I HÅC THI NGUYNTR×ÍNG I HÅC KHOA HÅC... Möc löcMð ¦u... MÐ UH m sè l mët trong nhúng ph¦n cì b£n v trång t¥m cõa ch÷ìng tr¼nhto¡n Trung håc phê thæng.. Håc vi¶nL¶ Thà Minh Anh... Bi
Trang 1I HÅC THI NGUYNTR×ÍNG I HÅC KHOA HÅC
Trang 2Möc löc
Mð ¦u 2
1 H m sè li¶n töc v kh£ vi 3 1.1 Giîi h¤n cõa h m sè mët bi¸n sè 3
1.1.1 C¡c ành ngh¾a 3
1.1.2 C¡c t½nh ch§t cõa giîi h¤n 5
1.2 Sü li¶n töc cõa h m mët bi¸n 7
1.2.1 C¡c ành ngh¾a 7
1.2.2 C¡c t½nh ch§t cõa h m li¶n töc tr¶n o¤n 7
1.3 C¡c ành lþ v· h m kh£ vi 8
1.3.1 ành lþ Fecmat 8
1.3.2 ành lþ Rolle 8
1.3.3 ành lþ Lagrange 9
1.3.4 ành lþ Cauchy 10
2 Mët sè b i to¡n têng hñp v· h m sè 11 2.1 B i to¡n têng hñp v· h m bªc hai tr¶n bªc nh§t y = ax 2 + bx + c dx + e 11
2.1.1 B i to¡n: Cho h m sè y = x2 − mx + 1 x − 1 11
2.2 B i to¡n têng hñp y = x2 − mx + 1 x − 1 (∗) 25
2.3 B i to¡n têng hñp v· h m y = ax3 + bx2 + cx + d 30
2.4 Mët sè · thi håc sinh giäi 39
Trang 3MÐ U
H m sè l mët trong nhúng ph¦n cì b£n v trång t¥m cõa ch÷ìng tr¼nhto¡n Trung håc phê thæng Trong · thi ¤i håc, cao ¯ng v c¡c ký thiOlympic luæn luæn câ c¡c b i tªp v· h m sè Lþ thuy¸t v· h m sè li¶n töc
v kh£ vi ÷ñc sû döng r§t rëng r¢i trong c¡c b i tªp công nh÷ c¡c s¡chvi¸t v· h m sè
Möc ½ch cõa · t i luªn v«n l tr¼nh b y mët sè ành lþ quan trångcõa h m kh£ vi, li¶n töc tø â ¡p döng gi£i mët sè b i tªp têng hñpv· h m sè Luªn v«n tr¼nh b y v gi£i b i to¡n têng hñp v· h m sè bªchai tr¶n bªc nh§t çng thíi ÷a ra c¡c b i to¡n têng hñp v· h m sè bªc ba.Nëi dung cõa luªn v«n ÷ñc tr¼nh b y trong hai ch÷ìng:
Ch÷ìng 1 tr¼nh b y mët sè kh¡i ni»m v c¡c ành lþ cì b£n v· giîi h¤n,
sü li¶n töc cõa h m mët bi¸n, c¡c ành lþ v· h m kh£ vi
Ch÷ìng 2 gçm 2 ph¦n Ph¦n 1 tr¼nh b y b i to¡n têng hñp v· h m sèbªc hai tr¶n bªc nh¥t vîi líi gi£i chi ti¸t Ph¦n 2 tr¼nh b y c¡c b i to¡ntêng hñp h m bªc 3
Qua ¥y, tæi xin gûi líi c£m ìn s¥u sc tîi ng÷íi Th¦y, ng÷íi h÷îngd¨n luªn v«n cao håc cõa m¼nh, TS Nguy¹n Minh Khoa - tr÷íng ¤i håc
i»n Lüc Th¦y ¢ d nh nhi·u thíi gian v t¥m huy¸t º h÷îng d¨n v gi£i quy¸t nhúng thc mc cho tæi trong suèt qu¡ tr¼nh tæi l m luªn v«n.Tæi công xin b y tä líi c£m ìn ch¥n th nh tîi c¡c Th¦y Cæ trong hëi çngch§m luªn v«n th¤c s¾, c¡c Th¦y Cæ gi£ng d¤y lîp Cao håc To¡n K6B, gia
¼nh, b¤n b±, çng nghi»p ¢ t¤o nhúng i·u ki»n thuªn lñi nh§t º tæi câthº ho n thi»n khâa håc công nh÷ luªn v«n cõa m¼nh
Th¡i Nguy¶n, th¡ng 9 n«m 2014
Håc vi¶nL¶ Thà Minh Anh
Trang 42Vªy ∀ε > 0, ∃δ(ε) = ε
4 ;π
4)
Trang 5sao cho lim
n→∞xn = 0 Ta câ:
0 ≤ |f (xn)| = |xn.sin 1
xn| ≤ |xn|.V¼ lim
n→∞xn = 0 → lim
n→∞|xn| = 0 ⇒ lim
n→∞f (xn) = 0.Vªy theo ành ngh¾a 2 ta câ: lim
x→1sin 1
x − 1.Nhªn x²t 1.1 ành ngh¾a 1 v ành ngh¾a 2 l t÷ìng ÷ìng
Trang 6V½ dö 1.4 T¼m giîi h¤n mët ph½a cõa h m sè:
f (x) = A, A l mët sè húu h¤n khi â h m f(x)
l bà ch°n trong mët l¥n cªn n o â V (x0), tùc l ∃ mët sè M > 0 saocho: |f(x)| ≤ M, ∀x ∈ V (x0), x 6= x0
Chùng minh i·u ki»n cõa ành lþ £m b£o tçn t¤i mët l¥n cªn V (x0) saocho: 1 > |f(x) − A| ≥ |f(x)| − |A|
⇒ |f (x)| < 1 + |A| vªy 1 + |A| âng vai trá cõa M T½nh ch§t 1 ÷ñc chùngminh
0
f (x) húu h¤n
l h m y = f(x) x¡c ành ð mët l¥n cªn cõa x0 (câ thº trø ra x0) v ∀ε > 0
∃ l¥n cªn V (x0) sao cho: |f(x0) − f (x”)| < ε, ∀x0, x” ∈ V (x0); x0, x” 6= x0
Trang 72.Tr÷íng hñp 1: 0 < x < π
2, tø h¼nh v³ ta câ: S4AOM < SquatAOM < S4AOT
2 < x < 0, °t x = −t ⇒ 0 < t < π
2.V¼ cosx = cos(−t) = cost;sinx
Trang 81.2 Sü li¶n töc cõa h m mët bi¸n
= f (x0) iºm x0 khi â gåi l iºm li¶n töc cõa y = f(x)
ành ngh¾a 1.6 H m f(x) ÷ñc gåi l li¶n töc tr¡i (ho°c ph£i) t¤i iºm
x0 n¸u nâ thäa m¢n hai i·u ki»n sau:
i) f(x) x¡c ành t¤i x0 v l¥n cªn tr¡i ho°c ph£i cõa iºm x0
ii) f(x0 − 0) = f (x0) ho°c f(x0 + 0) = f (x0)
ành ngh¾a 1.7 H m f(x) ÷ñc gåi l li¶n töc tr¶n o¤n [a, b] n¸u nâ li¶ntöc t¤i ∀x ∈ (a, b) v li¶n töc ph£i t¤i x = a, li¶n töc tr¡i t¤i x = b
1.2.2 C¡c t½nh ch§t cõa h m li¶n töc tr¶n o¤n
T½nh ch§t 1.7 Cho f(x) l h m sè li¶n töc tr¶n [a,b] v f(a).f(b) < 0.Khi â ∃c ∈ (a, b) : f(c) = 0
Chùng minh Khæng gi£m t½nh têng qu¡t ta gi£ thi¸t f(a) < 0; f(b) > 0
°t α0 = a, β0 = b ⇔ f (α0) < 0; f (β0) > 0
°t u0 = α0 + β0
2 , n¸u f(u0) = 0 th¼ c = u0, n¸u f(u0 < 0) th¼ °t
α1 = u0, β1 = β0 cán n¸u f(u0 > 0) th¼ °t α1 = α0, β1 = u0 Ta l¤i x²t[α1, β1] v câ f(α1).f (β1) < 0
Trang 9Ti¸p töc qu¡ tr¼nh n y ra væ h¤n ta nhªn ÷ñc 2 d¢y sè αn, βn còng hëi
tö v câ chung giîi h¤n l c Tø ¥y ta nhªn ÷ñc f(c) = 0 v câ i·u ph£ichùng minh
T½nh ch§t 1.8 (Weierstrass 1) N¸u h m sè f(x) li¶n töc tr¶n o¤n [a, b]th¼ nâ s³ bà ch°n tr¶n o¤n §y
T½nh ch§t 1.9 ( Weierstrass 2) N¸u h m sè f(x) li¶n töc tr¶n o¤n [a,b]th¼ nâ ¤t gi¡ trà lîn nh§t, gi¡ trà nhä nh§t tr¶n o¤n §y
T½nh ch§t 1.10 N¸u h m sè f(x) li¶n töc tr¶n o¤n [a, b] v µ ∈ [m, M]
m = min f (x), M = maxf (x) th¼ ∃ξ ∈ (a, b) : f(ξ) = µ
1.3 C¡c ành lþ v· h m kh£ vi
1.3.1 ành lþ Fecmat
ành lþ 1.1 Gi£ sû h m y = f(x) x¡c ành trong kho£ng (a, b) N¸u f(x)
¤t cüc trà t¤i mët iºm c ∈ (a, b) v n¸u t¤i c tçn t¤i ¤o h m húu h¤n
f0(c) th¼ f0(c) = 0
1.3.2 ành lþ Rolle
ành lþ 1.2 Cho h m sè y = f(x) x¡c ành li¶n töc tr¶n o¤n [a; b] v kh£ vi trong kho£ng (a;b) gi£ sû f(a) = f(b) khi â tçn t¤i c ∈ (a; b) saocho f0(c) = 0
Chùng minh Theo t½nh ch§t cõa h m li¶n töc ⇒ ∃M = max f(x),
Trang 10> 0, f (0) < 0, f
Π2
> 0 do â theo t½nh ch§t cõa
h m li¶n töc f(x) = 0 câ ½t nh§t 2 nghi»m
N¸u f(x) = 0 câ væ sè nghi»m lîn hìn ho°c b¬ng 3 th¼ theo ành lþ Rolle
f,(x) = 0 câ ½t nh§t 2 nghi»m nh÷ng v¼ f,(x) = 2x − sinx − xcosx + sinx =x(2 − cosx) = 0 ch¿ câ 1 nghi»m x = 0 Do â f(x) = 0 ch¿ câ óng hainghi»m
Trang 11a <
1
c <
1b
1.3.4 ành lþ Cauchy
ành lþ 1.4 Cho c¡c h m sè y = f(x), y = g(x) x¡c ành li¶n töc tr¶n[b, a] Gi£ sû f(x), g(x) kh£ vi trong (a, b) v g0(x) 6= 0, ∀x ∈ (a, b) Khi
â ∃c ∈ (a, b) : f (b) − f (a)
b − a =
f0(c)
g0(c).Chùng minh V¼ g(x) thäa m¢n ành lþ Lagrange n¶n ∃c0 ∈ (a, b) sao chog(b) − g(a) = g0(c0)(b − a) V¼ g0(c0) 6= 0 n¶n ta câ g(a) 6= g(b)
X²t h m bê trñ: h(x) = f(x) − f(a) − f (b) − f (a)
g(b) − g(a)[g(x) − g(a)].h(x) thäa ành lþ Rolle tr¶n [a; b] ⇒ ∃c ∈ (a, b) : h0(c) = 0
Trang 12Ch֓ng 2
Mët sè b i to¡n têng hñp v· h m sè
2.1 B i to¡n têng hñp v· h m bªc hai tr¶n bªc nh§t
Trang 13X + 1 − 1 ⇔ Y = X + 1
X
¥y l h m l´ n¶n ç thà nhªn gèc tåa ë I l m t¥m èi xùng i·u n y
câ ngh¾a l trong h» tåa ë Oxy ç thà (**) nhªn giao cõa hai ti»m cªnI(1,1) l m t¥m èi xùng
Trang 14C¥u 3 T¼m tr¶n ç thà (**) nhúng iºm câ tåa ë nguy¶n.
Gi£i Khi x nguy¶n º y nguy¶n ta ph£i câ 1
Gi£i Ta t¼m ÷ñc 2 iºm câ tåa ë nguy¶n M1(0, −1) thäa ph÷ìng tr¼nh
x2 + y2 = 1 Vªy M1(0, −1) l iºm ph£i t¼m
C¥u 5 Chùng tä tr¶n ç thà (**) khæng câ iºm n o c¡ch ·u Ox, Oy.Gi£i Nhúng iºm c¡ch ·u Ox, Oy thuëc mët trong hai ÷íng ph¥n gi¡c
Vªy tr¶n ç thà (**) khæng câ iºm n o c¡ch ·u Ox, Oy
Nhªn x²t: Câ thº gi£i b¬ng c¡ch dòng kho£ng c¡ch
C¥u 6 T¼m tr¶n ç thà (**) nhúng iºm câ kho£ng c¡ch ¸n Ox g§p hail¦n kho£ng c¡ch ¸n Oy
Gi£i V¼ M(x, y) ∈ Oxy n¶n ta câ kho£ng c¡ch (M, Ox) = |y|, kho£ngc¡ch (M, Oy)= |x|
Nhúng iºm câ kho£ng c¡ch ¸n Ox g§p hai l¦n kho£ng c¡ch ¸n Oy: |y|
= 2|x| ⇒ y = ± 2x
+ X²t ph÷ìng tr¼nh t÷ìng giao: x2 − x + 1
x − 1 = −2x ⇔ 3x
2− 3x + 1 = 0 vænghi»m ⇒ ç thà (**) khæng ct ÷íng th¯ng y = -2x
2
Vªy nhúng iºm tr¶n ç thà (**) câ ho nh ë x = 1 ±
√5
2 thäa m¢n y¶uc¦u cõa b i to¡n
Trang 15C¥u 7 Chùng minh tr¶n ç thà (**) câ bèn iºm c¡ch gèc tåa ë O(0, 0)mët kho£ng d = 2014.
Gi£i iºm cüc ¤i D(2, 3)⇒ kho£ng c¡ch tø O(0, 0) ¸n iºm cüc ¤i:
R = 2014 ct ç thà (**) t¤i 4 iºm tùc l tr¶n ç thà (**) câ 4 iºm c¡ch
·u O(0, 0) mët kho£ng d = 2014
C¥u 8 T¼m tr¶n ç thà (**) nhúng iºm câ têng kho£ng c¡ch ¸n haiti»m cªn l nhä nh§t
Gi£i Gi£ sû M(x0, y0) thuëc ç thà (**) Khi â kho£ng c¡ch tø M ¸nti»m cªn ùng x = 1 l d1 = |x0 − 1|
Kho£ng c¡ch tø M ¸n ti»m cªn xi¶n x - y = 0 l
2 , nhúng iºm M(x0, y0) thuëc ç thà (**)
câ ho nh ë x0 = 1 + √41
2 thäa y¶u c¦u b i to¡n
C¥u 9 T¼m tr¶n hai nh¡nh ç thà (**) hai iºm M, N sao cho MN min.Gi£i Gi£ sû M
Trang 162 ( const) Ta câ i·u ph£i chùng minh.
C¥u 11 T¼m iºm M tr¶n ç thà (**) sao cho kho£ng c¡ch tø M ¸n giaocõa hai ÷íng ti»m cªn l nhä nh§t
Gi£i Giao cõa hai ÷íng ti»m cªn I(1, 1) Gi£ sû M(x0, y0) thuëc ç thà(**)
Trang 17Vªy iºm M câ ho nh ë x0 = 1 − √41
2 ho°c x0 = 1 + √41
2 thäa m¢n y¶uc¦u b i to¡n
C¥u 12 Chùng minh tr¶n ç thà (**) câ væ sè c°p iºm m ti¸p tuy¸n t¤ihai iºm cõa méi c°p l song song
Gi£i Giao iºm cõa 2 ti»m cªn l I(1, 1), tành ti¸n theo −OI→, h» tröc Oxy
H m (i) l h m l´ ⇒ ç thà (i) nhªn gèc tåa ë I l m t¥m èi xùng Khi
â vîi iºm M(X, Y) b§t k¼ thuëc ÷íng th¯ng (i) ⇒ M,(−X, −Y ) côngthuëc ç thà (i) Tr¶n ç thà (i) câ væ sè c°p iºm M, M, Y¶u c¦u b ito¡n t÷ìng ÷ìng chùng minh ti¸p tuy¸n t¤i M song song vîi ti¸p tuy¸nt¤i M, ⇔ chùng minh h» sè gâc cõa ti¸p tuy¸n t¤i M b¬ng h» sè gâc cõati¸p tuy¸n t¤i M, ⇔ chùng minh Y (−X) = Y,(X)
Thªt vªy ta câ: Y,(X) = 1 − 1
X2 = 1 − 1
(−X)2 = Y,(−X).C¥u 13 Chùng minh ti¸p tuy¸n t¤i måi iºm cõa ç thà (**) luæn câ h»
sè gâc nhä hìn 1
Gi£i Ti¸p tuy¸n t¤i iºm câ ho nh ë x b§t k¼ cõa ç thà (**) câ h» sègâc: k = y,(x) = 1 − 1
(x − 1)2 < 1.C¥u 14 Chùng minh ti¸p tuy¸n t¤i måi iºm cõa ç thà (**) luæn t¤o vîihai ti»m cªn mët tam gi¡c câ di»n t½ch khæng êi
Gi£i Ti¸p tuy¸n t¤i iºm câ ho nh ë x0 b§t k¼ cõa ç thà (**):
Trang 18+ Giao cõa hai ti»m cªn l I(1,1).
+ Ti¸p tuy¸n ct ti»m cªn ùng x = 1 t¤i E
3 thäa m¢n y¶uc¦u cõa b i to¡n
C¥u 16 T¼m tr¶n ç thà (**) nhúng iºm m ti¸p tuy¸n t¤i â vuæng gâcvîi ÷íng th¯ng y = 1
2x + 2014.Gi£i Gi£ sû iºm tr¶n ç thà (**) câ ho nh ë x0 thäa m¢n y¶u c¦u b ito¡n ⇒ y,(x0).1
2 = −1 ⇒ y
,(x0) = −2 ⇔ x0 = 1 ± √1
3.Vªy nhúng iºm tr¶n ç thà (**) câ ho nh ë x0 = 1 ± √1
3 thäa m¢n y¶uc¦u cõa b i to¡n
C¥u 17 T¼m tr¶n Ox nhúng iºm m tø â k´ ÷ñc hai ti¸p tuy¸n vuænggâc vîi nhau ¸n ç thà (**)
Gi£i Gi£ sû I(x0, 0) ∈ Ox thäa y¶u c¦u cõa b i to¡n
Ti¸p tuy¸n (x0, 0) câ d¤ng y = k(x − x0)
Khi â ph÷ìng tr¼nh t÷ìng giao l : x2 − x − 1
x − 1 = kx − kx0
⇔ f (x) = (k − 1)x2 − (k − kx0 + 1)x + kx0 − 1 = 0 ph£i câ nghi»m k²p
x 6= 1 ⇒ 4 = 0
⇔ (k + kx0 − 1)2 − 4(k − 1)(kx0 − 1) = 0
Trang 193 thäa y¶u c¦u cõa b ito¡n.
C¥u 18 T¼m tr¶n Ox nhúng iºm m tø â k´ ÷ñc ½t nh§t mët ti¸ptuy¸n ¸n ç thà (**)
Gi£i Gi£ sû I(x0, 0) ∈ Ox thäa y¶u c¦u cõa b i to¡n
Ti¸p tuy¸n t¤i (x0, 0) câ d¤ng y = k(x − x0)
Khi â ph÷ìng tr¼nh t÷ìng giao l : x2 − x − 1
⇔ (x0 + 1)2 + 3(x0 − 1)2 ≥ 0 óng ∀x0 6= 1
Vªy måi iºm tr¶n Ox ·u k´ ÷ñc ½t nh§t mët ti¸p tuy¸n ¸n ç thà (**).C¥u 19 Chùng minh ti¸p tuy¸n t¤i måi iºm cõa ç thà (**) khæng iqua giao cõa 2 ti»m cªn
Gi£i Giao cõa 2 ti»m cªn l I(1, 1) Ti¸p tuy¸n t¤i iºm câ ho nh ë
1 − x0 − 1
x0 − 1 = 1 − x0 +
x0 − 1(x0 − 1)2 ⇔ − 1
Trang 20(**) i qua I(1,1).
C¥u 20 X²t ÷íng th¯ng (d) câ ph÷ìng tr¼nh: y = kx + k + 1 Vîi gi¡ trà
n o cõa k th¼ ÷íng th¯ng (d) ct ç thà (**) t¤i 2 iºm thuëc 2 nh¡nh.Gi£i Ph÷ìng tr¼nh t÷ìng giao cõa ÷íng th¯ng (d) vîi ç thà (**):
x2 − x + 1
x − 1 = kx + k + 1 ⇔ f (x) = (k − 1)x
2 + 2x − (k + 2) = 0 (ii).Y¶u c¦u b i to¡n t÷ìng ÷ìng ph÷ìng tr¼nh (ii) câ 2 nghi»m:
x1 < 1 < x2 ⇒ i·u ki»n
(
k 6= 1(k − 1)f (1) < 0
Gi£i Y¶u c¦u b i to¡n t÷ìng ÷ìng ph÷ìng tr¼nh (ii) ph£i câ 2 nghi»m
sao cho 1 < x1 < x2 ⇒ i·u ki»n
1 < S2
k − 1 < 0
⇔ 0 < k < 1
C¥u 22 T¼m i·u ki»n º ÷íng th¯ng (d) (trong c¥u 20) ct ç thà (**)t¤i 2 iºm thuëc nh¡nh b¶n tr¡i ti»m cªn ùng
Gi£i Y¶u c¦u b i to¡n t÷ìng ÷ìng ph÷ìng tr¼nh (ii) ph£i câ 2 nghi»m
sao cho x1 < x2 < 1 ⇒ i·u ki»n
k − 1 > 0
⇔ k < 0
C¥u 23 Vîi gi¡ trà n o cõa k th¼ ÷íng th¯ng (d) ti¸p xóc ç thà (**)
Trang 21Gi£i ÷íng th¯ng (d) ti¸p xóc vîi ç thà (**) t÷ìng ÷ìng ph÷ìng tr¼nh(ii) ph£i câ nghi»m k²p x 6= 1 ⇒ i·u ki»n
Gi£i Y¶u c¦u b i to¡n t÷ìng ÷ìng f(C).f(CT) > 0 ⇔ k < −2 ho°c
êi Vªy 4 giao ç thà (**) t¤i 2 iºm ph¥n bi»t ⇔ 4 n¬m trong gâc t¤obði 2 ÷íng ti»m cªn cõa ç thà (**) ⇔ a > 1 Tùc l ph÷ìng tr¼nh ¢ cho
câ 2 nghi»m ph¥n bi»t ⇔ a > 1
C¥u 28 Bi»n luªn theo a sè nghi»m cõa ph÷ìng tr¼nh:
Trang 22Vªy nghi»m cõa ph÷ìng tr¼nh ¢ cho l ho nh ë giao iºm cõa ÷íngth¯ng y = a v ç thà (**).
+ Khi a < -1 ÷íng th¯ng y = a ct ç thà (**) t¤i 2 iºm ⇒ ph÷ìngtr¼nh ¢ cho câ 2 nghi»m ph¥n bi»t
+ Khi a = -1 ÷íng th¯ng y = a ti¸p xóc vîi ç thà (**) t¤i iºm M(0,-1)
⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ nghi»m k²p x = 0
+ Khi -1 < a < 3 ÷íng th¯ng y = a khæng ct ç thà (**)
⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho væ nghi»m
+ Khi a = 3 ÷íng th¯ng y = a ti¸p xóc vîi ç thà (**) t¤i iºm N(2,3)ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ nghi»m k²p x = 2
+ Khi a > 3 ÷íng th¯ng y = a ct ç thà (**) t¤i 2 iºm ph¥n bi»t
⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ 2 nghi»m ph¥n bi»t
C¥u 29 Bi»n luªn theo a sè nghi»m cõa ph÷ìng tr¼nh:
x2 − x + 1
x − 1 − log2a = 0 Gi£i Ph÷ìng tr¼nh ¢ cho t÷ìng ÷ìng x2 − x + 1
x − 1 = log2(a).Vªy nghi»m cõa ph÷ìng tr¼nh ¢ cho l ho nh ë giao iºm cõa ÷íngth¯ng y = log2a v ç thà (**)
+ Khi a ≤ 0 ⇒ khæng ∃ log2a ⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho væ nghi»m
+ Khi a > 0,khi log2(a) < −1 = log2(2)−1 = log2(1
2 ⇔ 0 < a < 1
2 ÷íngth¯ng y = log2a ct ç thà (**) t¤i 2 iºm ph¥n bi»t ⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢cho câ 2 nghi»m ph¥n bi»t
+ Khi log2(a) = −1 ⇔ a = 1
2 ⇒ ÷íng th¯ng y = log2a ti¸p xóc vîi çthà (**) t¤i iºm M(0, -1)⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ nghi»m k²p
x = 0
+ Khi −1 < log2a < 3 ⇔ log2 1
2 < log2(a) < log28 ⇔
Trang 23bi»t ⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ 2 nghi»m ph¥n bi»t.
C¥u 30 Bi»n luªn theo a sè nghi»m cõa ph÷ìng tr¼nh:
x2 − x + 1
x − 1 =
a2 − a + 1
a − 1 Gi£i +
a − 1 ct ç thà (**) t¤i 2 iºm ph¥n bi»t
⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ 2 nghi»m ph¥n bi»t
+ a2 − a + 1
a − 1 > 3 ⇔ a > 1, a 6= 2 ⇒ ÷íng th¯ng y = a2 − a + 1
a − 1 ct çthà (**) t¤i 2 iºm ph¥n bi»t ⇒ ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ 2 nghi»m ph¥nbi»t
C¥u 31 T¼m tr¶n ÷íng th¯ng y = 3 t§t c£ c¡c iºm câ thº k´ ÷ñc 2ti¸p tuy¸n lªp vîi nhau mët gâc 450
Gi£i + y = 3 l ti¸p tuy¸n ti¸p xóc vîi ç thà (**) t¤i N(2, 3)
⇒ ti¸p tuy¸n thù 2 t¤o vîi y = 3 mët gâc 450 câ h» sè gâc l 1 ho°c -1
2 ⇒ ti¸p tuy¸n 2 l : y −y
2 ⇒ ti¸p tuy¸n 2 l : y − y(1 − √1
2) = −(x − 1 +
1
√
2)
Tø ¥y ta x¡c ành ÷ñc 2 iºm giao vîi y = 3 l 2 iºm ph£i t¼m
C¥u 32 Vîi gi¡ trà n o cõa b th¼ ÷íng th¯ng y = b ct ç thà (**) t¤i 2
iºm ph¥n bi»t A, B sao cho AB = 6
Gi£i Y¶u c¦u b i to¡n t÷ìng ÷ìng ph÷ìng tr¼nh t÷ìng giao:
x2 − x + 1
x − 1 = 6 câ 2 nghi»m xA, xB : |xA − xB| = 6
Trang 24⇔ ph÷ìng tr¼nh câ 2 nghi»m xA, xB: (xA + xB)2 − 4xAxB = 36.
Theo Vi²t ⇒ i·u ki»n l
(
4 > 0(b + 1)2 − 4(1 + b) = 36
Trang 25Vªy v³ ç thà (**) tành ti¸n sang b¶n tr¡i theo Ox mët ìn và ta ÷ñc çthà (36).
C¥u 40 Tø ç thà (**) suy ra ç thà
y = |x
2 − |x| + 1
Trang 26Gi£i Tø ç thà(**) suy ra ç thà (38) rçi tø ç thà (38) suy ra ç thà (40).C¥u 41 Vîi gi¡ trà n o cõa b th¼ ph÷ìng tr¼nh x2− (b + 1)|x| + 1 + b = 0
Vªy ph÷ìng tr¼nh ¢ cho câ nghi»m ⇔ b ≤ −1 ho°c b ≥ 3
2.2 B i to¡n têng hñp y = x2 − mx + 1
x − 1 (∗)C¥u 42 Vîi gi¡ trà n o cõa m th¼ ç thà (*) ct Ox t¤i 2 iºm E, F saocho EF = √12
Gi£i Y¶u c¦u b i to¡n t÷ìng ÷ìng ph÷ìng tr¼nh f(x) = x2− mx + 1 = 0(i) câ 2 nghi»m ph¥n bi»t kh¡c 1 l xE, xF : |xE − xF| = √12
2 < 0
⇔ m < −2