Giáo án 6 tuần từ tuần 22 đến hết

Kiến Thức: Giúp học sinh - Nắm được một số thao tác cơ bản cần thiết cho việc viết văn miêu tả : quan sát, tưởng tượng, nhận xét, so sánh.. 8 điểm - Là loại văn nhằm giúp người đọc, ngư

Trang 1

a Kiến Thức: Giúp học sinh

- Nắm được một số thao tác cơ bản cần thiết cho việc viết văn miêu tả : quan sát, tưởng tượng, nhận xét, so sánh

- Thấy được vai trị và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

b Rèn luyện kỹ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

c Giáo dục thái độ nghiêm túc trong học tập, học đi đơi với hành

II/ Kiến thức chuẩn:

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản : quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong đọc và viết văn miêu tả

III/ Hướng dẫn - thực hiện:

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh NỘI DUNG

Hoạt động 1 : Khởi động

- Ổn định lớp

- Kiểm tra bài cũ :

+ Thế nào là văn miêu tả ? cho ví dụ

( 8 điểm )

- Là loại văn nhằm giúp người đọc,

người nghe hình dung những đặc

điểm, tính chất nổi bật của một sự vật,

sự việc, con người, phong cảnh …

- Ví dụ miêu tả về chú Dế Mèn, Dế

Choắt, Sơng nước Cà Mau …

+ Khi viết một đoạn văn miêu tả

khuơn mặt mẹ, em sẽ khơng lựa chọn

chi tiết nào sau đây ?

A Hiền hậu và dịu dàng

-Lớp cáo cáo -Hs nghe câu hỏi và lên trả lời

Trang 2

B Vầng trán có vài nếp nhăn

 C Hai má trắng hồng, đẹp

D Đoan trang và rất thân thương

- Giới thiệu bài mới :

Để miêu tả chính xác và sinh động,

người viết phải qua nhiều công đoạn

Trước hết phải quan sát rồi sau đó nhận

xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so

sánh … Muốn làm được như vậy chúng

ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay

Hoạt động 2 : Hình thành kiến

thức.

Hướng dẫn tìm hiểu các thao tác

cơ bản khi miêu tả.

- Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài

tập.

- Cho HS thảo luận: a, b, c.

(Phân ba nhóm a, b, c)

Gọi học sinh đọc 3 đoạn/27/SGK :

Hỏi : Mỗi đoạn văn trên giúp em

hình dung đặc điểm nổi bật gì của

sự vật và phong cảnh được miêu

tả.

Hỏi :Từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện

đặc điểm nổi bật đó

? Để viết được các đoạn văn trên

người viết phải có đặc điểm gì

? Hãy tìm những câu văn có sự

liên tưởng trong mỗi đoạn Sự liên

tưởng và so sánh có gì độc đáo.

Gọi học sinh đọc câu 3 và yêu cầu

trả lời câu hỏi.

Hỏi : Vậy qua những gì đã tìm

-Hs nghe và ghi tựa bài

- Cá nhân đọc, xác định yêu cầu BT

-Các câu có sử dung phép so sánh : gầy gò … như gã nghiện thuốc phiện.Đôi cánh ngắn …với người cởi trần………

- Tái hiện : Tả quang cảnh vừa đẹp, vừa thơ mộng, mênh mông, hùng vĩ của sông nước

I/ Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả :

* Đoạn 1 :

a Tái hiện lại hình ảnh

ốm yếu, tội nghiệp của chú Dế Choắt ( đối lập với hình ảnh Dế Mèn )

b Người gầy go, dài lêu nghêu, cánh ngắn củn, đôi càng bè bè, râu cụt, mặt mũi ngẩn ngơ

c Câu văn so sánh :-gầy gò … như gã nghiện thuốc phiện

- Đôi cánh ngắn …với người cởi trần

* Đoạn 2 :

a Tả quang cảnh vừa đẹp, vừa thơ mộng, mênh mông, hùng vĩ của sông nước Cà Mau

b Sông ngòi, kênh rạch chi chít Trời nước, lá cây nhuốm một màu xanh Tiếng sóng biển rì rào bất tận Sông Năm Căn mênh mông, nước đổ

ầm ầm Rừng đước dựng cao ngất

c Sông ngòi chi chít

Trang 3

hiểu, theo em muốn làm tốt bài văn

miêu tả ta cần làm gì ?

Muốn thực hiện các câu hỏi trong

SGK Gv cần thực hiện các bước sau :

Bước 1 :

Cho Hs đọc cả 3 đoạn văn trong SGK

, sau đó Gv thực hiện đọc các câu hỏi

a,b,c (suy nghĩ, trả lời câu hỏi) để

học sinh tìm cch trả lời

Bước 2 :

Gv chia lớp thnh 3 nhĩm tìm hiểu câu

hỏi của các đoạn văn ở mục 2 a,b,c

(nhóm 1 trả lời a,b,c cho đoạn 1;

nhóm 2 trời lời câu hỏi a,b,c cho

đoạn 2; nhóm 3 trả lời câu hỏi a,b,c

độc đáo , sinh động, giàu hình tượng,

mang lại cho người đọc nhiều thú vị

Bước 4 :Tìm từ lượt bỏ trong trong

- Đọc bài tập mục 3

- Tìm từ bỏ đi.-> nhận xét từ bỏ

đi là hình ảnh so sánh, liên tưởng thú vị-> mất sinh động, không gợi trí tưởng tượng

- HS trả lời cá nhân

- Đọc ghi nhớ SGK

như mạng nhện, nước

đổ như thác Cá nước như người bơi ếch Rừng Đước … như hai dãy trường thành vô tận

* Đoạn 3 :

a Miêu tả hình ảnh cây gạo đầy sức sống vào mùa xuân

b Cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ Hàng ngàn bông hoa, hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi …

c Cây gạo sừng sững

… như một tháp đèn khổng lồ

Hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa Hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến…

- ( 4 ) Như hai dãy trường thành vô tận

 Nếu lược bỏ đi các phần trên, đoạn văn mất đi sự sinh động, không gợi trí tưởng tượng cho người đọc

II GHI NHỚ (sgk )

Muốn miêu tả được , trước hết người ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng,

tưởng tượng, ví von, so sánh, … để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

Trang 4

 Dặn dò :

- Tiết vừa học :

+ Nắm được ghi nhớ

+ Xem lại các tìm hiểu bài

- Chuẩn bị bài mới : Tiết 80

+ Chuẩn các bài cho phần luyện tập

1,2,3,4,5

- Bài sẽ trả bài : Tiết 1 (79)

yêu cầu của GV

Hoạt động 1: Khởi động (tt) để chuyển tiết 80.

Câu hỏi kiểm tra chuyển tiết 2 :

- Muốn miêu tả được và đầy đủ, chúng ta phải thực hiện các yếu tố nào ?

Đáp án : Muốn miêu tả được , trước hết người ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên

tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh, … để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật (Học sinh trả lời theo ghi nhớ và phải trả lời câu hỏi phụ )

- Giới thiệu bài mới : GV sơ lược lại tiết 1 và chuyển sang tiết 2

- GV nhận xét, chốt lại và sửa chữa :

- Đầu tôi to và nổi từng tảng rất

bướng

- Sợi râu tôi dài một vẽ rất đỗi hùng

dũng

- HS đọc và xác định yêu cầu bài tập

- Điền từ theo thứ tự như sau ;

- Gương bầu dục.(1…)

- Cong cong (2…)

- Lấp ló (3…)

- Cổ kính (4…)-Xanh um (5…)

- Đọc và xác định yêu cầu bài tập 2

- Liệt kê các đặc điểm nổi bật của Dế Mèn

-Mặt hồ ….sáng long lanh

-Cầu Thê Húc màu son

…

-Đền Ngọc Sơn, gốc

đa già rễ lá xum xuê, Tháp Rùa xây trên gò đất giữa hồ

=> Đó là những đặc điểm nổi bật chỉ có ở

Hồ Gươm

Bài tập 2 : Các hình ảnh.

- Cả người rung lên một màu nâu bóng mỡ

- Đầu to nổi từng tảng rất bướng

- Răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm

Trang 5

- Tôi hãnh diện với bà con về cặp râu

ấy lắm !

- Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và

khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt

râu

- BT 3: Yêu cầu HS tự quan sát và tìm

những hình ảnh tiêu biểu của ngôi

nhà, căn phòng (ở nhà)

- Học sinh trình bày theo sự gợi ý của

giáo viên :

+ Nhà em ở đâu, như thế nào ?

+ Ở thành phố hay nông thôn ?

+ Cần quan sát những đặc điểm gì về

nhà của em ? …

-> GV nhận xét, bổ sung

Bài tập 4,5 : Học sinh thực hiện theo

sự hướng dẫn của giáo viên:

- Cho HS đọc và xác định yêu cầu bài

bé, bức tường … (tương đồng)

- HS trả lời : Mặt trời, bầu trời, những hàng cây, Núi (đồi – hay đồng bằng), những cảnh khác (tùy theo học sinh

- HS về nhà tự miêu tả dòng sông Tập Ngãi ở quê hương mình

ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc

- Râu dài uốn cong

- Trịnh trọng khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu…-> chàng

dế cường tráng nhưng ương bướng kiêu căng

Bài tập 3: HS quan sát

+ ghi chép (ở nhà)

Bài tập 4: gợi ý:

-Mặt trời như một chiếc mâm lửa

-Bầu trời trong sáng, mát mẻ như khuôn mặt của bé sau một giấc ngủ ngon

-Những hàng cây như những bước tường thành cao vút

Bài tập 5:

Học sinh thực hiện ở nhà

+ Xem lại các tìm hiểu ví dụ

+ Xem lại các bài luyện tập

- Chuẩn bị bài mới :

“Bức tranh của em gái tôi”

Trang 6

+ Soạn và chuẩn bị 5 câu hỏi trong

trong văn miêu tả

- Nhận biết được điểm nhìn miêu tả,

các chi tiết tưởng tượng, so sánh trong

một đoạn văn miêu tả

-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV

Trang 7

- Tình cảm của người em gái cĩ tài năng đối với người anh

- Những nét đặc sắc nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật và nghệ thuật kể chuyện.

- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện : khơng khơ khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

 K ĩ năng :

- Đọc diễn cảm, giọng phù hợp với tâm lý nhân vật

- Đọc-hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại cĩ yếu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm

lý nhân vật

- Kể tĩm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung

+ Văn bản “ Sơng Nước Cà Mau “ miêu tả

- Giới thiệu bài mới : Giáo viên giới thiệu

bài, ghi tựa bài lên bảng, chia bảng làm

ba phần

Hoạt động 2 : Đọc-hiểu văn bản

- GV hướng dẫn đọc : Đọc với giọng kể

chuyện, tâm sự , thể hiện được sự ăn năn

hối hận của người anh với em gái mình.

-Lớp cáo cáo -Hs nghe câu hỏi và lên trả lời

-HS đọc và đọc chú thích

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Tạ Duy Anh (1959), quê ở huyện Chương

Trang 8

- GV đọc mẫu : ( Em gái tôi … có vẻ vui

Nhân vật chính : 2 anh em -> nhân vật

người anh có vị trí quan trọng hơn trong

việc thể hiện chủ đề.

Kể theo lời của người anh-> miêu tả tâm

trạng nhân vật tự nhiên, nhân vật tự soi xét

Mỹ, Hà Tây

2 Tác phẩm:

- Truyện đạt giải nhì trong cuộc thi viết

“Tương lai vẫy gọi” của báo Tiền phong.

II Phân tích :

1 Phương thức kể

chuyện và hệ thống nhân vật :

- Kể theo ngôi thứ nhất :Tự nhiên và tự soi xét tình cảm

- Chuẩn bị bài mới : “Bức tranh của em

gái tôi” tiết 2

+ Phân tích nhân vật :

-HS trả lời theo câu hỏi của GV

-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV -HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV

Trang 9

• Kiều phương

• Anh Kiều Phương

• Nghệ thuật

• Ý nghĩa của truyện

- Bài sẽ trả bài : “Bức tranh của em gái

Duyệt của Tổ trưởng _ _

Trần Văn Thắng

Trang 10

- Tình cảm của người em gái có tài năng đối với người anh

- Những nét đặc sắc nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật và nghệ thuật kể chuyện.

- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện : không khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

 K ĩ năng :

- Đọc diễn cảm, giọng phù hợp với tâm lý nhân vật

- Đọc-hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm lý nhân vật

- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn

III/ Hướng dẫn - thực hiện: (tt)

Tiết 2

Câu hỏi kiểm tra sang tiết 2 :

1) Nêu sơ lược về tác giả và tác phẩm ?

2) Phương thức kể chuyện và hệ thống nhân

vật của bài “BTCEGT” được thể hiện như thế

nào ?

- Giới thiệu bài mới : GV sơ lược lại tiết 1

và chuyển ý tiết 2

Hoạt động 2 : Phân tích (tt)

Hướng dẫn tìm hiểu phân tích diễn biến tâm

trạng thái độ của người anh

- Cho HS đọc lại các đoạn truyện miêu tả

tâm trạng nhân vật người anh.

- Nêu câu hỏi 3 SGK.

Hỏi: Khi phát hiện em gái tự chế thuốc vẽ,

thái độ người anh ra sao? Biểu hiện tâm

trạng của người anh lúc này như thế nào?

-Lớp cáo cáo

-Hs nghe câu hỏi và lên trả lời

- Đọc đoạn truyện yêu cầu

2 Diễn biến tâm trạng

và thái độ của người anh :

- Quan sát những biểu hiện của lòng say mê

Trang 11

GV chốt : - Thoạt đầu thấy em gái thích vẽ,

người anh chỉ coi đó là những trò nghịch ngợm

Hỏi: Khi phát hiện ra tài vẽ của người em,

ngừơi anh đã có hành động và thái độ như

thế nào? Bộc lộ tâm trạng gì? Theo em, tại

sao anh lại thở dài.

GV chốt : - Khi tài năng hội hoạ của em gái

được phát hiện, cậu ta thất vọng về mình, có thái

độ khó chịu, gắt gỏng với em gái do tự ái và

mặc cảm  không chơi thân với em, nhưng vẫn

lén xem tranh của em vẽ

Hỏi: Khi em báo tin đạt giải, người anh có

hành động và thái độ như thế nào?

GV chốt :

- Khi đứng trước bức tranh đạt giải nhất của

em, điều bất ngờ là bức tranh lại vẽ chính cậu

tâm trạng người anh ngạc nhiên  Hãnh diện

 Xấu hổ do tự nhận ra được những yếu kém

của mình, thấy mình không xứng đáng với em

…

-Người anh hiểu rằng : Bức chân dung của mình

được vẽ lên bằng tâm hồn và lòng nhân hậu của

cô em gái

-GV nhận xét, diễn giảng về tính ghen tị, đố

kị của người anh.

- Yêu cầu HS giải thích tâm trạng của người

anh khi đứng trước bức tranh của em gái

(Ngỡ ngàng -> hãnh diện -> xấu hổ).

- GV nhận xét, bổ sung.

- GV nêu câu hỏi 4 SGK.

Hỏi: Em hiểu như thế nào về đoạn kết của

truyện? Qua đó, em có cảm nghĩ gì về nhân

vật người anh?

- GV nhận xét, nhấn mạnh thêm: người anh

nhận thức được các sai của mình.

- Cho Hs tìm hiểu về cô em gái.

Hướng dẫn Hs cảm nhận về nhân vật cô em

gái

- Nêu câu hỏi 5 SGK.

Hỏi: Theo em tài năng hay tấm lòng nhân

hậu của Kiều Phương đã cảm hoá được

người anh ?

Tại sao Kiều Phương lại vẽ anh trai hoàn

thiện đến thế?

-> Em cảm nhận thế nào về cô bé Kiều

Phương? Điều gì khiến em cảm mến nhất ở

nhân vật này ?

-GV nhận xét, giáo dục về tình anh em, lòng

nhân hậu, mối quan hệ tài đức.

- Cá nhân suy nghĩ trả lời: anh tỏ ra khó chịu, xem thường -> vui vẻ vì hơn em

-Người anh chỉ muốn gục xuống bàn khóc ->

lén xem tranh – thở dài- quát nạt em, không thể thân với nó

-Lúc em đạt giải :buồn,, khó chịu, đẩy em ra->

tức, ghen tị

-Cá nhân suy nghĩa giải thích tâm trạng của người anh

- Nghe

- HS nghe GV chốt v ghi nhận

- HS thảo luận

-> Nhận xét: tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng đẹp hơn sự ghen tị, đố kị

- Xúc động khi cảm nhận được tâm hồn, lòng nhân hậu của Kiều Phương qua bức tranh

“Anh trai tôi”

3.Cô em gái Kiều Phương:

- Tính tình: tò mò hiếu động, hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu

Trang 12

- GV có thể cho HS quan sát tranh SGK để

miêu tả vài nét về hình ảnh Kiều Phương

(tích hợp TLV).

Hướng dẫn tìm hiểu ý nghĩa tư tưởng của

truyện

Hỏi: Qua tìm hiểu truyện , em có hãy nêu ý

nghĩa tư tưởng của truyện ?

Gv chốt :

- Trước thành công của người khác ta cần

vui vẻ công nhận và phải biết trân trọng

đồng thời phải vượt qua tự ti để phấn đấu

thực hiện cho mình một hoài bảo tốt hơn

- Lòng nhân hậu và độ lượng có thể giúp con

người tự vượt lên bản thân mình

Hỏi: Qua tìm hiểu truyện, em có suy nghĩ gì

về tấm lòng của con người phải như thế nào

trước sự thành công của mình hay của

người khác ?

Hỏi : Truyện kể thôi ngôi thứ mấy ? Cách kể

như thế tạo nên câu chuyện như thế nào ?

Hỏi : Miêu tả diễn biến tâm lý của nhân vật

người anh như thế nào ?

GV chốt :

- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất tạo nên sự chân

thật cho câu chuyện

- Miêu tả chân thật diễn biến tâm lý của nhân

vật

Hỏi : Sau khi học xong, các em rút ra được ý

nghĩa gì ?

GV chốt :

Tình cảm trong sng, nhân hậu bao giờ

cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét,

đố kỵ

Hỏi : Văn bản “Bức tranh của em gái tôi” ,

mang đến cho các em tình cảm như thế nào

đối với người thân trong gia đình

- GV chốt :

Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ

cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét,

đố kỵ

nhận xét: lòng nhân hậu,

độ lượng đã cảm hoá người anh

- Kiều Phương có tài, nhân hâu, hồn nhiên

- Miêu tả chân thật nhân vật

- Thương anh và vẽ về anh

4 Nghệ thuật

- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất tạo nên sự chân thật cho của chuyện

- Miêu tả chân thật diễn biến tâm lý của nhân vật

5 Ý nghĩa :

Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét, đố kỵ

Hướng dẫn thực hiện ghi nhớ

- Cho HS thảo luận tìm giá trị nội dung và

nghệ thuật truyện

- GV nhận xét, chốt lại ý cơ bản

- Thảo luận nhanh tìm nội dung và nghệ thuật đoạn trích

Trang 13

-> Rút ra ghi nhớ SGK

- Cho HS đọc lại ghi nhớ - Đọc ghi nhớ SGK. 6.Tổng kết: Ghi nhớ SGK/35

Nội dung : Qua câu chuyện về người anh và cơ em gái cĩ tài hội họa, truyện Bức tranh của em gái tơi cho thấy tình cảm trong sáng hồn nhiên và lịng nhân hậu của người em gái đã giúp cho

Viết 1 đoạn văn : Tâm trạng của ngưới anh

khi đứng trước bức trang của em cần : Chân

thật, hối hận -> yêu thương em nhiều hơn

Bài tập 2 : Hs tự suy nghĩ và thực hiện

Hs thực hiện ở nhà hai bài tập (1,2)

II.Luyện tập :(Thực hiện ở nhà)

Hoạt động 4 : Củng cố - Dặn dị

 Củng cố :

- Qua truyện, các em cĩ nhận xét gì về

người anh của Kiều Phương ?

- Đồng thời ta cũng thấy bản chất gì của

người em giá Kiều Phương ?

- Qua truyện, ta rút ra nội dung và nghệ

thuật gì của truyện ?

 Dặn dị :

- Bài vừa học :

+Nhận xét gì về người anh của Kiều

Phương

+Bản chất của người em giá Kiều Phương

+Nội dung và nghệ thuật của truyện

+ Đọc kỹ và trả lời ác câu hỏi ở bài “

Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so

sánh và nhận xét trong văn miêu tả “ Chú

ý trả lời trước các câu hỏi: 1,2,3,4,5 ở sách

giáo khoa

* Yêu cầu HS :

+ Học bài

+ Chuẩn bị : Luyện nói về : quan sát,

tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn

miêu tả

- Bài sẽ trả bài : “Quan sát, tưởng tượng

… trong văn miêu tả”

 Hướng dẫn tự học :

- Đọc kỹ truyện, nhớ những sự việc chính,

kể tĩm tắt được truyện

- Hiểu ý nghĩa của truyện

- Hình dung và tả lại thái độ của những

người xung quanh khi cĩ một ai đĩ thành

Trang 14

tích xuất sắc

Trang 15

Tuaàn : 23

Tieát : 83 - 84

I/ Mục tiêu:

- Nắm chắt các kiến thức về văn miêu tả được sử dụng trong bài luyện nói.

- Thực hành kỹ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Rèn kỹ năng lập dàn ý và luyện nói trước tập thể lớp

 Ki ến thức :

- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói

- Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng

cụ thể

 K ĩ năng :

- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lý

- Đưa các hình ảnh có phép tu từ so sánh vào bài nói

- Nói trước tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác phong tự nhiên

Trang 16

Giáo án Ngữ văn 6

Giáo viên : Nguyễn Hoàng Vân Trang 20

-Hoạt động 1 : Khởi động

+ Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà

của học sinh.

- Giới thiệu bài mới : Giáo viên giới

thiệu bài, ghi tựa bài lên bảng,

chia bảng làm ba phần.

Hoạt động 2 : Luyện tập

Hướng dẫn cách luyện nĩi

-Bước 1 : Gv nêu vai trị, tầm quan

trọng của việc luyện nĩi  Gv cĩ thể

gọi Hs nĩi về một vấn đề đơn giản

phát âm chuẩn, đúng giọng

 Bắt đầu thực hiện luyện nĩi :

- GV lưu ý HS: BT 1 tập trung vào 2

- Đơi má như thế nào ?

- Đơi mơi ra sao ?

-> Đại diện nhĩm lần lượt trình bày – lớp nhận xét

- Nghe

- HS dựa vào câu hỏi gợi ý của GV mà trả lời và nhận xét bổ sung cho đủ ý

- Nghe- lập dàn ý

Phần này Hs chỉ hiểu mà khơng ghi

b.Anh của Kiều Phương cịn cĩ những nét chưa đẹp :

- Tài năng của em được phát hiện, người anh mặc cảm, tự ti, khơng chơi thân với em

- Người anh trong thực tế với người anh trong tranh khơng giống nhau

Trang 18

Duyệt của BLĐ Trường Tập Ngãi, ngày … tháng… năm 2011

Trang 19

a Kiến Thức: Giúp học sinh :

- Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sơng Thu Bồn và vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài

- Nắm nghệ thuật miêu tả của tác giả

b Rèn luyện kỹ năng đọc và phân tích văn bản miêu tả

c Giáo dục tình cảm yêu mến phong cảnh thiên nhiên , yêu mến người lao động bình dị, cĩ

ý thức bảo vệ mơi trường

- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương , với người lao động

- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người

 K ĩ năng :

- Đọc diễn cảm : giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung

Trang 20

1) Theo em nhân vật cô em gái – Kiều

Phương là người như thế nào ? (8 điểm )

- Hồn nhiên, hiếu động, có tài năng hội

hoạ, có tình cảm trong sáng và lòng nhân

hậu

2) Ai là nhân vật chính trong truyện : “Bức

tranh của em gái tôi “ ? ( 2 điểm )

A Người em gái

B Người em gái và người anh trai

 C Người anh trai

D Bé Quỳnh

Sau bài “ Sông nước Cà Mau” thì bài “

Vượt thác” nội dung chính là miêu tả về

thiên nhiên đất nước cùng với một số hoạt

động của con người trong cảnh thiên nhiên

ấy Nếu như bài trước sử dụng thủ pháp

liệt kê, vận dụng nhiều giác quan để cảm

nhận và miêu tả thì ở bài học ngày hôm

nay, thủ pháp nghệ thuật nổi bật là so sánh

Đọc và tìm hiểu chung về bài văn

- Cho HS đọc chú thích dấu sao

- GV giới thiệu tác giả Võ Quảng, tác

phẩm “ Vượt thác“.

- GV nhấn mạnh thêm: Võ Quảng là nhà

văn chuyên viết cho thiếu nhi, đưa ta về

thiên nhiên sông nước trên con sông Thu

Bồn ở miền Trung trong cuộc vượt thác

gian nan, vất vả của con người.

- GV hướng dẫn cách đọc (thay đổi giọng

theo từng đoạn)-> đọc mẫu 1 đoạn -> gọi

c.Sau khi vượt thác

-Hs nghe câu hỏi và lên trả lời

-HS đọc chú thích

- Nghe + ghi

- Nghe

- 2 HS đọc diễn cảm phần còn lại

2 Tác phẩm :

- “Vượt thác” trích từ chương XI của truyện

“Quê nội”

- Tác phẩm viết về cuộc sống ở một làng quê ven sông Thu Bồn trong những ngày sau cách mạng tháng Tám 1945 và những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

3 Bố cục : 3 đoạn

a.Từ đầu -> “nhiều thác nước”: Miêu tả dòng sông

Trang 21

Theo em người quan sát đứng ở vị trí nào

Hỏi : Vị trí đó có thích hợp không , vì

sao ?

- Vị trí miêu tả : đứng trên thuyền, vị trí

này thích hợp cho việc quan sát và miêu

tả

Hoạt động 3 : Phân tích

Tìm hiểu bức tranh thiên nhiên

Hỏi: Cảnh dòng sông và hai bên bờ sông

qua sự miêu tả ở trong bài đã thay đổi như

thế nào theo từng chặng đường của con

thuyền ?

Hỏi: Theo em, vị trí quan sát để miêu tả

của người kể chuyện trong bài này là ở

chỗ nào ? Vị trí quan sát ấy có thích hợp

không ? vì sao ?

Gợi ý: Đoạn sông vùng đồng bằng, đoạn

sông có nhiều thác dữ, đoạn sông phẳng

lặng.

Vị trí quan sát là trên con thuyền, nên

thuận lợi cho việc miêu tả một cách khái

quát và cụ thể

Hỏi: Cảnh con thuyền vượt thác đã được

miêu tả như thế nào ? Hãy tìm các chi tiết

miêu tả ngoại hình, hành động của nhân

vật dượng Hương Thư trong cuộc vượt

thác ? Những cách so sánh nào đã được

sử dụng ?

Hỏi: Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì trong việc miêu tả cảnh thiên

nhiên ở đây ?

Qua đó em thấy cảnh thiên nhiên ở đây

như thế nào?

Hỏi: Ở đoạn đầu và đoạn cuối có hai hình

ảnh miêu tả cây cổ thụ Hãy chỉ ra hai

hình ảnh ấy và cho biết tác giả đã chuyển

nghĩa nào ở mỗi trường hợp?

(GV diễn giảng – nâng cao)

Tìm hiểu hình ảnh nhân vật dượng Hương

Thư trong cảnh vượt thác

c.Còn lại :Sau khi vượt thác

- Vị trí miêu tả : đứng trên thuyền, vị trí này thích hợp cho việc quan sát và miêu tả

II/ Phân tích:

1 Cảnh thiên nhiên :

- Vùng đồng bằng :Em đềm , hiền hòa và thơ mộng

- Cảnh có nhiều thác ghềnh : Cảnh thay đổi

- Cảnh sông có nhiều thác

dữ : Cảnh dòng nước hiểm trở

và dữ dội

- Cảnh cuối : đồng bằng phẳng như chào đón con người sau cuộc vượt thác thắng lợi

 Cảnh thiên nhiên đa dạng, phong phú, giàu sức sống; vừa tươi đẹp nhưng vẫn mang mot vẻ nguyên

sơ và cổ kính, uy nghiêm của vùng núi rừng

Trang 22

Hỏi: Dượng Hương Thư trong cảnh vượt

thác được miêu tả như thế nào về ngoại

hình và hành động? Tác giả đã sử dụng

nghệ thuật gì để miêu tả dượng Hương

Thư ?

Gv chốt :

Ngoại hình : Cởi trần, như 1 pho tượng

đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm

răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt

nảy lửa -> so sánh

Hỏi: Tìm những chi tiết cụ thể miêu tả

động tác dượng Hương Thư khi vượt

Hỏi: Qua cách miêu tả thể hiện điều gì ở

dượng Hương Thư?

- GV nhận xét, bổ sung.

Dượng Hương Thư Mạnh mẽ, dũng mảnh

và hào hùng

Hỏi : Miêu tả cảnh thiên nhiên như thế

nào ? Miêu tả dương Hương Thư ra sao ?

Miêu tả hai đối tượng này có kết hợp

Hỏi : Cách sử dụng ngôn ngữ miêu tả và

kể chuyện hay ở chỗ nào ? Có giàu hình

ảnh không ? Có tình cảm không ?

GV chốt :

- Phối hợp miêu tả cảnh thiên nhiên và miêu

tả ngoại hình, hành động của con người

- Sử dụng phép nhân hóa, so sánh phong phú

và có hiệu quả

- Lựa chọn chi tiết miêu tả đặc sắc và chọn

lọc

- Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm

và gợi nhiều liên tưởng

Hỏi : Qua văn bản “Vượt thác” cho ta

một ý nghĩa gì về thiên nhiên và con người

- HS trả lời

2 Cuộc vượt thác của

dượng Hương Thư :

- Cảnh con thuyền vượt thác qua những chỗ nguy hiểm một cách hào hùng

* Hình ảnh dượng Hương Thư :

- Ngoại hình : Gân guốc, vững chắc

- Động tác : Dũng mãnh, hào hùng

=> Sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

3 Nghệ thuật

- Phối hợp miêu tả cảnh thiên nhiên và miêu tả ngoại hình, hành động của con người

- Sử dụng phép nhân hóa,

so sánh phong phú và có hiệu quả

- Lựa chọn chi tiết miêu tả đặc sắc và chọn lọc

- Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và gợi nhiều liên tưởng

4 Ý nghĩa

“Vượt thác” là một bài

ca về thiên nhiên, đất nước, quê hương, về lao động ; từ đó kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân

Trang 23

tộc của nhà văn

Hướng dẫn Hs cảm nhận chung về hình

ảnh thiên nhiên và con người được

miêu tả (Ghi nhớ)

- Hỏi :Qua bài văn em có cảm nhận như

thế nào về thiên nhiên và con người được

miêu tả ở đây ?

- GV nhận xét, chốt lại ý cơ bản

- Hỏi : Qua đó làm nổi bật hình ảnh của

con người ra sao ?

- GV nhận xét, chốt lại ý cơ bản

-> Rút ra ghi nhớ SGK

- Cho HS đọc lại ghi nhớ.

- Thảo luận nhanh tìm nội dung và nghệ thuật đoạn trích.

- Đọc ghi nhớ SGK. III.Tổng kết:

Ghi nhớ SGK / 41

Nội dung : Bài văn miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông Thu Bồn, làm nổi bật vẻ

hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

Nghệ thuật : Tả cảnh, tả người từ điểm nhìn trên con thuyền theo hành trình vượt thác rất tự

Trang 24

Hoạt động 5 : Củng cố - Dặn dò

 Củng cố :

- Văn bản “Vượt thác” cho ta

nội dung gì về thiên nhiên và

con người lao động ?

- Qua đó, cho ta thấy nghệ thuật

gì mà tác giả đã sử dụng ?

- Qua văn bản “Vượt thác”

truyền cho ta tình yêu gì ?

 Dặn dò :

- Bài vừa học : Nắm lại

+ Cảnh thiên nhiên và con người lao

tiết miêu tả tiêu biểu

- Hiểu ý nghĩa của các phép tu từ

được sử dụng trong bài khi miêu tả

cảnh thiên nhiên

- Chỉ ra những nét đặc sắc của

phong cảnh thiên nhiên được miêu

tả trong sông nước Cà Mau và vượt

thác

Trang 25

Tieát : 86 Tieát 86

TV

I/ Mục tiêu:

a Kiến Thức : Giúp học sinh

- Nắm được hai kiểu so sánh cơ bản : So sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng

- Hiểu được tác dụng chính của phép so sánh

- Bước đầu biết tạo lập một số phép so sánh

b Rèn luyện kỹ năng sử dụng phép So Sánh trong khi nói, viết hợp lý

c Giáo dục đức tính chăm chỉ học tập, học đi đôi với hành

- Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo hai kiểu cơ bản

+ So sánh là gì ? cho ví dụ minh hoạ.(8

A Cô giáo là mẹ hiền

 B Trường Sơn : chí lớn ông cha

Cửu Long : lòng mẹ bao la sóng trào

C Lương y như từ mẫu

D Thân em như chẽn lúa đòng đòng

Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai

Ở tiết học trước, các em đã hiểu như thế nào

là phép so sánh, cấu tạo của phép so sánh

Tiết học này, các em sẽ tiếp tục tìm hiểu các

kiểu so sánh và tác dụng của chúng, đồng

thời nắm được cách dùng cấu phẩy để vận

dụng chính xác giúp người đọc dễ dàng tiếp

thu đúng nội dung của câu

-Lớp cáo cáo -Hs nghe câu hỏi

và lên trả lời

Trang 26

- Học sinh trao đổi theo nhĩm bàn trình bày.

- Học sinh trả lời

- 1 học sinh đọc

- 1 học sinh lên bảng gạch chân, cịn lại dùng bút chì /SGK

Mẹ là ngọn giĩ của con suốt đời

 So sánh ngang bằng

-Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc

-Đối với việc thể hiện tư tưởng của người

1.Tìm phép so sánh trong đoạn văn sau :

+ Cĩ chiếc lá tựa như mũi tên

… như cho xong chuyện …

Trang 27

Gv chốt lại ý chính của ghi nhớ HS đọc ghi nhớ

Hs Đọc yêu cầu bài 1 SGK/43 treo

bảng phụ và cho 2 Hs lên bảng ghi vào

- Hs nhận xét

- Giáo viên nhận xét như sau :

- Cách so sánh : là, như, y như, giống

nhau, tựa như, bao nhiêu, bấy nhiêu.

 So sánh ngang bằng.

+ hơn, hơn là, kém, không bằng chưa

bằng, chẳng bằng.

 So sánh không bằng.

GV  Hs Đọc yêu cầu bài 2 SGK/43

- Hs nhận xét

- Giáo viên nhận xét như sau :

- Các so sánh :

+ Những động tác thả sào, rút sào rập

ràng nhanh như cắt.

+ Dượng Hương Thư như … hùng vĩ.

+ Dọc sườn núi, những cây to mọc…

phía trước.

GV  Hs Đọc yêu cầu bài 3 SGK/43

- Giáo viên hướng dẫn cho Hs thực hiện ở

nhà

- Học sinh trao đổi theo nhĩm bàn, trình bày

- 4 nhĩm thảo luận, đại diện trình bày

- Học sinh tìm trong văn bản trả lời

- Học sinh lên bảng viết, nhận xét theo bảng lưu bảng

- Học sinh lên bảng viết, nhận xét

- Các so sánh : + Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt.

+ Dượng Hương Thư như … hùng vĩ.

+ Dọc sườn núi, những cây to mọc… phía trước.

- Học sinh thực hiện ở nhà

III Luyện tập:

1/43: Tìm phép so sánh, phân loại

Các từ so sánh

là, như, y như, giống như, tựa như, tựa như là, bao nhiêu

…, bấy nhiêu …

So sánh ngang bằng

hơn, hơn

là, kém, khơng bằng, chưa bằng, chẳng bằng …

So sánh khơng ngang bằng

2/43: Tìm phép so sánh trong văn bản “Vượt thác”

-động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt

-dượng Hương Thư …… giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ

-dọc sườn núi ………như những cụ già ……

Trang 28

sánh có mấy kiểu ? Cho ví dụ

- Chuẩn bị bài mới : Chương trình địa

phương (phần tiếng Việt) : Theo hệ

Trang 29

Tieát 87 Tieát 87

TV

I/ Mục tiêu:

a Kiến Thức : Giúp học sinh

- Rèn luyện viết chính tả, sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

Phát hiện và sửa chữa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng cách phát âm địa phương

- Kiểm tra bài cũ : không có kiểm tra

- Giới thiệu bài mới : Giáo viên giới

thiệu bài, ghi tựa bài lên bảng, chia bảng

- GV đọc cho HS luyện viết chính tả

đoạn từ : “ Thuyền chúng tôi chèo …

khói sóng ban mai.”, trong bài “ Sông

Nước Cà Mau “ của Đoàn Giỏi

- HS lắng nghe và viết chính tả

- GV mời học sinh lên bảng thực hành

viết một số từ theo yêu cầu :

và lên trả lời -Hs nghe và ghi tựa bài

- 1 học sinh đọc, chú ý cách phát âm

- Học sinh viết

- 3 Hs lên bảng viết

- học sinh theo dõi, ghi vào vở

- Học sinh viết, đổi vở, tự sửa

I/ LUYỆN VIẾT CHÍNH TẢ.

- “ Thuyền chúng tôi chèo

……… khói sóng ban mai “ trong bài Sông Nước Cà Mau của Đoàn Giỏi

II LUYỆN VIẾT MỘT SỐ TỪ KHÓ PHÁT ÂM THEO ĐỊA PHƯƠNG.

tập viết

Bỏ mặc

ôm chặt

ăn mặcNgang dọcGian nanKhăn quàngChứa chan

Trang 30

Mặc cảmGan dạChi chítChiết cànhGiết giặcTrong vườnTrơng em

Đi vềVào lớpViết mực

- HS nhận xét các bài viết của bạn

- GV chữa một số lỗi sai chính tả cho

học sinh

- HS hồn thành bài viết của mình

cho nhau

- Học sinh chia nhĩm, đại diện lên bảng

- HS nhận xét các bài viết của bạn

- HS hoàn thành bài viết của mình

Mặc cảmGan dạChi chítChiết cànhGiết giặcTrong vườnTrơng em

Đi vềVào lớpViết mực

- Chuẩn bị bài mới : Chuẩn bị bài :

“Phương pháp tả cảnh “- chú ý đọc kỹ

các đoạn văn và trả lời các câu hỏi ở

Trang 31

Tiết 88 Tiết 88

TLV

I/ Mục tiêu:

- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh

- Rèn luyện kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả cảnh

- Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh

- Yêu cầu của bài văn tả cảnh

- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lới văn trong bài văn tả cảnh

 K ĩ năng :

- Quan sát cảnh vật

- Trình bày những điều đã quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lý

- Kiểm tra bài cũ : Khơng

- Giới thiệu bài mới : Giáo viên giới

thiệu bài, ghi tựa bài lên bảng, chia

bảng làm ba phần

- Giáo viên chốt lại yêu cầu của câu hỏi

và chia 4 nhĩm, mỗi nhĩm thảo luận

một câu với nội dung như sau:

* Nhĩm 1: đoạn 1

Hỏi : Đoạn văn miêu tả hình ảnh Dượng

Hương Thư trong một chặng đường của

cuộc vượt thác ? Tại sao cĩ thể nĩi qua

và lên trả lời -Hs nghe và ghi tựa bài

- 2 học sinh trả lời

- Nhĩm 1 thảo luận theo câu hỏi

Hướng: Bằng nghệ thuật so sánh tả ngoại hình , hành động của nhân vật (Dượng Hương

I PHƯƠNG PHÁP VIẾT VĂN

Trang 32

tác vượt thác dữ

Hỏi :Văn bản tả quang cảnh gì ?

Hỏi :Ngồi dịng sơng Năm Căn, tác giả

cịn tả gì nữa ?

Hỏi :Người viết đã miêu tả cảnh vật

theo thứ tự nào ?

Hỏi :Cĩ thể tả ngược theo thứ tự từ trên

xuống được khơng ? Vì sao ?

Gv chốt : Cảnh dịng sơng Năm Căn

và cảnh quanh dịng sơng, miêu tả

theo thứ tự từ dưới sơng lên trên bờ,

từ gần đến xa ; Khơng thể miêu tả từ

trên xuống

Hỏi :Chỉ ra 3 phần của văn bản này ?

Hỏi :Ý nghĩa của mỗi phần (nội dung

chính) ?

Hỏi :Thứ tự miêu tả trong văn bản này

được trình bày như thế nào ?

- Giáo viên nhận xét chốt lại về phương

pháp tả cảnh Miêu tả từ trên xuống

dưới, từ xa đến gần, từ ngồi vào trong,

từ khái quát đến cụ thể hay theo thứ tự

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu phần ghi

nhớ và Gv 3 ý cần muốn tả cảnh và bồ

cục của bài tả cảnh cũng có 3 phần

Thư)  con người lao động qua nhiều thác ghềnh nguy hiểm

Cảnh dịng sơng Năm Căn và cảnh quanh dịng sơng, miêu tả theo thứ tự

từ dưới sơng lên trên bờ, từ gần đến xa ; Khơng thể miêu tả từ trên xuống

bố cục 3 phần

a Mở bài: giới thiệu khái quát

về luỹ tre làng

b Thân bài:

Miêu tả cụ thể 3 vịng tre của luỹ làng

c Kết bài: Cảm nghĩ, nhận xét về lũy tre

- Nhĩm 4 theo dõi nhận xét sau khi đại diện của 3 nhĩm trình bày

- HS đọc ghi nhớ

ở sgk

- Đoạn 2: SGK /45+ Cảnh dịng sơng Năm Căn, rừng đước hai bên bờ

Trang 33

- Xác định được đối tượng miêu tả ;

- Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu ;

- Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự

 Bố cục bài tả cảnh thường cĩ 3 phần :

- Mở bài : giới thiệu cảnh được tả ;

- Thân bài : tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự ;

- Kết bài : thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đĩ

* Hoạt động 3: Luyện tập

- GV hướng dẫn học sinh thực hành

phần luyện tập trên lớp (1/47-SGK)

+ Các Hs : tư thế, thái độ, cơng việc

chuẩn bị viết bài …

+ Cảnh viết bài, cảnh ngồi sân trường,

tiếng trống (báo giờ và hết giờ) …

- GV tổng kết ý kiến của HS và sửa

bài tập

Hỏi : Cảnh miêu tả theo thứ tự nào ? Gv

cho học sinh tranh luận ,

Gv chốt : Theo thứ tự nào cũng được

minễ làm sao hợp lý là được .Cĩ thể

theo thứ tự : Từ ngồi vào trong lớp, từ

phía trên bảng, cơ giáo xuống dưới lớp,

từ khơng khí chung của lớp học đến

bảng thân người viết …

Gv  Hs phát nĩi về mở bài và kết bài :

Hs phát biểu  Gv dặn Hs về nhà thực

hiện thêm cho hồn chỉnh

- GV mời HS trình bày bài làm của mình.

+ Cơ giáo (thầy giáo)

+ Khơng khí lớp + Quan cảnh chung của phịng học : bảng đen, bốn bức tường, bàn ghế….

+ Các Hs : tư thế, thái độ, cơng việc chuẩn bị viết bài ….

+ Cảnh viết bài, cảnh ngồi sân trường, tiếng trống (báo giờ và hết giờ)

…

- HS nhận xét, bổ sung ý kiến

- GV mời HS trình bày bài làm của mình

III LUYỆN TẬP PHƯƠNG PHÁP VIẾT VĂN TẢ CẢNH

VÀ BỐ CỤC BÀI TẢ CẢNH :

1/47: tả quang cảnh lớp học giờ tập làm văn

a Nhĩm 1: Chọn những hình ảnh tiêu biểu

- Cơ giáo, học sinh

- Quang cảnh trong lớp, ngồi sân

- Khơng khí lớp học: gương mặt các bạn, tiếng bút viết trên vở, tiếng trống hết giờ

và sau khi ra chơi

Cho Hs đọc đoạn viết của mình thực hiện lên cho cả lớp nghe

Trang 34

Gv cho học sinh rút lại bài văn thành

một dàn ý gồm cĩ 3 phần : Mở bài, thân

bài và kết bài  Cho Hs nhận xét và GV

chốt lại cho thật hồn chỉnh và ghi bảng

- GV tổng kết ý kiến của HS và sửa

bài tập

Gv tổng hợp lại :

-HS thực hiện và nhận xét

- Buổi sáng ;

- Buổi chiều : Lạnh, nắng tắt sớm, nắng tàn , mát dịu ;

- Buổi trưa ;

- ngày mưa rào;

- Ngày nắng

c Kết bài: Nhận xét, suy nghĩ của mình về sự thay đổi cảnh sắc của biển

+ Bố cục rõ rang của một bài tả cảnh

+ Ơn lại tất cả các bài Tập làm văn về tả

cảnh để viết bài văn số 5 (ở nhà )

GDMT : Liên hệ Ra đề tả cảnh về

mơi trường

* Đề bài : Em hãy tả lại hình ảnh

cây mai vàng vào dịp tết đến,

xuân về trong một năm mới mơi

Trang 35

- Nhớ các bước cơ bản khi làm một bài

Trang 36

a Kiến Thức: Giúp học sinh :

- Nắm được cốt truyện, nhân vật và tư tưởng của truyện : Qua buổi học tiếng Pháp cuối cùng của vùng An- dát, truyện đã thể hiện lòng yêu nước, yêu tiếng nói của dân tộc

- Nắm được tác dụng kể chuyện ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm lý nhân vật

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện : phải biết giữ gìn và tinh yêu tiếng mẹ đẻ, đĩ là một phương diện quan trọng của lịng yêu nước

- Hiểu được cách thể hiện tư tưởng, tình cảm của tác giả trong tác phẩm

b Rèn luyện kỹ năng phân tích tâm lý nhân vật qua ngôn ngữ, cử chỉ, ngoại hình, hành động

c Giáo dục lòng yêu nước, yêu tiếng nói mẹ đẻ

 ến thức Ki :

- Cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời đối thoại và lời độc thoại trong tác phẩm

- Ý nghĩa, giá trị của tiếng nĩi dân tộc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện

+ Qua văn bản Vượt Thác, cảnh

tượng thiên nhiên và con người hiện

lên như thế nào? (8 điểm)

- Thiên nhiên sông nước, cây

cối rộng lớn, hùng vĩ

- Con người khoẻ khoắn, hùng

Trang 37

vĩ và có tinh thần vượt khó.

+ Đối tượng nào được tác giả tập

trung miêu tả trong đoạn trích Vượt

Thác ? ( 2 điểm )

A dượng Hương Thư và chú Hai

B Cảnh hai bên bờ sông Thu Bồn

C Dòng sông Thu Bồn

 D dượng Hương Thư

Lòng yêu nước, tình cảm dân tộc là tình

cảm thiêng liêng cao cả Đặc biệt trong

hoàn cảnh đất nước bị kẻ thù chiếm đóng

và có ý đồ đồng hóa thì tình yêu đó càng

được thể hiện cụ thể ở sự quí trọng, gìn

giữ ngôn ngữ của dân tộc mình Nhất là

tiếng nói của dân tộc còn là một sức

mạnh, một vũ khí trong cuộc đấu tranh

giành lại quyền tự chủ Bài học hôm nau

chúng ta tìm hiểu sẽ thể hiện rất rõ nét tư

tưởng ấy

- GV giới thiệu bài → ghi tựa

- Giải nghĩa từ khó: phân từ, Phổ, cáo thị,

hưng thu, diềm lá sen, chữ rông

Đọc, tìm hiểu tác giả, tác phẩm, bố cục

- Giáo viên đọc mẫu một đoạn, hướng

dẫn học sinh đọc: chú ý giọng điệu, nhịp

điệu lời văn biến đổi theo tâm trạng của

nhân vật Phrăng, đoạn cuối nhịp dồn

-Hỏi : Câu chuyện được kể diễn ra

trong hồn cảnh, thời gian, địa điểm

nào ?

-Hỏi : Em hiểu ntn về tên truyện “Buổi

học cuối cùng”?

-Hỏi : Truyện được kể theo lời của nhân

vật nào? Ngơi thứ mấy ?

-Hỏi : Việc lựa chọn cách kể ấy cĩ tác

dụng gì ?

-Hỏi : Truyện cịn cĩ những nhân vật

- 1 học sinh trả lời

- Học sinh trao đổi nhanh, trả lời

- Học sinh trả lời

I/ Tìm hiểu chung:

1) Tác giả :

An-phơng-xơ Đơ-đê (1840-1897) nhà văn Pháp, tác giả của nhiều tập truyện ngắn nổi tiếng

2) Tác phẩm :

- “Buổi học cuối cùng” được viết vào thời điểm hai vùng An-dát và Lo-ren bị cắt cho quân Phổ

-Ngơi kể : Truyện được kể theo ngơi thứ nhất qua lời của Phrăng

-Nhân vật chính là : Chú bé Phrăng và thầy giáo Ha-Men

Trang 38

nào nữa và trong số đĩ, ai gây cho em

ấn tượng nổi bật nhất ?

-Hỏi : Bố cục của văn bản ? Ý nghĩa

(nội dung chính) của từng đoạn.

Gv chốt : 3 đoạn

a Từ đầu …vắng mặt con : Quan cảnh

trước buổi học qua sự quan sát của

Phrăng

b “Tơi bước qua….cuối cùng này”:

Diễn biến buổi học cuối cùng

c Cịn lại : Cảnh kết thúc buổi học cuối

+ Nắm sơ lược về tác giả

+ Hồn cảnh ra đời của tác phẩm

+ Nắm lại các nhân vật và bố cục của

văn bản

- Chuẩn bị bài mới : Tiết 2

+ Soạn và chuẩn bị phân tích các

Câu hỏi kiểm tra chuyển tiết :

1) Em hãy nêu tác giả và tác phẩm của

bài “Buổi học cuối cùng” của nhà văn

An-phơng-xơ Đơ-đê ? (8 iểm )

b “Tơi bước qua….cuối cùng này”: Diễn biến buổi học cuối cùng

c Cịn lại : Cảnh kết thúc buổi học cuối cùng

- Hs nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV

-Lớp cáo cáo

-Hs nghe câu hỏi

Trang 39

2) Em hãy nêu xuất xứ ra đời và ngôi

kể của truyện “Buổi học cuối cùng” ?

-Xuất xứ :

Sau cuộc chiến tranh Pháp-Phổ -> Pháp

thua trận giao giao vùng đất cĩ trường

học cho Phổ -> khơng được dạy tiếng

Pháp , vì vậy tác giả đặt tên truyện là

“Buổi học cuối cùng”

-Ngơi kể :

Truyện được kể theo ngơi thứ nhất qua

lới của Phrăng

Câu hỏi thêm dành cho Hs giỏi :

Câu chuyện được kể bằng lời của nhân

vật nào ? ( 2 điểm )

A Người kể chuyện vắng mặt

B Thầy giáo Ha- men

C Cụ già Hô- de

 D Nhân vật xưng tôi (Phrăng)

- Giới thiệu bài mới : GV sơ lược lại

tiết 1 và chuyển tiết 2

Hoạt động 2 : Phân tích

Phân tích nhân vật Phrăng

Hỏi : Ý định và tâm trạng của Phrăng

trước buổi học

Hỏi : Vào hơm sáng diễn ra buổi học

cuối cùng, chú bé Phrăng đã thấy cĩ gì

khác lạ trên đường tới trường

Hỏi : Quang cảnh ở trường và khơng

khí lớp học

Hỏi : Theo em, những điều đĩ sẽ báo

hiệu sự kiện gì xảy ra

Hỏi : Ý nghĩ, tâm trạng ( đặc biệt là thái

độ đối với việc học tiếng Pháp) của

Phrăng diễn ra trong buổi học cuối

- Học sinh suy ngẫm trả lời

- Học sinh thảo luận, tìm chi tiết, nêu ý nghĩa, đại diện trình bày

+ Diễn biến của buổi học cuối cùng :

- Khi biết đây là buổi học cuối cùng Phrăng : Choáng váng, sững sờ và hiểu sự khác lạ của buổi sáng hôm nay

 Diển biến tâm lí từ lúc lười học, chơi  nhận thức  nuối tiếc, ân hận  yêu quý tiếng pháp  yêu nước

Tìm hiểu nhân vật Thầy Ha-men

Hỏi : Nhân vật thầy giáo Ha-men trong

- Học sinh thảo luận theo 4 nhĩm, đại diện

2 Nhân vật Ha-men:

- Trang phục : áo Rơ – đanh – gốt, đầu đội mũ bằng lụa đen

Trang 40

buổi học cuối cùng đã được miêu tả

ntn? Hỏ i : Để làm rõ điều đĩ, em hãy

tìm các chi tiết miêu tả nhân vật này ở

các phương diện.

- Trang phục

- Thái độ đối với học sinh

- Những lời nĩi về việc học tiếng Pháp

- Hành động, cử chỉ lúc buổi học kết

thúc

Hỏi : Nhân vật thầy Ha-men gợi cho

em cảm nghĩ gì ?

Hỏi : Điều mà thầy Ha-men muốn nĩi

với học sinh và mọi người dân cùng

An-dát là gì ? Em hiểu ntn và cĩ suy nghĩ gì

về lời nĩi của thầy Ha-men “Khi …

chốn lao tù” ?

Hỏ i :Bên cạnh 2 nhân vật vừa tìm hiểu

cịn cĩ những nhân vật nào nữa ?

Những nhân vật này tạo xúc động ở điều

gì ?

Hỏi :Truyện gợi cho ta một ý nghĩa sâu

sắc của biểu hiện về lịng yêu nước ntn ?

Hỏi :Nghệ thuật trong xây dựng nhân

Tổng kết (Ghi nhớ)

Gv cho học sinh đọc phần ghi nhớ và

trình bày

- Học sinh suy ngẫm, trả lời

- HS trả lời  ghi nhận

- Học sinh đọc ,

thêu

- Thái độ : dịu dàng

- Hành động cử chỉ nghẹn ngào, xúc động khi kết thúc buổi học

- Lòng yêu nước sâu sắc thể hiện qua tình yêu, tiếng nói ngôn ngữ dân tộc

 Thầy là người yêu nghề, nghiêm khắc mẫu mực, yêu tiếng Pháp , yêu nước

3.Các nhân vật khác : Biết ơn

thầy Ha-men , tình cảm thiêng liêng –trân trọng với tiếng của dân tộc

Định dạng
Số trang	231
Dung lượng	5,26 MB