Mục đích bài dạy: Kiểm tra đánh giá học sinh về: Các phép toán trên tập số phức Giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai trên tập số phức.. Biểu diễn hình học số phức Số phức l
Trang 1Ngày soạn: 07/03/2011
Tiết 66 KIỂM TRA 45 PHÚT
I Mục đích bài dạy: Kiểm tra đánh giá học sinh về:
Các phép toán trên tập số phức
Giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai trên tập số phức
Biểu diễn hình học số phức
Số phức liên hợp và môđun của số phức
II Phương pháp
Phương pháp kiểm tra đánh giá
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Phát đề kiểm tra: Gồm 3 đề, với nội dung và mức độ khó tương đương Ma trận đề:
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
ĐỀ I Câu 1 (3 điểm)
1 Thực hiện các phép tính sau:
a) (1 3+ i) (+ −3 i) b) ( 3 2− i) (− 3 3 3+ i) c) 3
4 2
i i
+ +
2 Tìm số phức liên hợp và tính môđun của số phức (1 ) 3
2
i
i
+
= + +
Câu 2 (3 điểm)
1 Giải các phương trình sau trên tập số phức:
a) (1 2+ i z) (− +3 5i) = −2 i b) 5x2− + =x 1 0
2 Cho z và 1 z là nghiệm phương trình 2 2
z − z+ = Hãy tính z13+z32
Câu 3 (2 điểm)
1 Xác định các điểm biểu diễn các số phức sau và vẽ các điểm đó trên cùng mặt phẳng tọa độ:
z = ; z2 = − 3i; z3 = 3−i 3
2 Trên mặt phẳng tọa độ, tìm tập hợp điểm biểu diễn số phức z thỏa mãn điền kiện: z− + ≤(3 i) 3
Câu 4 (2 điểm)
1 Tìm hai số phức biết tổng của chúng bằng 1 và tích của chúng bằng 5
2 Tìm số phức z biết z =1 và điểm biểu diễn số phức z nằm trên đường thẳng 2 x y+ − =1 0
ĐÁP ÁN Câu 1 (3 điểm)
1 Thực hiện các phép tính sau:
3
i
+ =
2 2
i i
2 Tìm số phức liên hợp và tính môđun của số phức (1 ) 3
2
i
i
+
= + +
Ta có: (1 ) 3 (1 ) ( ( ) ( )3 ) ( )2
i
+
− (có thể nhân cả tử và mẫu với i ) 0,25 điểm
Trang 2( ) 2 2 ( ) ( )
i
2 2
z = − i = + − = + = =
Câu 2 (3 điểm)
1 Giải các phương trình sau trên tập số phức:
a) (1 2+ i z) (− +3 5i) = −2 i
Ta có: (1 2+ i z) (− +3 5i) = − ⇔ +2 i (1 2i z) = − + +(2 i) (3 5i) (⇔ +1 2i z) = +5 4i 0,5 điểm
5 4
1 2
i z
i
+
⇔ =
2 2
b) 5x2− + =x 1 0
Từ đó, phương trình có hai nghiệm phức phân biệt:
1,2
10
i
2 Cho z và 1 z là nghiệm phương trình 2 z2−2z+ =6 0 Hãy tính 3 3
z +z
Khi z , z là nghiệm phương trình 1 2 z2−2z+ =6 0 ta có: 1 2
1 2
2
z z
z z
+ =
z + =z z +z z −z z +z = z + −z
( )2 ( 2 )
2 z z 2 z z 6 2 2 2.6 6 28
Câu 3 (2 điểm)
1 Xác định các điểm biểu diễn các số phức sau và vẽ các điểm đó trên cùng mặt phẳng tọa độ:
z = ; z2 = − 3i; z3 = 3−i 3
z = − i được biểu diễn bởi M2(0;− 3) 0,25 điểm
z = −i được biểu diễn bởi M3( 3;− 3) 0,25 điểm
Biểu diễn M M M trên cùng mặt phẳng tọa độ.1, 2, 3 0,25 điểm
2 Trên mặt phẳng tọa độ, tìm tập hợp điểm biểu diễn số phức z thỏa mãn điền kiện: z− + ≤(3 i) 3 Giả sử z a bi a b= + , ,( ∈¡ Số phức z được biểu diễn bởi điểm ) M a b( ); 0,25 điểm Theo bài ra ta có:
z− + ≤ ⇔i a bi+ − + ≤ ⇔i a− + −b i ≤
Từ đó, M nằm trên hoặc nằm trong đường tròn ( )C tâm I( )3;1 , bán kính R=3 0,25 điểm
Vậy tập hợp điểm cần tìm là phần mặt phẳng giới hạn bởi đường tròn ( )C
Câu 4 (2 điểm)
1 Tìm hai số phức biết tổng của chúng bằng 1 và tích của chúng bằng 5
Trang 3Gọi hai số cần tìm là z z Theo bài ra ta có: 1, 2 1 2
1 2
1
z z
z z
+ =
Từ đó, z z là nghiệm phương trình: 1, 2 2
5 0
Phương trình có hai nghiệm là 1, 2 1 19
2
i
z = ±
Vậy hai số cần tìm là 1, 2 1 19
2
i
2 Tìm số phức z biết z =1 và điểm biểu diễn số phức z nằm trên đường thẳng 2 x y+ − =1 0 Gọi số phức cần tìm là z a bi a b= + , ,( ∈¡ )
Theo bài ra ta có:
• Số phức z được biểu diễn bởi điểm M a b Theo bài ra ta có: 2( ); a b+ − =1 0 0,25 điểm
Vậy ta có hệ:
2
0 1
3 5
a b
a
b
=
=
= −
= −
0,25 điểm
Có hai số phức cần tìm là: z i= và 4 3
5 5
ĐỀ II Câu 1 (3 điểm)
1 Thực hiện các phép tính sau:
a) (1 5+ i) (+ −3 2i) b) (2 3 5− i) (− 3+i) c) 3 2
1 3
i i
+ +
2 Tìm số phức liên hợp và tính môđun của số phức (1 2 ) 2
3
i
i
+
Câu 2 (3 điểm)
1 Giải các phương trình sau trên tập số phức:
a) (1 3+ i z) (+ −2 4i) = −3 2i b) 7x2− + =x 1 0
2 Cho z và 1 z là nghiệm phương trình 2 2
z − z+ = Hãy tính 3 3
z +z
Câu 3 (2 điểm)
1 Xác định các điểm biểu diễn các số phức sau và vẽ các điểm đó trên cùng mặt phẳng tọa độ:
z = −i ; z2 = 5; z3 = −i 5;
2 Trên mặt phẳng tọa độ, tìm tập hợp điểm biểu diễn số phức z thỏa mãn điền kiện: z+ + ≤(2 i) 2
Câu 4 (2 điểm)
1 Tìm hai số phức biết tổng của chúng bằng 3 và tích của chúng bằng 4
2 Tìm số phức z biết z =2 và điểm biểu diễn số phức z nằm trên đường thẳng x y+ − =2 0
ĐÁP ÁN Câu 1 (3 điểm)
1 Thực hiện các phép tính sau:
3 2 1 3
3 2
i
+ =
Trang 4
2 2
i i
2 Tìm số phức liên hợp và tính môđun của số phức (1 2 ) 2
3
i
i
+
Ta có: (1 2 ) 2 (1 2 ) ( ( ) ( )2 ) ( )3
i
+
− (có thể nhân cả tử và mẫu với i ) 0,25 điểm
i
3 3
÷ ÷
Câu 2 (3 điểm)
1 Giải các phương trình sau trên tập số phức:
a) (1 3+ i z) (+ −2 4i) = −3 2i
Ta có: (1 3+ i z) (+ −2 4i) = − ⇔ +3 2i (1 3i z) = −(3 2i) (− −2 4i) (⇔ +1 3i z) = +1 2i 0,5 điểm
1 2
1 3
i z
i
+
⇔ =
2 2
1 2 1 3
b) 7x2− + =x 1 0
Từ đó, phương trình có hai nghiệm phức phân biệt:
1,2
1 3 3 14
i
2 Cho z và 1 z là nghiệm phương trình 2 z2−2z+ =7 0 Hãy tính z13+z23
Khi z , z là nghiệm phương trình 1 2 2
z − z+ = ta có: 1 2
1 2
2
z z
z z
+ =
z + =z z +z z −z z +z = z + −z
2 z z 2 z z 7 2 2 2.7 7 34
Câu 3 (2 điểm)
1 Xác định các điểm biểu diễn các số phức sau và vẽ các điểm đó trên cùng mặt phẳng tọa độ:
z = −i ; z2 = 5; z3 = −i 5
Ta có: z1 = 5−i 5 được biểu diễn bởi M1( 5;− 5) 0,25 điểm
z = −i được biểu diễn bởi M3(0;− 5) 0,25 điểm
Biểu diễn M M M trên cùng mặt phẳng tọa độ.1, 2, 3 0,25 điểm
2 Trên mặt phẳng tọa độ, tìm tập hợp điểm biểu diễn số phức z thỏa mãn điền kiện: z+ + ≤(2 i) 2 Giả sử z a bi a b= + , ,( ∈¡ Số phức z được biểu diễn bởi điểm ) M a b( ); 0,25 điểm Theo bài ra ta có:
z+ + ≤ ⇔i a bi+ + + ≤ ⇔i a+ + +b i ≤
Trang 5Từ đó, M nằm trên hoặc nằm trong đường tròn ( )C tâm I(− −2; 1), bán kính R=2 0,25 điểm
Vậy tập hợp điểm cần tìm là phần mặt phẳng giới hạn bởi đường tròn ( )C
Câu 4 (2 điểm)
1 Tìm hai số phức biết tổng của chúng bằng 3 và tích của chúng bằng 4
Gọi hai số cần tìm là z z Theo bài ra ta có: 1, 2 1 2
1 2
3
z z
z z
+ =
Từ đó, z z là nghiệm phương trình: 1, 2 z2− + =3z 4 0 0,25 điểm
Phương trình có hai nghiệm là 1, 2 3 7
2
i
z = ±
Vậy hai số cần tìm là 1, 2 3 7
2
i
2 Tìm số phức z biết z =2 và điểm biểu diễn số phức z nằm trên đường thẳng x y+ − =2 0 Gọi số phức cần tìm là z a bi a b= + , ,( ∈¡ )
Theo bài ra ta có:
• Số phức z được biểu diễn bởi điểm M a b Theo bài ra ta có: ( ); a b+ − =2 0 0,25 điểm
Vậy ta có hệ:
2
0
4
0
a
b
=
= −
0,25 điểm
ĐỀ III Câu 1 (3 điểm)
1 Thực hiện các phép tính sau:
a) (1 5+ i) (+ −7 i) b) ( 5 3− i) (− 3 5 2+ i) c) 3 2
4 3
i i
+
−
2 Tìm số phức liên hợp và tính môđun của số phức (1 2 ) 5 2
6
i
i
+
Câu 2 (3 điểm)
1 Giải các phương trình sau trên tập số phức:
a) (1 3− i z) (− +3 2i) = +2 2i b) 5x2− + =3x 1 0
2 Cho z và 1 z là nghiệm phương trình 2 z2−2z+ =7 0 Hãy tính 3 3
z +z
Câu 3 (2 điểm)
1 Xác định các điểm biểu diễn các số phức sau và vẽ các điểm đó trên cùng mặt phẳng tọa độ:
z = ; z2 = − 7i; z3 = 7−i 7
2 Trên mặt phẳng tọa độ, tìm tập hợp điểm biểu diễn số phức z thỏa mãn điền kiện: z− +(5 4i) ≤4
Câu 4 (2 điểm)
1 Tìm hai số phức biết tổng của chúng bằng 3 và tích của chúng bằng 7
2 Tìm số phức z biết z =3 và điểm biểu diễn số phức z nằm trên đường thẳng 3 x y+ − =3 0
ĐÁP ÁN Câu 1 (3 điểm)
1 Thực hiện các phép tính sau:
Trang 6c) ( ) ( )
3 2
i
+ =
2 2
i i
2 Tìm số phức liên hợp và tính môđun của số phức (1 2 ) 5 2
6
i
i
+
Ta có: (1 2 ) 5 2 (1 2 ) (5 2( ) ( ) ) ( )6
i
+
− (có thể nhân cả tử và mẫu với i ) 0,25 điểm
i
3 6
÷ ÷
Câu 2 (3 điểm)
1 Giải các phương trình sau trên tập số phức:
a) (1 3− i z) (− +3 2i) = +2 2i
Ta có: (1 3− i z) (− +3 2i)= + ⇔ −2 2i (1 3i z) = +(2 2i) (+ +3 2i) (⇔ −1 3i z) = +5 4i 0,5 điểm
5 4
1 3
i z
i
+
⇔ =
2 2
b) 5x2− + =3x 1 0
Từ đó, phương trình có hai nghiệm phức phân biệt:
1,2
10
i
2 Cho z và 1 z là nghiệm phương trình 2 z2−2z+ =7 0 Hãy tính 3 3
z +z
Khi z , z là nghiệm phương trình 1 2 z2−2z+ =7 0 ta có: 1 2
1 2
2
z z
z z
+ =
z + =z z +z z −z z +z = z + −z
2 z z 2 z z 7 2 2 2.7 7 34
Câu 3 (2 điểm)
1 Xác định các điểm biểu diễn các số phức sau và vẽ các điểm đó trên cùng mặt phẳng tọa độ:
z = ; z2 = − 7i; z3 = 7−i 7
z = − i được biểu diễn bởi M2(0;− 7) 0,25 điểm
z = −i được biểu diễn bởi M3( 7;− 7) 0,25 điểm
Biểu diễn M M M trên cùng mặt phẳng tọa độ.1, 2, 3 0,25 điểm
2 Trên mặt phẳng tọa độ, tìm tập hợp điểm biểu diễn số phức z thỏa mãn điền kiện: z− + ≤(3 i) 3 Giả sử z a bi a b= + , ,( ∈¡ Số phức z được biểu diễn bởi điểm ) M a b( ); 0,25 điểm Theo bài ra ta có:
z− + ≤ ⇔i a bi+ − + ≤ ⇔i a− + −b i ≤
Trang 7( ) (2 )2 ( ) (2 )2
Từ đó, M nằm trên hoặc nằm trong đường tròn ( )C tâm I( )3;1 , bán kính R=3 0,25 điểm
Vậy tập hợp điểm cần tìm là phần mặt phẳng giới hạn bởi đường tròn ( )C
Câu 4 (2 điểm)
1 Tìm hai số phức biết tổng của chúng bằng 3 và tích của chúng bằng 7
Gọi hai số cần tìm là z z Theo bài ra ta có: 1, 2 1 2
1 2
3
z z
z z
+ =
Từ đó, z z là nghiệm phương trình: 1, 2 z2− + =3z 7 0 0,25 điểm
Phương trình có hai nghiệm là 1, 2 3 19
2
i
z = ±
Vậy hai số cần tìm là 1, 2 3 19
2
i
2 Tìm số phức z biết z =3 và điểm biểu diễn số phức z nằm trên đường thẳng 3 x y+ − =3 0 Gọi số phức cần tìm là z a bi a b= + , ,( ∈¡ )
Theo bài ra ta có:
• Số phức z được biểu diễn bởi điểm M a b Theo bài ra ta có: 3( ); a b+ − =3 0 0,25 điểm
Vậy ta có hệ:
2
0 3
12 5
a b
a
b
=
=
= −
= −
0,25 điểm
Có hai số phức cần tìm là: z=3i và 9 12