Bài 20 lớp vỏ địa lí, quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí

Bài mới: Mở bài: Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ nghiên cứu tìm hiểu về “ lớp vỏ địa lí” còn gọi là lớp vỏ cảnh quan và một trong các quy luật quan trọng nhất của nó, đó là: Tính thốn

Bài 20- Lớp vỏ địa lí, quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa

lí I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS hiểu và trình bày được:

* Khái niệm lớp vỏ địa lí và giới hạn của nó

* Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí

* ý nghĩa thực tiễn của quy luật

2 Kĩ năng: Biết phân tích để thấy rõ sự tác động qua lại giữa các thành phần

tự nhiên

* Vận dụng kiến thức đã học để phân tích vấn đề - các hiện tượng để làm rõ quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí

3 Thái độ: Có ý thức và hành động bảo vệ tự nhiên

* Rèn luyện tình cảm trong học tập, nghiên cứu, trong các hoạt động lao động, sản xuất tác động vào tự nhiên

II/ Đồ dùng dạy - học:

* Tranh ảnh về sự tác động của con người vào tự nhiên

* Các hình ảnh cảnh quan tự nhiên trước và sau khi có tác động của con người

III/ Hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu nguyên nhân gây ra sự phân bố các vành đai thực vật và đất theo chiều cao

3 Bài mới:

Mở bài: Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ nghiên cứu tìm hiểu về “ lớp vỏ địa lí” (còn gọi là lớp vỏ cảnh quan) và một trong các quy luật quan trọng nhất của nó, đó là: Tính thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí

Hoạt động 1

lớp vỏ địa lí

- Lớp vỏ địa lí là gì? HS trình bày định

nghĩa về lớp vỏ địa lí theo SGK trang 74

GV: Các lớp vỏ bộ phận gồm khí quyển,

thạch quyển, thủy quyển, thổ nhưỡng

quyển và sinh quyển (5 quyển)

GV nhấn mạnh: Xâm nhập và tác động lẫn

nhau, trao đổi vật chất và năng lượng giữa

I/ Lớp vỏ địa lí (Lớp vỏ cảnh quan):

- Định nghĩa: Lớp vỏ địalí là lớp vỏ của Trái Đất, ở đó các lớp vỏ bộ phận xâm nhập và tác động lẫn nhau

các thành phần tự nhiên trong lớp vỏ địa lí.

Ví dụ: - Nước , khí và chất khoáng thường

xâm nhập vào cơ thể sinh vật qua quá trình

dinh dưỡng và quang hợp

- Thực vật lại thường xuyên trả các chất

đó vào môi trường qua sự bốc hơi, hô hấp

và phân hủy xác của chúng

- Vỏ địa lí và vỏ Trái Đất có gì khác

nhau ? HS nghiên cứu SGK trang 74, 75,

hình 20.1 và dựa vào kiến thức đã học về

vỏ Trái Đất để trả lời

GV kẻ bảng so sánh vỏ địa lí và vỏ trái

Đất, ghi ý kiến của HS sau khi đã được

chuẩn xác

- Bảng so sánh vỏ đại lí và vỏ Trái Đất (xem phụ lục ở cuối bài)

Hoạt động 2:

quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí.

- Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của

lớp vỏ địa lí là gì? HS dựa vào nội dung

SGK trang 75 để trả lời

- Nguyên nhân tạo nên quy luật thống nhất

và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí là gì? HS

thảo luận nhóm để nêu được nguyên nhân:

+ Mọi thành phần của lớp vỏ địa lí đều

đồng thời chịu tác động của nội lực và

ngoại lực

+ Chúng không tồn tại và phát triển một

cách cô lập mà tác động qua lại mật thiết

với nhau, xâm nhập vào nhau, trao đổi vật

chất và năng lượng với nhau để tạo nên

một thể thống nhất và hoàn chỉnh

- Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của

lớp vỏ địa lí được thể hiện như thế nào?

- Em hãy nêu và phân tích các ví dụ biểu

hiện quy luật thống nhất và hoàn chỉnh

II/ Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí:

1 Khái niệm: Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí là quy luật về mối quan

hệ quy định lẫn nhau giữa các thành phần và của mỗi bộ phận lãnh thổ của lớp vỏ địa lí

2 Biểu hiện của quy luật: Trong một lãnh thổ:

- Các thành phần tự nhiên luôn

có sự ảnh hưởng phụ thuộc lẫn nhau

- Nếu một thành phần thay đổi

của lớp vỏ địa lí.

HS trình bày các ví dụ trong SGK trang 75

chú ý chỉ rõ đâu là nguyên nhân, đâu là kết

quả

* Ví dụ 1:

+ Mùa mưa đến Mùa lũ: nước sông lên

cao, lưu lượng nước, lượng phù xa, vận tốc

dòng chảy, mức độ xói lở bờ được tăng

cường

+ Mùa mưa qua sông ngòi trở lại bình

thường

+ Ví dụ 2:

Khí hậu biến đổi từ khô hạn sang ẩm ướt,

mưa nhiều làm cho:

+ Chế độ dòng chảy tăng

+ Khả năng xói mòn tăng

+ thực vật phát triển mạnh hơn

+ Quá trình phá hủy đá và hình thành đất

nhanh hơn

* Ví dụ 3:(Hình 20.2) Rừng bị phá hủy

dần đến:

+ Khí hậu biến đổi

+ Dòng chảy không ổn định và gián tiếp

gây hạn hán, lũ lụt ở đồng bằng

+ Đất xói mòn, thoái hóa (ví dụ từ đất

feralit thành đất xói mòn trơ sỏi đá)

+ Sinh vật bị xuy giảm

- Qua các ví dụ trên, em có nhận xét gì về

mối quan hệ giữa các thành phần tự nhiên

trong lớp vỏ địa lí?

Nhận xét: Rõ ràng các thành phần tự nhiên

không tồn tại độc lập mà có sự tác động

qua lại, ảnh hưởng lẫn nhau

- Nhận thưc được quy luật thống nhất và

hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí có ý nghĩa

như thế nào?

HS nghiên cứu SGK trang 76

GV nhấn mạnh: Mọi hoạt động kinh tế của

con người đều là hoạt động can thiệp vào

các mối quan hệ chặt chẽ giữa các thành

sẽ dẫn đến sự thay đổi của các thành phần còn lại và toàn bộ lãnh thổ

3 ý nghĩa thực tiễn:

Trước khi tiến hành các hoạt động cần:

- Có sự nghiên cứu kĩ lưỡng, toàn diện môi trường tự nhiên

- Dự báo trước những thay đổi của các thành phần tự nhiên khi tác động vào môi trường để đề

phần tự nhiên có thể tạo ra “ hiệu ứng

đôminô” làm biến đổi toàn bộ môi trường

tự nhiên đẫn đến những hậu quả khôn

lường

- Em có dự định gì để góp phần nhỏ bé

của mình vào việc bảo vệ môi trường?

(Trồng cây gây rừng )

xuất các giải pháp tháo gỡ

1 Bảng so sánh vỏ địa lí và vỏ trái đất

Phạm vi Từ bề mặt Trái Đất

đến bao manti

Từ giới hạn dưới của tầng ôdôn đến đáy vực thẳm đại dương (ở đại dương)

Đáy lớp vỏ phong hóa (ở lục địa)

Trạng thái, thành

phần

Vỏ cứng, gồm các lớp trầm tích

granit(sian), badan(sima)

Gồm 5 quyển khác nhau:

(Khí quyển, thạch quyển,thủy quyển, thổ nhưỡng quyển và sinh quyển)

IV/ Củng cố: Nêu một số ví dụ về các hoạt động kinh tế của con người có

ảnh hưởng xấu đến môi trường tự nhiên

V hoạt động nối tiếp

Về nhà học sinh học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK

+ Mọi thành phần của lớp vỏ địa lí

đều đồng thời chịu tác động của nội

lực và ngoại lực

+ Chúng không tồn tại và phát triển

một cách cô lập mà tác động qua lại

mật thiết với nhau, xâm nhập vào

nhau, trao đổi vật chất và năng lượng

với nhau để tạo nên một thể thống

nhất và hoàn chỉnh

Trong một lãnh thổ:

- Các thành phần tự nhiên luôn có sự ảnh hưởng phụ thuộc lẫn nhau

- Nếu một thành phần thay đổi sẽ dẫn đến sự thay đổi của các thành phần còn lại và toàn bộ lãnh thổ