Chuyên đề tốt nghiệp Phân tích nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ rau hữu cơ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh (2013)

K t qu phân tích công ty TNHH Organik ...

L I CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan khóa lu n “Phân tích ngu n cung và nhu c u tiêu th rau h u c trên

đ a bàn thành ph H Chí Minh” là công trình nghiên c u c a tôi và hoàn toàn do tôi th c

TP HCM, ngày 4 tháng 4 năm

Ng i vi t cam đoan

Đ ng Th Nh t Oanh

i

L I C M N

Cách đây h n b n năm gia đình tôi g p nhi u khó khăn khi n vi c tr thành sinh viên đ i

h c ch a bao gi n m trong suy nghĩ c a tôi Gi đây khi đ c th c hi n khóa lu n này tôi

c m th y th t h nh phúc và vô cùng bi t n ba m nh ng ng i thân trong gia đình đã t o

đi u ki n cho tôi th c hi n đ c ni m m c c a mình Kho ng th i gian h c t p tr ng

là ni m vinh d t hào và là tr i nghi m có ý nghĩa r t l n đ i v i tôi

Tôi xin g i l i c m n sâu s c đ n th y Tr n Ti n Khai gi ng viên h ng d n chính Th y không nh ng đã t n tình giúp đ h tr tôi trong su t quá trình th c hi n khóa lu n này

mà còn đ ng viên và truy n ngu n c m h ng h c t p cho tôi qua nh ng bài gi ng th t hay

ii

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N

iii

TÓM T T

Qua vi c kh o sát th c t công ty TNHH Organik Đà L t – Lâm Đ ng cho th y đây là công ty duy nh t khu v c phía nam có quy trình s n xu t khá hoàn thi n và đ m b o h th ng tiêu chu n c a rau h u c Đ ng th i do thi t l p đ c chu i giá tr rau h u c hi u qu công ty v a là nhà s n xu t v a là nhà cung ng đ n t n n i tiêu th cu i cùng nên ti t

ki m đ c các chi phí trung gian V phía c u s n ph m nghiên c u th c hi n kh o sát

ng i tiêu dùng trên đ a bàn thành ph H Chí Minh sau đó ti n hành phân tích nhân t EFA và phân tích h i quy đa bi n d a trên m t s nghiên c u th c nghi m trên th gi i v nhu c u tiêu th nông s n h u c K t qu nghiên c u cho th y đ i v i nh ng ng i tiêu dùng có thu nh p cao trình đ h c v n cao nhi u tr em nh tu i trong gia đình có quan

đi m tích c c v l i s ng ch t l ng rau h u c và môi tr ng có kh năng làm gia tăng

m c s n lòng tr cho s n ph m rau h u c Bên c nh đó khác v i kỳ v ng y u t gi i tính

s thành viên trong gia đình và quan đi m v th tr ng rau h u c không nh h ng đ n

m c s n lòng tr này

iv

M C L C

L I CAM ĐOAN i

L I C M N ii

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N iii

TÓM T T iv

M C L C v

DANH M C B NG BI U vii

DANH M C HÌNH V vii

DANH M C CÁC PH L C vii

CH NG GI I THI U Đ TÀI

Tính c p thi t c a đ tài

M c tiêu nghiên c u

Đ i t ng và ph m vi nghiên c u

Câu h i nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u

Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a đ tài

C u trúc c a đ tài

CH NG T NG QUAN TÀI LI U

C s lý thuy t

Khái ni m v rau h u c 5

Lý thuy t v m c s n lòng chi tr WTP 6

Lý thuy t v mô hình logistic logit 8

M t s nghiên c u tr c 9

Nghiên c u v các y u t nh h ng đ n vi c l a ch n ph ng th c s n xu t nông nghi p h u c 9

Nghiên c u v các y u t nh h ng đ n phía c u nông s n h u c Khung phân tích

CH NG TH C TR NG V CUNG VÀ C U RAU H U C TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH

Th c tr ng v ngu n cung rau h u c trên đ a bàn TP HCM

v

Gi i thi u v công ty TNHH Organik

Th c tr ng s n xu t rau h u c c a công ty Organik

Th c tr ng cung ng rau h u c c a công ty Organik

Th c tr ng v nhu c u rau h u c c a ng i tiêu dùng khu v c TP HCM

CH NG S LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

Ngu n s li u và ph ng pháp thu th p

Mô hình kinh t l ng trong phân tích các y u t nh h ng đ n WTP c a ng i tiêu dùng TP HCM đ i v i s n ph m rau h u c

M c tiêu c a vi c xây d ng mô hình 24 Xây d ng mô hình 25 CH NG PHÂN TÍCH K T QU NGHIÊN C U

K t qu phân tích công ty TNHH Organik

K t qu nghiên c u v m c s n lòng tr c a ng i tiêu dùng rau h u c

TP HCM

Th o lu n k t qu nghiên c u

CH NG K T LU N VÀ M T S GI I PHÁP KHUY N NGH

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

vi

DANH M C B NG BI U

B ng Y u t nh h ng đ n quy t đ nh chăn nuôi bò s a theo ph ng th c h u c

B ng K t qu nghiên c u th c nghi m v các y u t nh h ng đ n quy t đ nh chăn

nuôi bò s a theo ph ng th c h u c

B ng K t qu nghiên c u v s s n lòng tr cho lo i khoai tây

B ng K t qu nghiên c u v các y u t tác đ ng đ n s s n lòng tr cho nông s n h u

c c a ng i tiêu dùng Madrid Tây Ban Nha

CH NG GI I THI U Đ TÀI

Tính c p thi t c a đ tài

N m 1986, chính sách đ i m i toàn di n đ t n c đ c thông qua Tuy nhiên, nông nghi p đã đi tr c b ng các ch ng trình “Khoán 10, Khoán 100” Nh ng b c đi tiên phong c a nông nghi p đã gi i quy t v n đ thi u l ng th c trong n c và dành m t

l ng l n đ xu t kh u, t o đi u ki n tích l y t b n cho giai đo n phát tri n sau này Qua h n 20 n m đ i m i, nông nghi p đã có nh ng b c ti n th n k , kinh nghi m và thành qu c a Vi t Nam là bài h c cho nhi u n c đang phát tri n trên th gi i Ngày nay, ngành nông nghi p ch chi m 1/5 đóng góp GDP, 1/3 giá tr kim ng ch xu t kh u

nh ng v n là ngu n vi c làm cho h n 50% lao đ ng xã h i và giúp thúc đ y n n kinh t

Vi t Nam v t qua kh ng ho ng sau th i k suy thoái

Trong đó, đóng góp ph n l n vào s phát tri n trên là nh vào s n l ng nông s n không

ng ng gia t ng Nh l i cu c cách m ng xanh kh i đ u t h n 4 th p k qua đã t o ra

m t b c đ t phá v n ng su t và s n l ng trong nông nghi p, nh ng đ ng th i c ng

d n đ n s gia t ng nhanh m c đ ô nhi m môi tr ng do vi c s d ng ngày càng nhi u phân hoá h c, thu c tr sâu, b nh, c d i…S thành công ngo n m c c a cu c cách

m ng xanh m t th i đã t o ra đ nh ki n mu n đ t n ng su t cao ph i dùng nhi u hoá ch t, làm cho d l ng hoá ch t trong nông s n và trong môi tr ng ngày càng cao, đ n m c báo đ ng Vì v y nông dân ngày càng có xu h ng s d ng càng nhi u hoá ch t đ c h i

đ đ t n ng su t cao và s n ph m trông đ p m t i u này đ c bi t nghiêm tr ng đ i v i rau qu , d n đ n tình tr ng ng đ c th c ph m do d l ng hoá ch t nông nghi p ngày càng t ng, m t khác, phá v s cân b ng sinh h c trong môi tr ng t nhiên

T đó nhu c u nông s n an toàn ngày càng tr nên c n thi t, thúc đ y s ra đ i và phát tri n các lo i hình s n xu t nông nghi p h u c , v i ý ngh a không dùng hoá ch t đ c

h i, đ m b o an toàn th c ph m và chú tr ng b o v môi tr ng Rau h u c là lo i nông

s n đ c quan tâm nhi u nh t Giá bán rau h u c th ng đ t h n nhi u so v i các lo i rau thông th ng vì các lý do: s n xu t nông nghi p h u c ch a đ c tr c p hay đ c

h ng m t chính sách h tr khuy n khích đ c bi t t chính ph , s n xu t hoàn toàn

b ng các ph ng th c t nhiên nên khó đ t đ c l i th kinh t theo quy mô, đòi h i thâm d ng nhi u lao đ ng h n,… c thù c a lo i s n ph m này th ng đ c s d ng

tr c ti p và khó b o qu n đ c lâu nên m t khi đ c tr ng theo đúng ph ng th c h u

c s t o tâm lý an toàn cho ng i tiêu dùng, khuy n khích h s n lòng chi tr nhi u h n cho s n ph m Tuy nhiên, câu h i đ t ra là li u t t c m i đ i t ng khách hàng có s n lòng chi tr nhi u h n cho lo i rau h u c không? Các y u t nào chi ph i tiêu dùng rau

h u c c a h ?

Nh ng đi u trên đ c nhìn nh n d i góc đ r ng l n c a m t qu c gia hay th m chí h u

h t ng i tiêu dùng trên th gi i Tuy nhiên cũng nh nh ng ho t đ ng kinh t khác ho t

đ ng s n xu t và tiêu th s n ph m nông nghi p nói chung và rau h u c nói riêng có th khác nhau t ng đ a ph ng H Chí Minh là thành ph có n n kinh t phát tri n nhanh và năng đ ng b c nh t c n c n m trong vùng phát tri n kinh t tr ng đi m phía Nam đi u này cũng góp ph n không nh vào vi c hình thành và phát tri n th tr ng tiêu dùng đây

Đ tài nghiên c u này s góp ph n đánh giá ph n nào v nhu c u c a ng i tiêu dùng khu

v c thành ph H Chí Minh đ i v i rau h u c gi i thích thông qua m c giá s n lòng chi tr xác đ nh b ng ph ng pháp đ nh l ng Đ ng th i đ a ra cái nhìn c th h n v ngu n cung ng rau h u c ch y u cho khu v c này – công ty TNHH Organik Đà L t T đó khuy n ngh m t s gi i pháp giúp cung ng hi u qu rau h u c cho th tr ng thành ph

H Chí Minh

M c tiêu nghiên c u

N m đ c các c s lý thuy t v vi c l a ch n ph ng th c s n xu t nông nghi p h u c

và m t s lý thuy t v hành vi l a ch n c a ng i tiêu dùng đ i v i m t lo i s n ph m lý thuy t v m c s n lòng chi tr WTP và lý thuy t v mô hình kinh t l ng logit

Phân tích và đánh giá đ c th c tr ng v ngu n cung ng rau h u c hi n t i TP HCM

ch y u là công ty TNHH Organik

Ti p c n phân tích và đánh giá các y u t nh h ng đ n m c s n lòng chi tr c a ng i tiêu dùng TP HCM đ i v i s n ph m rau h u c làm c s khuy n ngh gi i pháp thích h p

2

Đ i t ng và ph m vi nghiên c u

Đ i t ng nghiên c u c a bài vi t là ngu n cung ng rau h u c và m c s n lòng chi tr

c a ng i tiêu dùng đ i v i s n ph m rau h u c này

Ph m vi nghiên c u là công ty TNHH Organik – Đà L t Lâm Đ ng và nh ng ng i tiêu dùng

bi t v s n ph m rau h u c trên đ a bàn TP HCM

Câu h i nghiên c u

Đ tài nghiên c u này s tr l i cho câu h i nghiên c u chính sau đây

• Các y u t nào nh h ng đ n quy t đ nh l a ch n s n xu t nông nghi p h u c ?

• Các y u t nào nh h ng đ n nhu c u s d ng rau h u c ?

• Li u s n xu t nông nghi p theo ph ng pháp h u c có ph i là xu h ng phát tri n nông nghi p b n v ng trong t ng lai?

Ph ng pháp nghiên c u

Đ phù h p v i n i dung đ tài và m c tiêu nghiên c u ph ng pháp nghiên c u đ c s

d ng trong đ tài này là ph ng pháp đ nh tính k t h p v i ph ng pháp đ nh l ng B ng

vi c ng d ng kinh t l ng đ tài đ a ra các mô hình h i quy đ phân tích và đánh giá các

y u t nh h ng đ n s s n lòng chi tr cho rau h u trên c s k th a t các nghiên c u

th c nghi m trên th gi i Bên c nh đó ph ng pháp cũng đ c s d ng trong phân tích ngu n cung ng rau h u c là công ty TNHH Organik – Đà L t Lâm Đ ng Ph ng pháp

nghiên c u s đ c trình bày rõ ràng và chi ti t h n Ch ng

Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a đ tài

Hi n nay ngu n cung ng rau h u c khu v c phía nam Vi t Nam còn khá ít và non tr

ch y u là t công ty TNHH Organik – Đà L t Lâm Đ ng Qua vi c phân tích th c tr ng bài

vi t cung c p m t s thông tin v ngu n cung ng rau s ch này qua đó cho th y nh ng u

đi m và khuy t đi m đ đ nh h ng phát tri n ph ng th c s n xu t nông nghi p h u c

nh m đáp ng nhu c u s d ng rau an toàn c a ng i dân

Bên c nh đó b ng nh ng công c phân tích đ nh l ng và k th a các nghiên c u trên th

gi i bài nghiên c u đã ch ra đ c m t s y u t nh h ng đ n m c s n lòng chi tr c a

ng i dân cho s n ph m rau h u c Đi u này giúp các nhà s n xu t nông nghi p có th đ a

ra các gi i pháp và chi n l c h p lý đ phát tri n th tr ng rau h u c Vi t Nam

Bài nghiên c u còn m ra cho ng i tiêu dùng m t l i s ng m i trong t ng lai v vi c s

d ng rau h u c đ đ m b o an toàn th c ph m và b o v s c kh e H n n a vi c s n xu t rau h u c có th đem l i thu nh p cao cho các nhà s n xu t nông nghi p đ ng th i có th

b o v môi tr ng đây là ph ng th c s n xu t b n v ng

C u trúc c a đ tài

N i dung c a đ tài nghiên c u này g m ch ng

• Ch ng Gi i thi u đ tài – Gi i thi u v đ tài nghiên c u

• Ch ng T ng quan tài li u – Cung c p c s lý thuy t và m t s b ng ch ng th c

nghi m có liên quan đ n đ tài nghiên c u

• Ch ng Th c tr ng v cung và c u rau h u c trên đ a bàn TP HCM – Nêu m t s th c

tr ng v đ tài nghiên c u đánh giá và phân tích

• Ch ng S li u và ph ng pháp nghiên c u – Nêu cách l p b ng câu h i cách thu th p

s li u s c p và đ a ra mô hình đ nh l ng cho đ tài nghiên c u

• Ch ng 5 Phân tích k t qu nghiên c u – Trình bày k t qu nghiên c u đ t đ c phân tích đánh giá và th o lu n

• Ch ng K t lu n và m t s gi i pháp khuy n ngh – Tóm t t k t qu nghiên c u

khuy n ngh gi i pháp nêu nh ng h n ch c a đ tài và đ xu t h ng nghiên c u trong

t ng lai

4

CH NG T NG QUAN TÀI LI U

Ch ng này s trình bày m t s nghiên c u tr c đây có liên quan đ n v n đ l a ch n s n

xu t nông nghi p h u c và nhu c u c a ng i tiêu dùng đ c th hi n trên hai ph ng

di n Th nh t v phía cung là các y u t nh h ng đ n ph ng th c s n xu t nông nghi p h u c Th hai v phía c u là s s n lòng tr c a ng i tiêu dùng đ i v i lo i nông

s n này Theo đó trình bày các lý thuy t có liên quan bao g m lý thuy t v m c s n lòng chi tr WTP và lý thuy t v mô hình logistic logit

C s lý thuy t

Khái ni m v rau h u c

Rau h u c là lo i rau đ c s n xu t theo ph ng th c canh tác nông nghi p thu n túy hoàn toàn ph thu c vào s sinh tr ng và phát tri n t nhiên c a cây tr ng không s

d ng các ch t hóa h c t ng h p nh thu c tr sâu thu c b o v th c v t không s d ng

h t gi ng bi n đ i gen và không đ c x lý b ng cách s d ng chi u x dung môi công nghi p hóa ch t ph gia th c ph m (theo www organikvn com

Ng i nông dân s n xu t rau h u c luôn tuân th theo các ph ng th c t nhiên nh

Canh tác Nông nghi p h u c s c i thi n và duy trì c nh quan t nhiên và h sinh thái nông nghi p tránh vi c khai thác quá m c và gây ô nhi m cho các ngu n l c t nhiên gi m thi u

vi c s d ng năng l ng và các ngu n l c không th tái sinh s n xu t đ l ng th c có dinh d ng không đ c h i và có ch t l ng cao Ngoài ra nông nghi p h u c còn đ m

b o duy trì và gia tăng đ màu m lâu dài cho đ t c ng c các chu kỳ sinh h c trong nông

tr i đ c bi t là các chu trình dinh d ng b o v cây tr ng d a trên vi c phòng ng a thay cho c u ch a đa d ng các v mùa và các lo i v t nuôi phù h p v i đi u ki n đ a ph ng

Lý thuy t v m c s n lòng chi tr WTP

Ý t ng v m c s n lòng chi tr willingness to pay – WTP đ c gi i thích b ng đ ng bàng quan trong kinh t h c phúc l i

Trên hình đ ng bàng quan I th hi n s thích c a m t cá nhân cho tr c Tr c hoành th

hi n tiêu dùng m t hàng hóa X ví d trong tr ng h p c a nghiên c u này thì X là rau h u c

đ n v tính là kg tháng Tr c tung th hi n chi tiêu cho nh ng hàng hóa còn l i quy ra ti n

đ n v tính là đ ng tháng Nh ng đi m trên đ ng bàng quan I th hi n s k t h p chi tiêu

gi a hàng hóa X v i các hàng hóa còn l i mà mang l i cùng m t m c đ th a d ng cho cá nhân

T i đi m A t ng ng v i tình tr ng tiêu dùng hàng hóa X ban đ u cá nhân tiêu dùng x

đ n v ti n t cho hàng hóa X và chi tiêu y đ n v ti n t cho nh ng hàng hóa còn l i T i

đi m B cá nhân đã s d ng hàng hóa X nhi u h n qua vi c chi tiêu t x lên x nh ng chi tiêu cho các hàng hóa khác ph i gi m t y xu ng y Vì A và B có cùng đ th a d ng nên giá

tr y – y đo n AC chính là m c s n lòng chi tr thêm cho hàng hóa X

M c s n lòng chi tr WTP có th đ c c l ng b ng m t trong hai ph ng pháp s thích đ c phát bi u stated preference ho c s thích đ c b c l revealed preference

Đi m c b n phân bi t hai ph ng pháp này là ph ng pháp s thích đ c phát bi u c

l ng WTP d a trên phát bi u v s thích c a các cá nhân trong nh ng tình hu ng gi thi t Ông bà s n lòng tr bao nhiêu ti n cho hàng hóa X ho c Ông bà có s n lòng tr A

đ ng cho hàng hóa X không Ph ng pháp s thích đ c b c l c l ng WTP d a trên

1 Theo Bateman và các đ ng tác gi (2002)

6

thông tin t nh ng quan sát và b ng ch ng th c t b ng nh ng ph ng pháp nh chi phí

du hành - travel cost method đánh giá h ng th - hedonic price

nh ng câu h i và đ chính xác c a nh ng câu tr l i K t qu thu đ c là m c giá mà ng i

ta s n lòng chi tr ch không ph i là m c giá mà h đã thanh toán th t s Tuy nhiên đây cũng là ph ng pháp ti p c n g n nh t đ n giá tr c a hàng hóa b i nó thu th p thông tin

tr c ti p t khách hàng thông qua phát bi u v mong mu n M u ch t là cách thi t k nghiên c u và đ t câu h i đ ng i tr l i hi u rõ v giá tr c a hàng hóa t đó xác đ nh

đ c m c s n lòng chi tr th c s c a cá nhân đ ng th i lo i b nh ng câu tr l i không nghiêm túc nói gi m ho c nói quá m c s n lòng chi tr th c s c a cá nhân

Trong ph ng pháp s thích đ c phát bi u có hai ph ng pháp đ nh giá ng u nhiên contingent valuation và mô hình ch n l a choice modelling trong đó ph ng pháp đ nh

y

giá ng u nhiên th ng đ c dùng đ c tính giá tr kinh t c a c hàng hóa mô hình ch n

l a đ c dùng đ tính toán giá tr kinh t c a m t thu c tính trong hàng hóa ví d nh giá

tr c a hàm l ng dinh d ng có trong rau h u c Ph ng pháp đ nh giá ng u nhiên

đ c s d ng l n đ u vào năm đ c l ng giá tr c a vi c săn b n thú l n Maine

M 2 và sau đó đ c s d ng ph bi n đ c l ng giá tr c a nh ng hàng hóa phi th

tr ng và dùng trong nh ng tr ng h p không th áp d ng ph ng pháp s thích đ c

b c l

Nghiên c u này s áp d ng ph ng pháp đ nh giá ng u nhiên đ c l ng WTP c a ng i tiêu dùng TP HCM đ i v i rau h u c

Lý thuy t v mô hình logistic logit

Nghiên c u v WTP đ i v i m t lo i hàng hóa nào đó hàng hóa X th ng đi li n v i vi c

Nh v y WTP s đ c th hi n qua xác su t mà m t ng i ch p nh n chi tr cho hàng hóa

X Xác xu t đó là m t hàm s ph thu c vào m t s y u t và có d ng nh sau

Vi t Nam nông s n h u c ch a đ c s n xu t và tiêu th quy mô l n Công trình nghiên c u v lĩnh v c này cũng còn h n ch Tuy nhiên trên th gi i đã có r t nhi u bài khoa h c nghiên c u v v n đ l a ch n s n xu t nông nghi p h u c và nhu c u c a ng i tiêu dùng Ph n này s trình bày ba nghiên c u th nh t nghiên c u v các y u t nh

h ng đ n vi c l a ch n s n xu t nông nghi p h u c Gardebroek Th hai nghiên

c u v các y u t nh h ng đ n c u nông s n h u c giá s n lòng tr cho khoai tây h u c Loureiro Hine và giá s n lòng tr cho nông s n h u c Tây Ban Nha Gil Gracia Sánchez Th ba kh o sát v nhu c u nông s n h u c c a ng i dân Hoa Kỳ Reuters

Nghiên c u v các y u t nh h ng đ n vi c l a ch n ph ng th c s n

xu t nông nghi p h u c

Khi đ a ra các y u t nh m l a ch n gi a chăn nuôi bò s a thông th ng và theo ph ng

th c h u c nhóm nghiên c u tr ng đ i h c nông nghi p Wageningen Hà Lan đã đ a ra

mô hình h i quy v i bi n ph thu c là bi n gi nh n giá tr b ng là quy t đ nh l a ch n

s n xu t nông nghi p h u c và các bi n đ c l p d a trên các l p lu n sau

9

Trình đ h c v n Các nông dân áp d ng ph ng th c h u c th ng là nh ng

ng i m i gia nh p s n xu t nông nghi p và có trình đ h c

v n cao Phân tán quy n nh

N u vi c s n xu t nông nghi p đ c th c hi n trên ph n l n

đ t đi thuê thì các ch đ t th ng ngăn c n vi c s n xu t theo

ph ng th c h u c

S n l ng đ c s n

xu t t i đa quota

Khi b gi i h n s n l ng s n xu t thay vì mua thêm h n

ng ch s n xu t các nhà nông th ng chuy n sang ph ng

th c s n xu t h u c do ph ng th c này có th có th cho ra

s n l ng th p h n không b v t h n ng ch Quy mô trang tr i Vi c s n xu t theo ph ng th c h u c đòi h i ph i có quy mô

trang tr i l n

Th c ăn Vi c s n xu t theo ph ng th c h u c s góp ph n t o ra

nhi u l ng ch t x h n so v i ph ng th c thông th ng có

th tr c ti p làm th c ăn cho gia súc do đó các nhà nông có

th l a ch n ph ng th c h u c Doanh thu t vi c

bán s n ph m nông

nghi p

T l doanh thu t ho t đ ng s n xu t nông nghi p on – farm trên t ng doanh thu càng cao th hi n cho xu h ng ho t đ ng nông nghi p theo ph ng th c h u c

L i nhu n kỳ tr c L i nhu n kỳ tr c th ng là c s đ d báo l i nhu n kỳ

này n u nh l i nhu n kỳ tr c th p ng i nông dân có xu

h ng thay đ i quy t đ nh đ th c hi n m t ph ng pháp s n

xu t nông nghi p khác Giá s n ph m Giá c s xác đ nh thu nh p c a ng i nông dân S có s khác

bi t gi a thu nh p c a nông dân tham gia s n xu t h u c và thông th ng N u s khác bi t này đ l n s khuy n khích các nhà nông chuy n qua s n xu t theo ph ng pháp h u c

Ngu n T ng h p t nghiên c u c a Cornelis Gadebroek Wageningen Agricultural

University Netherlands

Sau khi nghiên c u th c nghi m trên nông tr i h u c và nông tr i thông th ng

Hà Lan nhóm tác nh n đ nh k t qu h i quy nh sau quy t đ nh chuy n sang s n xu t

h u c ph thu c vào các y u t

Nghiên c u v các y u t nh h ng đ n phía c u nông s n h u c

Gi thuy t v s s n lòng tr cho khoai tây h u c

Khi so sánh m c đ s n sàng chi tr c a khách hàng cho m i lo i khoai tây đ a ph ng khoai tây h u c hay khoai tây không bi n đ i gien Loureiro và Hine đã đ a ra

y u t nh h ng đ n nhu c u v lo i nông s n h u c này

Bài vi t s d ng bi n ph thu c là WTP cho lo i khoai tây trên

T phi u kh o sát bang Colorado Hoa Kỳ tác gi ti n hành phân tích mô hình h i quy và cho ra k t qu sau

Ngu n Loureiro Hine

Gi thuy t v v s s n lòng tr cho nông s n h u c

Gil Gracia và Sánchez khi nghiên c u phân khúc th tr ng và m c đ ng i tiêu dùng s n sàng chi tr cho nông ph m h u c th đô Madrid Tây Ban Nha đã cho th y có

y u t tác đ ng sau gi i tính s thành viên trong gia đình đ tu i trình đ h c v n thu

nh p m c đ tiêu dùng thói quen tiêu dùng th c ph m quan đi m v s n ph m h u c và thái đ v môi tr ng

y u t đ u đ c tác gi s d ng ph ng pháp th ng kê mô t nh m phân khúc th tr ng tìm ra nhóm khách hàng có ti m năng s d ng nông s n h u c y u t sau đ c xác

đ nh b ng ph ng pháp phân tích nhân t EFA t phi u kh o sát ng i tiêu dùng Madrid K t qu nghiên c u đ c t ng h p qua b ng sau

B ng

K t qu nghiên c u v các y u t tác đ ng đ n s s n lòng tr cho nông s n h u c c a

ng i tiêu dùng Madrid Tây Ban Nha

 S n ph m t nhiên

 Cân b ng cu c s ng

 Ít cholesterol

+ + +

Thái đ v môi tr ng

 Có ý th c b o t n

 Có quan tâm

+ +

CH NG TH C TR NG V CUNG VÀ C U RAU H U C TRÊN Đ A BÀN THÀNH

PH H CHÍ MINH

Th c tr ng v ngu n cung rau h u c trên đ a bàn TP HCM

các n c trên th gi i nông dân t lâu đã tr ng tr t theo ph ng th c h u c trong khi

đó canh tác h u c theo hi u bi t qu c t l i khá m i đ i v i Vi t Nam Tháng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn đã ban hành các tiêu chu n c b n c p qu c gia đ i

v i s n xu t theo hình th c h u c có th áp d ng làm quy chi u cho các nhà s n xu t ch

bi n và nh ng ng i khác quan tâm đ n các s n ph m h u c dành cho th tr ng trong

n c D án Phát tri n Khuôn kh cho s n xu t và Marketing nông nghi p h u c t i Vi t Nam do T ch c Phát tri n nông nghi p Châu Á – Đan M ch (ADDA) tài tr và do H i Nông dân Vi t Nam th c hi n là m t trong nh ng d án phát tri n h u c đ u tiên t i Vi t Nam Tuy nhiên vi c l a ch n s n xu t nông nghi p theo ph ng th c h u c hi n nay Vi t Nam còn r t h n ch Do chi phí đ u t ban đ u khá cao thêm vào đó năng su t lao đ ng

th ng không cao b ng ph ng th c s n xu t thông th ng Vì v y ng i nông dân ch a

m nh d n đ u t cho lo i hình s n xu t này Tuy nhiên n u có th gi i quy t v n đ v ngu n v n lao đ ng và ch p nh n m c năng su t v a ph i ng i nông dân hoàn toàn có

th tham gia s n xu t nông nghi p h u c đ gia tăng l i nhu n M c khác vi c s n xu t rau

h u c đòi h i ph i đáp ng m t h th ng ch tiêu nghiêm ng t nh vùng đ t gieo tr ng

ph i an toàn không có m m b nh và đ ch p dinh d ng c n thi t cho cây tr ng khí h u thu n l i cho s sinh tr ng c a cây hoàn toàn không có s tác đ ng t hóa ch t trong quá trình canh tác Chính vì v y ngu n cung ng rau h u c ch y u cho khu v c thành ph

H Chí Minh th ng là các doanh nghi p s n xu t rau Đà L t n i có đi u ki n t nhiên thu n l i và truy n th ng canh tác nông nghi p lâu đ i

Trong ph m vi c a khóa lu n này s t p trung phân tích th c tr ng s n xu t và cung ng rau h u c c a công ty TNHH Organik Đà L t Lâm Đ ng

Gi i thi u v công ty TNHH Organik

Năm doanh nghi p t nhân Hùng Thiên do ông Nguy n Bá Hùng thành l p ra đ i chuyên s n xu t rau an toàn theo tiêu chu n Vi t Nam Năm doanh nghi p Hùng Thiên đ i tên thành Công ty TNHH liên doanh Organik v i m c tiêu t o ra s n ph m rau s

d ng phân h u c ch t vi sinh không s d ng thu c tr sâu không s d ng phân bón hóa

h c đ m b o xanh s ch an toàn Trang tr i c a công ty r ng ha n m trong m t thung lũng cách trung tâm thành ph Đà L t km t i thôn Đa Th xã Xuân Th Có h ch a n c

t i nhân t o đ m b o n c t i rau không có m m b nh Tr ng xen k các lu ng rau là các lo i hoa có màu đ đ thu hút côn trùng tiêu di t đ c sâu b không dùng thu c hóa

Đ t o s n ph m đ t tiêu chu n ch t l ng sau thu ho ch công ty đã h p tác v i Khu Nông nghi p công ngh cao thành ph H Chí Minh t o ra dây chuy n x lý rau s ch phù h p v i

đi u ki n tr ng rau Lâm Đ ng Vì v y kh c ph c đ c các v n đ tránh làm va đ p v t lý

c a s n ph m vì qua quá trình r a c đi n b ng tay làm rau b h tránh b tái nhi m vi sinh

v t qua đ ng tay chân gi i quy t tri t đ các nguy c v t lý đ t s i cát đá

Hàng tu n công ty thu t n rau các lo i v i c mô hình trên s n ph m rau tiêu th trong n c Ch y u các nhà hàng khách s n các khu ngh d ng siêu th ng i có thu

nh p cao Ph n còn l i xu t kh u sang Nh t Đ c và Đài Loan Công ty còn ch đ ng m m t

c a hàng đ bán các lo i rau v i c tiêu chu n trên t i Tp H Chí Minh

Th c tr ng s n xu t rau h u c c a công ty Organik

Quy trình s n xu t rau h u c trang tr i c a công ty Organik đ c ti n hành và ki m soát

r t nghiêm ng t bao g m b c chính sau

B c L a ch n vùng s n xu t

Khu v c s n xu t h u c ph i an toàn v ngu n đ t n c theo quy đ nh Không co nguy c

b ô nhi m b i nhà máy công tr ng b nh vi n nghĩa trang giao thông và n c th i sinh

ho t

B c T o vùng đ m cách ly

M i khu v c s n xu t ph i thi t l p vùng đ m thích h p đ ngăn ch n nguy c xâm nhi m

t bên ngoài vào

B c Làm phân nóng

Phân nóng s làm tăng t i đa các ch t h u c cho đ t giúp ph c h i và duy trì đ phì nhiêu c a đ t Đ t kh e s cho cây tr ng kh e m nh có kh năng ch ng l i s xâm h i c a sâu b nh

B c Chu n b đ t

X lý đ t b ng nhi t nóng c a m t tr i ho c s d ng ch ph m vi sinh đ tiêu di t các ngu n sâu b nh h i trong đ t tr c khi gieo tr ng

B c Tr ng và chăm sóc

Tr ng luân xen canh cây h đ u và nhi u lo i cây khác nhau trên cùng lu ng đ tăng đa

d ng sinh h c đi u hòa cân b ng sinh thái trong khu v c s n xu t T i b ng n c s ch đã qua x lý không dùng ch t kích thích sinh tr ng

B c Qu n lý d ch h i

Tr ng cây d n d cây xua đu i luân xen canh s d ng gi ng ch u sâu b nh đ phòng S

d ng thu c sinh h c th o m c đ ch ng đ t và làm c b ng tay đ ki m soát c d i Không phun thu c di t c và thu c b o v th c v t hóa h c

B c Thu ho ch và s ch

Rau h u c đ c thu ho ch và s ch làm s ch b ng ngu n n c s ch Không đ l n t p

v i các s n ph m thông th ng Cho phép m c đ thi t h i t i đa trên rau ăn lá do không dùng thu c tr sâu hóa h c

B c Truy xu t ngu n g c

Rau đã đ c ch ng nh n h u c PGS m i đ c bán là rau h u c và đ c phép s d ng logo PGS in trên bao bì s n ph m g m c mã liên nhóm và mã nhóm s n xu t đ truy xu t ngu n g c

So v i ph ng th c s n xu t thông th ng rau h u c đ c tr ng hoàn toàn theo t nhiên không có s tác đ ng t b t kỳ lo i hóa ch t nào Nông nghi p h u c không đ n thu n ch

là không dùng thu c tr sâu và phân bón hóa h c S n xu t h u c là s n xu t d a vào nguyên lý t nhiên đ a cây tr ng v t nuôi s ng trong môi tr ng t nhiên thích h p Chính vì v y khó khăn nh t trong quy trình s n xu t là khâu qu n lý d ch h i Ngoài vi c

th c hi n canh tác trong nhà kính thâm d ng lao đ ng cho quá trình chăm sóc trang tr i Organik ch y u s d ng ph ng pháp h u c sau đ phòng tr sâu b nh

Th nh t Luân canh M t s lo i sâu b nh th ng sinh tr ng các h th c v t đ c bi t Ví

d nh rau di p Romaine nông tr i Organik Sâu b nh r t hay phát tri n trong rau di p

do v y sau khi thu ho ch rau di p Romaine s đ c đem tr ng m t khu đ t khác B ng cách luân canh cây tr ng nh th này giúp ki m soát sâu b nh mà không c n đ n hóa ch t

Th hai phân Compost còn đ c g i là phân nâu giúp phân h y ch t h u c t o thành

ch t dinh d ng cho cây Ch t h u c l y t nông tr i đ c trong m t kho ng th i gian

và đi u ki n thích h p Sau quá trình phân h y chúng đ c tr n v i x d a và than bùn

T o thành lo i phân h u c r t t t cho cây tr ng phát tri n và không gây h i cho môi

tr ng đ t

Th ba Hoa d n d côn trùng Các lo i hoa nhi u màu s c và có tính năng đ c bi t đ c

tr ng d c theo nhà kính không nh ng có tác d ng xua đu i côn trùng mà còn có th ăn

đ c và giúp làm đ p nông tr i Chính vì v y hoàn toàn không ph i dùng t i các lo i thu c

tr sâu hóa h c

Hi n t i trang tr i rau h u c c a công ty tr ng kho ng lo i rau c T t c các h t gi ng

tr ng t i đây đ u đ c nh p t n c ngoài và đ c ch ng nh n là s n xu t t quy trình

h u c giá bán cao h n giá h t gi ng thông th ng cùng lo i kho ng Toàn b n c

t i cho tr i rau ch a trong h nhân t o và đã đ c x lý tri t đ rong rêu không còn vi sinh v t gây b nh đ ng ru t không nhi m kim lo i n ng không s d ng hóa ch t đ x lý

Khi thu ho ch rau c đ c nh t s ch r đ t sau đó đ a vào máy r a có x lý ôzôn Đ rau khô ph i qua công đo n k ti p là máy s y ly tâm và đ a vào phòng riêng đ đóng bao bì

g n mã v ch M i tu n trang tr i rau h u c c a Công ty Organik cho thu ho ch kho ng -

t n rau Các lo i rau này th ng đ c cung c p cho khách hàng có thu nh p khá và các nhà hàng khách s n khu ngh d ng các thành ph l n trên c n c Giá bán khá cao t

- đ ng kg tùy lo i Các lo i rau mùi giá đ ng kg

Ti n sĩ Nguy n Bá Hùng đang kh o nghi m và đ a vào tr ng m t s lo i rau có công d ng

ch a b nh Theo đó cây chu i sau khi ra bu ng s gi l i thân cây và t n d ng đ làm giá

th tr ng lên đó m t s lo i rau Thân cây chu i ch a nhi u kali vì th các lo i rau tr ng trên thân chu i s có hàm l ng kali cao r t t t cho nh ng ng i b b nh cao huy t áp Ngoài rau trên thân chu i đã đ c tr ng thành công s p t i Công ty Organik s ng d ng thêm m t s k thu t đ tr ng xen ghép nhi u lo i rau có s c t đ ch a nhi u hàm l ng axit ph c v cho nh ng b nh nhân đang ch a b nh ung th ho c nh ng ng i có nhu c u

ăn kiêng phòng b nh ung th theo ch đ nh c a bác sĩ

Th c tr ng cung ng rau h u c c a công ty Organik

Công ty TNHH Organik cung c p rau h u c ch y u thông qua kênh phân ph i bán l bán s và bán buôn

Kênh bán l

Khách hàng là ng i tiêu dùng thu c khu v c thành ph H Chí Minh có th mua rau h u

c và m t s s n ph m h u c khác c a công ty Organik b ng hai cách mua tr c ti p t i

c a hàng ho c đ t hàng thông qua trang web tr c tuy n (www organikvn com) Đa s khách hàng th ng xuyên mua rau h u c t i c a hàng này là ng i n c ngoài đang sinh

s ng t i Vi t Nam Khách hàng đ t hàng qua internet th ng đa d ng h n nh ng ch y u

v n là nh ng đ i t ng có thu nh p cao

Kênh bán s

Khách hàng mua s ch y u là các nhà hàng khách s n khu nghĩ d ng thành ph H Chí Minh m t s Hà N i Đà N ng và các hãng hàng không Đây là nh ng đ i t ng chi m

ph n l n trong t ng s khách hàng c a công ty Vì mua bán v i s l ng l n bên c nh đó rau h u c l i là lo i s n ph m đ c thù th i gian thu ho ch v n chuy n b o qu n ng n nên khách hàng kênh bán s th ng mua thông qua đ n đ t hàng b ng fax ho c email tr c

ti p v i nông tr i Organik Đà L t D a vào các đ n đ t hàng này nông tr i Đà L t s ti n hành s n xu t thu ho ch đáp ng đúng nhu c u c a t ng đ n đ t hàng và đ m b o v n chuy n đúng th i h n Vì v y c doanh nghi p và ng i tiêu dùng đ u ch đ ng h n trong khâu cung ng tránh s n xu t d th a hay thi u h t nh h ng đ n m c giá s n ph m Kênh bán buôn

Theo ph ng th c này khách hàng s mua rau t công ty Organik và bán l i cho khách hàng c a h Năm khách hàng bán buôn c a công ty ngày càng gia tăng ch y u hai khu v c thành ph H Chí Minh Gourmet shop Oasis Premium Gourmet Riverside Mart

và Hà N i Lusy shop Oasis Naturally shop

Ngoài ba kênh phân ph i trên công ty Organik còn cung ng rau h u c cho th tr ng

n c ngoài nh Đ c Áo thông qua ho t đ ng xu t kh u

C h i cho ng i nông dân làm nông nghi p h u c đang r ng m Tuy nông nghi p h u c đòi h i không ít đ u t c a ng i nông dân đ c bi t là s đ u t mang tính h th ng c a phía Chính ph nh ng đây s là s đ u t b n v ng cho m t t ng lai xanh và s ch

Th c tr ng v nhu c u rau h u c c a ng i tiêu dùng khu v c TP HCM

Hi n nay xu h ng tiêu dùng rau h u c ngày càng tăng trên toàn th gi i đ c bi t là các

n c phát tri n vì đây là s n ph m an toàn trong b o v s c kh e và môi tr ng Các k t

qu nghiên c u c a Pháp v nông nghi p h u c cho th y khi quay v ph ng th c canh tác t nhiên truy n th ng nông dân s không ph i t n ti n mua thu c và phân bón hóa h c

đ ng th i có th đa d ng hóa mùa v và canh tác theo h ng b n v ng H n n a n u nông

s n đ c ch ng nh n là th c ph m h u c nông dân có th xu t kh u v i giá cao h n nông

s n thông th ng Châu Âu và B c M hi n là hai th tr ng tiêu th nông s n h u c nhi u

nh t th gi i v i nhu c u không ng ng tăng Nông nghi p h u c hi n đã có m t t i

qu c gia trên th gi i đ t giá tr kho ng t euro t ng đ ng t đôla M trong năm

T i Vi t Nam nói chung và TP HCM nói riêng khi m c s ng c a ng i dân ngày càng đ c nâng cao thì xu h ng s d ng rau h u c ngày càng tăng Trung bình m i năm thành ph

H chí Minh có th tiêu th n đ nh cho ít nh t đ n t n rau s ch t Đà L t Lâm Đ ng Trong đó l ng rau h u c đ c tiêu th ngày càng chi m t tr ng cao Tuy nhiên do ngu n cung ng rau h u c hi n nay còn h n ch vì v y ng i tiêu dùng khu v c thành

ph H Chí Minh ch y u mua rau h u c thông qua

Siêu th Big C Metro

Các c a hàng chuyên bán rau h u c c a hàng Organik – qu n

Đ t hàng tr c ti p t nông tr i nông tr i Organik – Đà L t

So v i các lo i rau s ch đang đ c tiêu th hi n nay rau h u c đ c quy đ nh r t ch t ch

và nghiêm ng t v ch t l ng ngu n g c xu t x đ m b o an toàn cho ng i s d ng Trong khi các lo i rau s ch an toàn đang đ c l u thông trên th tr ng ch a t o cho

22