tiết 46 - Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật

Mọi sinh vật sống dều có mối quan hê trực tiếp hoặc gián tiếp với các sinh vật khác ở xung quanh Các sinh vật cùng loài sống cùng nhau, liên hệ với nhau, hình thành nên nhóm cá thể

Trang 1

CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO

& CÁC EM HỌC SINH

SINH HỌC 9

LÊ THANH HOÀI LINH

Trang 2

Hãy kể tên mười loài

động vật thuộc hai nhóm động vật ưa ẩm

và ưa khô

Động vật ưa ẩm

Giun đất, ếch, gián,

ốc sên, sâu rau

Động vật ưa khô

Rắn, rùa, cá sấu, Lạc

đà, chim

Trang 3

BÀI MỚI

TIẾT 46 ẢNH HƯỎNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

Trang 4

TIẾT 46: ẢNH HƯỎNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

Lời mở đầu : Không có một sinh vật nào trên hành tinh này sống

riêng lẻ với nhau Mọi sinh vật sống dều có mối quan hê trực tiếp

hoặc gián tiếp với các sinh vật khác ở xung quanh

Các sinh vật cùng loài

sống cùng nhau, liên hệ

với nhau, hình thành nên

nhóm cá thể

em hãy cho ví dụ

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI

VD: Nhóm cây thông,

nhóm cây bạch đàn, đàn

ong, đàn mối……

Các cây thông mọc gần nhau trong rừng

Trâu rừng sống thành bầy có khả năng tự vệ tốt hơn

- Khi có gió bão, thực

vật sống thành nhóm có

lợi gì so với sống riêng

rẻ?

- Trong tự nhiên

động vật sống thành

bầy đàn có lợi gì?

Trang 5

Khi có gió bão thực vật sống thành nhóm sẽ giúp cản bớt sức gió, bảo vệ cho cây tránh

bị ngã đổ

Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn sẽ hỗ trợ nhau trong việc tìm thức ăn, chống kẻ thù…

* Khi gặp điều kiện thuận lợi các cá thể hỗ trợ

nhau: Tìm thức ăn, chống kẻ thù, chống chịu các bất lợi của môi trường

- Khi có gió bão,

thực vật sống

thành nhóm có

lợi gì so với

sống riêng rẻ?

- Trong tự

nhiên động

vật sống

thành bầy đàn

có lợi gì?

Vậy khi gặp

điều kiện bất

lợi các cá thể

trong nhóm

xảy ra như

thế nào?

Khi gặp điều kiện bất lợi các cá thể trong nhóm cạnh tranh gay gắt dẫn tới một số cá thể phải tách ra khỏi nhóm

Qua những đặc

điểm trên quan hệ

cùng loài hỗ trợ

nhau như thế nào?

Trang 6

TIẾT 46 ẢNH HƯỎNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

Hãy tìm câu đúng trong các câu sau:

a Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể

b Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng

C Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt thức ăn trong vùng

* Khi gặp điều kiện bất lợi các cá thể trong nhóm cạnh tranh

nhau: Môi trường sống chật chội, thiếu thức ăn….

II Quan hệ khác loài :

Ngoài quan hệ cùng loài ra thì còn có quan hệ khác loài

Quan hệ khác loài có thể là hỗ trợ hoặc đối địch nhau cá

mối quan hệ khác loài ấy có thể tóm tắt theo sơ đồ sau:

o

Trang 7

Quan hệ khác loài

Cộng sinh Hội sinh Cạnh tranh

Sinh vật ăn sinh vật khác

Kí sinh, nửa kí sinh

Trang 8

CỘNG SINH Cộng sinh là sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Quan hệ

cộng sinh

giữa hai loài

thực vật

Ở địa y , các sợi nấm hút nước và muối khoáng

từ môi trường cung cấp cho tảo Tảo hấp thu nước, Muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời Tổng hợp nên chất hữu cơ, nấm và tảo đều

sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp.

Hai loài cùng có lợi

Quan hệ

cộng sinh

giữa động

vật và thực

vật

Mối quan hệ giữa kiến và cây keo, loài cây bụi đầy gai này

Đã trở nên thành nguồn cung cấp thức ăn, và nơi trú ẩn Cho những chú kiến, còn kiến thì bảo vệ cây khỏi những

Động vật muốn ăn lá cây

Trang 9

HỘI SINH Là sự hợp tác giữa hai loài sinh vật Trong đó một bên có lợi

Còn bên kia không có lợi và cũng không có hại

Cho ví dụ

Ví dụ: Cá ép bám

Vào rùa biển, nhờ

Đó cá được đưa đi

xa

Trang 10

CẠNH TRANH Các sinh vật khác loài tranh giành nhau thức ăn, nơi ở

Và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài

Kìm hãm sự phát triển của nhau

Cho ví

dụ

-Cỏ dại phát triển

Năng xuất lúa giảm

- Dê và bò cùng ăn

cỏ trên một cánh

đồng

Trang 11

KÝ SINH VÀ

NỬA KÝ SINH

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác lấy chất

Dinh dưỡng, Máu… từ sinh vật đó

Cho

ví dụ

-Sán ký sinh trong ruột người, giun đũa ký sinh trong ruột người

- Rận và bét sống bám và hút máu trên da trâu bò

Trang 12

Sinh vật ăn

sinh vật khác

Gồm các trường hợp động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt

Con mồi, động vật bắt sâu bọ …

Cho

ví dụ Động vật ăn thực vật Động vật ăn thịt con mồi Thực vật bắt sâu bọ

Sự khác nhau chủ

yếu giữa quan hệ hỗ

trợ và quan hệ đối

địch của các sinh

vật khác loài là gì?

hại cho sinh vật

có lợi, còn bên kia bị hại

Trang 13

III KẾT LUẬN:

Trong tự nhiên, thường không có sinh vật nào sống tách

biệt với các sinh vật khác thông qua các mối quan hệ

cùng loài và khác loài, các sinh vật luôn hỗ trợ hoặc cạnh tranh lẫn nhau Đó là một quy luật tự nhiên đảm bảo sự

cân bằng sinh thái để loài có thể tồn tại được

Trang 14

IV CỦNG CỐ

Hãy sắp xếp các quan hệ giữa các sinh vật tương ứng với

từng mối quan hệ khác loài vào bảng dưới đây

Các mối quan hệ

khác loài Trả lời Các quan hệ giữa các sinh vật

1 cộng sinh

2 Hội sinh

3 Cạnh tranh

4 Ký sinh

5 Sinh vật ăn sinh

vật khác

1………

2………

3………

4………

5………

a) Vi khuẩn sống trong nốt sần rễ cây họ Đậu b) Trâu và bò cùng sống trên một đồng cỏ c) Giun đũa sống trong ruột người

d) Cá ép bám vào rùa biển để được đưa đi xa e) Cây nắp ấm bắt côn trùng

g)Trong một ruộng lúa , khi cỏ dại phát triển,

năng suất lúa giảm h) Số lượng hươu, nai bị số lượng hổ cùng

sống ( trong một khu rừng khống chế i) Địa y sống bám trên cây

k) Rận, bét sống bám trên da bò

a d b,g

i, k

e, h

Trang 15

CHÀO TẠM BIỆT CÁC THẦY

CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	3,14 MB