luận văn khoa kế toán thương mại Kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC

Nhận thức được vai trò của công tác kế toán bán hàng, kết hợp với các kiếnthức đã được học trên nhà trường và cộng với thời gian thực tập tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC, em

TÓM LƯỢC

Nền kinh tế nước ta từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa đã có nhiều sự biến đổi sâu sắc, nó đã tác động mạnh mẽ đến tìnhhình kinh tế xã hội của đất nước Trong điều kiện đó, các doanh nghiệp thương mại

ra đời ngày càng nhiều và điều này tất yếu sẽ đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải tự xâydựng được những chiến lược kinh doanh cho riêng mình để có thể tăng được khảnăng cạnh tranh cũng như thúc đẩy quá trình tiêu thụ hàng hóa Mặt khác, đối vớicác doanh nghiệp thương mại thì hoạt động kinh doanh cũng chính là hoạt động bánhàng Muốn tồn tại và phát triển thì các doanh nghiệp phải nhận thức rõ được tầmquan trọng của công tác bán hàng, bởi nó trực tiếp quyết định đến kết quả kinhdoanh của doanh nghiệp Bên cạnh đó, công tác bán hàng muốn đạt hiệu quả cao thìcần phải có một bộ máy hỗ trợ đắc lực, đó là bộ máy kế toán trong doanh nghiệp vàđặc biệt là kế toán bán hàng

Nhận thức được vai trò của công tác kế toán bán hàng, kết hợp với các kiếnthức đã được học trên nhà trường và cộng với thời gian thực tập tại công ty TNHH

sản xuất và thương mại CMC, em đã lực chọn đề tài: “Kế toán bán mặt hàng máy

vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC” cho bài khóa luận tốt

nghiệp của mình

- Về mặt lí luận, bài khóa luận đã làm rõ được những vấn đề cơ bản về kếtoán bán hàng theo các qui định về chế độ và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiệnhành

- Về mặt thực tiễn, bài khóa luận đã phản ánh được thực trạng kế toán bánmặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC

Trên cơ sở đó, khóa luận đã đưa ra được những ưu điểm cũng như những hạnchế còn tồn tại trong công ty để từ đó đề ra những giải pháp có tính khả thi, phù hợpvới đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty ở hiện tại cũng như trong tương lai

LỜI CẢM ƠN

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến toàn thể các thầy cô trường đại học ThươngMại, đặc biệt là các thầy cô trong khoa Kế Toán Kiểm Toán đã tận tình giảng dạycho em những kiến thức quí giá trong suốt những năm học qua, giúp em có thểtrang bị cho mình một vốn kiến thức tương đối đầy đủ để có thể tiếp cập với thực tế

Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Phạm Thị Thu Thủy, người đã tận tìnhgiúp đỡ và giúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này

Em cũng xin kính gửi đến ban giám đốc công ty TNHH sản xuất và thươngmại CMC cũng như các anh chị trong phòng kế toán lời cảm ơn chân thành nhất.Nhờ sự hướng dẫn, chỉ bảo của các anh chị đã tạo điều kiện giúp em có thể hoànthành bài viết này

Qua một thời gian được thực tập tại công ty TNHH sản xuất và thương mạiCMC, em đã có thêm những kiến thức thực tế để có thể củng cố cũng như trao dồithêm kiến thức lí thuyết của mình Tuy nhiên, do hạn chế về thời gian cũng nhưtrình độ chuyên môn nên bài viết không tránh khỏi những sai sót Vì vậy, em rấtmong nhận được sự đóng góp, bổ sung ý kiến của các thầy cô để hoàn thiện tínhkhoa học cũng như thực tiễn của bài khóa luận này

MỤC LỤC

TÓM LƯỢC i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG BIẺU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ v

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài 2

5 Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp 3

CHƯƠNG I: CƠ SỞ VỀ LÍ LUẬN KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 4

1.1 Các khái niệm cơ bản và yêu cầu quản lí, nhiệm vụ của kế toán bán hàng 4

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 4

1.1.2 Đặc điểm, yêu cầu quản lí, nhiệm vụ của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại 5

1.2 Nội dung nghiên cứu kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại .10 1.2.1 Qui định về kế toán bán hàng trong doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán doanh nghiệp Việt Nam 10

1.2.2 Kế toán bán hàng trong DNTM theo thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014 14

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN MẶT HÀNG MÁY VI TÍNH TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI CMC 20

2.1 Tổng quan tình hình và ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC 20

2.1.1 Tổng quan về công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC 20

2.1.2.Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến công tác kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC 26

2.2 Thực trạng công tác kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản

xuất và thương mại CMC 28

2.2.1.Đặc điểm nghiệp vụ bán mặt hàng máy vi tính tại công ty 28

2.2.2 Thực trạng kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC 32

CHƯƠNG III: CÁC KẾT LUẬN NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN MẶT HÀNG MÁY VI TÍNH TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI 39

3.1 Các kết luận nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC 39

3.1.1 Các kết quả đã đạt được 39

3.1.2 Những mặt hạn chế, tồn tại, nguyên nhân 41

3.2 Các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán mặt hàng máy tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC 43

3.2.1.Hoàn thiện chứng từ ban đầu 43

3.2.2.Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán 44

3.2.3.Hoàn thiện phương thức bán mặt hàng máy tính 44

3.2.4.Hoàn thiện kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho 46

3.2.5.Hoàn thiện kế toán trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi 47

3.3 Điều kiện thực hiện các giải pháp 49

KẾT LUẬN 51 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG BIẺU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Phụ lục 01 Tổng hợp kết quả điều tra

Phụ lục 1.1 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán buôn

Phụ lục 1.2 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán buôn vận chuyển thẳng

Phụ lục 1.3 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán buôn theo phương thức gửi hàngPhụ lục 1.4 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán nghiệp vụ bán lẻ

Phụ lục 1.5 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán ở đơn vị giao đại lí

Phụ lục 1.6 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán ở bên nhận đại lí

Phụ lục 1.7 Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán hàng trả góp

Phụ lục 2.1 Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán trên máy vi tính

Phụ lục 3.3 Sổ chi tiết thanh toán với người mua

Phụ lục 3.4 Bảng tổng hợp công nợ phải thu của khách hàng cuối niên độ

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt

DN Doanh nghiệp

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Với cơ chế kinh tế thị trường như hiện nay thì sự cạnh tranh giữa các doanhnghiệp ngày càng trở nên gay gắt Vì vậy, để tồn tại và phát triển thì các doanhnghiệp cần phải có những chiến lược kinh doanh thiết thực phù hợp với hoàn cảnhkhách quan của thế giới, của đất nước cũng như của chính bản thân doanh nghiệp.Trong đó, chiến lược mũi nhọn, có ý nghĩa sống còn đối với mọi doanh nghiệp đó làtập trung vào hoạt động bán hàng Bởi lẽ, chỉ khi bán được nhiều hàng, thu đượcnhiều tiền thì doanh nghiệp mới có thể bù đắp được các chi phí đã bỏ ra và hìnhthành nên lợi nhuận, từ đó doanh nghiệp mới có điều kiện để thực hiện các mụctiêu, chiến lược đã đề ra cũng như thúc đẩy quá trình tái sản xuất xã hội mở rộng.Mặt khác, công tác bán hàng muốn đạt hiệu quả cao thì cần phải có một bộ máy hỗtrợ đắc lực, đó là bộ máy kế toán trong doanh nghiệp và đặc biệt là kế toán bánhàng Vì vậy mà kế toán nói chung và kế toán bán hàng nói riêng đóng vai trò quantrọng trong công tác quản lí doanh nghiệp giúp cho nhà quản trị của doanh nghiệpnắm được tình hình tiêu thụ sản phẩm một cách chính xác, kịp thời và đầy đủ để từ

đó đưa ra những biện pháp kinh doanh phù hợp

Qua quá trình thực tập tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC, emnhận thấy kế toán trong công ty nói chung và kế toán bán mặt hàng máy vi tính nóiriêng, nhìn chung đã thực hiện theo đúng chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán hiệnhành Hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách là tương đối phù hợp với hoạt độngkinh doanh của công ty, song do công ty kinh doanh khá đa dạng các loại về mặthàng máy vi tính nên việc hạch toán, theo dõi bán hàng của mặt hàng này vẫn cònnhiều hạn chế Và những hạn chế đó phần nào đã gây khó khăn cho công tác kế toán

và làm cho những thông tin đưa ra chưa thực sự chính xác, làm ảnh hưởng đến kếtquả kinh doanh của công ty Vì vậy, việc hoàn thiện công tác kế toán bán mặt hàngmáy vi tính tại công ty là thực sự cần thiết để giúp cho công ty nắm bắt được kịpthời những thông tin phục vụ cho quyết định quản lí nhằm nâng cao hiệu quả kinhdoanh và đây chính là yếu tố mang tính cấp thiết được đặt lên hàng đầu

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của vấn đề, xuất phát từ tính cấpthiết của kế toán bán hàng, những lí luận đã được nghiên cứu và thực trạng kế toánbán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC, em xin

đi sâu vào nghiên cứu đề tài cho khóa luận tốt nghiệp của mình: “Kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC”.

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn về công tác kế toán bán mặt hàngmáy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC rút ra được những ưuđiểm cần phát huy cũng như những hạn chế còn tồn tại để từ đó đề xuất những giảipháp khắc phục nhằm giúp cho công tác kế toán bán hàng nói chung và bán mặthàng máy vi tính nói riêng tại công ty thực sự trở thành công cụ quản lí tài chínhhiệu quả

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty

TNHH sản xuất và thương mại CMC

3.2 Phạm vi nghiên cứu

+ Không gian thực hiện: Tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC + Địa chỉ: Tầng 12, tòa nhà CMC, phố Duy Tân, Cầu Giấy, Hà Nội.

+ Thời gian: Số liệu được minh họa cho đề tài lấy từ tháng 02 năm 2015.

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Trong quá trình thực hiện đề tài, để tìm hiểu và nghiên cứu về công tác kế toánbán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC, em đã

sử dụng một số phương pháp chủ yếu như sau:

 Phương pháp điều tra

+ Đối tượng: Giám đốc, kế toán trưởng, trưởng phòng kinh doanh và kế toánbán hàng

+ Mục đích: Tìm hiểu về đặc điểm hoạt động, tổ chức bộ máy quản lí của công

ty, tổ chức công tác kế toán bán mặt hàng máy vi tính trong công ty

+ Nội dung: Đưa ra phiếu điều tra dưới hình thức trả lời các câu hỏi cácphương thức bán hàng, chính sách bán hàng, tổ chức công tác kế toán bán mặt hàngmáy vi tính Với các câu hỏi dạng như phương thức bán hàng của công ty là gì?Công ty hiện nay đang sử dụng phần mềm kế toán nào?

+ Thời gian tiến hành : Lúc 14h ngày 17/01/2015

+ Kết quả: Số phiếu được phát ra bằng số phiếu thu về là 3 phiếu Sau đó, tiếnhành tổng hợp kết quả thu thập được để mô tả về đặc điểm hoạt động kinh doanh,công tác tổ chức kế toán cũng như các vấn đề có liên quan đến các chính sách bánhàng tại công ty

Tổng hợp kết quả điều tra (phụ lục 01).

 Phương pháp phỏng vấn:

+ Đối tượng phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp giám đốc và kế toán trưởng.+ Mục đích phỏng vấn: Tìm hiểu rõ hơn về công tác kế toán bán hàng nóichung và công tác kế toán bán mặt hàng máy vi tính nói riêng

+ Nội dung phỏng vấn: Đưa ra các câu hỏi về phương thức bán hàng, phươngthức thanh toán cũng như chính sách bán hàng mà công ty đang áp dụng đặc biệt làvới mặt hàng máy vi tính

+ Kết quả: Thu thập được các thông tin về đặc điểm kế toán bán mặt hàng máy

vi tính, đối tượng khách hàng mà công ty hướng tới, những dự kiến về việc mởthêm các chi nhánh, các chính sách bán hàng của công ty

 Phương pháp thống kê, phân tích

Dựa trên các số liệu đã thu được từ các phương pháp trên để tiến hành đánhgiá tình hình công tác kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty Qua đó, nêu lên

được những ưu điểm cần phát huy cũng như những hạn chế còn tồn tại cần khắcphục trong các chính sách của công ty.

5 Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp

Nội dung của khóa luận tốt nghiệp bao gồm 3 chương :

Chương I: Cơ sở lí luận về kế toán bán hàng trong doanh nghiệp.

Chương II: Thực trạng về công tác kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công

ty TNHH sản xuất và thương mai CMC.

Chương III: Các kết luận nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC.

CHƯƠNG I: CƠ SỞ VỀ LÍ LUẬN KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRONG DOANH

NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1 Các khái niệm cơ bản và yêu cầu quản lí, nhiệm vụ của kế toán bán hàng.

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

Để đi sâu vào nghiên cứu và hiểu được bản chất của công tác kế toán bánhàng, trước hết ta cần tìm hiểu một số thuật ngữ được sử dụng thường xuyên trongquá trình bán hàng như sau:

- “Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của mộtdoanh nghiệp thương mại, nó chính là quá trình chuyển giao quyền sở hữu về hànghóa từ tay người bán sang tay người mua để nhận quyền sở hữu về tiền tệ hoặc

quyền được đòi tiền ở người mua” (7, Trang 29).

- “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong

kì kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanhnghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản góp vốn của cổ

đông hoặc chủ sở hữu” (1, Đoạn 2).

- “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ doanh thu bán hàng vàcung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong kì bao gồm:

+ Doanh thu bán buôn là doanh thu của khối lượng sản phẩm, hàng hóa báncho cơ quan đơn vị khác nhằm mục đích để tiếp tục chuyển bán hoặc gia công sảnxuất

+ Doanh thu bán lẻ là doanh thu của khối lượng sản phẩm, hàng hóa bán cho

cơ quan, đơn vị khác hay cá nhân nhằm mục đích để tiêu dùng

+ Doanh thu gửi bán đại lí là doanh thu của khối lượng hàng gửi bán đại lí

theo hợp đồng kí kết” (8, Trang 290).

-“ Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ là chỉ tiêu này phản ánh

số doanh thu bán hàng, thành phẩm và cung cấp dịch vụ đã trừ các khoản giảm trừ(chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán ) trong kì báo cáo, làm căn cứ tính kết

quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp” (8, Trang 320).

- “Giá vốn hàng bán là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh trị giá thực tế của sản

phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư đã tiêu thụ trong kì” (8, Trang 250).

- Các khoản giảm trừ doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14+ “Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho

khách hàng mua hàng với khối lượng lớn” (2, Đoạn 3).

+ “Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém

phẩm, sai qui cách hoặc lạc hậu thị hiếu” (2, Đoạn 3).

+ “Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu

thụ nhưng bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán” (2, Đoạn 3).

+ “Chiết khấu thanh toán là khoản tiền người bán giảm trừ cho người mua do

người mua thanh toán tiền hàng trước thời hạn theo hợp đồng” (2, Đoạn 3).

1.1.2 Đặc điểm, yêu cầu quản lí, nhiệm vụ của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

1.1.2.1 Đặc điểm nghiệp vụ bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

a Các phương thức bán hàng

Trong các doanh nghiệp thương mại, việc tiêu thụ hàng hóa có thể được thựchiện theo các phương thức sau:

 Phương thức bán buôn hàng hóa

Bán buôn hàng hóa là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, cácdoanh nghiệp sản xuất để thực hiện bán ra hoặc để gia công chế biến rồi bán

Đặc điểm của hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưuthông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng, do vậy giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóachưa được thực hiện Hàng thường được bán theo lô hàng hoặc bán với số lượnglớn, giá bán biến động tùy thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanhtoán Trong bán buôn hàng hóa, thường bao gồm hai hình thức sau:

 Phương thức bán buôn hàng hóa qua kho

Bán buôn hàng hóa qua kho là phương thức bán buôn hàng hóa mà trong đóhàng bán phải được xuất ra từ kho bảo quản của doanh nghiệp Trong phương thứcnày có hai hình thức:

+ Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp tại kho: Theo hình thức này,khách hàng cử người mang giấy ủy nhiệm đến kho của doanh nghiệp trực tiếp nhận hàng

và áp tải hàng về Sau khi giao nhận hàng hóa, đại diện bên mua kí nhận đã đủ hàng vàochứng từ bán hàng của bên bán đồng thời trả tiền ngay hoặc kí nhận nợ

+ Bán buôn qua kho theo hình thức gửi hàng: Bên bán căn cứ vào hợp đồngkinh tế đã kí kết hoặc theo đơn đặt hàng của người mua xuất kho gửi hàng chongười mua bằng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài Chi phí vận chuyểngửi hàng bán có thể do bên bán chịu hoặc có thể do bên mua chịu tùy theo hợp đồngkinh tế đã kí kết Hàng gửi đi bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp đến khinào bên mua nhận được hàng, chứng từ và chấp nhận thanh toán thì quyền sở hữuhàng hóa mới được chuyển giao từ người bán sang người mua

 Phương thức bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng

Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng là phương thức bán buôn hàng hóa màtrong đó hàng hóa bán ra khi mua từ nhà cung cấp không đem về nhập kho củadoanh nghiệp mà giao bán ngay hoặc chuyển bán ngay cho khách hàng Phươngthức này có thể được thực hiện theo các hình thức sau:

+ Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp (Hình thứcgiao tay ba): Doanh nghiệp thương mại bán buôn sau khi nhận hàng từ nhà cung cấpcủa mình thì giao bán trực tiếp cho khách hàng tại địa điểm do hai bên thỏa thuận

Sau khi giao hàng hóa cho khách hàng thì đại diện bên mua sẽ kí vào chứng từ bánhàng và quyền sở hữu hàng hóa đã được chuyển cho khách hàng, hàng hóa đượcxác định là tiêu thụ.

+ Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức gửi hàng: Theo hình thức này,doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phương tiện vậntải của mình hoặc thuê ngoài để vận chuyển hàng đến giao cho bên mua ở địa điểm

đã được thỏa thuận Hàng hóa chuyển bán trong trường hợp này vẫn thuộc quyền sởhữu của doanh nghiệp Khi nhận được tiền bên mua thanh toán hoặc lấy được giấybáo của bên mua đã nhận được hàng và chấp nhận thanh hóa thì hàng hóa được xácđịnh là tiêu thụ

 Phương thức bán lẻ hàng hóa

Bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặccác tổ chức kinh tế, các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nộibộ

Bán hàng theo phương thức này có đặc điểm là hàng hóa đã ra khỏi lĩnh vựclưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng Giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa đãđược thực hiện Bán lẻ thường bán đơn chiếc hoặc với số lượng nhỏ, giá bán thường

ổn định Phương thức bán lẻ có các hình thức sau:

 Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung

Là hình thức bán hàng mà trong đó việc thu tiền ở người mua và giao hàngcho người mua tách rời nhau Theo hình thức này, mỗi quầy hàng có một nhân viênthu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách rồi viết hóa đơn, tích kê giao cho kháchhàng để họ đến nhận hàng ở quầy hàng do mậu dịch viên bán hàng giao

Hết ca hoặc ngày bán hàng thì mậu dịch viên căn cứ vào hóa đơn, tích kê giaohàng cho khách và kết quả kiểm kê hàng tồn quầy, xác định số lượng hàng đã bántrong ngày, trong ca làm cơ sở cho lập báo cáo bán hàng Nhân viên thu tiền làmgiấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quĩ Do có sự tách rời về việc mua và thanh toán

lợi cho việc quản lí và phân bổ trách nhiệm đến từng cá nhân cụ thể Tuy nhiên nólại gây phiền hà cho khách hàng về thời gian thủ tục nên hình thức này chủ yếu chỉđược áp dụng trong việc bán những mặt hàng có giá trị cao.

 Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp

Theo hình thức này, nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách hàng vàgiao cho khách hàng Cuối ngày hoặc cuối ca bán hàng thì mậu dịch viên phải kiểm

kê hàng hóa tồn quầy, xác định số lượng hàng đã bán trong ca, trong ngày để lậpbáo cáo bán hàng đồng thời lập giấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quĩ

Hình thức này khá phổ biến vì nó tiết kiệm được thời gian mua hàng củakhách hàng đồng thời tiết kiệm được lao động tại quầy hàng

 Hình thức bán hàng tự phục vụ

Theo hình thức này, khách hàng sẽ tự chọn những hàng hóa mà mình cần sau

đó đem đến bộ phận thu tiền để thanh toán tiền hàng, nhân viên thu tiền sẽ tiến hànhthu tiền và lập hóa đơn bán hàng

 Hình thức bán hàng trả góp

Theo hình thức này, người mua được trả tiền mua hàng thành nhiều lần trongmột thời gian nhất định và người mua phải trả cho doanh nghiệp bán hàng một sốtiền lớn hơn giá bán trả tiền ngay một lần

 Phương thức bán hàng đại lí

Là phương thức bán hàng mà trong đó doanh nghiệp thương mại giao hàngcho cơ sở nhận bán đại lí, kí gửi để các cơ sở này trực tiếp bán hàng Sau khi bánđược hàng, cơ sở đại lí thanh toán tiền hàng cho doanh nghiệp và được hưởng mộtkhoản tiền được gọi là hoa hồng đại lí Số hàng chuyển giao cho các cơ sở đại lí vẫnthuộc quyền sở hữu của các doanh nghiệp cho đến khi nào cơ sở đại lí thanh toántiền bán hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì nghiệp vụ bán hàng mới hoàn thành

b Các phương thức thanh toán

Sau khi giao hàng cho bên mua và được chấp nhận thanh toán thì bên bán cóthể nhận tiền hàng theo nhiều phương thức khác nhau tùy nhiệm vào sự tín nhiệm,thỏa thuận giữa hai bên mà lựa chọn phương thức thanh toán cho phù hợp Hiệnnay, các doanh nghiệp thương mại thường áp dụng các phương thức thanh toán sau:

 Phương thức thanh toán trực tiếp

Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền tệ sẽ được chuyển từngười mua sang người bán ngay sau khi quyền sở hữu hàng hóa bị chuyển giao.Thanh toán trực tiếp có thể bằng tiền mặt, ngân phiếu, séc hoặc có thể bằng hànghóa (nếu bán theo phương thức hàng đổi hàng) Ở hình thức này, sự vận động củahàng hóa gắn liền với sự vận động của tiền tệ

 Phương thức thanh toán trả chậm

Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền tệ sẽ được chuyển giaosau một thời gian so với thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa, do đó hình thànhkhoản công nợ phải thu của khách hàng Nợ phải thu cần được hạch toán quản lí chitiết cho từng đối tượng phải thu và ghi chép theo từng lần thanh toán Ở hình thứcnày sự vận động của hàng hóa và tiền tệ có khoảng cách về không gian và thời gian

1.1.2.2 Yêu cầu quản lí của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

Nghiệp vụ bán hàng, tiêu thụ hàng hóa liên quan đến từng khách hàng, từngphương thức thanh toán và từng mặt hàng nhất định Do đó, quản lí nghiệp vụ bánhàng cần đáp ứng các yêu cầu sau:

+ Quản lí sự vận động của từng mặt hàng trong quá trình nhập – xuất – tồnkho cả về số lượng, chất lượng và giá trị hàng hóa

+ Quản lí doanh thu hàng hóa: Đây là cơ sở quan trọng để xác định nghĩa vụcủa doanh nghiệp đối với nhà nước, đồng thời là cơ sở để xác định chính xác kếtquả kinh doanh của doanh nghiệp

+ Quản lí tình hình thu hồi tiền, tình hình công nợ và thanh toán công nợ phảithu của người mua Kế toán phải theo dõi chặt chẽ thời hạn thanh toán tiền hàng đểkịp thời thu tiền ngay khi đến hạn để tránh bị chiếm dụng vốn kinh doanh

+ Phải quản lí giá vốn của hàng hóa đã tiêu thụ, đây cũng là cơ sở để xác địnhkết quả bán hàng

1.1.2.3 Nhiệm vụ kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

Kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại thì cần thực hiện tốt cácnhiệm vụ sau:

+ Ghi chép, phản ánh kịp thời đầy đủ và chính xác tình hình bán hàng của DNtrong kì cả về số lượng và giá trị hàng bán trên tổng số và trên từng mặt hàng, từngđịa điểm, từng theo phương thức bán hàng

+ Tính toán chính xác tổng giá thanh toán của hàng bán ra bao gồm doanh thubán hàng, thuế VAT đầu ra của từng mặt hàng…

+ Xác định chính xác giá mua thực tế của lượng hàng tiêu thụ đồng thời phân

bổ chi phí mua hàng một cách hợp lí để tính chính xác được nguyên giá của từngmặt hàng

+ Kiểm tra, đôn đốc tình hình thu hồi và quản lí tiền hàng, tình hình công nợ + Cung cấp thông tin cần thiết về tình hình bán hàng cho các nhà quản trị của

DN để có những chỉ đạo, những chính sách kịp thời, đúng đắn

+ Tham mưu cho lãnh đạo của DN về những biện pháp nhằm nâng cao hiệuquả của quá trình bán hàng

1.2 Nội dung nghiên cứu kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

1.2.1 Qui định về kế toán bán hàng trong doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán doanh nghiệp Việt Nam

1.2.1.1 Chuẩn mực kế toán số 01 “Chuẩn mực chung”

Chuẩn mực kế toán số 01 nêu lên những nguyên tắc kế toán cơ bản trong đó

kế toán bán hàng trong doanh nghiệp bị chi phối bởi các nguyên tắc kế toán nhưsau:

+ Cơ sở dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên quan

đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải được ghi sổ

kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu hoặc thực

tế chi tiền hoặc tương đương tiền Báo cáo tài chính lập trên cơ sở dồn tích phản ánhtình hình tài chính của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại và tương lai

+ Giá gốc: Tài sản nói chung và mặt hàng máy vi tính nói riêng phải được ghi

nhận theo giá gốc Giá gốc của tài sản được tính theo số tiền hoặc tương đương tiền

đã trả, phải trả hoặc tính theo giá trị hợp lí của tài sản đó vào thời điểm tài sản đượcghi nhận Giá gốc của mặt hàng máy tính không được thay đổi trừ khi có qui địnhkhác trong chuẩn mực kế toán cụ thể

+ Phù hợp: Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải phù hợp với nhau Khi ghi

nhận một khoản doanh thu từ việc bán máy vi tính thì phải ghi nhận một khoản chiphí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra khoản doanh thu đó Chi phí tương ứngvới doanh thu bao gồm chi phí của kì tạo ra doanh thu và chi phí của các kì trướchoặc chi phí phải trả nhưng liên quan đến doanh thu của kì đó Nguyên tắc liên quanđến việc phản ánh doanh thu, chi phí phải ghi nhận cùng lúc để cung cấp cho người

sử dụng thông tin có cái nhìn chính xác hơn về tình hình bán hàng

+ Nhất quán: Các chính sách và phương pháp kế toán mà doanh nghiệp đã lựa

chọn phải được áp dụng thống nhất ít nhất là trong một kì kế toán năm Với kế toánbán hàng cũng vậy, khi đã chọn phương pháp nào thì kế toán phải áp dụng thốngnhất trong các kì kế toán, bởi lẽ, mỗi phương pháp sẽ cho một kết quả khác nhau

+ Thận trọng: Công ty kinh doanh nhiều mặt hàng nên đối với kế toán bán

hàng luôn phải xem xét, cân nhắc, phải có những phán đoán cần thiết để thiết lậpcác ước tính kế toán trong điều kiện không chắc chắn Nguyên tắc thận trọng đòihỏi:

- Phải lập các khoản dự phòng nhưng không lập quá lớn;

- Không đánh giá cao hơn giá trị của các tài sản và các khoản thu nhập;

- Không đánh giá thấp hơn giá trị của các khoản nợ phải trả và chi phí;

- Doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn vềkhả năng thu được lợi ích kinh tế còn chi phí phải được ghi nhận khi có bằng chứng

về khả năng phát sinh chi phí

1.2.1.2 Chuẩn mực kế toán số 02 “Hàng tồn kho”

Chuẩn mực kế toán số 02 nêu lên các nguyên tắc và phương pháp kế toán hàngtồn kho trong đó để tính giá trị hàng tồn kho thì kế toán bán hàng trong doanhnghiệp thương mại có thể áp dụng một trong số những phương pháp sau:

+ Phương pháp tính theo giá đích danh

Theo phương pháp này doanh nghiệp phải biết được các đơn vị hàng hóa tồnkho và xuất bán thuộc những lần mua nào và dùng đơn giá của những lần mua đó đểxác định trị giá của hàng tồn kho cuối kì Giả thiết rằng đối một số doanh nghiệp màđơn giá hàng hóa rất lớn như các loại vàng, bạc…mà có thể nhận diện từng nhómhoặc từng loại theo từng lần nhập kho và giá thực tế và nó lớn thì có thể dùngphương pháp này Giá thực tế vật liệu, hàng hóa nhập kho được căn cứ vào đơn giáthực tế hàng hóa vật liệu nhập kho theo từng lô hàng, từng lần nhập với số lượngxuất kho theo từng lần

Phương pháp này có ưu điểm là tạo thuận lợi cho kế toán trong việc tính giáhàng hóa và là phương pháp cho kết quả chính xác nhất vì chi phí thực tế phù hợpvới doanh thu thực tế nên giá trị hàng tồn kho được đánh giá đúng theo giá trị thực

tế của nó Bên cạnh đó, nhược điểm của nó là chỉ phù hợp với các doanh nghiệpkinh doanh ít mặt hàng, ít chủng loại hàng hóa, có thể phân biệt, chia tách ra thànhnhiều thức riêng rẽ

+Phương pháp bình quân gia quyền

Theo phương pháp này giá trị của từng loại hàng tồn kho được tính theo giá trịtrung bình của từng loại hàng tồn kho tương tự đầu kì và giá trị từng loại hàng tồnkho được mua hoặc sản xuất trong kì Giá trị trung bình có thể được tính theo thời

kì hoặc vào mỗi khi nhập lô hàng về, phụ thuộc vào tình hình của doanh nghiệp

Khi áp dụng phương pháp này, kế toán căn cứ vào đơn giá mua bình quân củatừng loại hàng hóa trong một kì để xác định giá trị thực tế của hàng xuất kho cũngnhư là giá trị thực tế của hàng tồn kho

Đơn giá bình quân cho một sản phẩm có thể xác định theo giá thực tế bìnhquân cả kì dự trữ

Đơn giá mua bình quân trong kì =

Giá hàng thực tế hàng xuất bán = Số lượng hàng hóa xuất bán × Đơn giá bình quân

Sau đó, xác định giá trị hàng tồn kho cuối kì theo công thức:

Trị giá hàng tồn kho cuối kì = Số lượng hàng hóa tồn kho × Đơn giá mua bìnhquân

Khi sử dụng phương pháp này trị giá của hàng tồn kho cuối kì chịu ảnh hưởngbởi giá của hàng tồn kho đầu kì và giá mua của hàng hóa trong kì Như vậy, phươngpháp này có xu hướng che giấu sự biến động của giá

Giá thực tế hàng hóa (tồn đầu kì+nhập trong kì)

Khối lượng thực tế hàng hóa (tồn đầu kì+nhập trong kì)

+ Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO)

Phương pháp này áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho được mua trướchoặc được sản xuất trước sẽ được xuất bán và sử dụng trước, hàng tồn kho còn lạicuối kì là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kì Do vậy, giátrị hàng xuất kho được tính theo giá trị của lô hàng nhập kho ở thời đầu kì hoặc gầnđầu kì, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểmcuối kì hoặc gần cuối kì còn tồn kho Ưu điểm của phương pháp này là hàng tồnkho phản ánh trên bảng cân đối kế toán được đánh giá sát với giá thực tế tại thờiđiểm lập báo cáo nhưng nhược điểm là phương pháp này sẽ làm cho doanh thu hiệntại không phù hợp với những khoản chi hiện tại

+ Phương pháp nhập sau, xuất trước (LIFO)

Phương pháp này được áp dụng với giả định là hàng tồn kho được mua sau thuxuất trước và hàng tồn kho còn lại cuối kì là hàng tồn kho được mua trước đó Theophương pháp này thì giá trị hàng xuất được tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặcgần sau cùng, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho đầu kìhoặc gần đầu kì còn tồn kho Tức là hàng nào nhập sau cùng thì lấy giá của nó làmgiá xuất kho, nếu không đủ thì lấy lô hàng kế trước lô hàng sau cùng đó

1.2.1.3 Doanh thu và thu nhập (VAS 14)

Chuẩn mực này là qui định và hướng dẫn các nguyên tắc và phương pháp kế

toán doanh thu và thu nhập khác bao gồm: các loại doanh thu, thời điểm ghi nhận

doanh thu, phương pháp kế toán doanh thu và thu nhập khác làm cơ sở ghi sổ kếtoán và lập báo cáo tài chính

 Điều kiện ghi nhận doanh thu

Doanh thu bán hàng được ghi nhận chỉ khi giao dịch bán hàng đồng thời thỏamãn 5 điều kiện sau:

+ Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền

sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua

+ Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền nắm giữ hàng hóa như người sởhữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.

+Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn

+Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bánhàng

+ Xác định được các khoản chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng

+ Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụtương tự về bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịchtạo doanh thu

Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ kháckhông tương tự thì việc trao đổi đó được coi như một giao dịch tạo doanh thu.Trường hợp này doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lí của hàng hóa hoặc dịch

vụ nhận về, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặcthu thêm Khi không xác định được giá trị hợp lí của hàng hóa hoặc dịch vụ nhận về

thì doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lí của hàng hóa dịch vụ đem trao đổi,sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu thêm.

1.2.2 Kế toán bán hàng trong DNTM theo thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014

+ Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ

+ Bảng kê bán lẻ hàng hóa

+ Hóa đơn cước phí vận chuyển

+ Hóa đơn thuê kho, thuê bãi, thuê bốc dỡ hàng hóa trong quá trình bán hàng.+ Hợp đồng kinh tế với khách hàng

+ Phiếu thu, phiếu chi

+ Giấy báo nợ, báo có của ngân hàng…

1.2.2.2 Tài khoản sử dụng

Kế toán nghiệp vụ bán hàng trong doanh nghiệp thương mại sử dụng chủ yếucác tài khoản sau:

 Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”.

Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ củadoanh nghiệp trong kì Trong đó, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ

số tiền thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản

phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản phụ thu vàphí thu thêm ngoài giá vốn (nếu có).

 Tài khoản 521 “Các khoản giảm trừ doanh thu”

Tài khoản này gồm 3 tài khoản cấp 2 như sau:

+ Tài khoản 5211 “Chiết khấu thương mại”

Tài khoản này phản ánh khoản doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho kháchhàng mua hàng với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã ghitrên hợp đồng kinh tế

+ Tài khoản 5212 “Giảm giá hàng bán”

Tài khoản này dùng để phản ánh khoản giảm trừ cho người mua do toàn bộhay một phần sản phẩm, hàng hóa, kém phẩm chất hay không đúng qui cách theoqui định của hợp đồng kinh tế

+ Tài khoản 5213 “Hàng bán bị trả lại”

Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị khối lượng hàng bán đã xác định làtiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do các nguyên nhân như: viphạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị mất, kém phẩm chất

 Tài khoản 632 “Giá vốn hàng bán”

Tài khoản này dùng để phản ánh giá gốc của hàng hóa, dịch vụ đã tiêu thụtrong kì

 Tài khoản 157 “Hàng gửi bán”

Tài khoản này được dùng để phản ánh giá trị hàng hóa, thành phẩm chuyểnbán, gửi đại lí nhưng chưa xác định là tiêu thụ

 Tài khoản 131 “Phải thu khách hàng”

Tài khoản này phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán cáckhoản nợ phải thu của doanh nghiệp với khách hàng về tiền bán hàng hóa, thành

1.2.2.3 Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ chủ yếu

Kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại thường phát sinh một sốnghiệp vụ chủ yếu như sau:

 Trường hợp DN nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

 Bán buôn

- Bán buôn qua kho

+ Với hình thức xuất kho giao hàng trực tiếp cho khách hàng: Kế toán căn cứvào hóa đơn GTGT, phiếu thu, giấy báo có của ngân hàng để phản ánh doanh thubán hàng vào bên Có của TK 511 theo giá chưa thuế và thuế GTGT đầu ra vào bên

Có của TK 3331 (trong trường hợp DN tính thuế GTGT theo phương pháp khấutrừ), hoặc ghi nhận doanh thu là giá đã bao gồm thuế GTGT và không phản ánhthuế GTGT vào TK 3331 (trong trường hợp DN tính thuế GTGT theo phương pháptrực tiếp) Đồng thời, ghi tăng tiền tương ứng vào các TK 111, 112 hoặc TK 131nếu khách hàng nhận nợ Bên cạnh việc ghi nhận doanh thu thì kế toán cũng phảighi nhận giá vốn hàng bán bằng định khoản ghi tăng giá vốn vào bên Nợ TK 632,ghi giảm hàng tồn kho Có TK 156

+ Với hình thức xuất kho gửi hàng đi bán: Khi xuất kho hàng hóa gửi chokhách hàng, kế toán ghi giảm giá trị hàng tồn kho bằng định khoản ghi Có TK 156

và ghi tăng giá trị hàng gửi bán vào bên Nợ TK 157 Và khi hàng hóa đã xác định làtiêu thụ thì kế toán ghi nhận doanh thu tương tự như với hình thức xuất kho giaohàng trực tiếp cho khách hàng ở trên Khi đó, giá vốn được kết chuyển từ TK 157sang TK 632

Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán buôn theo phương thức giao hàng trực

tiếp cho khách (phụ lục 1.1)

-Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao tay ba: Hàng hóa không về

nhập kho khi mua mà được chuyển bán thẳng cho khách hàng Khi hàng hóa được

doanh thu tương tự như trên Tuy nhiên do hàng không về nhập kho nên sẽ khôngphản ánh trên TK 156 mà thay vào đó trị giá vốn của hàng bán sẽ được phản ánhthẳng vào TK 632, thuế GTGT được khấu trừ sẽ được phản ánh vào TK 133 đồngthời ghi tăng tiền hoặc khoản phải trả người bán.

Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán buôn theo hình thức giao tay ba (phụ lục 1.2)

Bán buôn theo hình thức gửi hàng: Khi DN mua hàng sau đó chuyển đi bán

thẳng thì trị giá hàng mua phản ánh vào TK 157, thuế GTGT được khấu trừ phảnánh vào bên Nợ TK 133, đồng thời ghi Có TK 111, 112, 331 Khi hàng hóa đượcxác định là tiêu thụ thì phản ánh doanh thu và giá vốn như bình thường

Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán bán buôn theo phương thức gửi hàng

( phụ lục 1.3)

Mọi chi phí phát sinh trong quá trình bán hàng nếu DN chịu thì phản ánh vàobên Nợ TK 641, thuế GTGT được khấu trừ phản ánh vào bên Nợ TK 133, đồng thờighi Có TK 111, 112, 331 Nếu DN chi hộ bên mua, thì kế toán sẽ phản ánh khoảnchi phí này vào bên Nợ TK 138 theo giá thanh toán đã có thuế GTGT đồng thời ghi

Có TK 111, 112, 331

 Bán lẻ

Khi bán lẻ hàng hóa, nếu khách yêu cầu hóa đơn bán hàng thì kế toán lập hóađơn GTGT, còn nếu không yêu cầu thì số hàng bán sẽ được theo dõi trên bảng kêbán lẻ Định kì, kế toán xác định số hàng bán được để ghi nhận doanh thu và giávốn như bình thường Trong trường hợp phát sinh thiếu tiền thì ghi Nợ TK1381(thiếu chưa rõ nguyên nhân) hoặc ghi Nợ TK 1388, 334, 111 (đã xác định nguyênnhân và xử lí), còn khi phát hiện thừa tiền thì số tiền thừa này sẽ được ghi vào bên

Có TK 3381 hoặc TK 711

Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán nghiệp vụ bán lẻ( phụ lục 1.4)

 Bán hàng đại lí

+ Đối với bên giao đại lí: Khi đơn vị giao hàng hóa cho bên nhận đại lí, kếtoán ghi tăng trị giá hàng gửi bán vào bên Nợ TK 157 và ghi giảm hàng hóa vào bên

Có TK 156 Khi hàng giao đại lí đã bán được, căn cứ vào bảng kê bán ra của hàng

đã bán do bên nhận đại lí gửi về, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng, ghi giảmhàng gửi bán tương tự như khi DN bán hàng thu tiền ngay Hoa hồng đại lí chưathuế được phản ánh vào TK 641 và tăng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ vào TK

133, đồng thời ghi vào bên Có TK 111, 112 khi trả tiền cho bên nhận đại lí

Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán ở đơn vị giao đại lí (Phụ lục 1.5)

+ Đối với bên nhận đại lí: Khi nhận hàng hóa gửi bán, kế toán ghi tăng giá trịhàng hóa nhận đại lí vào TK 003 Khi hàng hóa đã bán được, căn cứ vào hóa đơnGTGT hoặc hóa đơn bán hàng và các chứng từ có liên quan, kế toán phản ánh sốtiền bán đại lí phải trả cho bên giao đại lí tức là ghi nợ TK 111,112,131 và ghi có

TK 331 Định kì, xác định hoa hồng đại lí được hưởng vào doanh thu cung cấp dịch

vụ chưa thuế GTGT đồng thời ghi tăng thuế GTGT đầu ra phải nộp của hoa hồngđại lí vào TK 3331, số tiền này sẽ được trừ vào tiền hàng mà bên đại lí phải trả chobên giao đại lí

Sơ đồ khái quát quá trình hạch toán ở bên nhận đại lí (phụ lục 1.6)

 Khi bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp

Kế toán phản ánh doanh thu bán hàng theo giá bán trả tiền ngay chưa thuếGTGT vào TK 511, tăng thuế GTGT đầu ra phải nộp tức ghi có TK 3331 đồng thờighi có TK 3387 để thể hiện khoản lãi trả chậm mà DN được hưởng từng kì Cùngvới đó, kế toán sẽ ghi tăng tiền vào bên nợ TK 111, 112 khi khách hàng trả tiền lầnđầu và ghi có TK 131 tương ứng với số tiền mà khách còn nhận nợ

Sơ đồ khát quát quá trình hạch toán bán hàng trả góp (phụ lục 1.7 )

 Khi phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu

Kế toán ghi tăng khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảmgiá hàng bán và hàng bán bị trả lại vào bên nợ của TK 521, ghi giảm thuế GTGT

đầu ra vào nợ TK 3331, đồng thời ghi giảm tiền hoặc khoản phải thu của kháchhàng.

Cuối kì, kết chuyển các khoản giảm trừ doanh thu từ bên có TK 521 sang bên

nợ TK 511 để xác định doanh thu thuần

 Trường hợp DN nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

Kế toán hạch toán tương tự như trường hợp doanh nghiệp nộp thuế GTGTtheo phương pháp khấu trừ thuế như toàn bộ thuế GTGT đầu ra của hàng bán sẽđược cộng vào trong giá bán Như vậy, trị giá hàng bán trong phương pháp này làtổng thanh toán

+ Theo hình thức kế toán Nhật kí chung thì kế toán bán hàng sử dụng sổ Nhật

kí chung và các nhật kí thu tiền, nhật kí bán hàng, sổ cái các TK 511, 521, 521, 111,

112, 131…

-Sổ kế toán chi tiết: Sổ chi tiết doanh thu bán hàng, sổ chi tiết phải thu củakhách hàng, sổ chi tiết hàng hóa

1.2.2.5 Trình bày báo cáo tài chính

Theo qui định về chế độ và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành thì cácdoanh nghiệp thương mại dựa trên chuẩn mực kế toán số 21 “Trình bày báo cáo tàichính” để lập báo cáo tài chính cho doanh nghiệp mình

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN MẶT HÀNG MÁY VI TÍNH

TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI CMC

2.1 Tổng quan tình hình và ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến kế toán bán mặt hàng máy vi tính tại công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC.

2.1.1 Tổng quan về công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC

2.1.1.1 Sự hình thành và phát triển của công ty

- Tên công ty: CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI CMC

- Tên giao dịch bằng tiếng anh: CMC Production & Trading

- Địa chỉ: Trụ sở chính tại tầng 12, tòa nhà CMC, phố Duy Tân, Dịch Vọng

Hậu, Cầu Giấy, Hà Nội

- Điện thoại: 04.3782.2266 - Fax: 04.37833228

- Mã số thuế: 0105514041

- Ngày thành lập: 15/10/2007

- Người đại diện: Nguyễn Phước Hải

- Loại hình công ty: Công ty trách nhiệm hữu hạn

- Qui mô vốn điều lệ: 100.000.000.000 đồng ( Một trăm tỉ đồng)

 Ngành nghề kinh doanh của đơn vị:

- Sản xuất linh kiện điện tử, lắp ráp và mua bán phần mềm tin học

- Bán buôn máy vi tính, thiết bị ngoại vi và phần mềm

- Bán buôn thiết bị và linh kiện điện tử, viễn thông

- Dịch vụ lắp đặt, sữa chữa, bảo hành các sản phẩm công ty kinh doanh

- Kinh doanh các sản phẩm và linh kiện điện tử, tin học, thiết bị văn phòng,thiết bị bưu chính viễn thông và công nghệ thông tin.

- Kinh doanh điện thoại di động và các thiết bị viễn thông

 Quá trình hình thành và phát triển

Công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC là một trong những thành viêncủa tập đoàn công nghệ CMC, được thành lập vào tháng 10 năm 2007 với tên banđầu là công ty TNHH phân phối CMC (CMC Distribution) và đến tháng 4 năm

2012 được đổi tên thành công ty TNHH sản xuất và thương mại CMC(CMCP&T).Công ty được thành lập và hoạt động theo luật DN nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam Công ty được Sở kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp Giấy chứngnhận đăng ký kinh doanh số 0104001998 đăng kí lần đầu ngày 03/10/2007 và đăng

kí thay đổi lần thứ 8 theo số đăng kí doanh nghiệp 0105514041 ngày 05/03/2013.Giai đoạn 2008-2011, công ty chính thức ra mắt thương hiệu điện thoại diđộngViệt Nam mang tên bluefone Tiếp sau đó, năm 2012, công ty tung ra bản cậpnhật giao diện tiếng việt cho phần mềm diệt virus trên điện thoại di động và đã đạtđược phản hồi rất tốt từ người sử dụng Và từ năm 2013 đến nay, công ty vẫn khôngngừng tìm kiếm thị trường, chú trọng phân tích nhu cầu của người tiêu dùng để cóthể cung cấp những sản phẩm có chất lượng tốt nhất nhằm năng cao lợi nhuận cũngnhư uy tín, vị thế của công ty trên thị trường

2.1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của công ty

 Chức năng của công ty

Lĩnh vực kinh doanh chính của công ty là bán buôn, bán lẻ các thiết bị côngnghệ thông tin Công ty chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thương mại với các hoạtđộng chủ yếu gồm:

+ Mua hàng: Công ty tiến hành mua hàng hoá theo các chủng loại với chấtlượng tốt và số lượng phù hợp để đảm bảo hiệu quả cho quá trình bán ra

+ Hoạt động lưu trữ, bảo quản để đảm bảo chất lượng tốt nhất

+ Hoạt động bán hàng: Công ty chủ yếu bán buôn cho các đại lí hoặc có thểbán lẻ cho các tổ chức, cá nhân mua về để tiêu dùng.

 Nhiệm vụ của công ty

+ Tổ chức tốt việc mua, bán hàng hóa

+Tổ chức tốt các mạng lưới bán buôn, bán lẻ hàng hóa

+ Quản lí và sử dụng hiệu quả vốn kinh doanh, đảm bảo đầu tư với xu hướng

mở rộng hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ thông tin

+ Thực hiện nghiêm chỉnh các nghĩa vụ đối với nhà nước thông qua việc nộpthuế vào ngân sách nhà nước, tuân thủ các bộ luật và chính sách mà nhà nước banhành

2.1.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lí tại công ty

 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lí tại công ty TNHH sản xuất và thương mạiCMC

Phòng dịch vụTổng giám đốc

Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Thị Thu Thủy

(Nguồn: Điều lệ thành lập công ty)

 Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận:

Tổng giám đốc: Là người đứng đầu công ty, có toàn quyền quyết định về mọi

mặt hoạt động của công ty, đại diện hợp pháp trước pháp luật và Bộ trưởng BTC

Giám đốc: Chịu trách nhiệm chỉ đạo các phòng ban, giúp tổng giám đốc các

mặt về công tác quản trị hành chính cũng như báo các tình hình các hoạt động kinhdoanh của công ty

 Khối kinh doanh

Phòng kinh doanh linh kiện: Có nhiệm vụ mua các thiết bị công nghệ thông

tin từ các nhà sản xuất có uy tín trong và ngoài nước sau đó tiến hành thẩm định,kiểm tra để nhập kho phục vụ cho công tác bán hàng

Phòng dự án: Có nhiệm vụ thẩm định, đánh giá các dự án để từ đó xác định

được lợi nhuận cũng như tính khả thi của dự án sau đó tiến hành lập kế hoạch thíchhợp để thực hiện dự án đó

Bộ phận phân phối: Chịu trách nhiệm phân phối các thiết bị công nghệ thông

tin cho theo các đơn đặt hàng, các hợp đồng đã kí kết với đối tác

Bộ phận marketing: Chịu trách nhiệm trong các hoạt động xúc tiến thương

mại, quảng bá về hình ảnh của công ty trên thị trường cũng như tổ chức các chươngtrình khuyến mại để kích cầu tiêu dùng…

 Khối văn phòng