cấp các hướng dẫn cải tiến liên
Trang 8Tiêu chuẩn Tiêu đề Tóm tắt nội dung
yếu tố của hệ thống chất lượng
Phần 4
tục chất lượng trong công ty Mô tả các công cụ, kỹ thuật phục vụ cho phương pháp luận cải tiến chất lượng dùa trên thu nhập và phân tích dữ liệu.
IV HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG CÁC YẾU TỐ CỤ THỂ CỦA
Hướng dẫn về kế hoạch chất lượng.
- Cung cấp các hướng dẫn về kế hoạch chất lượng một biện pháp để nối các yếu tố của hệ thống chất lượng với các yêu cầu của một sản phẩm, hợp đồng hay dự án cụ thể Trong tài liệu có giới thệu một số mẫu kế hoạch chất lượng ISO 10006:1997
Quản lý chất lượng và các yếu tố của hệ thống chất lượng.
Hướng dẫn quản lý cấu hình.
- Cung cấp các hướng dẫn cho việc sử dụng và quản lý cấu hình trong công nghiệp và mối quan hệ tương giao của chúng với các hệ thống và thủ tục quản
đo lường đối với thiết bị đo.
- Quy định các yêu cầu đảm bảo chất lượng để các công ty đảm bảo rằng các phép đo đã được tiến hành với độ chuẩn xác mong muốn Tài liệu cũng hướng dẫn cách thức thực hiện và mô
tả các đặc trưng chủ yếu của một hệ
Trang 9Tiêu chuẩn Tiêu đề Tóm tắt nội dung
- Hướng dẫn cách thức kiểm soát quá trình đo để đem lại kết quả chính xác mong muốn.
ISO
10013-1:1995
Hướng dẫn xây dựng sổ tay chất lượng
- Hướng dẫn việc xây dựng kiểm soát
sổ tay chất lượng và các thủ tục của hệ thống chất lượng theo yêu cầu của bộ ISO9000 Căn cứ theo hướng dẫn này công ty có thể thay đổi cho phù hợp với điều kiện cụ thể.
V THUẬT NGỮ VỀ CHẤT LƯỢNG
Bảng sè 5
ISO 8402: 1994 Quản lý chất lượng và đảm
bảo chất lượng
- Tiêu chuẩn này định nghĩa các khái niệm cơ bản bao gồm các thuật ngữ chung, các thuật ngữ liên quan đến hệ thống chất lượng các thuật ngữ về kỹ thuật quản lý chất lượng
VI ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG CHẤT LƯỢNG
Bảng sè 6
ISO10011-1990
Hướng dẫn đánh giá hệ thống chất lượng.
Phần 1: Đánh giá.
- Cung cấp các hướng dẫn để tổ chức đánh giá hệ thống chất lượng bao gồm đánh giá hệ thống văn bản và việc áp dụng chúng trong công ty Tài liệu có thể
áp dụng cho đánh giá của bên ngoài cũng như nội bộ.
Hướng dẫn đánh giá hệ thống chất lượng.
- Cung cấp các chuẩn mực về trình độ, kinh nghiệm đòi hỏi đối với chuyên gia
Trang 101991
Hướng dẫn đánh giá hệ thống chất lượng.
Phần 3: Quản lý các chương trình đánh giá.
- Cung cấp các hướng dẫn để quản lý các chương trình đánh giá hệ thống chất lượng được sử dụng để lập và duy trì chức năng của chương trình đánh giá khi tiến hành đánh giá theo yêu cầu đề ra trong các tiêu chuẩn ISO10011-1 và ISO 10011-2.
Các mô hình đảm bảo chất lượng
ISO 9003
4.7 Kiểm soát sản phẩm do k.hàng cung ứng
4.11 Kiểm soát thiết bị kiểm tra, đo lường và thử
nghiệm
4.15 Xếp dỡ, lưu kho, bao gói, bảo quản, giao hàng
Trang 114.20 Các kỹ thuật thống kê Chó = Yêu cầu toàn diện
thích = Yêu cầu đòi hỏi thấp hơn ISO 9001 – ISO
9002
= Không yêu cầu
Trình tự các bước thực hiện ISO 9000
Việc xây dựng và áp dụng hệ thống chất lượng theo ISO 9000 cũng tương
tự như tiến hành một dự án Đây là một quá trình phức tạp đòi hỏi sự quyết tâm
và nỗ lực của toàn thể doanh nghiệp mà trước hết là sự quan tâm cam kết củalãnh đạo Để theo dõi cần phân thành một số giai đoạn sau:
Giai đoạn 1: Phân tích tình hình và hoạch định
1 Sù cam kết của lãnh đạo
Lãnh đạo công ty cần có sự cam kết và quyết định phạm vi áp dụng ISO
9000 tại công ty trên cơ sở phân tích tình hình quản lý hiện tại trong công ty, xácđịnh vai trò chất lượng trong hoạt động kinh doanh, xu thế chung trên thế giới và
sự định hướng hoạt động của công ty, lợi Ých lâu dài của việc xây dựng hệ thốngchất lượng, coi hoạt động quản lý chất lượng là hoạt động quản lý cải tiến kinhdoanh
2 Lập kế hoạch thực hiện, thành lập ban chỉ đạo, nhóm công tác.
Lãnh đạo công ty lập kế hoach nguồn lực (tài chính, nhân lực, thời gian )thành lập ban chỉ đạo, nhóm công tác, xây dựng kế hoạch chung Thành phần vànhiệm vụ của ban chỉ đạo và nhóm công tác như sau:
+ Ban chỉ đạo: gồm lãnh đạo cấp cao của công ty và trưởng các bộ phận.Ban chỉ đạo có nhiệm vụ:
- Lập chính sách chất lượng
- Chỉ định đại diện của lãnh đạo về chất lượng
Trang 12Ban chỉ đạo cần có một thư ký.
+ Nhóm công tác: Gồm các đại diện của đơn vị chức năng, có hiểu biết sâusắc công việc của đơn vị, có nhiệt tình xây dựng hệ thống Ban chỉ đạo chỉ địnhnhóm trưởng có năng lực và kinh nghiệm, thường là người được cử làm đại diệncủa lãnh đạo về chất lượng
Nhóm công tác có nhiệm vụ:
- Xem xét đánh giá hệ thống chất lượng hiện có
- Lập kế hoach chi tiết cho dù án ISO 9000
- Viết các thủ tục, chỉ dẫn công việc, sổ tay chất lượng
- Đào tạo nhân viên về IS O9000
- Phối hợp các hoạt động thực hiện của các đơn vị
- Theo dõi việc thực hiện, báo cáo ban chỉ đạo
- Tổ chức đánh giá nội bộ
- Tham gia góp ý về hoạt động với các đơn vị, làm việc với các chuyêngia tư vấn trong việc xây dựng hệ thống chất lượng
Bố trí đánh giá để xin chứng nhận
Nhóm công tác cần có thư ký chuyên trách
3 Chọn tư vấn bên ngoài nếu thấy cần thiết.
Công ty có thể yêu cầu dịch vụ tư vấn giúp cho việc áp dụng hệ thống chấtlượng Lưu ý rằng các tiêu chuẩn ISO 9001, ISO 9002, ISO 9003 chỉ cho biếtcần phải làm gì, chứ không chỉ dẫn phải làm như thế nào Điều này có nghĩa là
Trang 13công ty phải hết sức linh hoạt trong việc nghiên cứu thiết kế một hệ thống saocho có hiệu quả và hiệu lực nhất đối với các tổ chức của mình để hoạt động tưvấn có hiệu quả, công ty cần chú ý những điều sau đây:
- Bắt đầu với tư vấn càng sớm càng tốt, để tránh mất thời gian và đi đườngvòng và để tư vấn có thời gian tìm hiểu doanh nghiệp
- Bài bản làm sẵn không bao giê có kết quả, cần xuất phát tại điều kiện thực tế của công ty Bản thân công ty cần xác định chiến lược, mục tiêu thủ tục về chất lượng, không thể phó thác hoàn toàn cho tư vấn.
- Công việc của tư vấn là hướng dẫn đào tạo chứ không phải làm thayCông ty, người xây dựng các văn bản cụ thể chính là cán bộ của Công ty
- Để có sự phối hợp với tư vấn lãnh đạo phải:
+ Thống nhất phạm vi cần xây dựng hệ thống quản lý chất lượng (sảnphẩm nào, địa điểm, tiến độ và thực hiện )
+ Giải thích cho tư vấn về phạm vi, mục đích kinh doanh
+ Dành nguồn lực cho hoạt động quản lý chất lượng, Ýt nhất ở mức
độ do tư vấn đề nghị
+ Giải thích cho tư vấn điều khách hàng mong đợi
+ Thường xuyên xem xét tiến độ, mặc dù đã giao cho bộ phậnchuyên trách
- Mét khi đã tin tưởng vào sự lùa chọn, coi tư vấn như một thành viên củađội ngò quản lý, công ty nên mời tư vấn tham gia vào việc lùa chọn và đàm phánvới tổ chức chứng nhận và với một số khách hàng đặc biệt
4 Xây dựng nhận thức về ISO 9000 trong công ty
Để việc triển khai có kết quả cần tạo nhận thức trong cán bộ công nhân viêncông ty về ý nghĩa mục đích của việc thực hiện hệ thống ISO 9000 trong công ty,cách thức thực hiện vai trò, trách nhiệm của mỗi người trong hệ thống đó Nếu
có được cần mời cả người cung cấp tham gia Tuỳ theo đặc điểm và điều kiện cụ
Trang 14thể, các chương trình xây dựng nhận thức sẽ do cán bộ trong nhóm công tác haychuyên gia bên ngoài tiến hành.
sử dụng các lưu đồ (Flow chart) để phân tích quá trình kinh doanh của công ty từlúc nhận hợp đồng đến khi giao sản phẩm cho khách hàng sẽ giúp cho quá trìnhphân tích
7 Lập kế hoạch thực hiện
Sau khi đã xác định lĩnh vực, cần có các thủ tục văn bản và hướng dẫn côngviệc, nhóm công tác xác định trách nhiệm của các đơn vị và cá nhân liên quan vàtiến độ thực hiện