SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 1 KHOA KINH TÊ PHAT TRIÊN L P KINH TÊ NÔNG NGHIÊP VA PHAT TRIÊN NÔNG THÔN ậ... Có hai lo i hình th c thuê mua là: cho thuê v n hành và cho thuê tài chính.
Trang 1SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 1
KHOA KINH TÊ PHAT TRIÊN
L P KINH TÊ NÔNG NGHIÊP VA PHAT TRIÊN NÔNG THÔN ậ
Trang 2SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 2
Quá trình th c t p t i Ngơn hƠng TMCP Công th ng Vi t Nam ậ Chi nhánh
4 và s h ng d n t n tình c a Giáo viên h ng d n cùng v i nh ng ki n th c
đ c h c đƣ giúp em hoƠn thƠnh t t chuyên đ t t nghi p c a mình Tuy nhiên
do ki n th c còn h n ch , chuyên đ còn nhi u thi u sót, em r t mong nh n đ c
ý ki n đóng góp c a c a Th y và các anh ch t i đ n v th c t p đ chuyên đ
đ c hoàn ch nh h n
Em xin c m n th y inh Phi H - giáo viên h ng d n đƣ t n tình giúp đ
em trong vi c l a ch n và th c hi n chuyên đ m t cách hi u qu và các th y cô
c a tr ng đƣ góp ý đ em lƠm chuyên đ t t h n
ng th i em c ng xin c m n các anh ch đ n v th c t p đƣ giúp em có
nh ng ki n th c th c t trong quá trình th c t p và t o đi u ki n thu n l i đ em
th c hi n chuyên đ c a mình
Em xin chúc các th y cô và các anh ch t i đ n v th c t p nhi u s c kh e và hoàn thành t t công tác c a mình
TP H Chí Minh, tháng 3 n m 2012 Sinh viên: Lê Th Nguy t Anh
Trang 3SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 3
NH N XÉT C A C QUAN TH C T P
Trang 4
SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 4
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N
Trang 5
SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 5
M C L C
L i c m n I
Nh n xét c a c quan th c t p II
Nh n xét c a giáo viên h ng d n III
M c l c IV Danh m c b ng bi u VIII Danh m c hình v , đ th VIII
L i m đ u .1
Ch ng I: C S LÝ THUY T V HO T NG TÍN D NG XU T NH P KH U NÔNG S N T I CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I 2
I/ Khái quát v tín d ng xu t nh p kh u nông s n .2
1/ T m quan tr ng c a xu t nh p kh u nông s n .2
a/ Vai trò c a xu t nh p kh u nông s n đ i v i Vi t Nam .2
b/ Th c tr ng xu t nh p kh u nông s n c a Vi t Nam .3
b.1/ Nh ng l i th trong quá trình xu t nh p kh u nông s n Vi t Nam .5
b.2/ Nh ng khó kh n trong quá trình xu t nh p kh u nông s n c a Vi t Nam 7 2/ Khái ni m v tín d ng xu t nh p kh u nông s n .9
3/ Vai trò c a tín d ng xu t nh p kh u nông s n .11
II/ Các hình th c tín d ng đ i v i các ho t đ ng xu t nh p kh u nông s n t i các ngơn hƠng th ng m i .13
1/ C n c vƠo ph ng th c thanh toán .13
a/ Cho vay thông th ng .13
b/ Cho vay trong khuôn kh thanh toán b ng th tín d ng (L/C) .13
b.1/ L/C thanh toán hàng nh p kh u .13
b.2/ L/C thanh toán hàng xu t kh u .14
c/ Cho vay theo ph ng th c nh thu kèm ch ng t .15
d/ Cho vay trên c s h i phi u .15
d.1/ Chi t kh u h i phi u .15
d.2/ Ch p nh n h i phi u .16
Trang 6SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 6
2/ C n c vào th i h n cho vay .16
a/ Tín d ng ng n h n .16
b/ Tín d ng trung và dài h n .17
3/ C n c vào m c đ tín nhi m đ i v i khách hàng .17
a/ Tín d ng có đ m b o .17
b/ Tín d ng không có đ m b o .17
4/ M t s hình th c tín d ng tài tr xu t nh p kh u khác .17
a/ Bao thanh toán .17
a.1/ Bao thanh toán toàn ph n .17
a.2/ Bao thanh toán t ng ph n .18
b/ Tín d ng thuê mua .18
c/ Tài tr b o lãnh và tái b o lãnh .19
III/ Nh ng y u t nh h ng đ n tín d ng xu t nh p kh u nông s n .21
1/ Chính sách c a NhƠ n c vƠ môi tr ng kinh t .21
2/ B n thân doanh nghi p .23
3/ B n thân ngân hàng .25
Ch ng II: TH C TR NG TÍN D NG XU T NH P KH U NÔNG S N T I NGÂN HẨNG TMCP CÔNG TH NG VI T NAM ậ
CHI NHÁNH 4 ậ TP.H CHÍ MINH 29
I/ Khái quát v Ngơn hƠng TMCP Công th ng Vi t Nam .29
1/ L ch s hình thành .29
2/ Các ho t đ ng chính c a Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam 33
a/ Huy đ ng v n .33
b/ Cho vay, đ u t .33
c/ B o lƣnh .33
d/ Thanh toán và tài tr th ng m i .33
e/ Ngân qu .34
g/ Th vƠ Ngơn hƠng đi n t .34
h/ Các ho t đ ng khác .34
3/ Thành t u đ t đ c .35
Trang 7SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 7
II/ Th c tr ng ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i Ngân hàng TMCP
Công th ng Vi t Nam - chi nhánh 4 ậ TP H Chí Minh .38
1/ Các doanh nghi p xu t nh p kh u nông s n có quan h tín d ng t i Ngân hƠng TMCP Công th ng Vi t Nam - chi nhánh 4 ậ TP H Chí Minh 38
a/ Công ty C ph n cáo su Ph c Hòa .38
b/ Công ty C ph n Công nghi p và xu t nh p kh u cao su .42
c/ Công Ty C Ph n Môi Gi i Th ng M i Xu t Nh p Kh u Nam Vi t .44
2/ Các hình th c tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam - chi nhánh 4 ậ TP H Chí Minh .45
a/ Các hình th c tín d ng xu t kh u 45
b/ Các hình th c tín d ng nh p kh u .47
3/ Quy trình th c hi n tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam - chi nhánh 4 ậ TP H Chí Minh .48
4/ Thành t u đ t đ c và h n ch c n kh c ph c trong ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i Ngơn hƠng TMCP Công th ng Vi t Nam - chi nhánh 4 ậ TP H Chí Minh .51
a/ Thành t u .51
b/ H n ch .51
Ch ng III: M T S G I Ý CHÍNH SÁCH NH M NÂNG CAO HI U QU HO T NG TÍN D NG XU T NH P KH U NÔNG S N T I NGÂN HẨNG TMCP CÔNG TH NG VI T NAM ậ CHI NHÁNH 4 ậ TP H CHÍ MINH 55
1/ y m nh đa d ng hoá ngu n v n cho xu t nh p kh u .55
2/ T ng c ng công tác t ch c, đào t o nâng cao trình đ đ i ng cán b Chi nhánh .55
3/ Th c hi n đa d ng hoá khách hàng và các hình th c tín d ng xu t nh p kh u 56
4/ Th c hi n nghiêm các bi n pháp phòng ng a r i ro, h n ch n quá h n .56
5/ Hi n đ i hoá công ngh ngân hàng .57
6/ y m nh các nghi p v d ch v h tr cho ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u nh : kinh doanh ngo i t , thanh toán qu c t .57
K t lu n .59
Danh m c tài li u tham kh o .60
Trang 8SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 8
B ng 3: Doanh thu và l i nhu n c a Công ty t 2007-2011
B ng 4: D n cho vay theo ngƠnh giai đo n 2006-2010
DANH M C HÌNH V , TH
Hình 1 Xu t nh p kh u nông s n và v t t nông nghi p giai đo n 2001-2008 Hình 2: Cán cơn th ng m i hƠng hóa vƠ th ng m i nông lơm th y s n
Hình 3: H th ng t ch c c a Ngơn hƠng Công th ng
Hình 4: C c u t ch c b máy vƠ đi u hƠnh c a Tr s chính
Hình 5: C c u t ch c b máy đi u hƠnh c a S giao d ch, Chi nhánh c p 1, Chi nhánh c p 2
Hình 6: Bi u đ t ng tr ng doanh thu vƠ l i nhu n giai đo n 2005-2011
Hình 7: Bi u đ t ng tr ng ngu n v n giai đo n 2005-2011
Hình 8: Bi u đ t ng tr ng doanh thu vƠ l i nhu n giai đo n 2006-2011
Hình 9: Bi u đ t ng tr ng ngu n v n giai đo n 2006-2010
Hình 10: D n cho vay theo ngƠnh giai đo n 2006-2010
Trang 9SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 9
L I M U
Vi t Nam là qu c gia đang phát tri n, chính vì th c n ph i thúc đ y các ho t
đ ng th ng m i đ ph c v cho phát tri n kinh t c bi t trong giai đo n h i
nh p v i qu c t hi n nay, các ho t đ ng th ng m i càng di n ra m nh m h n
nh t là các ho t đ ng xu t nh p kh u nh m giúp n n kinh t trong n c hòa
nh p v i kinh t th gi i, ti p thu các công ngh qu c t đ ng th i gi i thi u các
s n ph m c a Vi t Nam ra th gi i Trong s các m t hàng có th m nh xu t
kh u c a n c ta không th không k đ n các m t hàng nông s n N c ta là
n c đi lên t s n xu t nông nghi p, v i đi u ki n t nhiên thu n l i cho các
ho t đ ng s n xu t nông nghi p đƣ giúp cho các m t hàng nông s n c a n c ta ngƠy cƠng đ c nhi u n c trên th gi i bi t đ n Kim ng ch xu t nh p kh u nông s n c ng chi m t tr ng khá l n trong t ng kim ng ch xu t nh p kh u c
n c Vì th , Chính ph ta luôn có nh ng chính sách thúc đ y các ho t đ ng
xu t nh p kh u nông s n trong đó có nh ng chính sách h tr thông qua ngu n
v n tín d ng t các Ngơn hƠng th ng m i Thúc đ y các ho t đ ng xu t nh p
kh u nông s n thông qua tín d ng t i các ngơn hƠng th ng m i s giúp các ho t
đ ng xu t nh p kh u di n ra thu n l i h n Do đó, em ch n đ tƠi ắHi u qu
ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i Ngân hàng Th ng m i c
ph n (TMCP) Công th ng Vi t Nam – Chi nhánh 4 – TP H Chí MinhẰ đ tìm
hi u ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i các Ngơn hƠng th ng m i
c th là t i Ngơn hƠng TMCP Công th ng Vi t Nam ậ Chi nhánh 4 ậ TP H Chí Minh nh m hi u rõ ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i Chi nhánh này t đó có nh ng ý ki n đóng góp đ ho t đ ng tín d ng xu t nh p
kh u nông s n hi u qu h n
Trang 10SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 10
a/ Vai trò c a xu t nh p kh u nông s n đ i v i Vi t Nam:
Xu t nh p kh u nông s n đóng vai trò quan tr ng đ i v i b t k qu c gia nào trên th gi i vì nông s n đáp ng nhu c u l ng th c, th c ph m c a ng i dân; cung c p nguyên li u cho các ngành công nghi p; cung c p ngo i t đ ng th i
và cung c p v n cho qu c gia, thúc đ y phát tri n kinh t
i v i các qu c gia có th m nh v s n xu t nông nghi p và phát tri n lên
t s n xu t nông nghi p nh Vi t Nam, nông s n s n xu t trong n c có th đáp
ng nhu c u l ng th c, th c ph m c a ng i dơn trong n c; b o đ m an ninh
l ng th c qu c gia; đ ng th i c ng có th cung c p ngu n nguyên li u cho các ngành công nghi p ch bi n có liên quan; đ c bi t đ i v i qu c gia đang phát tri n nh n c ta, xu t kh u nông s n mang l i ngu n ngo i t l n đ ph c v cho s n xu t công nghi p và d ch v , đ y m nh các ho t đ ng s n xu t trong
n c t o vi c làm cho ng i dân, góp ph n vào vi c thúc đ y n n kinh t đ ng
th i vi c đ y m nh ho t đ ng xu t nh p kh u c ng đƣ góp ph n xây d ng
th ng hi u c a hàng nông s n Vi t Nam trên th tr ng th gi i
Tuy nhiên, tùy thu c vƠo đi u ki n t nhiên và chính sách phát tri n c a m i
qu c gia mà ho t đ ng s n xu t nông nghi p c a m i n c c ng có s khác bi t
M i qu c gia s đ y m nh s n xu t và xu t kh u các m t hàng nông s n mà
qu c gia đó có l i th nh ng bên c nh đó c ng s nh p kh u các m t hàng nông
s n không th s n xu t trong n c nh m đáp ng nhu c u đa d ng c a ng i dân
Trang 11SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 11
ho c ph c v cho các ho t đ ng s n xu t khác Do đó, ho t đ ng xu t nh p kh u nông s n luôn di n ra song song và vai trò c a nó vô cùng to l n đ i v i s phát tri n kinh t c a m i n c
Vi t Nam n m trong vùng có khí h u nhi t đ i, lƠ đi u ki n t nhiên thu n
l i đ phát tri n đa d ng các ho t đ ng s n xu t nông nghi p Do đó ngu n cung nông s n trong n c r t phong phú và d i dƠo đ đáp ng nhu c u trong n c
c ng nh đ y m nh xu t kh u N c ta t lơu đƣ có nhi u m t hàng nông s n
xu t kh u trên th gi i và hi n nay c ng lƠ n c d n đ u trong vi c xu t kh u
m t s m t hàng nông s n nh lúa g o, h tiêu, cƠ phêầ Quá trình h i nh p
hi n nay giúp cho ho t đ ng xu t nh p kh u di n ra ngày càng m nh m h n
b/ Th c tr ng xu t nh p kh u nông s n c a Vi t Nam:
Giai đo n t m c a n n kinh t đ n n m 2000: T ng kim ng ch xu t kh u
c a c n c ngƠy m t t ng N m 1991, n c ta xu t kh u đ t 2087 tri u USD thì đ n n m 2000 đƣ đ t t i 14308 tri u USD, t ng g p 7 l n, trong đó kim
ng ch xu t kh u nông s n đ t 4300 tri u USD, t ng h n n m 1991 lƠ 3,9 l n vƠ chi m 30% trong t ng kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam N m 1991 kim
ng ch xu t kh u hƠng nông, lơm, th y s n chi m t i 52,6% trong t ng kim
ng ch xu t kh u c n c, còn hƠng hóa ngƠnh công nghi p n ng vƠ khoáng s n
lƠ 33,4% vƠ t tr ng hƠng công nghi p nh - ti u th công nghi p lƠ 14% n
n m 2000 t tr ng các lo i hƠng hóa đƣ thay đ i v i c c u t ng ng lƠ 30,1% hƠng nông nghi p, 35,6% hƠng công nghi p n ng vƠ 34,3% hƠng công nghi p
nh Trong giai đo n v a qua, hƠng nông s n v n chi m t tr ng cao nh t trong
t ng kim ng ch xu t kh u nông, lơm, th y s n c a Vi t Nam Bình quơn th i k
1995 - 2000 kim ng ch xu t kh u hƠng nông s n chi m kho ng 70% và hàng
th y s n chi m 25% trong t ng kim ng ch xu t kh u nông, lơm, th y s n
Trong hƠng nông s n xu t kh u, lúa g o v n chi m t tr ng cao nh t (23,8%), th đ n lƠ cƠ phê (13,5%), h t đi u (4,4%) vƠ cao su (3,2%), còn rau
qu chi m t tr ng quá nh (m i chi m t 0,5 đ n 1,4%), ch a t ng x ng v i
Trang 12SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 12
ti m n ng c a ngƠnh Nh ng xét v t c đ gia t ng giá tr kim ng ch thì rau qu
đƣ t ng r t nhanh, n m 1998 đ t 52 tri u USD thì n m 1999 lƠ 105 tri u USD vƠ
n m 2000 đ t 205 tri u USD, h tiêu h t v i ch s t ng 51%, cà phê (28%) và cao su (22%)
Giai đo n t 2001 đ n nay: quy mô th ng m i nông-lâm-th y s n ngƠy
cƠng đ c m r ng c v th tr ng vƠ ngƠnh hƠng, nhi u m t hƠng xu t kh u
đ t v trí cao trên th tr ng th gi i Th ng m i nông-lâm-th y s n đ t m c
t ng tr ng cao vƠ liên t c xu t siêu m c dù th ng m i chung luôn trong tình
tr ng nh p siêu T c đ t ng tr ng trung bình c a kim ng ch xu t kh u lâm-th y s n giai đo n 2001-2008 đ t kho ng 25,5%/n m (trong khi kim ng ch
nông-xu t kh u hƠng hóa nói chung lƠ kho ng 20,5%/n m), t c đ t ng tr ng trung bình c a kim ng ch nh p kh u nông-lâm-th y s n vƠ v t t đ u vƠo đ t 22,5%/n m (trong khi kim ng ch nh p kh u hƠng hóa nói chung lƠ kho ng 23,1%/n m)
Hình 1 Xu t nh p kh u nông s n và v t t nông nghi p giai đo n 2001-2008
(tri u USD)
(Ngu n: T ng c c H i quan)
Trang 13SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 13
Hình 2: Cán cân th ng m i hàng hóa và th ng m i nông lâm th y s n (tri u
USD)
(Ngu n: T ng c c H i quan)
b.1/ Nh ng l i th trong quá trình xu t nh p kh u nông s n Vi t Nam:
Th nh t: so v i các m t hƠng công nghi p xu t kh u nh hƠng d t may,
gi y da hay c khí, đi n t l p rápầthì trong cùng m t l ng kim ng ch xu t
kh u thu v nh nhau, t l chi phí s n xu t có ngu n g c ngo i t c a hƠng nông s n r t th p, do đó thu nh p ngo i t ròng c a hƠng nông s n xu t kh u s cao h n nhi u Ví d : Chi phí s n xu t g o xu t kh u có ngu n g c ngo i t (phơn bón, thu c sơu b nh vƠ các lo i hóa ch t, x ng d uầ) ch chi m t 15 đ n 20% giá tr xu t kh u kim ng ch g o i u đó có ngh a lƠ xu t kh u g o đƣ t o
ra t 80 đ n 85% thu nh p ngo i t thu n cho đ t n c ơy lƠ l i th ban đ u
c a các n c đang phát tri n, khi ch a có đ ngu n ngo i t đ đ u t xơy d ng các nhƠ máy l n, khu công nghi p đ s n xu t - kinh doanh nh ng m t hƠng tiêu
t n nhi u ngo i t
Trang 14SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 14
Th hai: ngƠnh nông, lơm nghi p, th y s n lƠ ngƠnh s d ng nhi u lao đ ng
vƠo quá trình s n xu t - kinh doanh ơy lƠ m t u th quan tr ng hi n nay c a ngƠnh, vì hƠng n m n c ta ph i gi i quy t thêm vi c lƠm cho 1,4 tri u ng i
b c vƠo tu i lao đ ng Ví d , đ tr ng vƠ ch m sóc 1 ha d a hay 1 ha dơu t m
m i n m c n s d ng t i 20 lao đ ng Trong khi đó, giá nhơn công Vi t Nam r
h n các n c khác trong khu v c, ph bi n v i m c 1- 1,2 USD/ngày công lao
đ ng nh trong s n xu t lúa, cƠ phê Hi n nay, m t s công vi c n ng nh c nh đánh b t cá ng , thu ho ch mía hay thu ho ch lúa ng b ng sông C u Long
v i giá nhơn công cao c ng m i ch lƠ 2-2,5 USD/ngƠy công lao đ ng, nh ng
v n còn r h n so v i Thái Lan t 2-3 l n T t nhiên l i th nƠy s không t n t i lơu do s phát tri n kinh t - xƣ h i c a đ t n c vƠ th gi i
Th ba: đi u ki n sinh thái t nhiên c a nhi u vùng n c ta r t thu n l i cho
vi c phát tri n s n xu t m t s lo i rau qu v đông có hi u qu nh cƠ chua,
b p c i, t i, khoai tơyầ Trong khi c ng vƠo th i gian nƠy c vùng Vi n ông
c a Liên bang Nga vƠ th m chí c Trung Qu c đang b tuy t dƠy bao ph không th tr ng tr t đ c gì, nh ng nh ng n i nƠy l i lƠ th tr ng tiêu th l n
vƠ t ng đ i d tính Các đ i th c nh tranh nh Thái Lan, Philipin l i kém l i
th h n so v i Vi t Nam c v đi u ki n t nhiên sinh thái, c v k n ng, kinh nghi m s n xu t vƠ tính c n cù lao đ ng c a ng i nông dơn trong vi c tr ng
tr t các lo i rau qu đó
Th t : m t s ít nông s n đ c các n c phát tri n chơu ơu; B c M a
chu ng nh nhơn h t đi u, d a, l c l i có th tr ng Vi t Nam trên các đ t b c mƠu, đ i núi tr c (nh đi u) hay trên đ t phèn, m n (nh d a), l c v 3 xen canh, nên không b các cơy tr ng khác c nh tranh, mƠ trên th c t v n còn có
kh n ng m r ng s n xu t
Th n m: nhi u t li u s n xu t dùng trong quá trình s n xu t nông, lâm
nghi p, th y s n v n còn ph i nh p kh u, mƠ ph n l n l i nh p v i giá cao h n giá th gi i, chi phí đ s n xu t các lo i t li u đó trong n c r t cao Do v y
Trang 15SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 15
m c a h i nh p kinh t , t do hóa th ng m i s lƠm cho giá nh p kh u m t hƠng nƠy r h n, lƠm cho giá thƠnh s n xu t vƠ ch bi n các lo i hƠng nông, lơm, th y s n c a n c ta gi m xu ng m t l ng đáng k do đó s t o thêm u
th c nh tranh
Th sáu: th ch chính tr n đ nh, môi tr ng đ u t vƠ h th ng pháp lu t
c a Vi t Nam ngƠy cƠng đ c c i thi n vƠ đi u ch nh thích ng d n v i ti n trình t do hóa th ng m i trong khu v c vƠ toƠn c u
b.2/ Nh ng khó kh n trong quá trình xu t nh p kh u nông s n c a Vi t
Nam:
Th nh t: tuy Vi t Nam đƣ b c đ u hình thƠnh các vùng s n xu t hƠng
nông s n t p trung nh ng ch t l ng ch a đ ng đ u vƠ n đ nh Vi t Nam ch a hình thƠnh đ c các vùng chuyên canh s n xu t hƠng t i s ng vƠ vùng nguyên
li u t p trung cho các nhƠ máy ch bi n l n theo yêu c u k thu t vƠ kinh t
G o c a Vi t Nam ch a đ m b o đ đ ng nh t v quy cách ch t l ng ngay trong t ng lô g o, bao bì đóng gói kém h p d n vƠ ch a có nhƣn th ng hi u
c a doanh nghi p mình trên v bao bì i u đó lƠm cho giá xu t kh u c a nông
s n Vi t Nam th p h n các n c khác
Th hai: ph n l n các lo i gi ng cơy con hi n đang đ c nông dơn s d ng
có n ng su t vƠ ch t l ng th p h n so v i các n c trên th gi i vƠ các đ i th
c nh tranh trong kh i ASEAN Trên đ a bƠn c n c ch a hình thƠnh đ c m t
h th ng cung ng gi ng cơy con t t cho ng i s n xu t, t gi ng tác gi , gi ng nguyên ch ng cho đ n gi ng th ng ph m H u h t ng i nông dơn đƣ t s n
xu t gi ng cơy con cho mình t v thu ho ch tr c ho c mua gi ng trên th
tr ng trôi n i mƠ không có s đ m b o v ch t l ng, đ c bi t lƠ gi ng các lo i cơy n qu , cơy l ng th c, cơy rauầ N ng su t lúa c a Vi t Nam ch b ng 61% n ng su t lúa c a Trung Qu c vƠ th p thua nhi u so v i lúa c a Nh t B n, Italia, M N ng su t cƠ chua c a n c ta ch b ng 65% n ng su t cƠ chua th
Trang 16SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 16
gi i, cao su Vi t Nam m i đ t n ng su t 1,1 t n/ha, so v i n ng su t th gi i lƠ 1,5 - 1,8 t n/ha - th p h n t i 30 - 40%
Th ba: so v i các đ i th c nh tranh, Vi t Nam có công ngh ch bi n l c
h u, ch a đ m b o ch t l ng s n ph m theo yêu c u tiêu dùng c a các th
tr ng khó tính nh Nh t B n, EU, B c M M t khác, k t c u h t ng ph c v cho vi c v n chuy n, b o qu n d tr , b c x p hƠng hóa nông s n, nh t lƠ hƠng
t i s ng r t y u kém nên giá thƠnh s n ph m vƠ phí gián ti p khác t ng nhanh
Ví d : Do công su t b c x p c ng SƠi Gòn lƠ 1000 t n/ngƠy ch b ng 1/2 công
su t c ng B ng C c (Thái Lan), cho nên c ng phí cho 1 tƠu ch g o 10000 t n
Vi t Nam lƠ 40000 USD, còn c ng B ng C c lƠ 20000 USD, nh v y lƠ chi phí t i c ng trong khơu b c x p c a Vi t Nam đƣ cao h n g p đôi so v i c ng
B ng C c
Th t : n ng l c qu n lý s n xu t kinh doanh, ch bi n vƠ xu t kh u nông
s n ch a đáp ng đ c yêu c u trong đi u ki n t do hóa th ng m i, đ c bi t lƠ khơu marketing, d tính d báo th tr ng M i liên k t kinh t gi a các khơu
s n xu t - ch bi n - xu t kh u, gi a khơu cung ng v t t đ u vƠo vƠ tiêu th
s n ph m đ u ra, gi a khơu k thu t v i khơu kinh t ch a thi t l p đ c m t cách v ng ch c đ đ m b o s n đ nh v s l ng vƠ ch t l ng c ng nh hi u
qu s n xu t kinh doanh hƠng nông s n xu t kh u theo yêu c u c a th tr ng
Th n m: tuy ch ng lo i hƠng hóa xu t kh u c a ta đa d ng h n nh ng nhìn
chung thì di n m t hƠng v n còn khá đ n đi u, ch a có s thay đ i đ t bi n v
ch ng lo i, v ch t l ng, xu t kh u ch y u v n d a vƠo m t vƠi m t hƠng ch
l c, truy n th ng nh g o, cƠ phê, cao su, h i s nầ mƠ ph n l n chúng đ u ti m
n nguy c t ng tr ng ch m d n do g p ph i nh ng h n ch mang tính c c u
nh di n tích có h n, n ng su t có h n, kh n ng khai thác có h nầ vƠ kh n ng
c nh tranh ngƠy cƠng gi m d n
Th sáu: b máy qu n lý hƠnh chính NhƠ n c v n còn quan liêu, trì tr ,
ch a thông thoáng vƠ b o th đƣ lƠm n n lòng các nhƠ đ u t kinh doanh trong
Trang 17SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 17
vƠ ngoƠi n c vƠ lƠm t ng giá thƠnh s n xu t vƠ giá thƠnh s n ph m xu t nh p
kh u Do v y, l i th ti m n ng không th phát huy h t đ c
Th b y: trong quá trình t do hóa th ng m i, m t s doanh nghi p kinh
doanh hàng nông, lơm, th y s n lƠm n thua l , không có kh n ng c nh tranh s
t và m i qu c gia đ a ra đ ng th i s đ i m t v i s c nh tranh tranh gay g t t các doanh nghi p khác trên th gi i Do đó, các doanh nghi p trong n c ph i nơng cao n ng l c c a mình, t ng ch t l ng hƠng hóa đ đáp ng đ c các tiêu chu n mà th gi i đ a ra nh t là khi n n s n xu t nông nghi p c a n c ta ph n
l n v n còn s n xu t theo ph ng pháp truy n th ng, nh l thì c n ph i có s liên k t ch t ch gi a ng i nông dân s n xu t; các doanh nghi p kinh doanh; các t ch c tín d ng h tr v v n cho các ho t đ ng s n xu t kinh doanh; Chính ph có vai trò quan tr ng trong vi c quy ho ch các khu v c s n xu t, h
tr và liên k t các thành ph n kinh t v i nhau, có nh ng chính sách h tr đ các ho t đ ng s n xu t kinh doanh nông s n c a n c ta có h th ng h n, hi u
qu h n, nơng cao kh n ng c nh tranh c a các doanh nghi p trong n c
th c hi n nh ng yêu c u trên, ngu n v n đóng vai trò r t quan tr ng, các doanh nghi p không th ch d a vào ngu n v n t có mà c n ph i có s h tr c a các
t ch c tín d ng, đ c bi t lƠ các ngơn hƠng th ng m i đ nơng cao n ng l c tài chính c a mình ph c v t t cho các ho t đ ng s n xu t kinh doanh nông s n
Trang 18SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 18
Các ngu n tài tr cho các doanh nghi p ho t đ ng xu t nh p kh u:
Tín d ng th ng m i: là ngu n tài tr đ c th c hi n thông qua hình th c
mua bán ch u hàng hóa, d ch v v i các công c ch y u là k phi u và h i phi u ơy lƠ ngu n tài tr ng n h n đ c s d ng ph bi n vì d th c hi n, kh
n ng chuy n đ i thành ti n m t cao (thông qua chi t kh u t i các ngân hàng), và linh ho t v th i h n Tuy nhiên các công c nh h i phi u th ng đ c s d ng trên c s có ngơn hƠng đ ng ra ch p nh n hay b o đ m, tín d ng th ng m i
th ng di n ra gi a các doanh nghi p mua bán trao đ i th ng xuyên và lâu dài,
có s tin t ng l n nhau
V n t có: có th là v n do ngơn sách nhƠ n c c p đ i v i doanh nghi p nhƠ n c, v n c ph n c a các c đông đ i v i công ty c ph n hay v n c a ch doanh nghi p t nhơn V n t có là ngu n v n khi thành l p doanh nghi p Doanh nghi p s d ng v n t có có th làm gi m h s n , t o s ch đ ng trong kinh doanh Tuy nhiên ngu n v n t có th ng h n h p và doanh nghi p
c n ph i có s h tr t các ngu n v n khác
Phát hành c phi u: c phi u là gi y ch ng nh n v n c a c đông đ i v i
m t doanh nghi p, phát hành c phi u lƠ ph ng pháp ph bi n hi n nay Các doanh nghi p có th phát hành c phi u đ huy đ ng ngu n v n trung và dài
h n Hình th c này giúp doanh nghi p ch đ ng trong vi c huy đ ng v n, t ng
v n ch s h u, gi m h s n c a doanh nghi p Doanh nghi p chi tr c t c cho c đông tùy theo m c l i nhu n mà doanh nghi p thu đ c nên doanh nghi p gi m kh n ng phá s n khi g p khó kh n
Phát hành trái phi u công ty: trái phi u là gi y ch ng nh n n c a doanh nghi p, s d ng ph ng pháp phát hành trái phi u doanh nghi p có th huy
đ ng v n mà không ph i phân chia quy n ki m soát doanh nghi p nh khi phát hành c phi u th ng Tuy nhiên, phát hành trái phi u doanh nghi p ph i tr l i
t c c đ nh dù ho t đ ng kinh doanh có l i nhu n hay không, do đó n u doanh nghi p g p khó kh n s d d n đ n tình tr ng phá s n
Trang 19SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 19
Tín d ng ngân hàng: Ngân hàng có th tài tr cho doanh nghi p thông qua nhi u hình th c khác nhau nh : cho vay theo h n m c tín d ng, cho vay theo mónầđ thu mua d tr , s n xu t hay nh p kh u nguyên v t li u, đ u t d án, mua s m máy móc thi t b , dây chuy n công ngh ầNgơn hƠng có th áp d ng
t ng lo i hình cho vay c th đ i v i t ng ngân hàng v i th i h n và m c lãi
su t phù h p đ có l i cho c hai bên
Các ngu n tài tr khác: ngoài các ngu n tài tr trên doanh nghi p còn có th
đ c tài tr t các ngu n khác nh đ u t t n c ngoài, vi n tr t Chính
ph ầ
C ng nh các doanh nghi p thông th ng khác, các doanh nghi p kinh doanh nông s n c ng có nhi u ngu n tài tr khác nhau nh ng trong khuôn kh
đ tài này em ch tìm hi u v ngu n tài tr t các ngơn hƠng th ng m i
ắTín d ng ngân hàng là quan h tín d ng b ng ti n t gi a m t bên là
ngân hàng, là m t t ch c chuyên doanh trên l nh v c ti n t v i m t bên là
các t ch c, đ n v kinh t -xã h i, các c quan nhà n c và các t ng l p dân
c Ằ
C th h n, tín d ng xu t nh p kh u nông s n t i các ngơn hƠng th ng m i
là quan h tín d ng gi a các ngơn hƠng th ng m i và các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u nông s n
3/ Vai trò c a tín d ng xu t nh p kh u nông s n:
Th nh t: tín d ng ngân hàng là m t ngu n v n quan tr ng đ i v i các doanh nghi p xu t nh p kh u nông s n Các doanh nghi p có th t n d ng ngu n v n nƠy đ thu mua d tr , s n xu t, tiêu th hàng hóa, mua s m máy móc thi t b ph c v cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p c
bi t đ i v i m t hàng nông s n là m t lo i hàng hóa có nh ng đ c đi m c n
đ c các doanh nghi p l u ý trong quá trình s n xu t và tiêu th , mua bán xu t
nh p kh u th ng thông qua quá trình v n chuy n lâu dài mà các m t hàng nông
Trang 20SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 20
s n th ng r t d h h ng nên c n đ c d tr t t và c n th n trong quá trình
v n chuy n đ không làm nh h ng đ n ch t l ng hƠng hóa Do đó doanh nghi p c n có v n đ đ u t cho vi c d tr nông s n m t cách h p lý
Th hai: m i quan h ràng bu c tín d ng v i các ngơn hƠng thúc đ y các doanh nghi p kinh doanh nông s n ho t đ ng hi u qu h n, ch đ ng h n trong
vi c s d ng ngu n v n m t cách có hi u qu Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p là m t trong nh ng đi u ki n quan tr ng đ ngân hàng quy t đinh c p tín
d ng cho doanh nghi p do đó khi có quan h tín d ng v i các ngơn hƠng th ng
m i lƠ đ ng l c thúc đ y các doanh nghi p có k ho ch ho t đ ng kinh doanh
m t cách hi u qu h n
Th ba: thông qua tín d ng ngân hàng giúp cho các ho t đ ng xu t nh p
kh u di n ra thu n l i h n S tham gia c a các ngân hàng s lƠm gia t ng s tin
t ng gi a bên nh p kh u và bên xu t kh u Th ng m i xu t nh p kh u là ho t
đ ng di n ra gi a doanh nghi p trong n c vƠ n c ngoƠi do đó gi a hai bên
th ng ít có thông tin v đ i tác Vì th , s tham gia c a các ngơn hƠng nh m t
s b o đ m cho c hai bên, thúc đ y th ng m i xu t nh p kh u thu n l i và an toƠn h n Doanh nghi p xu t kh u s h n ch đ c nh ng r i ro doanh nghi p
nh p kh u không thanh toán khi ngơn hƠng đ ng đ m b o c p tín d ng cho doanh nghi p nh p kh u vƠ ng c l i nh ngu n tín d ng c a ngân hàng mà doanh nghi p nh p kh u có th mua hàng hóa khi h ch a có đ ti m l c tài chính
Trang 21SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 21
II/ Các hình th c tín d ng đ i v i các ho t đ ng xu t nh p kh u nông s n
t i các ngơn hƠng th ng m i
1/ C n c vƠo ph ng th c thanh toán:
a/ Cho vay thông th ng:
Cho vay thông th ng là vi c ngân hàng giao cho khách hàng m t kho n ti n
đ h s d ng trong m t th i gian nh t đ nh Khi h t h n, ng i vay ph i tr đ y
đ c g c và lãi ơy lƠ hình th c tín d ng truy n th ng, v k thu t vƠ ph ng pháp cho vay gi ng nh các d ng tín d ng n i đ a t ng ng thông th ng khác
Nó bao g m các ph ng th c nh cho vay m t l n, cho vay theo h n m c tín
d ng và cho vay theo h p đ ng tín d ng tu n hoƠn i v i các nhà xu t kh u hình th c tín d ng này ngoài vi c đ c s d ng cho các m c đích thu mua s n
xu t, ch bi n xu t kh u, đáp ng nhu c u v n l u đ ng nó còn đ c s d ng đ trang tr i các chi phí phát sinh trong quá trình s n xu t nh : phí thuê tƠu, thu
xu t kh u
b/ Cho vay trong khuôn kh thanh toán b ng th tín d ng (L/C):
Th tín d ng (L/C) là m t v n b n pháp lý trong đó m t ngân hàng cam k t
s tr m t s ti n nh t đ nh cho doanh nghi p xu t kh u ho c ch p nh n h i phi u do doanh nghi p xu t kh u ký phát trong ph m vi s ti n đó khi doanh nghi p xu t kh u xu t trình cho ngân hàng m t b ch ng t thanh toán phù h p
đ c phong t a cho đ n khi nghi p v b o lãnh c a ngân hàng ch m d t Thông
th ng kho n ti n nƠy đ c tính t l v i giá tr h p đ ng mà khách hàng xin
Trang 22SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 22
đ c b o lƣnh Trong tr ng h p thi u s tin c y ho c m c đ r i ro cao ngân hàng có th yêu c u khách hàng ký qu 100% giá tr h p đ ng M c ký qu L/C
ph thu c vào các y u t :
Kh n ng thanh toán c a khách hàng
i t ng khách hàng
Lo i L/C: L/C tr ch m thì m c ký qu th p, L/C tr ngay thì m c ký qu cao h n
Lo i hàng hóa nh p kh u, kh n ng tiêu th hƠng hóa đó
D a trên các y u t đó, ngơn hƠng s quy t đ nh m c ký qu , n u khách hƠng không đ s d thanh toán trên tƠi kho n thì ph i ti n hƠnh lƠm đ n xin vay ngo i t ký qu L/C
Cho vay thanh toán hàng nh p kh u ho c tài tr thanh toán toàn b
ch ng t giao hàng:
i v i hình th c này khách hàng ph i l p ph ng án s n xu t kinh doanh mang tính kh thi cho lô hàng nh p v ph c v s n xu t kinh doanh ng th i khách hàng ph i có k ho ch tài chính phù h p nh m xác đ nh kh n ng thanh toán khi đ n th i đi m Trên c s phân tích k ho ch c a khách hàng, ngân hàng s quy t đ nh tài tr hay không và m c tài tr
b.2/ L/C thanh toán hàng xu t kh u:
Cho vay th c hi n hàng xu t kh u theo L/C đƣ m trên c s L/C đƣ đ c
ch p nh n do ngân hàng m L/C phát hành theo yêu c u c a nhà nh p kh u Ngân hàng có th c p tín d ng cho nhà nh p kh u đ tiêu th s n ph m và có th
th c hi n ngh a v h p đ ng
Cho vay chi t kh u ho c ng tr c ti n hàng xu t kh u: đáp ng nhu c u
v n,nhà xu t kh u sau khi giao hàng xong có th th ng l ng v i ngân hàng
th c hi n chi t kh u b ch ng t ho c ng tr c ti n cho mình tr c khi b
ch ng t đ c thanh toán
Trang 23SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 23
c/ Cho vay theo ph ng th c nh thu kèm ch ng t :
Nh thu đi trong thanh toán hàng xu t kh u: Ngân hàng cho vay thu mua,s n
xu t hàng xu t kh u,chi t kh u ho c ng tr c b ch ng t hàng xu t kh u
Nh thu đ n trong thanh toán hàng nh p kh u: Ngân hàng ti p nh n ch ng
t t ngơn hƠng n c ngoài,xu t trình h i phi u đòi ti n nhà nh p kh u.N u nhà
nh p kh u không đ kh n ng thanh toán,thì c n ph i có s tài tr c a ngân hàng cho vay thanh toán hàng nh p kh u
d/ Cho vay trên c s h i phi u:
d.1/ Chi t kh u h i phi u:
Chi t kh u h i phi u là m t lo i tín d ng ngân hàng cung c p cho khách hƠng d i hình th c mua l i h i phi u tr c khi nó đ n h n thanh toán, t c là ngân hàng mua l i kho n n ph i đòi Chi t kh u h i phi u t o đi u ki n cho doanh nghi p xu t kh u nh n đ c ti n s m h n nh m đáp ng đ c nhu c u v
v n C s đ xác đ nh kh i l ng tín d ng này là giá tr c a h i phi u sau khi
đƣ tr đi giá tr chi t kh u và l phí nh thu mà ngân hàng chi t kh u h ng Có hai hình th c chi t kh u:
Chi t kh u mi n truy đòi: Ngân hàng mua l i b ch ng t c a ng i xu t
kh u, giá mua s th p h n giá tr b ch ng t , do ngân hàng tính tr l i chi phí chi t kh u và th i gian c n thi t trung bình đ đòi ti n nhà nh p kh u n c ngoài Chi t kh u mi n truy đòi có ngh a lƠ ng i xu t kh u bán h n b ch ng
t cho ngân hàng, nh n ti n và không còn trách nhi m hoàn tr , trách nhi m thu
ti n và quy n s d ng s ti n thu đ c hoàn toàn thu c v ngân hàng Vi t Nam các ngân hàng ít s d ng hình th c chi t kh u này vì nó ti m n nhi u r i
ro cho ngân hàng
Chi t kh u đ c phép truy đòi: C ng t ng t nh hình th c trên nh ng
trách nhi m thanh toán h i phi u v n còn đ i v i ng i chi t kh u h i phi u (nhà xu t kh u ) và giá tr chi t kh u cao h n
Trang 24SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 24
d.2/ Ch p nh n h i phi u:
Tín d ng ch p nh n h i phi u là kho n tín d ng mà ngân hàng ký ch p nh n
h i phi u Ng i vay kho n tín d ng này chính là nhà nh p kh u và kho n vay
ch là m t hình th c, m t s đ m b o v tài chính Th c ch t ngơn hƠng ch a
ph i xu t ti n th c s cho ng i vay Tuy nhiên khi đ n h n, n u nhà nh p kh u không đ kh n ng thanh toán thì ng i cho vay (ngơn hƠng) ng i đ ng ra
ch p nh n h i phi u ph i tr n thay
Tín d ng ch p nh n h i phi u x y ra trong tr ng h p bên bán thi u tin
t ng kh n ng thanh toán c a bên mua H có th đ ngh bên mua yêu c u m t ngơn hƠng đ ng ra ch p nh n tr ti n h i phi u do bên bán ký phát N u ngân hƠng đ ng ý, đi u đó c ng có ngh a lƠ ngơn hƠng đƣ ch p nh n m t kho n tín
d ng cho bên mua đ h thanh toán cho bên bán khi h i phi u đ n h n
i v i ngân hàng, k t khi ký ch p nh n tr ti n h i phi u c ng chính lƠ
th i đi m b t đ u gánh ch u r i ro n u nh bên mua không có ti n thanh toán cho bên bán khi h i phi u đ n h n thanh toán ng nhiên n u đ n h n thanh toán h i phi u, bên mua có đ ti n thì ngân hàng th c s không ph i ng ti n ra
Nh v y, kho n tín d ng này ch là hình th c, là m t s đ m b o v tài chính Trong tr ng h p này, ngân hàng s ch nh n đ c m t kho n phí ch p nh n, kho n ti n bù đ p cho chi phí gánh ch u r i ro tín d ng mà thôi
2/ C n c vào th i h n cho vay:
a/ Tín d ng ng n h n:
Tín d ng ng n h n là lo i tín d ng có th i h n d i m t n m, th ng đ c
s d ng cho vay b sung v n l đ ng ph c v s n xu t kinh doanh c a các đ n
v , chi m t tr ng l n t i ngơn hƠng, cho vay đ nh p kh u nguyên li u, v t t , máy móc thi t b , đ thu mua ch bi n hàng xu t kh uầ
Trang 25SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 25
b/ Tín d ng trung và dài h n:
Th i h n c a tín d ng trung và dài h n tu theo quy đ nh c a m i n c,
Vi t Nam tín d ng trung h n có th i h n t 1-5 n m, tín d ng dài h n t 5 n m
tr lên Hình th c tín d ng nƠy đ c cung c p đ đ u t mua s m tài s n c
đ nh, xây d ng m i, c i t o m r ng, khôi ph c, c i ti n thi t b ầ
3/ C n c vào m c đ tín nhi m đ i v i khách hàng:
a/ Tín d ng có đ m b o:
ơy lƠ hình th c tín d ng nh m đ m b o an toàn v n cho vay c a ngân hàng Các doanh nghi p mu n đ c vay v n c a ngân hàng ph i có v t t tƠi s n c m
c , th ch p, b o lãnh c a ng i th 3 đ i v i kho n vay Nh ng tài s n này là
c s đ m b o cho ngân hàng có kh n ng thu h i v n cho vay trong tr ng h p doanh nghi p không có kh n ng tr đ c n
b/ Tín d ng không có đ m b o:
ơy lƠ hình th c ngân hàng cho vay mà không c n tài s n th ch p c m c
ho c b o lãnh c a ng i th ba C s đ cho vay mà không c n đ m b o là d a vào uy tín, quy mô, hi u qu kinh doanh, ph ng án tr n c a ng i đi vay
4/ M t s hình th c tín d ng tài tr xu t nh p kh u khác:
a/ Bao thanh toán:
a.1/ Bao thanh toán toàn ph n:
Là m t hình th c tài tr chính trong ho t đ ng xu t kh u ó lƠ ho t đ ng mua bán nh ng kho n thanh toán ch a t i h n và ng n h n t nh ng ho t đ ng
xu t kh u, cung ng hàng hoá d ch v
Khác v i ho t đ ng mua bán l i ch ng t thanh toán ph n trên, ho t đ ng bao thanh toán t ng ph n ch s d ng cho nh ng ho t đ ng xu t kh u th ng xuyên theo đ nh k , theo h p đ ng ng n h n và cho nhi u nhà xu t kh u khác
Trang 26SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 26
nhau trong cùng m t n c ho c nhi u n c trong cùng m t th i đi m Ch có
nh ng kho n thanh toán đáp ng nh ng đi u ki n sau m i đ c phép mua bán:
Nh ng kho n mua bán ph i t n t i m t cách h p pháp, ph i có đ t cách pháp lý đ c l p v i quy n m t ng i th ba
HƠng hoá đƣ đ c cung ng đ y đ vƠ đ m b o ch t l ng cho nh ng kho n thanh toán này
Th i h n thanh toán này t i đa lƠ 180 ngƠy
Không có quy n c m chuy n nh ng các kho n thanh toán này c a
ng i nh p kh u ho c n c nh p kh u
a.2/ Bao thanh toán t ng ph n: c ng lƠ nghi p v mua bán nh ng kho n thanh toán ch a t i th i h n nh bao thanh toán toàn ph n nh ng khác m t s đi m sau:
Bao thanh toán t ng ph n ch bao nh ng kho n thanh toán c th riêng l trong toàn b quá trình xu t nh p kh u dài h n và cho t ng đ i t ng
nh p kh u riêng
Th i h n thanh toán c a bao thanh toán toàn ph n t i đa lƠ 6 tháng trong khi th i h n đ i v i bao thanh toán t ng ph n lƠ 6 tháng đ n 10 n m Bao thanh toán t ng ph n đ c coi là hình th c tín d ng trung và dài h n
Bao thanh toán toàn ph n ph c v cho nh ng ho t đ ng xu t nh p kh u không s d ng t i tín d ng ch ng t còn bao thanh toán t ng ph n l i
d a vào chúng và s b o đ m c a ngân hàng
b/ Tín d ng thuê mua:
Thuê mua là hình th c thuê tài s n dài h n mà trong th i gian đó ng i cho thuê chuy n giao tài s n thu c s h u c a mình cho ng i đi thuê s d ng
Ng i thuê có trách nhi m thanh toán ti n thuê trong su t th i gian thuê và khi
k t thúc th i h n h có th đ c quy n s h u tài s n thuê ho c đ c mua l i tài
s n thuê hay lƠ đ c quy n thuê ti p i u này tu thu c vào tho thu n c a hai
Trang 27SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 27
bên khi ký h p đ ng thuê Có hai lo i hình th c thuê mua là: cho thuê v n hành
và cho thuê tài chính
Cho thuê v n hành: bên đi thuê thuê máy móc, thi t b trong th i gian ng n
đ s d ng vào m c đích t m th i M i r i ro và l i ích đem l i đ i v i quy n s
h u tài s n cho thuê v n thu c ng i cho thuê
Cho thuê tai chính: là ho t đ ng tín d ng trung và dài h n thông qua vi c cho thuê máy móc, thi t b vƠ các đ ng s n khác Bên đi thuê đ c chuy n quy n s
h u ho c ti p t c thuê khi k t thúc th i h n thuê
So v i hình th c cho vay truy n th ng, hình th c thuê mua này có nh ng u
So v i đi vay ngơn hƠng, vi c th ch p đ đ c thuê máy móc thi t b đ n
gi n h n nhi u do thi t b thuê thu c quy n s h u c a bên cho thuê trong su t
th i gian thuê, nên khi bên thuê không tr đ c n , bên cho thuê có th l y l i toàn b tài s n cho thuê NgƠy nay các ngơn hƠng th ng l p công ty tài chính riêng đ h tr v n cho các doanh nghi p và làm phong phú thêm ho t đ ng c a mình
c/ Tài tr b o lãnh và tái b o lãnh:
Trong th ng m i qu c t , r i ro là m t y u t luôn luôn xu t hi n trong các
th ng v khác nhau (r i ro thanh toán, r i ro không th c hi n h p đ ng) T đó
n y sinh nhu c u b o lƣnh đ h n ch r i ro Trong mua bán qu c t , đôi khi nhƠ
xu t kh u không n m ch c đ c kh n ng tƠi chính đ thanh toán và m c đ tín nhi m c a nhà nh p kh u Do v y, nhà xu t kh u s yêu c u nhà nh p kh u ph i
Trang 28SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 28
có m t t ch c th ng lƠ ngơn hƠng đ ng ra b o lƣnh thanh toán Ng c l i, do không bi t rõ ho c không tin t ng nhau, nhà nh p kh u có th yêu c u nhà xu t
kh u có ngơn hƠng đ ng ra b o lãnh giao hàng ho c b o lãnh th c hi n h p
đ ng Ngân hàng nh n b o lãnh theo yêu c u c a khách hƠng, dùng đ vay v n
n c ngoƠi d i hình th c tín d ng th ng m i ho c tín d ng tài chính Trách nhi m c a ngân hàng b o lƣnh lƠ đ m b o thi hƠnh đúng cam k t v i n c ngoài trong tr ng h p ng i xin b o lãnh không th c hi n đ nghi p v nƠo đó v i
i v i ngân hàng b o lãnh: v i b t kì ngân hàng nào, khi ti n hành
b o lƣnh, ngh a lƠ đ c s tín nhi m, đ c s tin t ng v phía bên xu t
kh u, bên nh p kh u Khi b o lãnh cho khách hàng, ngân hàng ch cho vay
tr u t ng ngh a lƠ ngơn hƠng không b ra m t kho n v n nào c , mà ch l y
uy tín, danh d c a ngơn hƠng ra cho vay, lƠm c s cho vay Th t c b o lãnh cho vay ng n h n theo ph ng th c cho vay thông th ng ngh a lƠ khi
b o lãnh cho khách hàng thì khách hàng ph i có m c đích xin vay, có kh
n ng thanh toán vƠ có tƠi s n th ch p Khi đ n h n, n u nhà nh p kh u
Trang 29SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 29
không có đ kh n ng thanh toán, thì c n ph i làm th t c xin vay t i ngân hƠng Nh v y, m c đích b o lƣnh đƣ đ c th c hi n, ngh a lƠ ngơn hƠng b o lãnh mu n khách hàng c a mình vay nh m thu thêm đ c m t kho n lãi, có
khách hàng m i v m t tín d ng và chi phí b o lãnh
III/ Nh ng y u t nh h ng đ n tín d ng xu t nh p kh u nông s n
1/ Chính sách c a NhƠ n c vƠ môi tr ng kinh t :
Chính sách c a NhƠ n c có nh h ng r t quan tr ng đ n s phát tri n kinh
t nói chung và ho t đ ng c a các doanh nghi p nói riêng trong đó có các ngơn hàng và các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u nông s n Chính ph có
th tác đ ng đ n n n kinh t thông qua nhi u bi n pháp khác nhau t đó mang
l i hi u qu tích c c c ng nh th hi n nh ng khó kh n c n kh c ph c đ Chính
ph có nh ng đi u ch nh h p lý
N u Chính ph s d ng chính sách m r ng ti n t thì ngu n v n c a các ngân hàng s t ng lên t đó t ng kh n ng cho vay, giúp cho các doanh nghi p
có th d dàng ti p c n ngu n v n vay t các ngơn hƠng h n
Chính sách lãi su t c ng lƠ m t công c tác đ ng h u hi u đ n n n kinh t
đ c bi t là các ho t đ ng s n xu t c a doanh nghi p và là công c tác đ ng tr c
ti p đ n ho t đ ng c a các ngân hàng M c đ phù h p gi a lãi su t trên th
tr ng v i m c l i nhu n c a doanh nghi p s n xu t kinh doanh xu t nh p kh u trong n n kinh t c ng nh h ng t i ch t l ng tín d ng xu t nh p kh u L i nhu n ngân hàng thu đ c b gi i h n b i l i nhu n c a doanh nghi p s d ng
v n vay nên v i m c lãi su t cao, các doanh nghi p không tr đ c n , ho c s
có ý đ nh không mu n tr n , t đó ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u c a ngân hàng không còn là đòn b y đ thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n và t t nhiên ch t l ng tín d ng c ng gi m sút
i v i v n đ t giá: khi t giá h i đoái không n đ nh, ch ng h n gi m đi thì các doanh nghi p s g p khó kh n trong vi c hoàn tr kho n tín d ng vay
Trang 30SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 30
b ng ngo i t tr c đó, vì c n ph i có nhi u ti n v n n i t h n m i mua đ s ngo i t c n đ tr Do v y, các doanh nghi p ho c là s h n ch s d ng v n tín
d ng ho c s không tr đ c n cho ngơn hƠng đi u này làm cho tín d ng xu t
nh p kh u gi m c v qui mô và ch t l ng
L m phát: có tác đ ng m nh lên nhi u m t nh kh n ng tiêu th hàng hoá, giá c th tr ng, hi u qu kinh doanh Do v y, nó tác đ ng m nh đ n không
ch ho t đ ng tín d ng mà còn c n n kinh t Ch ng h n trong th i kì l m phát cao s n xu t kinh doanh b thu h p, đ u t , tiêu dùng gi m, nhu c u tín d ng
gi m, v n tín d ng đã th c hi n c ng khó có th s d ng có hi u qu ho c tr n đúng h n cho ngân hàng Ngoài ra còn ph i k đ n vi c công chúng không mu n
g i ti n vƠo ngơn hƠng đ đ phòng vi c m t giá ti n t Nh th vi c đ t đ c
ch t l ng trong ho t đ ng tín d ng h u nh không th
Ho t đ ng tín d ng tài tr xu t nh p kh u ch y u di n ra theo hình th c cho vay b ng ngo i t Vì v y n u NhƠ n c cho phép t p trung ngo i t vào ngân hàng, qu n lý ngo i t m t cách ch t ch thì ngân hàng s có nhi u ngu n ngo i
t đáp ng nhu c u nh p máy móc, thi t b , nguyên li u c a nhà nh p kh u Tuy nhiên, chính sách kinh t v mô c a NhƠ n c có th gây ra nhi u r i ro cho ho t đ ng tín d ng xu t nh p kh u c a ngân hàng N u NhƠ n c không có chi n l c h ng v xu t kh u thì ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p
xu t nh p kh u r t h n ch T đó d n đ n ho t đ ng cho vay c a ngân hàng s
ít đi, l i nhu n c a ngân hàng s gi m xu ng Khi NhƠ n c áp đ t m t hàng rào thu quan, phi thu quan thì nó s d n đ n t ng giá c a m t s lo i hàng nh p
kh u, l ng hàng nh p kh u gi m d n đ n nhu c u vay v n gi m Ngoài ra, vi c thay đ i nh trong chính sách lãi su t, t giá h i đoái c ng tác đ ng không ít đ n
ho t đ ng tín d ng tài tr xu t nh p kh u c a ngơn hƠng Môi tr ng pháp lý không n đ nh, c ch chính sách hay thay đ i làm nh h ng đ n chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p, lƠm đ o l n chính sách tín d ng c a t ng ngân
Trang 31SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 31
hƠng ơy chính lƠ nguyên nhơn gơy ra r i ro tín d ng cho các Ngân hàng
v c ông Nam Á đƣ ch ng minh đi u đó T t c ho t đ ng c a các ngành các
l nh v c c a các qu c gia trong khu v c, đ c bi t ho t đ ng c a h th ng ngân hƠng đƣ b nh h ng sâu s c Hàng lo t ngân hàng c a Hàn Qu c, Nh t B n, Malaysia b tàn phá do không thu l i đ c các kho n n , không cho vay đ c đ
bù đ p chi phí khi nhu c u tín d ng c a khu v c gi m.Tình hình chính tr xã h i chi n tranh c ng nh thiên tia, d ch ho c ng lƠ m t trong nh ng nguyên nhân gây ra r i ro b t kh kháng đ i v i các kho n cho vay c a Ngân hàng
2/ B n thân doanh nghi p:
Nhu c u tín d ng c a ngân hàng là y u t quy t đ nh đ n ho t đ ng tín d ng ngơn hƠng đ c m r ng hay thu h p Song n u có nhu c u vay v n đ nh p máy móc thi t b t n c ngoƠi đ s n xu t hàng xu t kh u nh ng kh n ng hoàn tr c a doanh nghi p không cao thì ngơn hƠng c ng s không cho vay M t khác, khi ngân hàng c p v n cho vay các doanh nghi p xu t nh p kh u, nh ng
vì m t nguyên nhơn nƠo đó các doanh nghi p này g p r i ro trong quá trình ho t
đ ng kinh doanh (b hu b h p đ ng, hàng b m t c p gi m giá tr ) làm cho
h không thu h i đ v n đ tr l i các kho n vay cho ngơn hƠng i v i ngân hàng khi mà có quá nhi u khách hƠng đ n h n tr mà khôn có kh n ng thanh toán ho c c ý chây thi u ý th c tôn tr ng các đi u kho n tho thu n trong
h p đ ng tín d ng thì ngân hàng s m t kh n ng thanh toán c a mình th m chí ngơn hƠng còn r i vƠo tình tr ng phá s n Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng và c a doanh nghi p ho t đ ng xu t nh p kh u cùng v i thái đ ý
Trang 32SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 32
th c thanh toán c a doanh nghi p s thúc đ y hay kìm hãm ho t đ ng tín d ng
Chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p: trên c s nh n đ nh, đánh giá
chính xác ti m n ng th m nh c a doanh nghi p nh : trình đ công ngh , kh
Trang 33SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 33
tr ng đ n s thành công hay th t b i c a doanh nghi p T đó tác đ ng đ n kh
n ng huy đ ng và tr n đ i v i các ngu n tài tr Ho t đ ng s n xu t, tiêu th
s n ph m c a doanh nghi p đ c t ch c h p lí s nơng cao đ c n ng su t lao
đ ng, ti t ki m đ c chi phí, h giá thành s n ph m đ ng th i t ng đ c doanh
s bán hƠng vƠ t ng l i nhu n Doanh nghi p s có đi u ki n m r ng s n xu t kinh doanh, t ng vòng quay và hi u qu s d ng v n vƠ nh th c ng chính lƠ nơng cao đ c ch t l ng các kho n tín d ng đ c cung c p trong đó có kho n tín d ng xu t nh p kh u do ngân hàng tài tr
Kh n ng tài chính c a doanh nghi p: đơy lƠ m t y u t có tác đ ng đ n
vi c l a ch n các ngu n tài tr c a doanh nghi p, b i vì th ng thì doanh nghi p ch đi vay khi mà kh n ng tài chính c a h không đáp ng đ c nhu c u
v n cho ho t đ ng c a mình M t khác, kh n ng tài chính c a doanh nghi p nó còn là c s đ ngân hàng quy t đ nh có cho vay hay không, cho vay bao nhiêu
và kh n ng tr n c a doanh nghi p nh th nƠo i u này, có ý ngh a đ n vi c nâng cao ch t l ng tín d ng t c hai phía ngân hàng và doanh nghi p
3/ B n thân ngân hàng:
Các nhân t t phía ngơn hƠng đ c xem là các nhân t ch quan, b i nó là
y u t n i t i trong ngơn hƠng vƠ có tác đ ng m t cách tr c ti p đ n ch t l ng
ho t đ ng ngân hàng nói chung và ch t l ng ho t đ ng tín d ng xu t nh p
kh u nói riêng Các nhân t này bao g m: chính sách tín d ng, công tác huy
đ ng v n, công tác t ch c c a ngân hàng, trình đ , n ng l c c a đ i ng cán
b , qui trình nghi p v tín d ng, ho t đ ng, ki m tra, ki m soát n i b , trang thi t b và s ph i h p gi a các phòng ban liên quanầ
Chính sách tín d ng: Bao g m các ch tr ng, đ ng l i đ m b o cho ho t
đ ng tín d ng đi đúng m c tiêu c a ngơn hƠng đ ng th i tuân th t t qui đ nh
c a Chính ph , Ngơn hƠng nhƠ n c, nó có liên qua đ n vi c m r ng hay thu
h p tín d ng, thay đ i c c u tín d ng trong t ng th i k và có ý ngh a quy t
đ nh s thành b i c a m t ngân hàng M t chính sách tín d ng đúng đ n s thu
Trang 34SVTT: Lê Th Nguy t Anh Trang 34
hút đ c nhi u khách hƠng, đ m b o kh n ng sinh l i c a ho t đ ng tín d ng trên c s m r ng vƠ nơng cao đ c hi u qu tín d ng B t c m t ngân hàng nào mu n có đ c hi u qu tín d ng cao đ u ph i có chính sách tín d ng phù
h p v i đi u ki n c a ngân hàng, ph i c n c vƠo đòi h i c a th tr ng
Công tác huy đ ng v n: Huy đ ng v n đ i v i ngơn hƠng đ c coi nh ho t
đ ng cung c p đ u vào cho s n xu t đ t o ra s n ph m đ u ra các doanh nghi p N u ngu n v n không đ c huy đ ng đ y đ v s l ng và phù h p v
th i h n c ng nh lo i ti n thì ngân hàng khó có th đáp ng đ c các nhu c u
đa d ng c a khách hàng m t cách nhanh chóng vƠ đ y đ Do v y, hi u qu tín
d ng khó có th đ c nâng cao, th m chí còn tr nên kém h n
Công tác t ch c c a ngân hàng: M t ngơn hƠng có c c u t ch c khoa
h c s đ m b o đ c s ph i h p ch t ch , nh p nhàng gi a các cán b nhân viên trong cùng m t phòng, gi a các phòng ban v i nhau vƠ cao h n lƠ gi a các ngân hàng trong cùng h th ng, t đó n m b t và tri n khai t t vi c đáp ng nhu
c u khách hƠng, nơng cao đ c ch t l ng ho t đ ng tín d ng vƠ đ m b o đ c tính th ng nh t và hi u qu trong quá trình ho t đ ng Ngoài ra Ngân hàng còn
ph i h ch toán l lãi theo s n ph m, d ch v , theo nhóm khách hàng, theo th
tr ng và không ng ng nâng cao uy tín qu c t c a Ngân hàng qua các công ty đánh giá x p h ng
Trình đ đ i ng cán b , nhân viên tín d ng xu t nh p kh u: ơy có th
coi là y u t quan tr ng nh t có ý ngh a quy t đ nh đ n s thành b i c a không
ch ho t đ ng tín d ng mà c s t n t i và phát tri n c a ngân hàng Ho t đ ng kinh t đ i ngo i càng ph c t p, công ngh ngân hàng càng hi n đ i thì đòi h i trình đ , n ng l c c a cán b ngân hàng trong l nh v c xu t nh p kh u ph i
đ c nơng cao h n V i m t đ i ng cán b nhân viên có nghi p v gi i, có đ o
đ c vƠ n ng l c trong sáng t o - qu n lí, hi u bi t v ho t đ ng kinh doanh xu t
nh p kh u và thông l qu c t s giúp ngân hàng h n ch đ c nh ng r i ro,
n m b t đ c nh ng c h i t t đ cho vay và t t y u s d n đ n nâng cao hi u
qu tín d ng xu t nh p kh u c a ngân hàng