Để đạt được mục tiêu của giáo dục không phải ai khác mà chính là những nhà giáo dục và quản lý giáo dục mà đội ngũ giáo viên trong nhà trường là nhân tố trung tâm của sự phát triển giáo
Trang 1PHẦN I GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT
1 Lý do chọn đề tài
Sự nghiệp giáo dục có vị trí quan trọng trong chiến lược xây dựng con người ,chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mỗi một quốc gia Với đất nước Việt Nam tacũng vậy,giáo dục luôn được coi là quốc sách hàng đầu
Tháng 12/1996 , Ban chấp hành Trung ương đảng khoá VIII đã ra Nghị quyết số02/NQ-TW về định hướng chiến lược Giáo dục và Đào tạo trong thời kì công nghiệphoá - hiện đại hoá đất nước, tạo thời cơ thuận lợi chưa từng có cho ngành Giáo dục nói
chung và Giáo dục cấp Tiểu học nói riêng Nghị quyết đã nhấn mạnh : “Thực sự coi Giáo dục đào tạo cùng với khoa học công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển Giáo dục Tiểu học là nền móng của quá trình đào tạo con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thời đại đất nước."
Điều 2 Luật Giáo dục đã ghi: "Mục tiêu giáo dục là đào tạo những con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng
và bảo vệ đất nước" Để đạt được mục tiêu của giáo dục không phải ai khác mà chính là
những nhà giáo dục và quản lý giáo dục mà đội ngũ giáo viên trong nhà trường là nhân
tố trung tâm của sự phát triển giáo dục Vì vậy, người thầy phải là người có đức có tài(vừa hồng vừa chuyên)
Xây dựng và phát triển đội ngũ là thực hiện NQ và chỉ thị của Đảng về Giáo dục,
đặc biệt là thực hiện chỉ thị 40 ngày 15- 6- 2004 của BBT Trung ương Đảng về việc
“Xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”.Chỉ thịnêu rõ xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là nhiệm vụ vừa đáp ứngyêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài nhằm thực hiện thành công chiếnlược phát triển giáo dục 2001 - 2010 Chỉ thị đã nêu rõ mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhàgiáo, cán bộ quản lý giáo dục đảm bảo đủ số lượng, nâng cao chất lượng, cân đối về cơcấu, đạt chuẩn đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đổi mới
1
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 2Kinh nghiệm đúc kết từ ngàn đời xưa của của ông cha ta đã từng nói:"Khôngthầy đố mày làm nên" đó cũng là lời khẳng định vị trí, vai trò quyết định của người thầytrong công tác giáo dục Bậc Tiểu học là cấp học nền tảng có tính chất quyết định trong
hệ thống giáo dục quốc dân Đội ngũ giáo viên Tiểu học là lực lượng quyết định chấtlượng và hiệu quả giáo dục, đảm bảo mọi thành công của chủ trương đổi mới giáo dục,đồng thời là người trực tiếp thực hiện mục tiêu của giáo dục Tiểu học, là người tạo nên
uy tín, chất lượng và hiệu quả của nhà trường Mỗi trường học muốn phát triển trước hếtphải có đội ngũ giáo viên giỏi Đây là nguồn lực quý báu và có vai trò quyết định chấtlượng giáo dục trong nhà trường
Như vậy, giáo dục và đào tạo là chìa khoá mở cửa để tiến vào tương lai Để đàotạo nên con người mới “ vừa hồng vừa chuyên” đáp ứng yêu cầu đào của xã hội, đòi hỏingười làm công tác quản lý nhà trường phải luôn trăn trở để tìm biện pháp nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên của nhà trường, nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục mà Đảng vàNhà nước đã đề ra Cụ thể là đội ngũ giáo viên phải chuẩn hoá về trình độ đào tạo, có tưtưởng và lập trường chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt, có lương tâm nghề
nghiệp, giỏi về chuyên môn và luôn năng động sáng tạo Vì vậy ta có thể khẳng định : việc quản lý nâng cao chất lượng độ ngũ giáo viên là một việc làm cực kỳ quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong trường tiểu học nói chung và trường tiểu học Văn Hải 4 nói riêng.
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu để tìm ra biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viêntrường Tiểu học Văn Hải 4 nhằm xây dựng đội ngũ giáo viên có tư cách đạo đức tốt, cónăng lực chuyên môn vững vàng, có lòng nhân ái và lý tưởng nghề nghiệp
3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Tiểu họcVăn Hải 4 – Phan Rang - Tháp Chàm – Ninh Thuận
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Xác địnhh cơ sở lý luận và pháp lý của việc quản lý nâng cao chất lượng đội ngũgiáo viên ở trường Tiểu học
Phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên của trường Tiểu họcVăn Hải 4
2
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 3Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viêncủa trường Tiểu học Văn Hải 4.
6 Phạm vi nghiên cứu : Trong Trường Tiểu học Văn Hải 4
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, của Bộ Giáo dục Đào tạo
về quá trình dạy học của trường Tiểu học
Các tài liệu sư phạm có liên quan đến dạy học và quản lý dạy học
5.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Trang 4PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1 Khái niệm :
Để thuận lợi cho việc nghiên cứu chúng ta cần biết một số khái niệm sau :
- Đội ngũ là gì ? : “Đội ngũ” là bao gồm những người tập hợp trong một tổ chức
và họ chính là nguồn nhân lực của tổ chức đó.1
- Đội ngũ giáo viên là gì ? “Đội ngũ giáo viên” là người trực tiếp thực hiện mụctiêu giáo dục của cấp học, bậc học
2 Cơ sở lý luận
Giáo viên Tiểu học là nhân tố quan trọng trong việc xây dựng bậc Tiểu học trởthành bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, tạo điều kiện cơ bản để nângcao dân trí và trang bị những cơ sở ban đầu hết sức trọng yếu để phát triển toàn diệnnhân cách con người Việt Nam tương lai Luật giáo dục đã ghi rõ: "Giáo dục Tiểu họcnhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển lâu dài và đúngđắn về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục họcTrung học cơ sở"2
Lao động sư phạm của người giáo viên là lao động đặc biệt , hết sức phức tạp vàtinh tế, đầy khó khăn và có một sứ mạng hết sức nặng nề là đào tạo thế hệ tương lai chođất nước Nó vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật và tính nhân đạo cao.Sản phẩm lao động của người giáo viên là những con người toàn diện Đặc biệt nhữngsản phẩm đó không được phép có "phế phẩm" Bác Hồ đã dạy rằng: "Nghề dạy họctrước hết phải đem cả con người và cuộc đời mình ra dạy sau đó mới dùng lời dể dạy".Nghĩa là người thầy giáo muốn dạy học sinh trở thành con người toàn diện trước hếtngười thầy phải dạy cho học sinh bằng chính nhân cách cuả mình Như vậy người thầygiáo phải là người có đạo đức cách mạng có lý tưởng cao đẹp, có năng lực chuyên mônvững vàng, tâm huyết với nghề nghiệp, hết lòng yêu thương học sinh Người thầy khôngnhững dạy cho học sinh kiến thức mà còn phải hướng dẫn cho học sinh cách học để tựchiếm lĩnh tri thức, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo Trong qúa trình tổ
1 Quản lý nhà nước năm 2006
2 Khoản 2 điều 27 Luật GD 20054
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 5chức hoạt động dạy học, nếu có đủ những yếu tố nói trên, người giáo viên chắc chắn sẽthành đạt trong sự nghiệp "Trồng người" của mình Vì vậy, đòi hỏi người giáo viên tiểuhọc cần nhận thức rõ vị trí, vai trò, nhiệm vụ hết sức quan trọng của mình , cần phải cótrình độ đào tạo đạt chuẩn và trên chuẩn ; không ngừng học tập, bồi dưỡng và tự bồidưỡng để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ.
Thế kỷ 21 là thế kỷ của nền văn minh tri thức Trong đó cuộc cách mạng khoahọc công nghệ phát triển mạnh chưa từng thấy Thế giới đang bước vào thời kỳ hội nhập
và xu thế toàn cầu hoá Đây là vấn đề mang tính khách quan tất yếu Đất nước ta đangbước vào giai đoạn hội nhập vào giai đoạn đầu cuả thời kỳ công nghiệp hoá hiện đạihoá Muốn vậy phải phát triển mạnh nền giáo dục đào tạo nhằm tạo ra nguồn lực mới,nguồn vốn người có hàm lượng chất xám cao để phát triển kinh tế xã hội Trong các vănkiện của Đại hội Đảng đã khẳng định: "Giáo dục Đào tạo là quốc sách hàng đầu" Pháttriển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực đào tạo nhân tài để xây dựng
và bảo vệ tổ quốc Thực tế cho thấy hiện nay cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trên thếgiới đã phát triển những bước nhảy vọt, nhưng khoa học kỹ thuật có phát triển đến đâuthì đó cũng vẫn là những sản phẩm do con người phát minh, sáng chế ra Để có đượcnhững con người như thế phải có một nền giáo dục phát triển tương xứng Nghị quyếtTrung ương 2 khoá XIII của Đảng đã khẳng định: "Giáo viên là nhân tố quyết định chấtlượng của Giáo dục và Đào tạo" Đội ngũ giáo viên phải là người có nhân cách, cóphẩm chất đạo đức trong sáng, có năng lực chuyên môn nghiệp vụ cao mới đáp ứngđược yêu cầu của nghề nghiệp trong thời kì mới Nếu cả một tập thể giáo viên đều có
đủ những yếu tố nói trên thì sẽ phát huy được hết sức mạnh tiềm năng, trí tuệ, sức mạnhtổng hợp và chắc chắn chất lượng giáo dục sẽ được nâng lên, do đó công tác quản lý bồidưỡng đội ngũ giáo viên trong trường Tiểu học cần phải đặt lên hàng đầu
Trang 6Tháng 5 năm 2007 Bộ Giáo dục Đào tạo đã ban hành chuẩn nghề nghiệp giáoviên Tiểu học thể hiện ở ba lĩnh vực: Phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị, kiến thực
và kỹ năng sư phạm
Điều 15 chương I Luật Giáo dục quy định: "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trongviệc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêugương tốt cho người học"
Điều 16 chương I Luật Giáo dục quy định vai trò trách nhiệm của cán bộ quản lýgiáo dục: "Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức quản lý,điều hành các hoạt động giáo dục"
Từ những cơ sở pháp lý trên, ta có thể khẳng định rằng việc quản lý nhằm nângcao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học để đáp ứng yêu cầu mục tiêu giáo dục và đàotạo trong thời kỳ công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước là việc làm hết sức cần thiết,phù hợp với chủ trương đường lối của ngành nói riêng , của Đảng và nhà nước nóichung
1.3.Cơ sở thực tiễn
Hiện nay số lượng giáo viên Tiểu học chiếm hơn 50% giáo viên các cấp Bên cạnh sựphát triển mạnh mẽ về số lượng thì đôị ngũ giáo viên Tiểu học có một số đặc điểm đặc thù vềchất lượng Đa số giáo viên trường Tiểu học Văn Hải 4 có trình độ đào tạo từ nhiều hệ khácnhau ( THSP, CĐSP chính qui, CĐSP tại chức, ĐH từ xa )
Do các giáo viên được đào tạo ở nhiều trình độ khác nhau nên năng lực chuyênmôn của họ cũng khác nhau Một số giáo viên trẻ năng lực sư phạm còn non, thiếu kinhnghiệm giảng dạy Giáo viên giỏi thì nhiều mà số học sinh yếu kém vẫn còn chiếm tỷ lệcao Bên cạnh đó còn có không ít giáo viên tuy có nhiều năm trong nghề nhưng việcvận dụng phương pháp mới trong giảng dạy còn hạn chế, thiếu linh hoạt sáng tạo trongdạy học, không phát huy năng lực của học sinh Những tồn tại nêu trên đã ảnh hưởngtới chất lượng giáo dục
Hội nghị Trung ương 2 khoá VIII của Đảng đã chỉ ra những yếu kém của giáodục nước ta hiện nay trong đó có sự yếu kém của đội ngũ giáo viên: "Giáo dục và đàotạo nước ta còn nhiều yếu kém, bất cập cả về quy mô, cơ cấu và nhất là về chất lượnggiáo dục và hiệu quả giáo dục, chưa đáp ứng kịp thời những đòi hỏi lớn và ngày càngcao về nhân lực của công cuộc đổi mới kinh tế xã hội"
6
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 7Vì vậy cho nên Quản lý nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên là nhiệm vụ hết sứcquan trọng, đòi hỏi người cán bộ quản lý giáo dục phải đặc biệt quan tâm, đặt nó vào vịtrí trọng tâm trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.
CHƯƠNG 2:
7
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 8THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC VÀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC VĂN HẢI 4.
2.1 Đặc điểm chung của trường Tiểu học Văn Hải 4
2.1.1 Đặc điểm kinh tế xã hội của địa phương:
* Những thuận lợi ảnh hưởng đến công tác giáo dục:
- Là một phường cách trung tâm Thành phố khoảng 3 km, giao thông đi lại kháthuận tiện
- Các tổ chức xã hội, Hội cha mẹ học sinh đã có sự quan tâm đến công tác giáodục
- Đời sống kinh tế của từng hộ dân đã dần được ổn định là điều kiện tương đối tốt
để học sinh đến tuổi được học tập
* Những khó khăn ảnh hưởng đến công tác giáo dục.
- Một bộ phận nhân dân phát triển sản xuất chậm, thiếu vốn, thiếu phương tiệnsản xuất nên đời sống kinh tế gặp nhiều khó khăn đặc biệt là hộ nghèo và cận nghèo
Do đó việc quan tâm đến việc học tập của con em còn nhiều hạn chế
2.1.2 Đặc điểm của nhà trường:
- Trường tiểu học Văn Hải 4 được tách từ trường Tiểu học Văn Hải 1 năm2008
- Trường Văn Hải 4 nămhọc 2008 – 2009 có 12 lớp/330 học sinh
Tỷ lệ tuyển sinh 6 tuổi vào lớp 1 là 100%; duy trì sĩ số 100%
- Tổng số cán bộ giáo viên công nhân viên chức: 21
Trong đó:
+ Giáo viên dạy văn hoá: 12+ Giáo viên dạy Mĩ thuật: 018
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 9+ Giáo viên dạy Âm nhạc: 01+ Giáo viên dạy Ngoại ngữ: 01+ Hành chính, kế toán: 01
- Trình độ đào tạo: 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn
Trong đó trình độ đạt trên chuẩn: 14 chiếm 93.3 %
Trình độ chuyên môn năm học 2008-2009:Tổng số CB QL,GV : 21
+ Thực hiện đầy đủ 4 nhiệm vụ học sinh : 330 /330 = 100%
+ Thực hiện chưa đầy đủ 4 nhiệm vụ học sinh : 0
- Học lực:
+ Giỏi : 72 / 330 Tỷ lệ 21.8 %+ Khá : 76 /330 Tỷ lệ 23.0%
+ Trung bình : 144/330 Tỷ lệ 43.6 %+ Yếu : 38/330 Tỷ lệ 11.6%
* Những thuận lợi về đặc điểm của nhà trường:
- Trường có đủ phòng học phục vụ cho việc học một ca
- Có sự đầu tư bằng nguồn vốn của các dự án hỗ trợ cho việc xây dựng cơ sở vậtchất (phòng học) cho nhà trường
- Có tập thể giáo viên đoàn kết nhất trí , có đội ngũ tổ trưởng chuyên môn giàukinh nghiệm là bộ phận chân rết đắc lực cho cán bộ quản lý
- Có sự quan tâm của cấp uỷ, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và hội
cha mẹ học sinh tạo điều kiện cho học sinh được học tập ở gia đình, nhà trường
- Trường có Chi bộ riêng với 5 đảng viên, các tổ chức trong nhà trường đượckiện toàn thường xuyên trong từng năm học, chịu sự lãnh chỉ đạo của chi bộ và hoạtđộng có hiệu quả
* Những khó khăn về đặc điểm nhà trường
9
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 10- Trường đa số học sinh là con em nông thôn nên việc huy động phụ huynh
tham gia đóng góp xây dựng trường còn gặp nhiều khó khăn
- Chất lượng cuộc sống của nhân dân còn thấp do kinh tế phát triển chậm (hầuhết là làm rẫy, làm ruộng, một số gia đình phải làm thuê để kiếm sống) vì vậy việc quantâm đến học tập của con em còn ít, thậm chí một số gia đình phụ huynh còn phó mặccho nhà trường
- Trong năm học vừa qua chất lượng đội ngũ và chất lượng học sinh bước đầu
có chuyển biến , mặc dù chưa mạnh song sự chuyển biến đó là dấu hiệu đáng mừng vì
đó là sự chuyển biển về mặt nhận thức của giáo viên.Mọi người đã có ý thức tráchnhiệm, biết lo lắng cho công việc , ý thức của mỗi cá nhân được nâng lên rõ rệt (tự giáclên lớp để phụ đạo, bồi dưỡng học sinh yếu của lớp mình 2buổi / tuần, quan tâm xâydựng nề nếp lớp học, phấn đấu cuối năm lớp chủ nhiệm đạt danh hiệu lớp tiên tiến, tiêntiến xuất sắc; môn phụ trách phải có học sinh giỏi và không có học sinh yếu
- Chất lượng thay sách giáo khoa và đổi mới giáo dục đã ổn định, nhà trường đãchú ý đến đào tạo kiến thức, kỹ năng cơ bản cho học sinh Phương pháp giảng dạy theohướng đổi mới được lấy làm chủ đề cho các buổi sinh hoạt chuyên môn và đã có nhữnghiệu quả nhất định
- Với phương châm “Rèn nét chữ- rèn nết người”, phong trào rèn luyên chữ viếttrong giáo viên bắt đầu có sự chuyển biến mạnh Nhà trường đã gắn đánh giá chữ viếtcủa giáo viên vào việc xếp loại hồ sơ chuyên môn Nhiều giáo viên đã thực sự nỗ nực và
đã đạt thành tích cao trong các kì thi viết chữ đẹp các cấp
* Khó khăn :
10
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009
Trang 11- Sự chuyển biến về nhận thức, về nhiệm vụ chính trị, xã hội của một số ít giáoviên chưa mạnh mẽ, chưa theo kịp nhiệm vụ của ngành đề ra
- Trong giảng dạy còn rập khuôn sách giáo khoa và sách giáo viên , chưa tíchhợp kiến thức liên quan đến các phân môn, chưa có tính thực tế và tính thời sự Việc
mở rộng kiến thức cho học sinh còn hạn chế Kiến thức kỹ năng của học sinh chưa đạtđược mục tiêu đào tạo
- Chất lượng học sinh chuyển biến chưa nhiều, tỉ lệ học sinh giỏi còn ít, tỉ lệ họcsinh yếu còn khá cao
2.2.2 Nguyên nhân tồn tại:
- Việc bố trí phân công công việc cho giáo viên theo năng lực chưa hợp lý
- Do việc đánh giá kết quả giáo dục những năm trước đây chưa sát thực còn nặng
về tình cảm, nặng về thành tích
- Việc tuyên truyền nâng cao nhận thực cho giáo viên chưa được thực hiệnthường xuyên, công tác bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ chưa thực sự được chútrọng
- Một bộ phận giáo viên dạy lâu năm, quá quen với lối dạy áp đặt nên việc tiếpthu chương trình, sách giáo khoa và phương pháp dạy học đổi mới còn hạn chế
- Chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn đi sâu vào chuyên đề hiệu quả chưa caochưa chú ý đến việc bồi dưỡng kiến thức sư phạm, kiến thức thực tế cho giáo viên
- 15/15 giáo viên đều đạt trình độ đào tạo chuẩn, song do nhiều hệ, nhiều hìnhthức đào tạo nên trình độ chưa đồng đều, sự nỗ lực học hỏi còn ít; số giáo viên có trình
độ đào tạo tin học để đáp ứng giảng dạy theo công nghệ thông tin chưa có
CHƯƠNG 3:
11
Học viên : Huỳnh Thị Văn Lớp CBQL 2009