BỒI DƯỠNG CHO HỌC SINH THAO TÁC PHÂN TÍCH – TỔNG HỢP KHI GIẢI CÁC BÀI TOÁN HÌNH HỌC KHÔNG GIAN BẰNG CÁCH SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY PGS.. CÁC CHỦ ĐỀ TRỌNG TÂM CỦA HHGK LỚP 11 Đường thẳng và m
Trang 1BỒI DƯỠNG CHO HỌC SINH THAO TÁC PHÂN TÍCH – TỔNG HỢP KHI GIẢI CÁC BÀI TOÁN HÌNH HỌC KHÔNG GIAN
BẰNG CÁCH SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY
PGS TS Trần Trung, Trường Cán bộ Dân tộc,
Ủy ban dân tộc chính phủ ThS Đoàn Khắc Trung Ninh, Trường THPT Nguyễn Huệ, Đồng Nai
Trang 2CÁC CHỦ ĐỀ TRỌNG TÂM CỦA
HHGK LỚP 11
Đường thẳng và mặt
phẳng trong không gian
CHỦ ĐỀ 1 CHỦ ĐỀ 2
Quan hệ song song
CHỦ ĐỀ 3
Véctơ trong không gian
CHỦ ĐỀ 4
Quan hệ vuông góc
CHỦ ĐỀ 5
Khoảng cách
Trang 3CÁC CHỦ ĐỀ TRỌNG TÂM
CỦA HHKG LỚP 12
CH Ủ
ĐỀ 1
CH Ủ
ĐỀ 1 KHỐI ĐA DIỆN
THỂ TÍCH KHỐI ĐA DIỆN
MẶT NÓN – MẶT TRỤ
MẶT CẦU
CH Ủ
ĐỀ 3
CH Ủ
ĐỀ 2
CH Ủ
ĐỀ 2
PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN
Trang 4CÁC KHÓ KHĂN HS THƯờNG
GặP KHI HọC HHKG
Mâu thuẫn giữa hình học phẳng và hình học không gian.
Các khái niệm, định lý, hệ quả thường dài dòng nên dẫn đến tình trạng khó tiếp thu
và khó ghi nhớ.
Mâu thuẫn giữa các đối tượng hình học trừu tượng với các hình ảnh minh họa trực quan.
Trang 5SƠ ĐỒ TƯ DUY – MIND MAP
Ghi nhớ chi tiết cấu trúc đối tượng hay sự kiện mà chúng chứa các mối liên hệ phức tạp hay chằng chéo.
Tổng kết dữ liệu.
Động não về một vấn đề phức tạp.
Trình bày thông tin để chỉ ra cấu trúc của toàn bộ đối
tượng.
Ghi chép (bài giảng, phóng sự, sự kiện ).
Khuyến khích làm giảm sự miêu tả của mỗi ý mỗi khái
niệm xuống thành một từ.
Toàn bộ ý của giản đồ có thể "nhìn thấy" và nhớ bởi trí nhớ hình ảnh.
Trang 6SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG DẠY HỌC
1 2 3 4
NỘI DUNG CHÍNH SẼ Ở TRUNG TÂM VÀ ĐƯỢC XÁC ĐỊNH MỘT
CÁCH RÕ RÀNG
MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÁC KHÁI NIỆM ĐƯỢC TIẾP NHẬN NHANH CHÓNG
BẰNG THỊ GIÁC
QUÁ TRÌNH GHI NHỚ VÀ ÔN TẬP
TRỞ NÊN DỄ DÀNG HƠN
VIỆC GHI CHÉP BÀI GIẢNG TRỞ NÊN
NHANH CHÓNG, BÀI GIẢNG DỄ TIẾP
THU HƠN
5
DỄ DÀNG BỔ SUNG THÊM KIẾN THỨC VÀO TRONG BẢN ĐỒ
Trang 7Khoảng cách
Điểm tới đường thẳng
Điểm tới mặt phẳng
Đường thẳng và mặt phẳng song song
Hai mặt phẳng song
song
Hai đường thẳng chéo
nhau
Trang 8THAO TÁC PHÂN TÍCH TRONG GIẢI TOÁN
PHÂN TÍCH MỘT BÀI TOÁN
TÌM HIỂU
ĐỀ BÀI
PHÂN TÍCH CÂU HỎI, YÊU CẦU CỦA BÀI TOÁN
NHẬN DIỆN BÀI TOÁN
PHÂN TÍCH CÁC MỐI
LIÊN HỆ CỦA BÀI TOÁN
Trang 9THAO TÁC TỔNG HỢP TRONG GIẢI TOÁN
TỔNG HỢP MỘT BÀI TOÁN
KẾT HỢP CÁC YẾU TỐ VỪA PHÂN TÍCH
TỔNG HỢP CÁC BƯỚC GIẢI THÀNH LỜI GIẢI HOÀN THIỆN
KẾT NỐI CÁC GIẢ
THIẾT LẠI VỚI NHAU
XEM XÉT TỔNG
QUAN BÀI TOÁN
Trang 10PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP 01
03
02
04
PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
LÀ HAI QUÁ TRÌNH ĐỐI LẬP
NHAU NHƯNG BỔ SUNG
CHO NHAU
PHÂN TÍCH LÀ TÁCH VẤN ĐỀ THÀNH CÁC BỘ PHẬN NHỎ TỔNG HỢP LÀ LIÊN KẾT CÁC BỘ PHẬN ĐÃ ĐƯỢC TÁCH THÀNH MỘT CHỈNH THỂ THỐNG NHẤT
TRONG TOÁN HỌC
PHÂN TÍCH THƯỜNG DÙNG
ĐỂ TÌM HIỂU BÀI TOÁN
TỔNG HỢP DÙNG ĐỂ LIÊN
KẾT BƯỚC GIẢI THÀNH LỜI
GIẢI HOÀN THIỆN
TRONG GIẢI TOÁN PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP ĐƯỢC TIẾN HÀNH MỘT CÁCH PHỨC HỢP
Trang 11PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP TRONG GIẢI TOÁN GIẢI MỘT BÀI TOÁN LÀ MỘT
CHUỖI CÁC HOẠT ĐỘNG TƯ
DUY TRONG ĐÓ THAO TÁC
PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
TIẾN HÀNH THEO MỘT QUY
TRÌNH:
TÌM HIỂU
ĐỀ BÀI
PHÁT HIỆN VẤN ĐỀ
HUY ĐỘNG KIẾN THỨC
HOÀN THÀNH LỜI GIẢI
01
02
03
04
Bài toán
Kinh nghiệm sẵn có
Định hướng phương
pháp giải Hướng 1 Hướng 2 Hướng 3
Hướng thích hợp
nhất
Giải bài toán Kiến thức liên
quan
Trang 12Ví dụ:
Cho hình chóp đều S.ABC
Chứng minh SA vuông góc BC.
Hai đường thẳng vuông góc
Cách giải thích hợp nhất cho từng đối tượng học sinh
Chọn chứng minh
BC vuông góc mp(SAI)
Cách giải 2
SA BC
Chứng minh Chứng minh
SA vuông góc với mp chứa B C
Chứng minh
BC vuông góc với mp chứa SA
SA BC
Chứng minh
Cách giải 1 SA.BC 0
Trang 13SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG GIẢI TOÁN HHKG
Cho hình chóp S.ABCD có mặt đáy là
hình vuông và có cạnh bên SA vuông góc
với mặt đáy Chứng minh các mặt bên
của hình chóp là các tam giác vuông.
Các mặt bên
là các tam
giác vuông
Tam giác SAB vuông tại A
Tam giác SBC vuông tại B
Tam giác SCD vuông tại D
Tam giác SAD vuông tại A
SA AB SA ABC
SA AD SA ABC
BC SB BC SAB BC AB
BC SA
CD SD CD SAD CD AD
CD SA
Trang 14SƠ ĐỒ PHÂN TÍCH NGƯỢC
Cho hình chóp S.ABC có đáy
là tam giác vuông tại B, cạnh
SA vuông góc với mặt đáy Gọi
H và K là hình chiếu vuông góc
của điểm A lên SB và SC
Chứng minh SC vuông góc
HK.
AH SB (gt)