luận văn thạc sĩ quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của công ty cổ phần xuất nhập khẩu máy và phụ tùng (SPJ)

LỜI CẢM ƠN Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài “Quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng SPJ”, tác giả đã nhận được sự

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được aicông bố trong bất kỳ công trình nào khác

HỌC VIÊN

Nguyễn Thị Kim Lan

LỜI CẢM ƠN



Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài “Quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ)”, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiều từ phía nhà trường, các Thầy Cô

giáo và đặc biệt là từ phía PGS, TS Doãn Kế Bôn- Giảng viên trực tiếp hướng dẫn

em thực hiện luận văn này và các thầy cô giáo đã trang bị cho em những bài họcquý báu làm nền móng cho nghiên cứu sâu hơn trong quá trình học tập

Bằng sự nỗ lực trong học tập, tìm tòi học hỏi em đã nắm bắt một cách tươngđối cụ thể và toàn diện về các lĩnh vực hoạt động của Công ty cổ phần xuất nhậpkhẩu Máy và Phụ tùng và em đã viết bài luận văn này, mạnh dạn đưa ra một sốnhận xét về những vấn đề cấp thiết đặt ra cần nghiên cứu và giải quyết của doanhnghiệp Em rất mong nhận được sự quan tâm và giúp đỡ của Thầy Cô để luận văncủa em được hoàn thiện hơn

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến ban giám hiệu nhà trường,Quý Thầy Cô Giáo đã tạo điều kiện và giúp đỡ em hoàn thành tốt đề tài luận vănnày Xin gửi đến Quý Thầy Cô Giáo và toàn bộ CBNV nhà trường, lời chúc sứckhoẻ dồi dào và gặt hái được nhiều thành công

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

Hà Nội, ngày 27 tháng 3 năm 2014 HỌC VIÊN

Nguyễn Thị Kim Lan

MỤC LỤC

Trang

CHƯƠNG 1- MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT

ĐỘNG NHẬP KHẨU MÁY VÀ PHỤ TÙNG CỦA DOANH NGHIỆP 61.1 Đặc điểm và các tiêu chí đánh giá hoạt động nhập khẩu máy và phụ

1.1.1 Khái niệm và vai trò nhập khẩu, máy và phụ tùng, nhập khẩu máy

1.1.2 Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng 81.1.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của hoạt động nhập khẩu máy và phụ

1.2 Vai trò và nội dung quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng

1.2.1 Khái niệm quản trị nhập khẩu, quản trị hoạt động nhập khẩu máy và

1.2.2 Vai trò của quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của

1.3.2 Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp.27

CHƯƠNG 2- THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU

MÁY VÀ PHỤ TÙNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP

KHẨU MÁY VÀ PHỤ TÙNG

31

2.1 Đánh giá hiệu quả hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty

Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng 312.1.1 Đánh giá tổng quan tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty cổ

2.1.2 Tình hình nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất

2.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động nhập khẩu máy và

phụ tùng của Công ty Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng 48

2.3 Thực trạng quản trị hoạt động nhập khẩu của Công ty Công ty cổ

2.3.2 Giao dịch, đàm phán của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và

2.3.4 Tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu máy và phụ tùng của Công

CHƯƠNG 3- MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ

HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU MÁY VÀ PHỤ TÙNG CỦA CÔNG TY

CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU MÁY VÀ PHỤ TÙNG

68

3.1 Phương hướng và mục tiêu nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty 68

cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng từ nay đến hết năm 2020.

3.1.1 Phương hướng và mục tiêu nhập khẩu máy và phụ tùng của ngành 683.1.2 Phương hướng và mục tiêu nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty

3.2 Quan điểm hoàn thiện quản trị hoạt động nhập khẩu 733.3 Một số đề xuất để hoàn thiện quản trị hoạt động nhập khẩu máy và

phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng 74

3.3.2 Nâng cao trình độ, kiến thức nghiệp vụ ngoại thương cho cán bộ

3.3.4 Tăng cường khả năng sử dụng vốn của Công ty 853.3.5 Xúc tiến hoạt động marketing nhập khẩu 863.4 Một số kiến nghị với Nhà nước và các cơ quan chức năng 87

3.4.2 Kiến nghị với Bộ Công Thương, Bộ Tài Chính, các cơ quan chức

NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT

1 CHLB Cộng hòa liên bang

DANH MỤC BẢNG BIỂU

TrangBảng 2.1 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty 32Bảng 2.2 Doanh thu từ nhập khẩu máy móc phụ tùng giai đoạn từ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài:

Ngày nay với xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa, hội nhập và hợp tác kinh tếquốc tế đang diễn ra rất sôi động, với sự phát triển mạnh của kinh tế thị trường thì

sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế và thương mại giữa các quốc gia ngày càng sâusắc Hòa với không khí đó, Việt Nam đã và đang không ngừng cố gắng đẩy mạnh

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, phát triển nền kinh tế nhiềuthành phần đáp ứng được quá trình hội nhập khu vực và hội nhập toàn cầu Vì thếhoạt động ngoại thương chiếm vị trí rất quan trọng và có tính quyết định đến sự pháttriển kinh tế- xã hội cũng như góp phần vào hội nhập kinh tế khu vực và thế giới

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc mở rộng và phát triểncác mối quan hệ kinh tế đối ngoại, trong những năm gần đây quan hệ buôn bánngoại thương đã phát triển mạnh mẽ, kim ngạch xuất nhập khẩu không ngừng giatăng tạo điều kiện thuận lợi cho sự giao lưu giữa các ngành kinh tế trong nước vớicác nước khác trong khu vực và trên thế giới

Tuy nhiên trong điều kiện nước ta hiện nay, là một trong những nước đangphát triển, nền công nghiệp còn non kém do đó để có thể đẩy mạnh sản xuất côngnghiệp trong nước, đáp ứng được nhu cầu thị trường hiện nay về chủng loại và chấtlượng, đòi hỏi phải có các thiết bị, máy móc hiện đại Con đường tốt nhất để làmđược điều này một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất là nhập khẩu thiết bị, máymóc và phụ tùng Nhập khẩu máy và phụ tùng đóng góp một vai trò vô cùng quantrọng cho phép chúng ta khai thác được tiềm năng, thế mạnh của các nước trên thếgiới, bổ sung các sản phẩm trong nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất không đủđáp ứng nhu cầu Từ đó có thể phát huy tối đa nội lực trong nước đồng thời tranhthủ được các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ của thế giới Nhập khẩu thúc đẩytái sản xuất mở rộng liên tục và có hiệu quả vì vậy khuyến khích sản xuất phát triển

Thực tế trong thời gian qua, bên cạnh những doanh nghiệp tổ chức thực hiệntốt hoạt động này vẫn còn một số doanh nghiệp, trong đó có những tập đoàn kinh tế,tổng công ty nhà nước đã nhập khẩu máy móc, thiết bị cũ, lạc hậu, chất lượng kém,không đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh, làm tăng giá thành sản phẩm, gây ônhiễm môi trường, giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp

Do đó, quản trị hoạt động nhập khẩu đặc biệt là quản trị hoạt động nhập khẩumáy và phụ tùng một cách hiệu quả là một việc làm vô cùng cần thiết và cấp báchhiện nay nhằm đem về những công nghệ tốt nhất, hiện đại nhất với thời gian và chiphí ít nhất, đạt hiệu quả cao, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinhdoanh cũng như góp phần phát triển kinh tế nói chung.

Mặc dù là một doanh nghiệp có bề dày truyền thống về nhập khẩu máy móc

và phụ tùng nhưng Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng chưa tậndụng khai thác được những thế mạnh vốn có nên năng lực quản trị hoạt động nhậpkhẩu máy móc và phụ tùng còn nhiều hạn chế Vì vậy, Tôi chọn đề tài “Quản trịhoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy vàPhụ tùng (SPJ)” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài:

Cho đến nay, đã có khá nhiều đề tài, công trình nghiên cứu bàn về hoạt độngnhập khẩu Tuy nhiên các tài liệu này mới chỉ đi vào tác nghiệp quy trình nhập khẩu

và đưa ra giải pháp để hoàn thiện quy trình nhập khẩu chung chung ở tầm vi mô,chưa đề cập đến việc quản trị hoạt động nhập khẩu ra sao để đem lại hiệu quả kinhdoanh Đặc biệt là trong lĩnh vực nhập khẩu máy móc thiết bị phụ tùng của Công ty

cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng lại càng bị hạn chế, ít được quan tâm Vìvậy, tác giả chọn “Quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ

phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ)” là đề tài đầu tiên nghiên cứu một cách

toàn diện về quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phầnxuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng

3 Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài:

Trong quá trình nghiên cứu đề tài cần xác định rõ được những vấn đề:

- Hệ thống lý luận về nhập khẩu, quản trị hoạt động nhập khẩu

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụtùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ)

- Đưa ra một số kết luận; đồng thời đề tài đề xuất một số giải pháp nhằmhoàn thiện quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng cho Công ty cổ phần xuấtnhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ)

4 Mục tiêu nghiên cứu đề tài:

Mục tiêu của đề tài này là đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trịhoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng cho Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy vàPhụ tùng (SPJ)

5 Câu hỏi đặt ra trong nghiên cứu:

- Nội dung của quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng là gì?

- Những kết quả đạt được, những mặt còn hạn chế và nguyên nhân tồn tạitrong hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩuMáy và Phụ tùng (SPJ) ?

- Định hướng, kế hoạch nhập khẩu máy và phụ tùng cho Công ty cổ phầnxuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ) trong thời gian tới như thế nào?

- Các giải pháp để hoàn thiện quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùngcủa Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ) là gì ?

6 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

6.1 Đối tượng nghiên cứu:

Các mặt hàng nhập khẩu của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụtùng (SPJ) là rất đa dạng và phong phú: từ các mặt hàng là nguyên liệu để sản xuấtnhư hạt nhựa nguyên sinh, giấy, bột giấy; màng; nguyên liệu để sản xuất thức ănchăn nuôi; sắt thép phế liệu; máy móc, phụ tùng;… cho đến các mặt hàng tiêu dùngnhư đồ gia dụng; dụng cụ điện; bánh kẹo; rượu;… Song do sự hiểu biết và khả năngnghiên cứu có hạn nên trong phạm vi nghiên cứu luận văn chỉ nghiên cứu về quảntrị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy

và Phụ tùng (SPJ)

6.2 Phạm vi nghiên cứu:

Trong quản trị hoạt động nhập khẩu có nhiều khâu, nhiều giai đoạn khá phứctạp có liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau Do vậy đề tài chỉ tập trung nghiêncứu vào quá trình quản trị hoạt động nhập khẩu Đó là việc quản trị từ quá trình lập

kế hoạch nhập khẩu, tổ chức nhập khẩu đến việc kiểm tra, giám sát hoạt động nhậpkhẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ)

Vì thời gian nghiên cứu có hạn nên số liệu nghiên cứu, phân tích hoạt độngnhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùngtrong tiến trình hội nhập từ sau cổ phần hóa ( từ năm 2009 đến nay).

7 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như:

a Phương pháp thu thập dữ liệu:

* Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: qua điều tra trắc nghiệm, phỏng vấn

* Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

Dữ liệu sơ cấp chỉ cung cấp được phần nào thông tin cho vấn đề nghiên cứu,

vì vậy để có được đầy đủ thông tin và các thông tin xác thực cần phải thu thập thôngtin trong các tài liệu:

+ Các báo cáo tài chính của Công ty

+ Trên các báo, tạp chí của ngành, trên Website, các luận văn viết về nhậpkhẩu, các tài liệu liên quan khác

b Phương pháp phân tích dữ liệu:

* Phân tích dữ liệu sơ cấp:

Trên cơ sở thu thập các phiếu điều tra trắc nghiệm, tác giả tiến hành tổnghợp, mô tả các thông tin thu được từ đối tượng điều tra, từ đó tiến hành xử lý, đánhgiá các thông tin được đặt ra trong phiếu điều tra

Các dữ liệu thu thập được thông qua phỏng vấn nhằm bổ sung cho nhữngvấn đề mà phiếu điều tra trắc nghiệm chưa làm rõ Qua đó đánh giá các thông tinxác thực hơn và đưa ra các ý kiến mang tính khách quan hơn cho vấn đề nghiêncứu

* Phân tích dữ liệu thứ cấp:

Các phương pháp được sử dụng để phân tích dữ liệu thứ cấp bao gồm:

+ Phương pháp thống kê: qua các số liệu thu thập được tại Công ty cổ phầnxuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng và các đơn vị trực thuộc, tác giả tiến hành lựachọn, thống kê theo các tiêu chí đánh giá nhằm phục vụ quá trình viết luận văn

+ Phương pháp so sánh: Thông qua số liệu thu thập được về kết quả kinhdoanh, tình hình nhập khẩu máy và phụ tùng, thị trường nhập khẩu, hình thức đàmphán,… Tác giả tiến hành so sánh các chỉ tiêu theo các thông số tuyệt đối và tươngđối

8 Ý nghĩa của nghiên cứu:

Hoạt động nhập khẩu trong nền kinh tế hiện nay diễn ra sôi nổi nhưng gặpkhông ít khó khăn đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu ở Việt Namhiện nay Trên cơ sở tìm hiểu về thực trạng hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng,tìm hiểu về những tồn tại cũng như nguyên nhân của doanh nghiệp trong việc thựchiện quản trị hoạt động nhập khẩu, luận văn đề xuất những giải pháp nhằm hoànthiện quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng cho Công ty cổ phần xuất nhậpkhẩu Máy và Phụ Tùng

9 Kết cấu của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luậnvăn gồm 3 chương:

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về quản trị hoạt động nhập khẩu máy vàphụ tùng của doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng củaCông ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị hoạt động nhập khẩumáy và phụ tùng cho Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU

MÁY VÀ PHỤ TÙNG CỦA DOANH NGHIỆP.

1.1 Đặc điểm và các tiêu chí đánh giá hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của doanh nghiệp.

1.1.1 Khái niệm và vai trò nhập khẩu, máy và phụ tùng, nhập khẩu máy

và phụ tùng.

1.1.1.1 Khái niệm nhập khẩu:

Nhập khẩu là một trong hai hoạt động cơ bản quan trọng cấu thành nên hoạtđộng ngoại thương, là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế Theo

Từ điển Tiếng Việt của NXB Khoa học Xã hội năm 1998 “Nhập khẩu là một hoạtđộng chỉ hành động mang một vật từ nước ngoài vào trong nước” Theo LuậtThương mại 2005 được Quốc hội khoá XI thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005 ởĐiều 28 mục 2 nêu rằng “nhập khẩu hàng hoá là việc hàng hoá được đưa vào lãnhthổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Namđược coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”

Cũng có thể hiểu nhập khẩu là sự mua bán hàng hóa dịch vụ từ nước ngoài

về phục vụ cho nhu cầu trong nước hoặc tái xuất nhằm thu lợi nhuận

Nhập khẩu thể hiện sự phụ thuộc lẫn nhau giữa nền kinh tế quốc gia với nềnkinh tế thế giới Nhập khẩu là một trong những phương thức xâm nhập thị trườngnước ngoài phổ biến Khi thực hiện hoạt động này, doanh nghiệp có thể hiểu biết vềđối tác, giá cả, thị trường nước ngoài và phương thức mua bán hàng hóa quốc tế.Doanh nghiệp sẽ biết được những mặt hàng bất lợi của thị trường trong nước từ đó

có được chiến lược nhập khẩu phù hợp nhằm thu được lợi nhuận

Hoạt động nhập khẩu được tổ chức thực hiện với nhiều khâu nghiệp vụ khácnhau, từ khâu nghiên cứu điều tra, tiếp cận thị trường nước ngoài, lựa chọn bạnhàng, hàng hoá nhập khẩu, tiến hành giao dịch đàm phán, ký kết hợp đồng, tổ chứcthực hiện hợp đồng cho tới khi hoàn thành thủ tục thanh toán Mỗi khâu nghiệp vụphải được nghiên cứu thực hiện đầy đủ, kỹ càng và đặt trong mối quan hệ lẫn nhau,tranh thủ nắm bắt được lợi thế,

Mục tiêu của hoạt động nhập khẩu là việc sử dụng có hiệu quả ngoại tệ tiếtkiệm để nhập khẩu vật tư hàng hoá phục vụ cho quá trình tái sản xuất mở rộng vàđời sống nhân dân trong nước, đồng thời bảo đảm cho việc phát triển nhịp nhàng vànâng cao năng suất lao động, bảo vệ các ngành sản xuất trong nước, giải quyết sựkhan hiếm của thị trường nội địa.

Như vậy, có thể hiểu nhập khẩu là việc mua hàng hoá từ thị trường nước ngoài và tiến hành tiêu thụ hàng hoá đó tại thị trường nội địa hoặc tái xuất với mục đích thu lợi nhuận đồng thời nối liền sản xuất với tiêu dùng.

1.1.1.2 Vai trò của của hoạt động nhập khẩu:

Bất cứ nơi nào có hoạt động thương mại, đặc biệt là thương mại Quốc tế hoạtđộng mạnh thì nơi đó có nền kinh tế phát triển Nền kinh tế mở cửa sẽ mở ra nhữnghướng phát triển mới, tạo điều kiện khai thác lợi thế tiềm năng sẵn có trong nướcnhằm sử dụng phân công lao động Quốc tế một cách có lợi nhất

Thương mại Quốc tế chỉ ra và xác định cho một nước biết đâu là lợi thế củamình, chỉ ra đúng đắn nên đầu tư vốn vào đâu, đầu tư vào lĩnh vực nào có lợi nhất.Nhập khẩu là một trong những nhiệm vụ quan trọng của thương mại quốc tế, do đóvai trò của nhập khẩu ngày càng trở nên quan trọng và cụ thể

- Nhập khẩu làm đa dạng hoá về mặt hàng, quy cách cho phép thoả mãn hơnnhu cầu trong nước, mở rộng khả năng tiêu dùng của một nước, phục vụ nhu cầungày càng tăng của người tiêu dùng

- Nhập khẩu thúc đẩy mạnh quá trình xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật,chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước

- Tạo sự cạnh tranh giữa hàng hoá nội và hàng hoá ngoại, tức là tạo ra độnglực cho các nhà sản xuất trong nước và không ngừng vươn lên để tồn tại, tạo ra sựphát triển thực chất của sản xuất xã hội và thanh lọc các đơn vị sản xuất yếu kém

- Tạo thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ, do đó tạo sự phát triển vượtbậc của sản xuất hàng hoá, tiết kiệm chi phí và thời gian, tạo sự đồng đều và sự pháttriển trong nước

- Nhập khẩu xoá bỏ tình trạng độc quyền, phá vỡ, triệt để chế độ tự cung tựcấp của nền kinh tế đóng

- Nhập khẩu giải quyết được những nhu cầu đặc biệt, hàng hoá hiếm hoặc cóhàm lượng công nghệ cao mà trong nước chưa thể sản xuất được.

- Nhập khẩu bổ sung kịp thời những mặt cân đối của nền kinh tế, đảm bảomột sự phát triển cân đối và ổn định, khai thác đến mức tối đa tiềm năng và khảnăng của nền kinh tế và vòng quay kinh tế

- Nhập khẩu đảm bảo cho đầu vào sản xuất, tạo việc làm ổn định cho ngườilao động, góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của người lao động

- Nhập khẩu có vai trò tích cực thúc đẩy xuất khẩu, góp phần nâng cao chấtlượng hàng xuất khẩu, tạo môi trường thuận lợi cho xuất khẩu hàng Việt Nam ranước ngoài, đặc biệt là các nước nhập khẩu

- Nhập khẩu là cầu nối thông suốt nền kinh tế thị trường trong và ngoài nướcvới nhau, tạo điều kiện cho phân công lao động và hợp tác quốc tế, phát huy đượclợi thế so sánh của đất nước trên cơ sở chuyên môn hoá

1.1.1.3 Khái niệm nhập khẩu máy và phụ tùng:

Máy móc là vật chứa những bộ phận cố định hoặc tách rời, sử dụng năng

lượng thích hợp và chuyển đổi năng lượng sang dạng hữu ích hơn

Phụ tùng là bộ phận phụ thêm vào máy hoặc một cơ cấu máy.

Nếu xét theo khái niệm kỹ thuật thì máy và phụ tùng là nằm trong khái niệm

về cơ khí Cơ khí gồm 8 nhóm trọng điểm: thiết bị toàn bộ, máy động lực, cơ khíphục vụ nông lâm ngư nghiệp và công nghiệp chế biến, máy công cụ, cơ khí xâydựng, cơ khí đóng tàu, thiết bị kỹ thuật điện tử, cơ khí ô tô và cơ khí giao thông vậntải Với phạm vi và mục đích nghiên cứu của đề tài, máy và phụ tùng được hiểu làcác sản phẩm máy móc, thiết bị, phụ tùng phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng trongnước

Nhập khẩu máy và phụ tùng: là hoạt động nhập khẩu hàng hoá trong đó đối

tượng nhập khẩu là máy móc và phụ tùng

1.1.2 Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng:

Ngày nay, thế và lực của nước ta đã khác hẳn những năm trước đây, đất nước

đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế xã hội, cơ sở hạ tầng và năng lực sản xuất được cảithiện đáng kể, thị trường được mở rộng Tuy nhiên trình độ phát triển kinh tế còn

thấp, cơ sở vật chất còn lạc hậu, trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ chuyểnbiến chậm Để khắc phục những tồn tại này, không còn cách nào khác là Việt Namphải tự trang bị máy móc và phụ tùng hiện đại để phục vụ cho mục tiêu công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước.

Trong phạm vi nghiên cứu, luận văn chỉ đi sâu vào đặc điểm của nhập khẩumáy và phụ tùng với nền kinh tế Việt Nam, phục vụ mục tiêu công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước

Như ta đã biết nhập khẩu là hoạt động buôn bán giữa các quốc gia vì vậy nóphức tạp hơn buôn bán trong nước do nhập khẩu là việc giao dịch buôn bán giữanhững người có quốc tịch khác nhau ở các quốc gia khác nhau; thị trường rộng, khókiểm soát; đồng tiền thanh toán là ngoại tệ mạnh; hàng hoá thường được vậnchuyển qua các cửa khẩu của các quốc gia khác nhau; hoạt động buôn bán tuân theonhững tập quán, thông lệ quốc tế

Nhập khẩu là hoạt động lưu thông hàng hoá, dịch vụ giữa nhiều quốc gia Vìvậy nó rất phong phú và đa dạng, thường xuyên bị chi phối bởi các chính sách, luậtpháp của mỗi nước Nhà nước quản lý hoạt động nhập khẩu thông qua các công cụnhư: chính sách thuế, hạn ngạch, phụ thu, và các văn bản pháp luật quy định danhmục hàng hoá được nhập khẩu

Hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng có đặc điểm khác so với những mặthàng khác ở chỗ:

Đáp ứng nhu cầu thiếu hụt trong nước: Việt Nam với xuất phát điểm là

một nước còn lạc hậu về nhiều mặt Tỉ lệ đầu tư cho đổi mới công nghệ quá thấp Tỉ

lệ đổi mới máy móc và thiết bị của Việt Nam hàng năm cũng chỉ đạt 8-10% trongkhi các nước trong khu vực tỉ lệ tương ứng là 15-20% Khả năng đáp ứng nhu cầutrong nước về máy và phụ tùng chỉ đạt 8-10% nhu cầu ở những năm 1990 và tănglên cũng chỉ đạt khoảng 35% nhu cầu trong giai đoạn hiện nay Như vậy, phần nhậpkhẩu máy và phụ tùng xây dựng nhà máy đã chiếm tỷ lệ không hề nhỏ trong tổngkim ngạch nhập khẩu Một số ngành nghề của Việt Nam vẫn còn lạc hậu về côngnghệ Vì vậy hoạt động nhập khẩu không chỉ bù đắp sự thiếu hụt về lượng mà còn

bù đắp sự thiếu hụt về chất cho nền kinh tế Việt Nam

Thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế theo hướng công nghiệp hoá: Cuối thế kỷ 20, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa ra nghị quyết chính thức

khởi xướng và lãnh đạo tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Đây làmột nhiệm vụ rất khó khăn trong bối cảnh quốc tế đa dạng, phức tạp và nhiều chônggai Buổi đầu bước vào thị trường, các doanh nghiệp chế tạo máy còn chưa bắt kịpquy chế mới Chính vì vậy, chúng ta phải chuyển giao công nghệ bằng cách nhậpkhẩu sau đó ứng dụng, cải tiến có sáng tạo rồi mới đưa vào sản xuất.

Tăng tốc độ cơ khí, tự động hoá: Hiện nay ở Việt Nam, các thiết bị cơ điện

của nhiều doanh nghiệp quá cũ, mức tự động hoá thấp Do đó, muốn tân trang lạicác nhà máy, dây truyền tự động, thay thế, sửa chữa các thiết bị cần nhập khẩu hàng

là một nhiệm vụ nặng nề, có vai trò làm tăng năng suất lao động xã hội

Mục tiêu của chúng ta là nâng cao tỉ trọng hàng đã qua chế biến trong tổnglượng hàng xuất khẩu, tăng hàm lượng chất xám cho mỗi sản phẩm đồng nghĩa vớiviệc phải đầu tư công nghệ cho sản xuất Trong điều kiện chung của kinh tế hiệnnay, mặc dù đầu tư cho khoa học công nghệ tăng nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêucầu phát triển Do đó, việc nhập khẩu máy và phụ tùng là rất cần thiết

1.1.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng:

1.1.3.1 Quan niệm về hiệu quả nhập khẩu:

- Để tồn tại và phát triển thì bất cứ một doanh nghiệp nào cũng phải quantâm đến mục đích cuối cùng đó là hiệu quả Hiệu quả luôn là mục tiêu phấn đấu củamọi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường Vấn đề đặt ra cho bất cứ một doanhnghiệp nào muốn trụ vững trong nền kinh tế thị trường thì phải đảm bảo lấy thu bùchi và có lãi sau mỗi vụ kinh doanh Lãi ở đây được xem như hiệu quả hoạt độngkinh doanh của mỗi doanh nghiệp Trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp phảitìm mọi cách thực hiện bằng được mục tiêu thu được lợi nhuận tối đa thì mới cóđiều kiện mở rộng và phát triển kinh doanh trong nền kinh tế thị trường Ở đây,

trong doanh nghiệp thương mại mà hoạt động nhập khẩu là chính thì hiệu quả kinhdoanh được hiểu là hiệu quả nhập khẩu.

- Trong hoạt động kinh doanh nhập khẩu, hiệu quả luôn là mối quan tâmtrước nhất của tất cả các doanh nghiệp, có nhiều cách nhìn nhận khác nhau về hiệuquả nhập khẩu, nhưng quan niệm phổ biến cho rằng hiệu quả nhập khẩu là hiệu sốgiữa tổng kết quả thu được và chi phí thu với chi phí nhập khẩu bỏ ra để đạt đượckết quả đó, nó phản ánh kết quả của quá trình nhập khẩu Nhưng quan niệm này bộc

lộ điều chưa hợp lí là đồng nhất kết quả với hiệu quả nhập khẩu Với hoạt độngnhập khẩu, kết quả là sự chênh lệch giữa chi phí ngoại tệ nhập khẩu và giá trị nội tệcủa hàng nhập khẩu Còn hiệu quả nhập khẩu xuất hiện do sự khác nhau tồn tại giữacác vùng kinh tế, giữa các quốc gia, sự khác nhau về chi phí sản xuất trong nướccủa các hàng hoá khác nhau Chính sự khác nhau đó tạo cơ sở cho trao đổi ngoạithương Như vậy kết quả chỉ là cơ sở để tính hiệu quả đạt được sau mỗi kỳ kinhdoanh

Xét về mặt lý luận, ý nghĩa to lớn của hiệu quả nhập khẩu là góp phần thúcđẩy tăng năng suất lao động xã hội, nghĩa là tiết kiệm lao động xã hội và tăng thunhập quốc dân, từ đó tạo thêm nguồn tích luỹ cho sản xuất và nâng cao mức sốngtrong nước

Quan niệm hiệu quả nhập khẩu không chỉ được biểu hiện bằng chỉ tiêu doanhlợi mà mỗi doanh nghiệp đạt được trong mỗi kỳ kinh doanh, hoạt động nhập khẩucòn đem lại hiệu quả kinh tế xã hội cho nền kinh tế quốc dân bằng cách góp phầnvào việc sản xuất, đổi mới cơ cấu kinh tế, tăng năng suất lao động xã hội, tăngdoanh thu cho ngân sách, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống cho người dân, Như vậy hiệu quả cho ta thấy rõ khả năng và trình độ quản lý của doanh nghiệp đốivới từng lĩnh vực kinh doanh cụ thể

Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả nhập khẩu:

Để biết và đánh giá kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp, người ta dựa trên một hệ thống chỉ tiêu, gọi là chỉ tiêu hiệu quả Từ việcphân tích đánh giá các chỉ tiêu này cho phép doanh nghiệp biết được thực trạng sảnxuất kinh doanh để từ đó lựa chọn phương án kinh doanh tối ưu Điều này cho phépdoanh nghiệp trụ vững và phát triển trong nền kinh tế thị trường

Không ngừng nâng cao hiệu quả là mối quan tâm của bất kỳ nền sản xuấtnào nói chung và là mối quan tâm chủ yếu của mỗi doanh nghiệp nói riêng Đối vớinước ta hiện nay, nâng cao hiệu quả kinh doanh thương mại đang là vấn đề cấp báchvì:

- Nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu không những là nhân tố quyếtđịnh nhất để tham gia vào phân công lao động quốc tế mà còn là yêu cầu tất yếu củaviệc thực hiện quy luật tiết kiệm các nguồn lực trong nước

- Nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu không những tạo điều kiện chodoanh nghiệp tái sản xuất mở rộng mà còn làm tăng thu nhập kinh tế quốc dân nhờtranh thủ được lợi thế so sánh trao đổi hàng hoá với nước ngoài, phát huy được tiềmnăng, lợi thế của đất nước

- Nâng cao hiệu quả nhập khẩu còn là điều kiện thuận lợi để chúng ta có thểhội nhập khu vực, hội nhập thế giới, làm cho quá trình liên kết kinh tế xã hội nước

ta với nước ngoài chặt chẽ và mở rộng hơn, góp phần làm ổn định kinh tế chính trịcủa đất nước

- Nâng cao hiệu quả nhập khẩu giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển mởrộng hoạt động kinh doanh, nâng cao đời sống cán bộ nhân viên

- Từ những ý nghĩa trên, trong điều kiện kinh tế nước ta hiện nay, việc nhậpkhẩu là hết sức quan trọng Song cần phải xác định nhập khẩu như thế nào ? Nhậpkhẩu những gì ? Cần tránh những việc nhập khẩu tràn lan, việc nhập khẩu phảihướng vào giải quyết những mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp nói riêng và của đấtnước nói chung, đó là sự phát triển lâu dài và ổn định bền vững của nền kinh tế.Thấm nhuần tư tưởng trên, việc tổ chức và thực hiện nhập khẩu mới đạt hiệu quảcao

1.1.3.2 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả nhập khẩu:

* Các chỉ tiêu định tính:

Về công tác nghiên cứu thị trường và lựa chọn đối tác: Công tác nghiên cứu

thị trường là khâu đặc biệt quan trọng của hoạt động nhập khẩu nhưng để đánh giáđược hiệu quả của công tác này thì lại không dễ dàng chút nào Chúng ta phải sửdụng nhiều phương pháp đánh giá khác nhau, đó có thể là các phương pháp đểlượng hoá nhu cầu khách hàng để xem xét công tác đó có đem lại hiệu quả cao hơn

hay không, thị trường có được mở rộng hay không hoặc có thể tham khảo sau đótổng hợp các ý kiến của các chuyên gia,…

Về công tác đàm phán ký kết hợp đồng: Hiệu quả của công tác này thể hiện

qua mức độ thành công của các hợp đồng của Công ty với các đối tác, điều đó lạiphụ thuộc vào khả năng của đội ngũ cán bộ tham gia ký kết hợp đồng Do vậy đánhgiá công tác này chính là đánh giá được trình độ chuyên môn của họ thông qua cáclớp đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ và các bài học thực tiễn

Về việc thực hiện hợp đồng: Đó là việc đánh giá các mặt như: Các hợp đồng

nhập khẩu của Công ty có được thực hiện đúng với những điều khoản đã ký kết, hạnchế tới mức tối đa các trường hợp sai sót về nghiệp vụ

Công tác giao nhận hàng hoá đã có những biện pháp thích hợp để hoàn thànhnhanh chóng hay chưa, hàng nhập về có đúng thời hạn qui định, đúng số lượng, chấtlượng, vận chuyển tới nơi qui định không có rủi ro tổn thất

Công tác thanh toán hợp đồng đã đảm bảo được tính chính xác hay chưa, còn

có những khó khăn gì về nghiệp vụ mà các cán bộ công nhân viên của Công ty cònchưa thể giải quyết được

Về tổ chức: Hiệu quả của công tác tổ chức tiến độ thực hiện hợp đồng Các

phòng ban chức năng phối hợp được với nhau một cách chặt chẽ và hiệu quả Bêncạnh đó là vấn đề nâng cao tinh thần trách nhiệm và tự chủ, sáng tạo trong côngviệc

* Các chỉ tiêu định lượng:

Kim ngạch nhập khẩu: là tổng giá trị nhập khẩu của tất cả các (hoặc một)

hàng hoá nhập khẩu vào quốc gia (hoặc một doanh nghiệp) đó trong một kỳ nhấtđịnh qui đổi đồng nhất ra một loại đơn vị tiền tệ nhất định

Tỷ suất lợi nhuận / Doanh thu: Chỉ tiêu này phản ánh trong một đồng doanh

thu có bao nhiêu đồng lợi nhuận Chỉ tiêu này cho thấy năng lực kinh doanh của chủthể hoạt động kinh doanh nhập khẩu là tiền đề cho mọi phương án phát triển kinhdoanh của các Công ty tham gia hoạt động kinh doanh nhập khẩu

Tỷ suất lợi nhuận / Vốn lưu động: Chỉ tiêu này phản ánh một đồng vốn lưu

động đưa vào kinh doanh thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận, chỉ tiêu này càng

lớn càng tốt Nếu chỉ tiêu này có dấu hiệu sụt giảm thì chủ thể tham gia hoạt độngkinh doanh nhập khẩu nên xem xét lại hoạt động kinh doanh của mình.

Tỷ suất doanh thu / Vốn lưu động: Chỉ tiêu này cho biết một đồng vốn lưu

động trong kinh doanh thu được mấy đồng doanh thu Tuy nhiên tỷ suất này khôngphản ánh hoàn toàn tình hình kinh doanh của chủ thể kinh doanh nhập khẩu vì chỉtiêu này có thể thấp nhưng chúng ta vẫn có thể làm ăn có hiệu quả một khi mà lợinhuận thuần cao

Tỷ suất ngoại tệ hàng hoá nhập khẩu: Chỉ tiêu này cho biết một đơn vị ngoại

tệ bỏ ra kinh doanh nhập khẩu thì thu được bao nhiêu đồng bản tệ Đơn vị kinhdoanh nhập khẩu sẽ có lãi khi tỷ suất này cao hơn tỷ giá của đồng ngoại tệ bỏ rakinh doanh và ngược lại Đây là chỉ tiêu mang tính thời điểm nên đánh giá theo từnghợp đồng, vì vậy chúng ta chỉ tính giá trị trung bình của chỉ tiêu này để so sánh với

tỷ giá của đồng ngoại tệ bỏ ra nhập khẩu trong từng chu kì biến đổi của nó

1.2 Vai trò và nội dung quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của doanh nghiệp.

1.2.1 Khái niệm quản trị nhập khẩu, quản trị hoạt động nhập khẩu máy

và phụ tùng của doanh nghiệp.

Quản trị nhập khẩu:

Có khá nhiều quan điểm đã được đưa ra để giải thích cho thuật ngữ quản trị,mặc dù không định nghĩa nào trong số đó được chấp nhận hoàn toàn

Theo James Stoner và Stephen Robbin đưa ra giải thích về quản trị như sau:

“Quản trị là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hoạt độngcủa các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chứcnhằm đạt được mục tiêu đã đề ra”

Cũng có ý kiến cho rằng: “Quản trị là sự tác động có hướng đích của chủ thểquản trị lên đối tượng quản trị nhằm đạt được những kết quả cao nhất với mục tiêu

đã định trước”

Quản trị nhập khẩu là việc quản trị các hoạt động kinh doanh đầu vào củadoanh nghiệp trên thị trường trong nước và quốc tế

Quản trị nhập khẩu là hoạt động quản trị của nhà quản trị nhập khẩu tác độngvào quá trình nhập khẩu hàng hóa nhằm nâng cao hiệu quả nhập khẩu của doanhnghiệp.

Quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của doanh nghiệp:

Quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng là hoạt động quản trị của nhàquản trị tác động vào quá trình nhập khẩu hàng hóa mà đối tượng nhập khẩu ở đây

là các loại máy móc thiết bị phụ tùng

1.2.2 Vai trò của quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của doanh nghiệp:

Quản trị hoạt động nhập khẩu nhập khẩu máy và phụ tùng thực hiện có vaitrò quan trọng quyết định sự thành bại của doanh nghiệp Việc ra quyết định củaNhà quản trị từ việc lập kế hoạch nhập khẩu, Tổ chức nhập khẩu và sau cùng làkiểm tra giám sát hoạt động nhập khẩu Việc ra quyết định có sáng suốt hay khôngcòn phụ thuốc rất nhiều yếu tố đòi hỏi sự dẫn dắt của nhà quản trị đó

1.2.3 Nội dung quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của doanh nghiệp:

Mô hình quản trị nhập khẩu máy móc và phụ tùng:

Hoạt động nhập khẩu là một quá trình bao gồm nhiều khâu: bắt đầu từ khâunghiên cứu tiếp cận thị trường cho đến khâu tổ chức thực hiện hợp đồng Cụ thể:sau khi nghiên cứu thị trường bao gồm thị trường trong nước (nghiên cứu các bước:nhận biết mặt hàng nhập khẩu, nghiên cứu dung lượng thị trường nhập khẩu, nghiên

Kiểm tra, giám sát hoạt động

nhập khẩu - Kiểm tra. - Giám sát.

cứu đối thủ cạnh tranh), nghiên cứu thị trường nước ngoài; các doanh nghiệp sẽ lựachọn cung ứng, lập phương án kinh doanh, giao dịch, đàm phán và ký kết hợp đồngnhập khẩu và kết thúc với việc tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Việc quản trị nhập khẩu hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng thực hiện dựavào mô hình trên Quản trị nhập khẩu hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng đượcthực hiện thông qua việc nghiên cứu 2 mô hình đó là mô hình đàm phán từ lập kếhoạch đàm phán, tiến hành đàm phán rồi kiểm tra và đánh giá quá trình đàm phán.Đàm phán thành công sẽ ký kết hợp đồng nhập khẩu Tiếp đến là quản trị mô hìnhhợp đồng nhập khẩu: lập kế hoạch thực hiện hợp đồng, tiến hành thực hiện hợpđồng và kiểm tra đánh giá việc tổ chức thực hiện hợp đồng thương mại quốc tế

Trong quy trình nhập khẩu máy và phụ tùng, nhà quản trị đề ra các quyếtđịnh cụ thể:

- Nhà quản trị ra quyết định nhập khẩu nguồn máy và phụ tùng phù hợp vớinhu cầu sản xuất với giá thấp, nguồn hàng ổn định

- Nhà quản trị quyết định nhập khẩu từ nhà cung cấp đáp ứng mục tiêu đề racủa doanh nghiệp

- Quyết định trong đàm phán: sử dụng phương thức đàm phán phù hợp nhằmtiết kiệm chi phí, đàm phán nhanh chóng đạt được mục tiêu đi đến ký kết hợp đồngnhập khẩu

- Trong quá trình tổ chức thực hiện hợp đồng: nhà quản trị đề ra phải thựchiện đúng theo nội dung ký kết trong hợp đồng

+ Từng khâu trong quy trình nhập khẩu phải thông suốt, đảm bảo đúng cáctiêu chuẩn của Nhà nước

+ Hàng hóa nhập khẩu phải đúng tiêu chuẩn về chất lượng, đảm bảo sốlượng trong hợp đồng, thời gian hàng về kho đúng thời điểm

+ Hàng hóa tồn kho gây thiệt hại do chi phí bảo quản, lưu kho cao, hàng hóa

bị hư hỏng, số vòng quay của vốn chậm Do đó, đòi hỏi nhà quản trị có quyết địnhđúng đắn về số lượng nguyên liệu nhập để tối đa hóa thiệt hại

Quản trị hoạt động nhập khẩu có các nội dung sau:

1.2.3.1 Lập kế hoạch nhập khẩu:

* Lập kế hoạch đàm phán:

Sau khi phân tích tình thế của môi trường đàm phán, người đàm phán phảitiến hành lập kế hoạch đàm phán, trình tự lập kế hoạch đàm phán được tiến hànhtheo các nội dung sau:

+ Diễn giải sơ lược tình thế đàm phán

+ Xác định mục đích và mục tiêu đàm phán

Xác định mục tiêu đàm phán phải xác định được mục tiêu chung (mục tiêuchính, các mục tiêu bổ trợ) và mục tiêu cụ thể cho từng nội dung đàm phán khácnhau

+ Lập kế hoạch hành động:

Lập kế hoạch hành động bao gồm: kế hoạch chiến lược, kế hoạch nhân sự, kếhoạch về địa điểm và lập kế hoạch cho chương trình đàm phán, trong đó lập kếhoạch về chiến lược, nhân sự và chương trình đàm phán là rất quan trọng

+ Kiểm tra và điều chỉnh kế hoạch:

Quá trình kiểm tra kế hoạch đàm phán có thể tiến hành theo trình tự sau:

- Điều chỉnh kế hoạch cho hợp lý với điều kiện cụ thể

* Lập kế hoạch thực hiện hợp đồng nhập khẩu:

Sau khi hợp đồng nhập khẩu được ký kết, thông thường dưới sự chỉ đạo củaGiám đốc hoặc Phó giám đốc phụ trách kinh doanh, phòng kinh doanh xuất nhậpkhẩu tiến hành lập kế hoạch thực hiện Trình tự lập kế hoạch bao gồm các bướcchính như sau:

- Chuẩn bị lập kế hoạch:

+ Trong giai đoạn này, bộ phận lập kế hoạch cần thu thập các thông tin, phântích các yếu tố của môi trường vĩ mô ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực hiệnhợp đồng như các quy định chính sách của nhà nước về hoạt động xuất nhập khẩu,các quy định về thủ tục hải quan, về cấp phép, về kiểm tra chất lượng,…

+ Phân tích các yếu tố thuộc về doanh nghiệp như khả năng sản xuất, kinhdoanh, các nguồn lực thuộc về doanh nghiệp, các yếu tố thuộc về đối tác

+ Nghiên cứu và phân tích các nội dung của hợp đồng nhập khẩu

- Tiến hành lập kế hoạch:

Sau khi nghiên cứu, phân tích các yêu tố của môi trường vĩ mô, điều kiện củadoanh nghiệp, của đối tác, các nội dung của hợp đồng, người lập kế hoạch phải xácđịnh các chỉ tiêu cần đạt được, các nội dung công việc và lập kế hoạch cho từng nộidung công việc, tính toán thời điểm tiến hành, kết thúc, phân bổ các nguồn lực vàxác định cách thức tiến hành các công việc đó

- Trình duyệt kế hoạch:

Kế hoạch sau khi được lập phải được trình và bảo vệ trước Ban lãnh đạo vàcác phòng ban của doanh nghiệp Sau khi kế hoạch được góp ý, bổ sung, chỉnh sửa,được phê duyệt và chính thức đi vào giai đoạn thực hiện

1.2.3.2 Tổ chức nhập khẩu:

* Nghiên cứu thị trường lựa chọn nguồn hàng cung cấp:

+ Nghiên cứu thị trường để xác định nhu cầu nhập khẩu:

Xác định nhu cầu nhập khẩu là xác định các hàng hóa cần nhập khẩu: xácđịnh chủng loại, kích cỡ, chất lượng, số lượng, bao bì, ký mã hiệu và thời gian nhậphàng để làm cơ sở xác định các nguồn cung cấp tiềm năng

Doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa nhập khẩu là doanh nghiệp thực hiệnhoạt động nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích kinh doanh nên nhu cầu nhập khẩucủa doanh nghiệp phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, doanh nghiệp xác địnhnhu cầu căn cứ chủ yếu vào các đơn đặt hàng của khách hàng và việc dự kiến nhucầu phát sinh của khách hàng

Khi ra quyết định về nhu cầu nhập khẩu, nhà quản lý nhập khẩu cần căn cứvào các yếu tố sau:

- Chu kỳ mua hàng hiện tại

- Chu kỳ mua hàng kế tiếp

- Dữ liệu mua hàng quá khứ

- Bảng kê khai mức độ dự trữ hàng hóa

- Ngân sách phân bổ cho việc mua hàng

- Khối lượng hàng hóa cần mua và các chi phí liên quan như: chi phí đặthàng, chi phí lưu kho lưu bãi, chi phí bảo quản, bốc xếp, vận chuyển,…

Sau khi xác định được nhu cầu hàng hóa cần mua, nhà nhập khẩu cần chuẩn

bị các yêu cầu mua hàng

+ Lựa chọn nguồn hàng cung cấp:

Nguồn cung cấp là các nhà sản xuất hay các nhà kinh doanh thương mại Đểlựa chọn được nguồn cung cấp, các nhà nhập khẩu cần phải có một quá trình đánhgiá các nguồn cung cấp để lựa chọn

Sau khi đánh giá các đơn chào hàng và các báo giá, nhà nhập khẩu sẽ tiếnhành so sánh và lựa chọn ra nhà cung cấp phù hợp nhất và cập nhật thông tin về giá

cả, mẫu mã, chủng loại sản phẩm để hoàn thiện hồ sơ mua hàng

Việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp sẽ quyết định đến chất lượng nhập khẩuhàng hóa và chất lượng hàng hóa kinh doanh nên vai trò của nhà quản lý là hết sức

to lớn Quản lý tốt giai đoạn này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và

uy tín của doanh nghiệp

* Ký hợp đồng nhập khẩu:

Hợp đồng nhập khẩu là sự thỏa thuận giữa bên mua và bên bán ở nước ngoài,trong đó quy định bên bán phải cung cấp hàng hóa, bên mua phải thanh toán tiền vànhận hàng

Luật pháp Việt Nam quy định hợp đồng nhập khẩu bắt buộc phải là văn bản.Hợp đồng này phải được ký kết theo nguyên tắc tự nguyện, cùng có lợi, bình đẳng

về quyền và nghĩa vụ, trực tiếp chịu trách nhiệm tài sản và không trái pháp luật

Nội dung của hợp đồng phải ghi rõ các điều khoản như trên và phải rõ ràngđầy đủ hoàn chỉnh, ngắn gọn súc tích, chính xác về chính tả và thông tin Kết thúchợp đồng cần ghi rõ số bản hợp đồng, giá trị pháp lý, thời hạn hiệu lực của hợpđồng, cùng chữ ký và dấu của các bên tham gia Nó là cơ sở đánh giá mức độ thựchiện nghĩa vụ của các bên, và là cơ sở pháp lý quan trọng để khiếu nại khi bên đốitác không thực hiện toàn bộ hay từng phần nghĩa vụ của mình đã thỏa thuận tronghợp đồng Hợp đồng càng quy định chi tiết, rõ ràng, dễ hiểu thì càng dễ thực hiện và

ít xảy ra tranh chấp

Một số chú ý khi ký kết hợp đồng nhập khẩu:

- Trước khi ký kết hợp đồng, tùy vào đặc điểm của đối tượng và điều kiệnmua bán cụ thể mà các bên cần thỏa thuận với nhau tất cả các điều kiện thương mạicần thiết và đưa thành các điều khoản của hợp đồng Tránh trường hợp các bên chỉthỏa thuận và đưa vào hợp đồng các điều kiện cơ bản mà thiếu các điều kiện cầnthiết khác, gây khó khăn trong quá trình thực hiện hợp đồng, phải sử dụng các tậpquán quốc tế để giải quyết các vấn đề mà các bên không đề cập đến, dễ gây nên cácrủi ro tranh chấp

- Trong thực tế kinh doanh, hợp đồng thường do một bên soạn thảo, nếu cóthể các doanh nghiệp Việt Nam nên giành quyền được soạn thảo hợp đồng Nhưngnhiều trường hợp các doanh nghiệp nước ngoài thường trao cho các doanh nghiệpViệt Nam bản hợp đồng mẫu Trong các trường hợp như vậy, các doanh nghiệp cầnphải xem xét thận trọng từng điều khoản của hợp đồng, tránh trường hợp đối táckhéo léo đưa vào hợp đồng những nội dung chưa được hai bên thỏa thuận hoặckhông đưa vào các nội dung đã được thỏa thuận gây bất lợi cho các doanh nghiệpViệt Nam

- Hợp đồng cần được trình bày theo đúng quy cách, sử dụng văn phong sángsủa, dễ hiểu, phản ánh được những nội dung đã được thỏa thuận Tránh trình bàymập mờ, sử dụng các cụm từ khó có thể giải thích và hiểu theo nhiều cách, tronghợp đồng có các điều khoản trái với luật pháp của nước người mua hoặc người bán,người đứng tên ký hợp đồng không có thẩm quyền ký kết theo quy định luật pháp

của nước đó,…Do vậy phải tìm hiểu luật pháp và tập quán kinh doanh của đối tác.

* Tổ chức thực hiện hợp đồng nhập khẩu:

Thực hiện hợp đồng nhập khẩu bao gồm các nội dung cơ bản sau:

Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu.

Thuê phương tiện vận tải

Mua bảo hiểm cho hàng nhập khẩu

Làm thủ tục hải quan

Nhận hàng nhập khẩu

Thanh toán tiền hàng nhập khẩu

Khiếu nại và giải quyết khiếu nại

1.2.3.3 Kiểm tra, giám sát hoạt động nhập khẩu:

a Kiểm tra việc lập kế hoạch nhập khẩu:

Việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp sẽ quyết định đến chất lượng nhập khẩuhàng hóa và chất lượng hàng hóa kinh doanh nên vai trò của nhà quản lý là hết sức

to lớn Quản lý tốt giai đoạn này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và

uy tín của doanh nghiệp

Công tác nghiên cứu thị trường là khâu đặc biệt quan trọng của hoạt độngnhập khẩu nhưng để đánh giá được hiệu quả của công tác này thì lại không dễ dàngchút nào Chúng ta phải sử dụng nhiều phương pháp đánh giá khác nhau, đó có thể

là các phương pháp để lượng hoá nhu cầu khách hàng để xem xét công tác đó cóđem lại hiệu quả cao hơn hay không, thị trường có được mở rộng hay không hoặc

có thể tham khảo sau đó tổng hợp các ý kiến của các chuyên gia,…

b Kiểm tra và điều chỉnh kế hoạch đàm phán:

Quá trình kiểm tra kế hoạch đàm phán có thể tiến hành theo trình tự sau:

- Kiểm tra, đánh giá và rút kinh nghiệm: Sau mỗi lần đàm phán, phải kiểmtra, đánh giá và rút kinh nghiệm để xem xét kết quả của cuộc đàm phán so với mụctiêu đề ra, từ đó phân tích những ưu điểm tồn tại và rút ra bài học kinh nghiệm chonhững lần đàm phán tiếp theo.

Các nhà đàm phán có thể tiến hành theo các bước sau:

- Xác định nội dung kiểm tra

- Phân tích những nguyên nhân

- Phân tích đánh giá và rút ra những bài học kinh nghiệm

Hiệu quả của công tác đàm phán thể hiện qua mức độ thành công của các

hợp đồng của Công ty với các đối tác, điều đó lại phụ thuộc vào khả năng của độingũ cán bộ tham gia ký kết hợp đồng Do vậy đánh giá công tác này chính là đánhgiá được trình độ chuyên môn của họ thông qua các lớp đào tạo bồi dưỡng đội ngũcán bộ và các bài học thực tiễn

c Giám sát và điều hành thực hiên hợp đồng nhập khẩu:

* Giám sát thực hiện hợp đồng nhập khẩu:

- Giám sát hợp đồng là một hệ thống báo động sớm, cảnh tỉnh về các côngviệc mà mỗi bên phải thực hiện để đảm bảo cả hai bên tránh được chậm trễ hoặc saisót trong thực hiện hợp đồng

- Vai trò giám sát hợp đồng nhập khẩu:

+ Giám sát hợp đồng liên quan đến việc nhận dạng và theo dõi chuỗi sự kiện

và hành động khi đến thời điểm hành động hoặc khi cần phải hành động

+ Giám sát hợp đồng lưu ý tới việc quản lý ở những điểm mấu chốt của vấn

đề đang được đặt ra và tổ chức hàng loạt hoạt động giám sát xung quanh những sựkiện đó nhằm phòng ngừa các rủi ro

+ Giám sát hợp đồng còn tạo ra các dữ liệu thông tin quan trọng cho hoạtđộng điều hành hợp đồng.

- Nội dung cơ bản cần bám sát:

+ Số lượng, khối lượng, chất lượng

+ Thời hạn giao hàng

+ Những chứng từ cần thiết để thông quan và hoàn tất thủ tục nhập khẩu.+ Tiến độ thanh toán

+ Bảo hành, bảo quản hàng hóa

+ Khiếu nại về tổn thất trong vận chuyển

- Phương pháp giám sát hợp đồng, sử dụng một loạt các phương pháp như:+ Hồ sơ theo dõi hợp đồng

- Vai trò: Điều hành hợp đồng là giải quyết các tình huống phát sinh trongquá trình thực hiện hợp đồng một cách có lợi nhất trên cơ sở đánh giá thực tế vềtình hình và nhưng khả năng lựa chọn có thể tìm được nếu có

- Nội dung điều hành: điều hành những vấn đề phát sinh trong quá trình thựchiện hợp đồng cần phải tập trung giải quyết như chuẩn bị hàng, thuê phương tiệnvận tải, bảo hiểm hàng hóa, thủ tục hải quan, giao nhận hàng hóa,…Việc ký mộthợp đồng nhập khẩu là điểm cuối cùng của những nỗ lực bắt đầu từ việc xác địnhngười cung cấp tới thương lượng về những điều kiện mua Hợp đồng là một cam kết

về phía nhà cung cấp nhưng để làm cho cam kết đó thực hiện được thì người muaphải duy trì một hệ thống giám sát Hệ thống sẽ xem xét tiến trình đang được tiến

hành khi thực hiện hợp đồng Hệ thống sẽ không chỉ đánh giá sự thực hiện của nhàcung cấp hay các bên thực hiện hợp đồng mà còn xem xét các nghĩa vụ của ngườimua phải thi hành ở những giai đoạn khác nhau của hợp đồng có được thực hiệnhay không Chức năng giám sát và điều hành của nhà quản trị lúc này được thể hiện

rõ nhất và có vai trò quan trọng trong quá trình hoàn tất một hợp đồng nhập khẩu

Đánh giá, giám sát việc thực hiện hợp đồng nhập khẩu là việc đánh giá cácmặt như: Các hợp đồng nhập khẩu của Công ty có được thực hiện đúng với nhữngđiều khoản đã ký kết, hạn chế tới mức tối đa các trường hợp sai sót về nghiệp vụ

Công tác giao nhận hàng hoá đã có những biện pháp thích hợp để hoàn thànhnhanh chóng hay chưa, hàng nhập về có đúng thời hạn qui định, đúng số lượng, chấtlượng, vận chuyển tới nơi qui định không có rủi ro tổn thất

Công tác thanh toán hợp đồng đã đảm bảo được tính chính xác hay chưa, còn

có những khó khăn gì về nghiệp vụ mà các cán bộ công nhân viên của Công ty cònchưa thể giải quyết được

Ngoài ra, Về công tác tổ chức tiến độ thực hiện hợp đồng Các phòng ban

chức năng phối hợp được với nhau một cách chặt chẽ và hiệu quả Bên cạnh đó làvấn đề nâng cao tinh thần trách nhiệm và tự chủ, sáng tạo trong công việc

Qua mỗi một hợp đồng nhập khẩu, doanh nghiệp cần phải đánh giá nhữngmặt đã làm được, chưa làm được qua đó rút ra bài học kinh nghiệm cho những lầnhoạt động nhập khẩu tiếp theo Qua đây cũng nhằm khen thưởng động viên hoặcphê bình những thành viên chưa tích cực Kết quả của bước này giúp doanh nghiệpgiảm bớt những hạn chế, tăng cường những ưu điểm trong hoạt động nhập khẩu vàđưa ra phương hướng cho những kế hoạch kinh doanh tiếp theo

Luôn luôn phải kiểm tra, giám sát từng quá trình, từng giai đoạn để kịp thờiđiều chỉnh cho phù hợp để nâng cao tính chủ động trong hoạt động quản trị

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng:

1.3.1 Các yếu tố bên trong doanh nghiệp:

Các nhân tố bên trong doanh nghiệp là nhân tố mà doanh nghiệp có thể kiểmsoát được và nó tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đóchính là tiềm lực của doanh nghiệp Tiềm lực của doanh nghiệp bao gồm tiềm lực

về tài chính, về con người, về uy tín của công ty và của ban giám đốc, trình độ tổchức quản lý, cơ sở vật chất, mục tiêu kinh doanh, khả năng theo đuổi mục tiêucũng như mối quan hệ của ban giám đốc của công ty.

* Cơ cấu tổ chức:

Bất cứ một doanh nghiệp nào muốn kinh doanh hiệu quả cần phải xây dựngmột cơ cấu hợp lý và một bộ máy quản lý hiệu quả Cơ cấu tổ chức đóng vai tròquan trọng trong việc phân công trách nhiệm và quyền hạn của mỗi phòng ban, cánhân trong tổ chức Một cơ cấu hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng con ngườitoàn diện nhất, tận dụng tối đa khả năng của mỗi cá nhân

Bộ máy quản lý là nơi xây dựng chính sách, mục tiêu và chiến lược chodoanh nghiệp Đó cũng là bộ phận định hướng kinh doanh đưa ra các quyết địnhcuối cùng khi tổ chức gặp phải những khó khăn Bộ máy quản lý của doanh nghiệp

có hoạt động hiệu quả hay không sẽ tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh củadoanh nghiệp nói chung và hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp nói riêng Tổchức bộ máy của doanh nghiệp phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ đề ra sẽ tạo lập nănglực và chất lượng hoạt động mới, thúc đẩy kinh doanh phát triển, tiết kiệm chi phí

và nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

Bộ máy quản lý cũng là sự tác động trực tiếp của các cấp lãnh đạo xuống cán

bộ công nhân viên nhằm mục đích buộc phải thực hiện một hoạt động Để quản lýtập trung thống nhất phải sử dụng phương pháp hành chính Việc thiết lập cơ cấu tổchức của bộ máy doanh nghiệp cũng như cách thức điều hành của các cấp lãnh đạo

là nhân tố quyết định tính hiệu quả trong kinh doanh Nếu một doanh nghiệp có cơcấu tổ chức hợp lý, cách điều hành sáng suốt sẽ góp phần thúc đẩy hiệu quả hoạtđộng kinh doanh, ngược lại nếu cơ cấu tổ chức chệch choạc, cách điều hành kémcỏi sẽ dẫn đến hiệu quả thấp trong hoạt động kinh doanh

* Nguồn nhân lực:

Được thể hiện ở số lượng lao động, trình độ và khả năng làm việc của từngcán bộ nhân viên, trình độ quản lý có phù hợp với quy mô kinh doanh của doanhnghiệp hay không Nguồn lực con người là nhân tố quyết định trong mọi quá trìnhkinh doanh, trình độ và năng lực của nguồn nhân lực phải phù hợp với loại hìnhkinh doanh và mức độ kinh doanh mà doanh nghiệp lựa chọn thì mới đem lại hiệuquả Có thể nói đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định đến sự thành công trong

kinh doanh của doanh nghiệp, vì con người là chủ thể trực tiếp đưa ra mọi quyếtđịnh về hoạt động nhập khẩu, về các chiến lược kinh doanh, kế hoạch kinh doanh vàcũng chính con người thực hiện những công việc đó nhằm đạt được các mục tiêu,chiến lược đã đưa ra Chính vì thế, hoạt động của con người sẽ quyết định đến sựthành công hay thất bại của của doanh nghiệp

Muốn nâng cao hiệu quả của hoạt động nhập khẩu đòi hỏi nguồn nhân lựcphải có trình độ quản lý tổ chức kinh doanh, am hiểu thị trường trong và ngoàinước, có khả năng nhạy bén về việc thu thập, xử lý và tổng hợp các nguồn thôngtin Người lãnh đạo còn phải có tài dùng người để sắp xếp cán bộ công nhân viênvào những vị trí phù hợp với năng lực và tầm hiểu biết của họ để đạt được hiệu quảkinh doanh cao nhất Bên cạnh đó, công tác đào tạo nhân viên là rất quan trọng bởihiện nay, trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ không ngừng phát triển, do đócần tạo điều kiện cho việc đào tạo thường xuyên, cập nhật các kiến thức mới chonhân viên để đảm bảo theo kịp và nắm bắt được những tiến bộ của khoa học kỹthuật

* Khả năng tài chính:

Khả năng tài chính là số vốn doanh nghiệp bỏ ra để kinh doanh nhập khẩu.Đây là yếu tố vô cùng quan trọng, nó quyết định quy mô kinh doanh, quyết định khảnăng thanh toán, doanh thu,… của doanh nghiệp

Hoạt động kinh doanh nhập khẩu đòi hỏi các doanh nghiệp phải có nguồnlực tài chính mạnh hơn so với các doanh nghiệp kinh doanh thương mại trong nước.Doanh nghiệp nhập khẩu có tiềm lực tài chính mạnh thì sẽ có việc tiến hành nhữnghợp đồng nhập khẩu có giá trị lớn sẽ dễ dàng hơn Nguồn vốn có vai trò rất lớntrong hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp Bởi phải có vốn, doanh nghiệp mới

có cơ sở vật chất hay tài chính để trang trải cho những hoạt động kinh doanh và việcchủ động trong nguồn vốn sẽ đảm bảo khả năng thanh toán cho hoạt động nhậpkhẩu, nâng cao hiệu quả kinh doanh Có thể nói, khi nguồn vốn vững chắc, doanhnghiệp sẽ có nhiều cơ hội hơn, có thể đối phó linh hoạt hơn trước những tình huốngkinh doanh

* Hệ thống logicstic của công ty:

Việc thực hiện hoạt động nhập khẩu không thể tách rời công việc vận chuyển

và thông tin liên lạc Sự phát triển trong lĩnh vực thông tin liên lạc và giao thôngvận tải là một nhân tố quan trọng thúc đẩy hoạt động nhập khẩu phát triển

Thực tế cho thấy rằng, sự phát triển của hệ thống thông tin liên lạc đã đơngiản hoá các khâu công việc của hoạt động nhập khẩu, giảm hàng loạt các chi phínhờ sự nhanh gọn, kịp thời, chính xác Việc hiện đại hoá các phương tiện vậnchuyển, bốc dỡ, bảo quản cũng góp phần làm cho quá trình nhập khẩu được nhanhchóng, an toàn và hiệu quả

1.3.2 Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp:

* Nguồn cung:

Doanh nghiệp cần nắm vững được tình hình các nguồn cung cấp trên thịtrường quốc tế mà doanh nghiệp có khả năng giao dịch rồi từ đó nghiên cứu các đặcđiểm thị trường các nước cung cấp trên các phương diện:

- Thái độ và quan điểm của nước cung cấp thể hiện qua các chính sách ưutiên xuất khẩu hay hạn chế nhập khẩu

- Tình hình chính trị hay thái độ của quốc gia đó có ổn định không, có tácđộng đến nguồn mặt hàng đó như thế nào?

- Về vị trí địa lý có thuận tiện cho giao dịch mua bán, có đem lại hiệu quảkinh doanh hay không? Có tiết kiệm chi phí vận chuyển, bảo hiểm trong quá trìnhnhập khẩu của doanh nghiệp không?

* Nguồn cầu:

Khi nhu cầu tăng cao, sẽ làm nguồn cung ứng sản phẩm trong và ngoài nướctăng cao Đây là cơ hội để các doanh nghiệp có cơ hội được lựa chọn, so sánh sảnphẩm và giá cả giữa các doanh nghiệp cung ứng với nhau Đây cũng là cơ hội đểcác doanh nghiệp cung ứng sản phẩm trong nước nâng cao sản xuất và giảm giáthành để cạnh tranh được với các doanh nghiệp nước ngoài, tạo điều kiện để sảnxuất trong nước phát triển Đồng thời, các doanh nghiệp nhập khẩu sản phẩm khôngchỉ để tiêu dùng cho cá nhân, doanh nghiệp mà để là trung gian phân phối đến các

cá nhân doanh nghiệp có nhu cầu khác Vì vậy, các doanh nghiệp là nhiệm vụ nhậpkhẩu trung gian cần có sự điều tra, tìm hiểu nhu cầu của các doanh nghiệp từ đó đưa

ra kế hoạch nhập khẩu sao cho phù hợp với nhu cầu thị trường tốt nhất

* Giá cả:

Trên thị trường hàng hóa thế giới, giá cả chẳng những phản ánh mà còn điềutiết mối quan hệ hàng hóa Việc xác định đúng đắn giá cả hàng hóa trong nhập khẩu

có ý nghĩa rất lớn đối với hiệu quả thương mại quốc tế Giá cả là chỉ tiêu quan trọngtrong việc đánh giá hiệu quả ngoại thương

Giá cả trong hoạt động nhập khẩu là giá cả quốc tế, giá quốc tế có tính chấtđại diện đối với một loại hàng hóa trên thị trường thế giới Giá đó phải là giá giaodịch thương mại thông thường, không kèm theo một điều kiện đặc biệt nào và thanhtoán bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi được

Các nhân tố ảnh hưởng đến giá cả trên thị trường thế giới:

Nhân tố chu kỳ: Tức là sự vận động có tính chất quy luật của nền kinh tế tư

bản chủ nghĩa qua các giai đoạn của chu kỳ sẽ làm thay đổi quan hệ cung cầu củacác loại hàng hóa trên thị trường Do đó làm biến đổi dung lượng thị trường và thayđổi về giá cả các loại hàng hóa

Nhân tố lũng đoạn và giá cả: Đây là nhân tố ảnh hưởng lớn đến việc biến

động giá cả hàng hóa trên thị trường thế giới trong thời đại ngày nay Lũng đoạnlàm xuất hiện nhiều mức giá đối với cùng một loại hàng hóa trên cùng một thịtrường, tùy theo quan hệ giữa người mua và người bán trên thị trường thế giới cógiá lũng đoạn cao và giá lũng đoạn thấp

Nhân tố cạnh tranh: Cạnh tranh có thể làm cho giá biến động theo xu hướng

khác nhau Cạnh tranh giữa người bán xảy ra khi trên thị trường cung có xu hướnglớn hơn cầu Nhiều người cùng bán một loại hàng hóa, cùng một chất lượng, thì dĩnhiên ai bán giá thấp người đó sẽ chiến thắng, vì vậy giá cả có xu hướng giảmxuống Cạnh tranh giữa những người mua xảy ra khi trên thị trường xuất hiện xuhướng cung không theo kịp với nhu cầu, khi đó giá sẽ có xu hướng tăng

Nhân tố lạm phát: Giá cả của hàng hóa không những được quyết định bởi giá

trị hàng hóa mà còn phụ thuộc vào giá tiền tệ- vàng Trong điều kiện hiện nay giá cảkhông biểu hiện trực tiếp ở vàng mà bằng tiền giấy Trên thị trường thế giới, giá cảhàng hóa thường được biểu hiện bằng đồng tiền của những nước có vị trí quan trọngtrong mậu dịch quốc tế như: USD, DEM, GBP, JPY, FRF, Do đặc điểm của nềnkinh tế tư bản chủ nghĩa nên giá trị của những đồng tiền này cũng luôn thay đổi,việc thay đổi ấy thường gắn với lạm phát Lạm phát làm cho giá trị của hàng hóabiểu hiện bằng tiền giấy tăng lên

Trên đây là những phân tích ảnh hưởng chủ yếu của một số nhân tố đến xuhướng biến động của giá cả hàng hóa trên thị trường thế giới Tuy vậy cần chú ý

rằng số lượng các nhân tố và mức độ ảnh hưởng của chúng đối với xu hướng biếnđộng của giá cả không phải là cố định mà thay đổi tuỳ theo tình hình thị trườngtrong từng giai đoạn cụ thể.

* Hệ thống thông tin pháp luật:

Các doanh nghiệp khi tiến hành hoạt động ngoại thương đều phải tuân thủcác chế độ, chính sách và pháp luật về nhập khẩu của quốc gia Đây là những vấn

đề vô cùng quan trọng đầu tiên trong quá trình nhập khẩu vì vậy các doanh nghiệpnắm thật vững Một môi trường pháp lý đồng bộ, ổn định, hoàn thiện sẽ giúp chochủ thể kinh doanh xuất nhập khẩu có cơ sở vững chắc khi thực hiện các nguyên tắctrong quan hệ đối ngoại với các đối tác

Các công cụ để hỗ trợ, điều chỉnh hoạt động ngoại thương là: thuế quan, tỷ lệngoại hối Mỗi công cụ đều có ưu nhược điểm nên cần phải kết hợp chặt chẽ cáccông cụ để đẩy mạnh nhập khẩu kết hợp xuất khẩu hợp lý mang về lượng ngoại tệlớn cho Việt Nam

Hiện nay, nhà nước ta đã có những chính sách khuyến khích nhập khẩunhững máy móc thiết bị phục vụ cho việc cải tiến công nghệ phát triển sản xuất.Đặc biệt đối với trường hợp nhập khẩu thiết bị nhỏ lẻ thuộc dây chuyền máy mócthiết bị đồng bộ tạo TSCĐ được miễn thuế nhập khẩu Có thể nói đây là một điềuchỉnh rất tích cực thúc đẩy nhập khẩu máy móc thiết bị Các doanh nghiệp nhậpkhẩu cần nghiên cứu kỹ chính sách và những thay đổi chính sách, pháp luật về nhậpkhẩu của nhà nước để có những quyết định đúng đắn trong việc nhập khẩu

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần có sự quan tâm đúng đến luật pháp quốc

tế Sự khác biệt lớn nhất giữa kinh doanh nội địa và kinh doanh ngoại thương nóichung và kinh doanh nhập khẩu nói riêng là sự tác động của luật pháp, thông lệquốc tế Các hoạt động kinh doanh nhập khẩu nói riêng phải tuân theo luật pháp củanước xuất khẩu, luật pháp của nước thứ ba (nếu được quy định trong hợp đồng nhậpkhẩu), tập quán kinh doanh quốc tế và các công ước, hiệp ước quốc tế mà nước tatham gia Luật pháp và các yếu tố về chính sách của nước xuất khẩu làm cho quátrình nhập khẩu của doanh nghiệp có thể đơn giản hoặc phức tạp hơn nhiều, điềunày ảnh hưởng đến chi phí cho hoạt động nhập khẩu và do đó, ảnh hưởng đến hiệuquả hoạt động kinh doanh nhập khẩu

Luật pháp quốc tế bắt buộc các nước vì lợi ích chung phải thực hiện đầy đủtrách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong hoạt động ngoại thương, do đó tạo nên sựtin tưởng cũng như hiệu quả trong hoạt động này

Các nhân tố khác:

* Trình độ sản xuất khoa học công nghệ

Hoạt động nhập khẩu chịu sự tác động mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật củanước nhập khẩu Việc xác định đúng đắn trình độ công nghệ của thiết bị nhập khẩuquả là không dễ dàng Nếu không cẩn thận trong việc tiếp nhận và quản lý côngnghệ thì lợi thế sẽ thành yếu thế, thậm chí biến đất nước thành bãi rác công nghệcủa các nước đang phát triển

* Thể chế kinh tế

Thuế và các công cụ phi thuế: tác động trực tiếp tới hoạt động nhập khẩu.

Thuế làm tăng chi phí đầu vào, các công cụ phi thuế làm hạn chế luồng thương mại,ngăn cản hoạt động nhập khẩu

Tín dụng: Đầu tư cho nhập khẩu máy và phụ tùng phục vụ công nghiệp hoá,

hiện đại hoá đất nước cần rất nhiều tiền và thời gian vay tín dụng dài, lãi suất thấp

Tỉ giá hối đoái: Sự thay đổi của tỉ giá tác động trực tiếp tới hoạt động nhập

khẩu và có thể gây ra những biến đổi lớn trong hoạt động nhập khẩu

Hệ thống tài chính, ngân hàng: đang trở thành một phần không thể thiếu

trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp, giúp cung cấpvốn cho doanh nghiệp, thanh toán một cách chính xác, nhanh chóng và tiện lợi

Hệ thống giao thông và thông tin liên lạc: Hoạt động xuất nhập khẩu luôn

gắn với việc vận chuyển và thông tin liên lạc Việc nghiên cứu và áp dụng côngnghệ tiên tiến vào vận chuyển và thông tin liên lạc là một yếu tố quan trọng thúcđẩy nhập khẩu Việc hiện đại hoá cảng biển, sân bay, kho tàng cũng như hiện đạihoá các phương tiện vận chuyển, nâng cao năng lực bốc dỡ, bảo quản cũng làm choquá trình nhập khẩu nhanh chóng an toàn và hiệu quả hơn

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU MÁY VÀ PHỤ TÙNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU MÁY VÀ PHỤ

TÙNG.

2.1 Đánh giá hiệu quả hoạt động nhập khẩu máy và phụ tùng của Công

ty Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ Tùng.

2.1.1 Đánh giá tổng quan tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty

cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng từ năm:

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng được phát triển từ Công

ty Phụ tùng - thành lập theo Quyết định số 759/VT-TCCB ngày 21/12/1974 của Bộtrưởng Bộ Vật tư trên cơ sở hợp nhất 3 công ty: Công ty Phụ tùng 1, Công ty Phụtùng 2 và Công ty Cung ứng phụ tùng Hà Nội, trực thuộc Tổng Công ty Thiết bị vàphụ tùng- Bộ Vật tư

Thực hiện Nghị định 388/HĐBT về việc thành lập lại các Doanh nghiệp Nhànước, Công ty Phụ tùng được thành lập lại theo Quyết định số 618/TM-TCCB ngày28/5/1993 của Bộ Thương Mại, trực thuộc Tổng Công ty Máy và Phụ tùng- BộThương Mại

Ngày 22 tháng 10 năm 2004, Bộ Thương Mại có Quyết định số1523/2004/QĐ-BTM của Bộ trưởng Bộ Thương Mại về việc chuyển Doanh nghiệpNhà nước Công ty Phụ tùng thành Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Máy và Phụtùng

Công ty chính thức hoạt động theo mô hình Công ty cổ phần từ ngày01/4/2005 theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh công ty cổ phần lần đầu số

0103007218 do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp ngày 01/4/2005 vàGiấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần thứ 2 ngày 09/3/2006, theo đóvốn điều lệ của công ty là: 24.000.000.000 VNĐ (Hai mươi bốn tỷ Việt Nam đồng)

B ng 2.1- K t qu ho t ảng 2.1- Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty ết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty ảng 2.1- Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty ạt động sản xuất kinh doanh của Công ty động sản xuất kinh doanh của Công ty ng s n xu t kinh doanh c a Công ty ảng 2.1- Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty ất kinh doanh của Công ty ủa Công ty

T

T

Thựchiện

Tỷ lệ(%)2011/

2010

Thực hiện Tỷ lệ

(%)2012/

2011

Thực hiện Tỷ lệ

(%)2013/2012

(Nguồn: Báo cáo quyết toán các năm 2011-2013)

Đánh giá chung: doanh nghiệp có mức tăng trưởng khá cao, kinh doanh đúngpháp luật, luôn đảm bảo tài chính trong sạch

Doanh thu tăng trưởng ổn định, mức tăng trưởng doanh thu bình quân hàngnăm đạt khoảng 40%

Lợi nhuận thực hiện tăng trưởng mạnh từ 294 triệu đồng lên 1.027 tỉ năm2013

Tỷ suất lợi nhuận thực hiện / vốn chủ sở hữu năm 2013 đạt 38,6% Đây làcon số tương đối cao

Không có nợ phải trả quá hạn và thường xuyên có hệ số khả năng thanh toán

nợ đến hạn lớn hơn 1, năm 2013 hệ số này là: 1,1

Thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước và các khoản nộp khác theo chế

độ của Nhà nước quy định đạt rất cao mức tăng trưởng hàng năm đạt 130,4%

Công ty luôn đảm bảo kinh doanh đúng pháp luật, không vi phạm các quyđịnh của pháp luật hiện hành

2.1.2 Tình hình nhập khẩu máy và phụ tùng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Máy và Phụ tùng (SPJ).

2.1.2.1 Phân tích theo nhóm chỉ tiêu định tính:

* Mặt hàng kinh doanh:

Trước đổi mới, do phân cấp quản lý của Bộ Thương mại (nay là Bộ CôngThương), mặt hàng kinh doanh chủ yếu của công ty là phụ tùng ô tô, xe máy (sămlốp, vòng bi, buzi, xéc măng ), các loại máy móc như: Máy xúc đào, máy xúc lật,

xe cẩu, xe nâng hàng, máy phát điện, máy chế biến thức ăn gia súc, xe ô tô đã qua

sử dụng

Từ năm 1995 trở lại đây, do sự chuyển đổi từ kinh tế tập trung quan liêu baocấp sang cơ chế thị trường, nhiều thành phần kinh tế tham gia kinh doanh làm chothị trường trở lên cạnh tranh gay gắt Đứng trước tình hình đó, Công ty đã một mặttiếp tục duy trì kinh doanh các mặt hàng truyền thống, mặt khác chuyển dần sang đadạng hoá các sản phẩm, kinh doanh một số loại vật tư nguyên vật liệu như phôithép, thép cuộn, inox, tôn,

* Thị trường tiêu thụ máy móc phụ tùng:

Trước đổi mới, là một doanh nghiệp nhà nước được giao làm đầu mối cungcấp thiết bị, phụ tùng theo chỉ tiêu, mệnh lệnh của Nhà nước, Công ty Cổ phầnXNK Máy và Phụ Tùng (SPJ) thực hiện phân phối hàng nhập khẩu theo chỉ tiêu kếhoạch của Bộ Vật tư (nay là Bộ Công Thương) cho các nhà máy xí nghiệp toànmiền Bắc Từ sau khi thực hiện đổi mới kinh tế năm 1986, Công ty tiến hành kinh