Giới thiệu hệ thống nạp thuốc Hạt nano từ tính thường dùng là ô-xít sắt magnetite Fe3O4, maghemite α-Fe2O3 có tính siêu thuận từ Thuốc được gắn với hạt nano từ tính Chất cao phân tử
Trang 2I Lịch sử phát triển
II Giới thiệu các hệ thống nạp thuốc
III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
IV Hệ thống nạp thuốc Liposome
Trang 3I Lịch sử phát triển
Khi vào cơ thể thuốc có những cách tác dụng
nào?
Trang 4I Lịch sử phát triển
Toàn thân Tại chỗ
Trang 5I Lịch sử phát triển
Trang 6I Lịch sử phát triển
Tác dụng
phụ Tác dụng
chính
Trang 7I Lịch sử phát triển
X
X
Trang 8I Lịch sử phát triển
Trang 9 Làm giảm sự tập trung
của thuốc tại những vùng, các bộ phận và các tổ chức sống lành tính
Làm giảm tác dụng phụ ở
mức nhỏ nhất
NHƢỢC ĐIỂM
Vật liệu sử dụng có tính độc hoặc không tương hợp sinh học, sự phân hủy tạo các sản phẩm phụ không mong muốn
Mắc tiền hơn phương pháp truyền thống
Trang 10II Giới thiệu hệ thống nạp thuốc
HỆ THỐNG NẠP THUỐC NHỜ CÁC CHẤT
PHÂN GIẢI SINH HỌC
Trang 11II Giới thiệu hệ thống nạp thuốc
Polylactide, polyglycolide và các copolymer của chúng
Polyanhydride, polyorthoester
Trang 12II Giới thiệu hệ thống nạp thuốc
Hạt nano từ tính thường
dùng là ô-xít sắt (magnetite Fe3O4, maghemite α-Fe2O3) có
tính siêu thuận từ
Thuốc được gắn với hạt
nano từ tính
Chất cao phân tử có tính tương hợp sinh học như PVA, PVLA, PCL, detran hoặc silica…
Trang 13II Giới thiệu hệ thống nạp thuốc
HỆ THỐNG NẠP THUỐC TRƯƠNG
PHỒNG KHUẾCH TÁN
Điểm cân bằng chứa 60-90% dịch và
10-30% polymer
Trang 14II Giới thiệu hệ thống nạp thuốc
HỆ THỐNG NẠP THUỐC BƠM THẨM
THẤU
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
Kích thước của lỗ phóng thuốc
Độ hòa tan của thuốc
Áp suất thẩm thấu
Màng bán thấm
Màng linh động
Trang 15II Giới thiệu hệ thống nạp thuốc
HỆ THỐNG NẠP THUỐC BƠM THẨM THẤU
Thuốc được phóng thích từ hệ thống này không phụ thuộc pH hay những thông số sinh lý khác của cơ thể và hoàn toàn có
thể sửa đổi đặc tính phóng thuốc thông qua việc tối ưu hóa tính chất của thuốc và hệ thống bơm thẩm thấu
Ƣu điểm
Trang 16III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
Trang 17III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
Kháng khuẩn cao
Kích thước hạt điều chỉnh được
Trang 18III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
CƠ CHẾ TIÊU DIỆT TẾ BÀO BỊ BỆNH
CỦA NANO CHITOSAN
Trang 19III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
Đƣa thuốc vào cơ thể:
a Đưa vào cơ thể qua đường tiêm vào tĩnh mạch:
Các loại thuốc đã được nghiên cứu
rộng rãi để dẫn truyền theo con đường
này là những tác nhân kháng ung thư
Những hạt nano có kích thước nhỏ
hơn 100nm được tạo ra cho thấy đã
tránh khỏi hệ lưới nội mô và luân
chuyển trong máu được lâu hơn
Những hạt nano chitosan mang
doxorubicin làm chậm sự tăng trưởng
của khối u và nâng cao tỷ lệ sống sót
của những con chuột bị cấy khối u
Ngoài ra dẫn truyền dược chất kháng bệnh như là kháng khuẩn, kháng virus, kháng nấm và kháng ký sinh là một hướng sử dụng khác của hạt nano chitosan theo cách tim vào tĩnh mạch
Trang 20III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
b.Sử dụng qua đường tiêu hóa (uống):
Nên nano chitosan được
sử dụng để đưa thuốc protein
và polynucleotide qua đường tiêu hóa
Nano chitosan thỏa mãn các
• Kích thước hạt có thể kiểm soát
• Thời gian lưu giữ thuốc lâu hơn
• Không bị hệ lưới nội chất hấp
thụ
Trang 21III Hệ thống nạp thuốc Chitosan
• Có khả năng xuyên qua lớp niêm mạc
=> Giúp nâng cao dược tính của thuốc
Nhóm của Felt (1990) tìm thấy dung dịch chitosan kéo dài thời gian lưu trữ thuốc kháng sinh trên giác mạc của thỏ Những tác động tương tự cũng được quang sát thấy khi sử dụng những hạt nano chitosan Những hạt này được lưu giữ trên giác mạc và kết mạc của thỏ ít nhất 24 giờ
Trang 22IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
và chống nấm Amphotericin B
Trang 23IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Cấu trúc:
• Liposome có hình cầu và lớp vỏ
lipid kép kích thước từ 50nm đến
1000nm
• Đến nay đã có nhiều loại
liposome với nhiều kích thước,
Trang 24IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Đặc trƣng
Có thể vận chuyển được các dược chất hoà tan trong nước (được giữ ở các khoang nước bên trong) cũng như các dược chất hoà tan trong dầu (được cấu tạo trong các lớp màng kép phospholipid)
Cấu trúc màng phospholipid của liposome đồng thời cũng là cấu trúc màng sinh học của cơ thể sống, do vậy liposome sẽ là chế phẩm y học có tính an toàn cao
Liposome được thiết kế để có khả năng tăng nồng
độ thuốc ở những mô đặc biệt, được coi là dạng thuốc “đích” (targeting drugs) lý tưởng
Trang 25IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Phân loại:
Liposome đơn lớp Liposome đa lớp
Trang 26IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Ƣu điểm:
Có cấu trúc ổn định khi bị pha loãng
Có thể dễ dàng thay đổi tính thấm của lớp màng kép với các phân tử phospholipid khác nhau
Có khả năng kết hợp tất cả các dược chất tan hay không tan trong nước và vận chuyển chúng đến môi trường mong muốn
Trang 27IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Nhƣợc điểm:
Các tiểu phân liposome không khuếch tán được qua thành mạch máu bình thường để đi đến các mô trong toàn cơ thể
Trang 28IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Thuốc dùng đường uống: khi liposome tiếp xúc với ruột chúng sẽ
gia tăng khả năng hấp thu của thuốc so với dạng thông thường Nguyên nhân là do thuốc dạng liposome hoạt động tương tự tiến trình tiêu hóa, một số lipid đưa vào cơ thể có chứa phospholipid sẽ được chuyển thành liposome trong ruột và hấp thu vào cơ thể
Đối với dạng thuốc tiêm: lớp màng lipid của liposome sẽ bảo vệ
thuốc không bị gan chuyển hóa, bên cạnh đó các phần tử liposome
có kích thước quá lớn nên không thể thoát ra khỏi mạch máu, vì vậy thuốc sẽ lưu lại trong máu lâu hơn
Trang 29IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Cơ chế xâm nhập vào tế bào
Lượng thuốc đi vào khối u để tiêu diệt tế bào ác tính sẽ nhiều hơn và sẽ phát huy tác dụng hiệu quả hơn
Trang 30IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Cơ chế phóng thích thuốc
Vì liposome chứa thuốc là liposome đa lớp nên phân tử thuốc được chứa trong mỗi lớp nên phân tử thuốc sẽ được giải phóng từ từ
Trang 31IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Hướng phát triển:
Có nhiều nghiên cứu trên các chất mang tấn công khối u nhờ quá trình gắn kết các kháng thể kháng khối u biểu hiện trên bề mặt liposome để tiếp cận khối u đích Thông thường, phần Fab của kháng thể sẽ được nối với đoạn cuối của chuỗi PEG và phân tử PEG cuối cùng sẽ được gắn vào bề mặt liposome
Trang 32IV HỆ THỐNG NẠP THUỐC LIPOSOME
Các nhà nghiên cứu sinh hóa học đã thiết kế lớp phospholipid có độ nhạy cảm với pH của môi trường Nhờ vậy, khi liposome đi vào môi trường
vi mô mang tính acid của khối u ung thư vỏ liposome tan vỡ và “điểm xạ” chính xác thuốc vào
tế bào bệnh
Các nhà khoa học vẫn không ngừng hoàn thiện cấu trúc liposome Bề mặt liposome được bao bọc bằng một lớp hóa chất bảo vệ giúp thuốc không bị phân hủy ở gan