Thực trạng: việc giáo dục các hành vi giao tiếp ứng xử, truyền thống thanh lịch – văn minh của ng ời Hà Nội cần đ ợc h ớng tới học sinh, trong đó cấp THCS có vị trí quan trọng.. Cung
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG ANH
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH - VĂN MINH
CHO HỌC SINH HÀ NỘI
DÀNH CHO CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ
Đông Anh, tháng 3 năm 2011
Trang 2I SỰ CẦN THIẾT PHẢI XÂY DỰNG BỘ TÀI LIỆU
Xây dựng nếp sống thanh lịch – văn minh cho học sinh Hà Nội là mối quan tâm của toàn xã hội.
Thực trạng: việc giáo dục các hành vi giao tiếp ứng xử, truyền thống thanh lịch – văn minh của ng ời Hà Nội cần đ ợc h ớng tới học sinh, trong đó cấp THCS có vị trí quan trọng.
Thực hiện Kế hoạch số 08 của Thành ủy, Kế hoạch số 55 của UBND Thành phố và Đề án của Sở về xây dựng ch ơng trình Giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh cho HS Hà Nội.
Trang 3 Cung cấp những hiểu biết cơ bản về nếp sống, các hành vi giao tiếp, ứng xử thanh lịch – văn minh của ng
ời Hà Nội.
H ớng dẫn xây dựng các hành vi giao tiếp ứng xử thanh lịch – văn minh theo h ớng kế thừa và phát huy truyền thống phù hợp với thực tế đời sống hiện đại.
Tuyên truyền, giáo dục , nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của học sinh, xây dựng ng ời Hà Nội thanh lịch – văn minh
Trang 4 Là Bộ tài liệu chuyên đề , phù hợp với ch ơng trình, nội dung dạy và học trong tr ờng THCS.
Các kiến thức, nội dung chủ yếu h ớng về xây dựng,
nh h ng hành vi
định hướng hành vi nh h ướng hành vi ng hành vi
định hướng hành vi ướng hành vi giao tiếp, ứng xử, gắn với các hoạt động giao tiếp hàng ngày, thái độ ứng xử với bản thân, gia đình, nhà tr ờng, xã hội và môi tr ờng.
Là một phần thống nhất với tổng thể bộ tài liệu của 3 cấp học theo nguyên tắc đồng tâm và tịnh tiến
Trang 5DÙNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
* Lớp 1: Nói, nghe – Ăn- Mặc - Cử chỉ - Vui chơi
Vui chơi ở trường
* lớp 2: Nói, nghe – Ăn- Mặc - Cử chỉ
Ý kiến của em
Tôn trọng người nghe
Bữa ăn cùng khách, sinh nhật bạn
Bữa ăn trên đường du lịch
Trang phục khi ra đường
Trang phục thể thao
Cách nằm, ngồi của em
* Lớp 3: Nói, nghe – Ăn- Mặc - Cử chỉ - Vui chơi
Em biết lắng nghe Nói lời hay
Em luôn sạch sẽ Ngôi nhà thân yêu Góc học tập của em Ngôi trường của em
Cử chỉ đẹp Vui chơi lành mạnh
* Lớp 4:Giao tiếp Chia sẻ với ông bà, cha mẹ Trò chuyện với anh chị em Đến nhà người quen Thân thiện vớihàng xóm Nói chuyện với thầy cô giáo Trò chuyện với bạn bè Giao tiếp với người lạ.
* Lớp 5: Ứng xử Kính trọng người lớn tuổi Thân thiện với bạn bè, nhường nhịn em nhỏ Thương người như thể thương thân
Tôn trọng người lao động Thăm khu di tích
Em yêu thiên nhiên Tham gia giao thông
Đi mua đồ dùng
Trang 6DÙNG CHO HỌC SINH THCS
Lớp 6:
Bài 1: Thanh lịch, văn minh – nét đẹp của ng ời Hà Nội Bài 2: Cách ăn uống của ng ời Hà Nội
Bài 3: Trang phục của ng ời Hà Nội
Bài 4: Nơi ở của ng ời Hà Nội
Trang 7DÙNG CHO HỌC SINH THCS
Bài 1: Ti ng núi c a ng i Hà N i Ti ng núi c a ng i Hà N i ếng núi của người Hà Nội ếng núi của người Hà Nội ủa người Hà Nội ủa người Hà Nội ười Hà Nội ười Hà Nội ội ội.
Bài 2: Giao tiếp, ứng xử trong gia đình
Bài 3: Giao tiếp, ứng xử trong nhà tr ờng
Trang 8DÙNG CHO HỌC SINH THCS
Líp 8:
Bµi 1: T¸c phong cña ng êi Hµ N i ội.
Bµi 1: T¸c phong cña ng êi Hµ N i ội.
Bµi 2: Giao tiÕp, øng xö ngoµi x· héi.
Bµi 3: ø ng xö víi m«i tr êng tù nhiªn
BµI 4: ø ng xö khi tham gia giao th«ng
Bài 5: ø ng xö víi c¸c di tÝch, th¾ng c¶nh
Trang 10CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỒ THÔNG
* LỚP 10 Bài 1: Xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh.
Bài 2: Phong cách thanh lịch, văn minh của người
Hà Nội.
Bài 3: Người Hà Nội giao tiếp thanh lịch, văn minh.
• LỚP 11 Bài 1: Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn minh nơi công cộng.
Bài 2: Người Hà Nội thân thiện với thiên nhiên môi trường.
Bài 3: Người Hà Nội thanh lịch, văn minh trong giao lưu và hội nhập quốc tế.
Trang 11IV bố cục chung của các bài
Bài 1 (l 6): Thanh lịch, văn minh - nét đẹp của ng ời Hà Nội
I Ng ời Hà Nội thanh lịch, văn minh.
1 Thế nào là ng ời thanh lịch, văn minh?
2 Thanh lịch, văn minh - nét đẹp của ng ời Hà Nội
Giới thiệu những nét đẹp trong phong cách thanh lịch văn minh của ng ời Hà Nội t
ơng ứng với từng chủ đề (cung cấp kiến thức).
II Xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh của học sinh Hà Nội.
1 Chúng ta tự hào là ng ời Hà Nội.
2 Học sinh Thủ đô kế thừa và phát huy truyền thống thanh lịch, văn minh của ng ời
Trang 12Đối với lớp 9
Tổ chức hoạt động ngoại khóa (tham quan các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, tham quan Bảo tàng Hà Nội, các địa chỉ văn hóa của địa ph ơng ) kết hợp với các hoạt động tập thể nh : thi tìm hiểu về nét đẹp thanh lịch – văn minh của ng
ời Hà Nội; thi HS TLVM, tìm hiểu giá trị lịch sử, văn hóa của di tích, thắng cảnh; cùng nhau chăm sóc, bảo vệ di tích, thắng cảnh vv…
Trang 13Đối với lớp 9
của học sinh Hà Nội, xây dựng tiết mục văn nghệ, tiểu phẩm gắn với các tình huống giao tiếp ứng xử cụ thể…
cho nhóm, triển khai các hoạt động dạy học theo tinh thần đổi mới ph
ơng pháp
về chủ đề Nếp sống thanh lịch – văn minh của học sinh Hà Nội
chuyện, giới thiệu về nếp sống thanh lịch - văn minh, h ớng dẫn các
kỹ năng giao tiếp, ứng xử…
Trang 14V định h ớng sử dụng
học sinh để sử dụng trong quá trình thực hiện chuyên đề.
bài, nhằm hình thành, củng cố các kỹ năng cần thiết.
dung phù hợp với điều kiện địa ph ơng và đối t ợng HS.
học.
Trang 16Một số vấn đề cần lưu ý trong giảng dạy:
1 Phương phỏp thảo luận nhúm:
+ HS được chuẩn bị trước ở nhà
+ HS thảo luận nhúm tại lớp
Nhận thức được những hành vi đỳng, sai đề xuất phương ỏn giải quyết tỡnh huống
và cỏch thực hiện hành vi sao cho đỳng và phự hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.
Vấn đề thảo luận phải phự hợp với nhận thức, mục đớch yờu cầu của bài học Trỏnh : vụ tỡnh khai thỏc tỡm hiểu gia đỡnh HS một cỏch thiếu tế nhị
VD: bài 2 lớp 7 “ Giao tiếp ứng xử trong gia đình”
Cõu hỏi thảo luận : “ Trong gia đỡnh em hay xảy ra những mõu thuẫn nào ?
VD “Giao tiếp, ứng xử ngoài xó hội”
Cõu hỏi: Cỏc bạn lớp em cú hay núi tục chửi bậy khụng ?
+ Đưa ra một bài tập trắc nghiệm thật nhanh để học sinh cú thể dựa vào trải nghiệm của bản thõn tự đỏnh giỏ hành vi của mỡnh Giỏo viờn kết luận, cựng HS định hướng hành vi sao cho chuẩn xỏc
Trang 17Một số vấn đề cần lưu ý trong giảng dạy:
Đóng tiểu phẩm nhỏ để các nhóm phân biệt được hành vi đúng – sai Giao bài tập thực hiện hành vi: Ví du; Tự thiết kế một món quà thật ý nghĩa và những lời chúc mừng chân thành nhất dành cho … nhân dịp… Ghi lại cảm xúc của mình lúc ấy và cảm xúc của
người nhận HS sẽ nhận thức được ý nghĩa của những hành vi đẹp.
Bµi 5 lớp 8 : øng xö víi di tÝch danh th¾ng
Thông qua thảo luận nhóm, bài tập , sắm vai… về một hoặc một vài tình huống thường gặp khi đến tham quan ở các di tích, thắng cảnh như: vấn đề giữ vệ sinh môi trường, trang phục, lời nói… của các bạn học sinh hay của những người xung quanh, giúp HS tự rút
ra, tự định hướng được những hành vi đúng đắn cho bản thân
Trang 18Một số vấn đề cần lưu ý trong giảng dạy:
- Khi giao cho HS sắm vai cần lưu ý đến khả năng, hoàn cảnh tâm lí của các em để chọn lựa cho phù hợp
không đúng sau khi thực hiện sắm vai
vật nào đó để đặt ra vấn đề, yêu cầu HS giải quyết
3 Tích hợp với một số môn học khác:
Ngữ văn, địa lí…để sử dụng tài liệu, tư liệu, đồ dùng trực
quan…phục vụ tiết học
VD bài 3 lớp 8 – giới thiệu môi trường tự nhiên Hà Nội – lược đồ tự nhiên Hà Nội , tranh ảnh của môn GDCD
Trang 19Một số vấn đề cần lưu ý trong giảng dạy:
cần vận dụng sáng tạo phù hợp với khả năng)
dáng….
GV có thể làm mẫu – hướng dẫn HS để HS làm mẫu trước lớp hoặc thông
qua phim ảnh.
5 Tùy từng điều kiện cụ thể ( địa phương: xã, trường, lớp ) để bổ sung nội
dung và rèn kĩ năng cho HS.
VD: Ứng xử với di tích danh thắng…
VD: thói quen chào hỏi của HS với thầy cô giáo và khách đến trường, thói
quen thưa gửi khi trả lời câu hỏi, thói quen giữ vệ sinh nơi công cộng, quan
hệ bạn bè.
* Chuyên đề không đơn thuần là giáo dục đạo đức đối với HS – giáo dục nếp
sống văn minh thanh lịch cho HS Hà Nội !
Trang 20Lưu ý về một dạng TN : làm bài TN sau đây để biết mình là người ntn trong mối quan hệ bạn bè
1 Một bạn gái từng khá thân gần đây tự
nhiên thay đổi Bạn cảm thấy hai người
không còn gì để chia sẻ và thất vọng về cô
ấy Bạn sẽ:
a Bỏ đi Chẳng có ý nghĩa gì khi phí phạm
thời gian cho một người không chia sẻ với
bạn
b Nói cho cô ấy biết bạn đã và sẽ quý trọng
tình bạn của hai người thế nào, hy vọng cô ấy
4 Khi bạn bè nổi giận, bạn lo lắng nhất là:
a Người ấy sẽ không chơi với bạn nữa
b Một trong hai đứa hoặc cả hai sẽ nói gì đó
mà về sau phải ân hận
c Người ấy sẽ làm bạn đau lòng
5 Khi bạn giận một người bạn, nghĩa là:
a Bạn cảm thấy bị xúc phạm
a Luôn luôn như thế Tôi kể mọi thứ cho bạn nghe
b Không đúng lắm, bạn không thích người khác biết nhiều về bạn
c Đa số, bạn cũng có giữ vài điều riêng tư
a Thận trọng chút Bạn cần có thời gian để tin tưởng họ
b Tìm hiểu một thời gian trước khi xem họ là bạn
c Nhiệt liệt hoan nghênh
8 Sau một trận cãi nhau kịch liệt với người bạn thân nhất, bạn có cảm giác là :
a Từ giờ xem như không còn quen biết
b Để mình bình tĩnh lại một lúc rồi trò chuyện lại sau với người ấy
Trang 21* 40 - 55 điểm: Cô gái độc lập
Bạn dễ dàng kết bạn và chẳng e ngại có mối quan hệ bền chặt với những người mình quan tâm Nhưng bạn đủ nhạy bén để nhận ra khi nào ai đó đang lợi dụng
mình và đủ mạnh mẽ để bỏ đi, chấm dứt mối liên hệ đó Trong những lúc khó khăn, bạn có xu hướng lại gần hơn với những người bạn thân thiết.
* Trên 55 điểm:
Bạn thường làm người khác ngạc nhiên trước sự quan tâm chu đáo mà bạn dành cho bạn bè mình.Chỉ có điều ít người nhận ra bạn cũng mong được đối xử lại như vậy Bạn không cần phải quên bản thân mình quá nhiều chỉ để giữ chân bạn bè
Hãy là chính bạn và để họ nhận ra rằng bạn mạnh mẽ, đáng yêu và nhiệt tình thế nào.
nghiệm này phải do các chuyên gia tâm lí soạn Tốt nhất là không tự sáng tạo nếu thấy không đủ khả năng )
Trang 22TÀI LIỆU THAM KHẢO
Phỳc)
9.Hà Nội xưa và nay – nhiều tỏc giả.
10.Bộ sỏch “ Hỏi - Đáp 1000 năm Thăng Long - Hà Nội gồm 4 tập do nhà văn Tô Hỏi - Đáp 1000 năm Thăng Long - Hà Nội gồm 4 tập do nhà văn Tô ” gồm 4 tập do nhà văn Tô ” gồm 4 tập do nhà văn Tô
Hoài và nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc đứng chủ biên
12.Kể chuyện ngàn x a Thăng Long - Hà Nội” gồm 4 tập do nhà văn Tô – giáo sư sử học Lê Văn Lan biên sọan giáo s sử học Lê Văn Lan biên sọan
12.Kể chuyện ngàn x a Thăng Long - Hà Nội” gồm 4 tập do nhà văn Tô – giáo sư sử học Lê Văn Lan biên sọan giáo s sử học Lê Văn Lan biên sọan
13 Đông Anh với nghìn năm Th ng Long - Hà Nội - PGS, TS Bùi Xuân Đính, Đông Anh với nghìn năm Th ng Long - Hà Nội - PGS, TS Bùi Xuân Đính, ăng Long - Hà Nội” - PGS, TS Bùi Xuân Đính, ăng Long - Hà Nội” - PGS, TS Bùi Xuân Đính, ” - PGS, TS Bùi Xuân Đính, ” - PGS, TS Bùi Xuân Đính,
thạc sỹ Nguyễn Khả Hùng, thạc sỹ Nguyễn Văn Quang chủ biên
14 Tìm trong truyền thống và di sản tập II tiến sỹ L u Minh Trị chủ tịch Hội ” - PGS, TS Bùi Xuân Đính, – tiến sỹ Lưu Minh Trị – chủ tịch Hội – tiến sỹ Lưu Minh Trị – chủ tịch Hội
14 Tìm trong truyền thống và di sản tập II tiến sỹ L u Minh Trị chủ tịch Hội ” - PGS, TS Bùi Xuân Đính, – tiến sỹ Lưu Minh Trị – chủ tịch Hội – tiến sỹ Lưu Minh Trị – chủ tịch Hội
Di Sản văn hóa Thăng Long – giáo sư sử học Lê Văn Lan biên sọan Hà Nội chủ biên
Di Sản văn hóa Thăng Long – giáo sư sử học Lê Văn Lan biên sọan Hà Nội chủ biên
…
…
Trang 23Xin tr©n träng c¶m ¬n !