LINH SƯƠNG- Nước Đại Việt ta đã chỉnh sửa, chuẩn kiến thức kĩ năng

Phần 3 còn lại : Sức mạnh của nhân nghĩa, sức mạnh của độc lập dân tộc... - Trừ giặc Minh bạo ng ợc để giữ yên cuộc sống cho dân, Qua quỏ trỡnh phõn tớch, em hóy cho biết tư tưởng nhõn n

(Trích: “Bình Ngô đại

cáo”-Nguyễn Trãi)

V¨n b¶n:

TiÕt

97

I Giíi thiÖu chung:

- Là người có công lớn trong

công cuộc chống quân Minh

Dựa vào hiểu biết

của mình, em hãy

nêu vài nét về

tác giả Nguyễn Trãi?

Òn thê NguyÔn Tr·i ë C«n S¬n

ĐÒn thê NguyÔn Tr·i ë C«n S¬n Di tích Lệ Chi Viên

* Hoµn c¶nh s¸ng t¸c :

-NguyÔn Tr·i thõa lÖnh Lª Lîi so¹n th¶o vµ c«ng bè ngµy 17-12 n¨m

§inh Mïi ( tøc th¸ng 1- 1428), sau khi qu©n ta chiÕn th¾ng giÆc Minh

Trình bày những đặc điểm của thể

cáo?

Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơnặc điểm của thể Cáo

- Tác giả: Vua chúa hoặc thủ lĩnh

- Lời v n:ăn: Phần lớn đ ợc viết theo lối văn biền ngẫu

- Nội dung: Trỡnh bày một chủ tr ơng hay công bố một kết quả của một sự nghiệp để mọi ng ời cùng biết

- Bố cục: 4 phần

+ Nêu luận đề chính nghĩa

+ Vạch rõ tội ác kẻ thù

+ Kể lại quá trỡnh kháng chiến

+ Tuyên bố chiến thắng, nêu cao chính nghĩa

Đặc điểm của thể Cáo

- Tác giả: Vua chúa hoặc thủ lĩnh

- Nội dung: Trỡnh bày một chủ tr ơng hay công bố một kết quả của một sự nghiệp để mọi ng ời cùng biết

- Lời v n:ăn: Phần lớn đ ợc viết theo lối văn biền ngẫu

TÁC PHẨM

“Bình Ngô đại cáo” bằng chữ Hán

cáo”?

Dẹp yên

- Ngô: Tên n ớc Ngô thời Tam quốc (Trung Quốc)

- Đại cáo: Công bố sự kiện trọng đại

Ngô (giặc Minh)

- Bỡnh:

- V n hiến:ăn:

- ại Việt:Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn

- Nhân nghĩa:

- iếu phạt:Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn

Truyền thống văn hoỏ lâu đời và tốt đẹp Tên n ớc ta có từ thời Lí Thánh Tông

Vốn là khái niệm đạo đức của Nho giáo, nói về đạo lí, cách ứng xử và tỡnh th ơng

gi a con ng ời với nhau.ữa con người với nhau

Th ơng dân đánh kẻ có tội

Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơnặc điểm của thể Cáo

- Tác giả: Vua chúa hoặc thủ lĩnh

- Lời v n:ăn: Phần lớn đ ợc viết theo lối văn biền ngẫu

- Nội dung: Trỡnh bày một chủ tr ơng hay công bố một kết quả của một sự nghiệp để mọi ng ời cùng biết

- Bố cục: 4 phần

+ Nêu luận đề chính nghĩa

+ Vạch rõ tội ác kẻ thù

+ Kể lại quá trỡnh kháng chiến

+ Tuyên bố chiến thắng, nêu cao chính nghĩa

Bố cục bài “Bỡnh Ngô đại cáo”

Chia 4 phần:

Phần 1: Nêu luận đề chính nghĩa

Phần 2: Lập bản cáo trạng tội ác giặc Minh

Phần 3: Phản ánh cuộc khởi nghĩa Lam

Sơn từ nh ng ngày đầu gian khổ đến lúc ữa con người với nhau

thắng lợi

Phần 4: Lời tuyên bố kết thúc, khẳng định

nền độc lập v ng chắc, đất n ớc mở ra một ữa con người với nhau

kỷ nguyên mới, đồng thời nêu lên bài học lịch sử

Nêu luận đề chính nghĩa

Phần 1 (2 câu thơ đầu) : Đề cao nguyên lí nhân nghĩa.

Phần 2 (8 câu tiếp) : Chân lí về sự tồn tại

độc lập, chủ quyền của dân tộc

Phần 3 (còn lại) : Sức mạnh của nhân nghĩa, sức mạnh của độc lập dân tộc.

Em hiểu thế nào là nhân nghĩa?

-Nhân và nghĩa vốn là hai khái niệm

có từ trước thời Khổng Tử Khi vào Nho giáo , ý nghĩa thay đổi: chỉ quan hệ giữa người với người không xét đến dân,chỉ thu hẹp trong

phạm vi giai cấp

Còn trong tư tưởng tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi, ông đã

đề cập đến những nội dung nào?

Nh©n nghÜa

Yªn d©n Trõ b¹o

TiÕt 97-V¨n b¶n

(NguyÔn Tr·i)

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

trừ bạo Quân điếu phạt trước lo

Người dân mà tác giả nói tới là ai?

Kẻ bạo ngược là kẻ nào?

- Người dân mà tác giả nói đến:

Dân Đại Việt

- Kẻ bạo ngược: Giặc Minh

Theo em từ “yên dân”đã thể hiện niềm mong muốn

* trõ b¹o:

=>Phải trừ giặc Minh hung bạo để bảo

vệ đất nước-> Cuộc chiến tranh chính nghĩa phù hợp với lòng dân

Theo em, hai nội dung yên dân- trừ bạo có mối liên hệ với nhau như thế

nào?

-Mối quan hệ chặt chẽ: Muốn yên dân phải trừ bạo và trừ bạo chính là yên dân

-Dùng từ ngữ chuẩn xác,

trang trọng, giàu ý nghĩa,cách

đặt vấn đề khéo léo

- Trừ giặc Minh bạo ng ợc để

giữ yên cuộc sống cho dân,

Qua quỏ trỡnh phõn tớch,

em hóy cho biết tư tưởng nhõn nghĩa của Nguyễn Trói cú gỡ khỏc

so với tư tưởng nhõn nghĩa của nho giỏo?

-Tư tưởng nhõn nghĩa trong nho giỏo:

chỉ quan hệ giữa người với người khụng xột đến dõn,chỉ thu hẹp trong phạm vi giai cấp

-Tư tưởng nhõn nghĩa của Nguyễn Trói: Yờn dõn,muốn dõn được hưởng thỏi bỡnh, hạnh phỳc nờn phải trừ giặc Minh

xõm lược(lấy lợi ớch dõn tộc,đất nước đặt lờn hàng đầu).-> Tư tưởng tiến bộ

a Nguyên lí nhân nghĩa :

b Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc :

Nh n ớc Đại Việt ta từ tr ớc.

Vốn x ng nền văn hiến đã lâu,

Núi sông bờ cõi đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây

nền độc lập,

Cùng Hán, Đ ờng, Tống, Nguyên,

mỗi bên x ng đế một ph ơng.

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

Xong hào kiệt đời nào cũng có .

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây

nền độc lập,

Cùng Hán, Đ ờng, Tống, Nguyên, mỗi

bên x ng đế một ph ơng.

- Những yếu tố khẳng định độc lập, chủ quyền của dân tộc

+Nền văn hiến

+Phong tục +C ơng vực lãnh thổ

Khi đưa ra những yếu tố trờn , tỏc giả

đó sử dụng những biện phỏp nghệ thuật

Nh n ớc Đại Việt ta từ tr ớc.

Vốn x ng nền văn hiến đã lâu,

Núi sông bờ cõi đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây

nền độc lập,

Cùng Hán, Đ ờng, Tống, Nguyên,

mỗi bên x ng đế một ph ơng.

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

Xong hào kiệt đời nào cũng có .

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây

- Những yếu tố khẳng định độc lập, chủ quyền của dân tộc

Tiết 97-Văn bản:

(Nguyễn Trãi)

Khi đưa ra những yếu tố trờn , tỏc giả

đó sử dụng những biện phỏp nghệ thuật

gỡ?

Với cỏch viết như vậy những tư tưởng, tỡnh cảm nào của tỏc giả được bộc lộ?

->Khẳng định tư cỏch độc lậpcủa nước ta Đề cao ý thức dõn tộc, thể hiện tỡnh cảm tự hào về đất nước

Văn MiÕu Quèc tö gi¸m– Quèc tö gi¸m

Khuª v¨n c¸c- mét trong nh÷ng biÓu t îng vÒ truyÒn thèng v¨n hãa cña d©n téc ViÖt Nam

Chïa

Mét

cét

§iÖn kÝnh thiªn

Mét sè h×nh ¶nh vÒ Hµ Néi x a

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà, Nam đế c

Tiệt nhiên định phận tại thiên th

Nh hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nh ữ đẳng hành khan thủ bại th

(Lí Th ờng Kiệt)

Dịch thơ: Sụng nỳi Nước Nam

Sông núi n ớc Nam, vua Nam ở

Vằng vặc sỏch trời chia xứ sở

Giặc dữ cớ sao phạm đến đõy

Chỳng mày nhất định phải tan vỡ.

(Bản dịch của Nam Trõn )

Nhiều ý kiến cho rằng ý thức dõn tộc đoạn trớch “Nước Đại Việt ta” là sự tiếp nối và phỏt triển ý thức dõn tộc từ bài thơ” Sụng nỳi nước Nam” của Lý Thường Kiệt Em

cú đồng ý với ý kiến đú khụng? Hóy giải thớch?

Sụng nỳi nước Nam Bỡnh Ngụ đại cỏo

*Nó sâu sắc hơn vì:Trong quan niệm về dân tộc, Nguyễn Trãi đã xác

định đ ợc “văn hiến” và “truyền thống lịch sử” là yếu tố cơ bản nhất,

là hạt nhân để xác định dân tộc Điều mà kẻ thù luôn tìm cách phủ nhận(văn hiến n ớc Nam) thì chính là thực tế, tồn tại với chân lí

khách quan

*Nó toàn diện hơn vì: Nó tiếp nối ý thức độc lập, chủ quyền của

dân tộc nh ng phát triển rộng hơn và cao hơn

a Nguyờn lớ nhõn nghĩa :

b Chõn lớ về sự tồn tại độc lập cú chủ quyền của dõn tộc :

=> Lí lẽ xác thực, dẫn chứng cụ thể, giọng điệu đanh thép, hùng hồn, thể hiện chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc, niềm tự hào,

tự tôn, đề cao nền văn hoá lâu đời và truyền thống lịch sử của dân tộc Đại Việt

Nguyên lí nhân nghĩa

Van hiến

lâu đời

Lãnh thổ riêng

Phong tục riêng

Lịch sử riêng

Chế độ, chủ quyền

riêng

Trừ bạo Giặc Minh xâm l ợc

a Nguyên lí nhân nghĩa :

b Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc :

c Sức mạnh của nhân nghĩa, của độc lập dân tộc :

=>Khẳng định nền độc lập của nước ta và bộc lộ niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của dõn tộc ta.

=>Đây là bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc.

Tiết 97-Văn bản

(Nguyễn Trãi)

Để làm sỏng tỏ sức mạnh của nguyờn lớ nhõn nghĩa và chõn lớ

về chủ quyền độc lập dõn tộc, Nguyễn Trói

này?

Đưa ra những chứng cứ lịch sử, tỏc giả đó khẳng định điều gỡ?

Nguyên lí nhân nghĩa

Van hiến

lâu đời

Lãnh thổ riêng

Phong tục riêng

Lịch sử riêng

Chế độ, chủ quyền

riêng

Trừ bạo Giặc Minh xâm l ợc

Sức mạnh của nhân nghĩa sức mạnh của

độc lập dân tộc

a.Nghệ thuật: Lập luận chặt chẽ, chứng cứ hùng hồn, câu văn biền

ngẫu, lời văn trang trọng, tự hào

b Ý nghĩa:

“Nước Đại Việt ta “thể hiện quan niệm, tư tưởng tiến

bộ của Nguyễn Trãi về Tổ quốc,đất nươc và có ý nghĩa như bản tuyên ngôn độc lập

? So sánh đặc điểm của 3 thể văn

Chiếu, Hịch, Cáo?

*VÒ nhµ: -Häc thuéc v¨n b¶n “ N íc §¹i ViÖt ta” vµ phÇn ghi nhí?

-Häc bµi vµ lµm bµi tËp theo sgk/ 70

-ChuÈn bÞ bµi: “Bµn luËn vÒ phÐp häc”+§äc v¨n b¶n

+So¹n bµi theo c©u hái cña sgk