Dạy bài Giao tiếp - Ứng xử trong gia đình

Bố mẹ bạn đã gọi các cô bạn cùng lớp của bạn tới nhà để giúp họ chuẩn bị một bữa tiệc sinh nhật hoàn hảo cho bạn... c .Không những hiểu mà còn hiểu rất rõ là đằng khác, bạn cảm thấy mình

giáo dục - đào tạo

Hà Nội

Báo cáo viên: Nguyễn Thị thu hà

và đối với dòng họ nói chung.

- Nhận thức, phân biệt được những hành vi đúng – sai, từ

đó tự giác có hướng điều chỉnh và có ý thức thực hiện hành vi ở mức độ đúng , dần dần nâng lên mức độ hành vi đẹp Từ đó, xây dựng, hình thành thói quen và lối sống đẹp

B NỘI DUNG, CẤU TRÚC TỪNG PHẦN VÀ GỢI Ý PHƯƠNG

PHÁP TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

I TỔ CHỨC GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI HÀ NỘI:

1 Các thế hệ trong một gia đình:

a Gia đình hai thế hệ:

a Gia đình hai thế hệ: gồm 2 thế hệ sống chung: cha mẹ và con.

 Đây là kiểu gia đình phổ biến của Hà Nội hiện nay trong xu hướng phát triển của xã hội hiện đại

B NỘI DUNG, CẤU TRÚC TỪNG PHẦN VÀ GỢI Ý PHƯƠNG

PHÁP TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

I TỔ CHỨC GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI HÀ NỘI:

1 Các thế hệ trong một gia đình:

a Gia đình hai thế hệ: gồm a Gia đình hai thế hệ: 2 thế hệ sống chung: cha mẹ và con.

 Đây là kiểu gia đình phổ biến của Hà Nội hiện nay trong xu hướng phát triển của xã hội hiện đại

b Gia đình nhiều thế hệ: gồm b Gia đình nhiều thế hệ 3 , 4 thế hệ cùng chung sống: ông, bà, cha, mẹ, con, cháu

 Đây là kiểu gia đình truyền thống của người Hà Nội xưa.

 Mối quan hệ ứng xử giữa các thành viên trong gia đình qui tụ thành nếp sống gia đình mà ta gọi đó là gia phong gia phong.

2 Quan hệ họ hàng:

+ Ở ngoại thành: Quan hệ họ hàng nằm trong tổng thể nét văn hóa của làng xã + Ở ngoại thành:

Đó là sự gắn kết, ràng buộc chặt chẽ giữa gia đình và dòng họ Mỗi cá nhân, mỗi gia đình vẫn chịu sự qui định riêng của mỗi dòng họ.

+ Ở nội thành: do dân nhiều nơi tụ hội “chín người mười làng”; mặt khác, do + Ở nội thành:

tính độc lập cá nhân cao, nên mối quan hệ họ hàng không có nhiều ảnh hưởng và ràng buộc như ở ngoại thành.

II GIAO TIẾP, ỨNG XỬ THANH LỊCH, VĂN MINH TRONG GIA ĐÌNH:

1 Giao tiếp, ứng xử trong gia đình

a Giao tiếp, ứng xử đối với ông bà:

Tục ngữ có câu:

Uống nước nhớ nguồn

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Con cháu phải tôn kính và hiếu thảo tôn kính và hiếu thảo

đối với ông bà Tuổi tác của ông bà và

con cháu cách nhau khá xa Vì vậy,

thường nảy sinh các “mâu thuẫn” thế hệ

xử phù hợp với ông bà của mình.

- Đưa ra các câu hỏi thảo luận

có vấn đề:

(?) Theo em, mâu thuẫn nào

là vấn đề nổi cộm giữa ông bà

và các cháu?

Từ đó, em hãy đề xuất những hành vi ứng xử để xoa dịu mâu thuẫn ấy.

- Không được nghịch vào những đồ vật cũ, kỉ vật cũ của ông bà khi ông bà chưa cho phép.

 GV nên lấy một câu chuyện nhỏ, gắn với một tình huống

cụ thể trong đời sống hàng ngày để giáo dục hành vi cho

học sinh:

+ Nếu muốn xem những đồ vật cũ, những kỉ vật của ông bà thì cần phải làm thế nào?

+ Nếu đã trót nghịch rồi mà chưa có sự cho phép của ông

bà thì phải xử lí như thế nào?

+ Làm cho ông bà vui bằng cách : hỏi chuyện để ông bà có

cơ hội được trò chuyện, được nói lại chuyện cũ là kỉ niệm

 ông bà sẽ đỡ buồn.

 GV hoàn toàn gợi mở, chủ động khi lựa chọn những tình huống, những ý có vấn đề để hướng dẫn hành vi cho HS.

b Giao tiếp, ứng xử với cha mẹ:

C C ông cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con

+ Chia sẻ, kể chuyện ở trường, lớp.

+ Quan tâm đến ngày sinh nhật của bố hoặc mẹ, bộc lộ tình yêu của mình với bố mẹ theo cách riêng.

+ Học cách kiềm chế, khéo léo trong ứng xử khi bố mẹ giận dữ.

+ Học cách tâm sự.

+ Học cách thể hiện sự quan tâm tới bố mẹ qua những hành vi nhỏ nhặt nhất.

Phương pháp

và cách thực hiện hành vi sao cho đúng và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.

Tình huống tham khảo

Hoa hồng

tặng mẹ

http://www.quatangcuocsong.vn/

Phương pháp

và cách thực hiện hành vi sao cho đúng và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.

Tình huống tham khảo

Một giờ của cha

http://www.quatangcuocsong.vn/

Phương pháp:

quyết tình huống và cách thực hiện hành vi sao cho đúng

và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.

có thể dựa vào những hành vi mà bộ tài liệu và trải nghiệm

kết luận, cùng học sinh định hướng hành vi sao cho chuẩn xác.

Trắc nghiệm: Cha mẹ và bạn có hiểu nhau?

Cha mẹ có những ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình hình thành nhân cách của bạn Vậy trong cuộc sống, cha mẹ và bạn thông hiểu

nhau đến đâu? Hãy làm bài trắc nghiệm sau để biết thêm về điều này nhé!

1 Bạn đã trao đổi với bạn mình trong kỳ thi Cô giáo thông báo việc này tới gia đình bạn Mẹ bạn đã nói gì?

a Rất cảm ơn cô đã thông báo cho chúng tôi biết Tối nay tôi sẽ nói chuyện với con gái tôi về việc này

b Ồ, vậy à! Cũng có thể con tôi là người nổi tiếng nên bạn bè của nó muốn được nói chuyện cùng nó

c Ồ, con bé không nên làm như thế Cô nên có hình thức xử phạt với cả bạn của con bé nữa

2 Bố mẹ bạn muốn gây cho bạn một điều bất ngờ trong bữa tiệc sinh nhật lần thứ 16 Khi về nhà, bạn thấy:

a Tất cả các bạn bè thân thiết của bạn đang có mặt đông đủ và chờ bạn như một “nhân vật chính” của bữa tiệc

b Tất cả các bạn bè bạn từ hồi tiểu học đều có mặt ở nhà bạn và họ chính

là “tác giả” đã trang trí cho bạn một bữa tiệc sinh nhật bất ngờ

c Bố mẹ bạn đã gọi các cô bạn cùng lớp của bạn tới nhà để giúp họ chuẩn

bị một bữa tiệc sinh nhật hoàn hảo cho bạn

Trắc nghiệm: cha mẹ và bạn có hiểu nhau?

3 Khi bạn đi vắng, một người bạn đã gọi điện tới nhà và không gặp được bạn Khi trở về, bố bạn đã nói:

a Con à, Minh đã gọi cho con và muốn con gọi lại cho bạn ấy

b Một con bé nào có tên là Minh đã gọi cho con

c Minh đã gọi cho con và đúng như con đánh giá, giọng con bé đó nghe thật khó chịu Con gọi lại cho nó xem có chuyện gì không

4 Bạn xin phép bố mẹ đi dự tiệc sinh nhật một người bạn Mẹ bạn đã nói như thế nào?

a Được thôi nhưng con hãy kể cho bố mẹ nghe về bữa tiệc nhé

b Con hãy đi vui vẻ con nhé

c Tất nhiên là được rồi, nhưng con hãy nói cho mẹ chính xác địa điểm bữa tiệc và số điện thoại nhà bạn con Mẹ sẽ đưa con đi

5 Vào bữa sáng, bố mẹ bạn nhìn thấy bạn chuẩn bị tới trường với một chiếc áo cực ngắn Mẹ bạn đã nói gì?

a Kiểu ăn mặc này không hợp với con và con nên thay áo đi

b Trông con thật đáng yêu

c Kiểu ăn mặc này đang mốt hả con?

6 Bạn từng tâm sự với cha mẹ những điều thầm kín nhất chưa?

a Tất nhiên rồi, với bạn, cha mẹ là điểm tựa vững chắc, là người “bạn” chân thành và đáng quý nhất có thể lắng nghe mọi tâm sự nỗi niềm của bạn

b Chưa bao giờ vì bạn và bố mẹ có rất ít thời gian dành cho nhau

c Bạn chẳng cần tâm sự bố mẹ cũng đã hiểu bạn quá rõ vì mọi mối quan hệ, mọi diễn biến xảy ra xung quanh bạn bố mẹ bạn đều biết

7 Khi cùng bàn luận về một vấn đề nào đó, bố mẹ và bạn:

a Rất hợp nhau

b Bố mẹ bạn luôn cho rằng mọi suy nghĩ của bạn là đúng đắn

c Bố mẹ bạn sẽ áp đặt suy nghĩ và quyết định của họ cho bạn Bạn buộc phải tuân theo sự sắp đặt đó

8 Qua cử chỉ, thái độ của bạn, bố mẹ bạn có đoán được suy nghĩ của bạn không?

a Có chứ, vì bố mẹ bạn rất hiểu bạn mà

b Không, vì bố mẹ bạn và bạn rất ít khi hiểu nhau

c Không những hiểu mà còn hiểu rất rõ là đằng khác, bạn cảm thấy mình khó có thể qua mặt được bố mẹ bất cứ điều gì

Kết quả

Nếu các đáp án bạn chọn đa số là phương án a:

Bố mẹ bạn quan tâm đến bạn rất đúng mực Không những thế

họ còn là những người rất hiểu bạn.Với bạn, bố mẹ là chỗ dựa vững chắc về tinh thần, bạn không ngại chia sẻ mọi niềm vui nỗi buồn, mọi tâm sự thầm kín của bạn Bạn xem bố mẹ không chỉ đơn thuần là những người có công sinh ra và nuôi dưỡng bạn mà

họ còn là những người bạn lớn tuổi rất thân thiết của bạn.Bạn và

bố mẹ rất hợp ý Trong mắt bạn, bố mẹ luôn là “thần tượng” và giữ vị trí quan trọng số 1 Bố mẹ có thể hiểu bạn qua từng ánh

mắt, cử chỉ và thái độ nhỏ Bố mẹ bạn sẵn sàng lắng nghe mọi tâm sự, băn khoăn và chia sẻ của bạn, còn bạn cảm thấy vô cùng

tự tin và hạnh phúc về điều này.

Kết quả:

Nếu các đáp án bạn chọn đa số là phương án b:

Bố mẹ bạn là những người muốn lý tưởng hóa cuộc sống và chính

vì thế những suy nghĩ của họ cũng được hình tượng hơn, có điều gì

đó xa vời với thực tế Trong con mắt của bố mẹ, bạn là người hoàn hảo và không có điểm yếu gì, vì thế họ ít khi thừa nhận sai lầm

hoặc điểm yếu của bạn Đây có thể được xem như một khiếm khuyết trong cách giáo dục con cái của cha mẹ bạn.Mặc dù bố mẹ bạn là

những người rất yêu thương bạn nhưng đôi khi công việc, các vấn đề

về tài chính, các mối quan hệ xã hội đã “ngốn” của bố mẹ bạn quá

nhiều thời gian và đây chính hệ lụy khiến họ khó có thể dành thời gian quan tâm tới bạn, vậy nên đã không ít lần bạn cảm thấy mình thật lẻ loi, cô độc và tủi thân

Lời khuyên cho bạn trong trường hợp này là nên ngồi lại và nói với

bố mẹ bạn rằng bạn yêu họ biết nhường nào, và bạn muốn có nhiều

cơ hội hơn để cả gia đình được quây quần sum vầy hạnh phúc bên nhau Hãy cho họ biết giá trị và tầm quan trọng của gia đình là thế nào.

Kết quả

N

Nếu các đáp án bạn chọn đa số là phương án c:

Bố mẹ bạn đặc biệt quan tâm tới bạn và nhiều khi sự quan tâm đó là thái quá khiến bạn cảm thấy “sợ” Bố mẹ bạn luôn bên cạnh và dõi theo bạn trong mọi việc,từ học hành, ăn uống, đi lại, quan hệ bạn bè…

Hãy khéo léo để chứng tỏ cho bố mẹ bạn biết khả

năng của bản thân và giải thích cho bố mẹ hiểu sự quan tâm của họ dành cho bạn là điều đáng quý, bạn rất biết

ơn và tự hào; tuy nhiên đừng nên quá đi sâu vào cuộc sống của bạn vì bạn cần có những chính kiến, những

quyết định của riêng mình

Phương pháp

được những hành vi đúng, sai  đề xuất phương án giải quyết tình huống và cách thực hiện hành vi sao cho đúng và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.

thể dựa vào những hành vi mà bộ tài liệu và trải nghiệm của

cùng học sinh định hướng hành vi sao cho chuẩn xác.

hành vi đúng – sai.

quà thật ý nghĩa và những lời nói yêu thương chân thành nhất

thức được ý nghĩa của những hành vi đẹp.

c Giao tiếp, ứng xử với anh chị em:

Anh em như thể chân tay Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần

Các hành vi:

- Yêu thương, đùm bọc, nhường nhịn lẫn nhau.

- Tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

+ Đối với em nhỏ:

+ Đối với anh chị lớn:

điền những hành vi thích hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.

anh chị em của mình : khúc mắc, bất đồng trong giao tiếp, ứng xử để các bạn cùng tháo gỡ.

2 Giao tiếp, ứng xử đối với dòng họ:

Cái đặc sắc của Hà Nội là mỗi dòng họ đều duy trì cho mình một truyền thống nhất định: như truyền thống hiếu học, truyền thống nghề nghiệp, truyền thống gia giáo thuận hòa  Vì thế, con cháu của mỗi gia đình đều ý thức rẫt rõ về cội nguồn của dòng họ mình.

Truyền thống dòng họ:

- Các gia đình thường học tập, họp nhau ở nhà thờ tổ, thăm ngôi mộ tổ,

thắp một nén nhang khi giỗ chạp, khi tết đến xuân về, kể cho nhau

nghe chuyện các cụ đời trước để khuyên răn con cháu học tập và rèn luyện kế nghiệp xưa để không hổ danh dòng họ.

- Họ khuyến học, khuyến tài, lập quĩ khen thưởng, cấp học bổng cho con cháu có điều kiện học hành đến nơi, đến chốn.

 GV có thể giới thiệu nhanh bằng đoạn phim phù hợp với từng địa phương về truyền thống dòng họ.

Tư liệu tham khảo

• Internet.

• Đoạn phim flash Quà tặng cuộc sống.

• Cuốn: Văn hóa gia đình người Hà Nội –