Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chuyên đề tốt nghiệp TP.HCM Trường Đại Học Kinh Tế

Vietcombank: Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam.. ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu.. Sacombank: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín.. Agribank: Ngân hàng NN&PTNT Vi t Nam.. Vietinbank: Ngân hàng

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

CHUYểNă TH C T P T T NGHI P

NỂNGăCAOăN NGăL C C NH TRANH C A

VI T NAM

GVHD : LÊ TRUNG CANG SVTH : NGUY N HOÀNG NAM MSSV :

L P : KINH T H C

TP.H CHÍ MINH - 2012

L I C Mă N

Qua quá trình h c t p và rèn luy n d i gi ng đ ng i h c, k t h p v i th i gian

th c t p t i Ngân hàng u t và phát tri n Vi t Nam, em đã h c h i và tích l y

đ c nhi u ki n th c, kinh nghi m quỦ báu cho mình tài th c t p t t nghi p này

đ c hoàn thành là s k t h p gi a lý thuy t đã h c và nh ng th c t trong th i gian em th c t p

có ki n th c hoàn thành đ tài th c t p t t nghi p là nh s gi ng d y t n tình

c a quý th y cô Tr ng i h c Kinh t TP.H Chí Minh, s h ng d n t n tâm

c a th y inh Phi H và s giúp đ nhi t tình c a các anh ch t i Ngân hàng u t

và phát tri n Vi t Nam

Em xin chân thành c m n :

- Quý th y cô Khoa Kinh t phát tri n – Tr ng i h c Kinh t TP.H Chí Minh

- Th y Lê Trung Cang

- Ban lãnh đ o u t và phát tri n Vi t Nam

Cùng t t c anh ch cán b viên ch c Ngân hàng u t và phát tri n đã giúp đ ,

ch b o và t o m i đi u ki n thu n l i cho em hoàn thành đ tài th c t p t t nghi p Sau cùng em kính chúc quý th y cô Tr ng i h c Kinh t TP.H Chí Minh cùng các anh ch trong Ngân hàng u t và phát tri n d i dào s c kh e và luôn thành công trong công tác

Sinh viên th c hi n Nguy n Hoàng Nam

NH N XÉT C A NGÂN HÀNG TH C T P

NH N XÉT C AăGIỄOăVIểNăH NG D N

DANH M Că TH

Bi u đ 1: S l ng ngân hàng giai đo n 2006 - 2010

Bi u đ 2: T ng tr ng tín d ng 2000 – 2010

Bi u đ 3: T ng tr ng huy đ ng 2000 - 2010

Bi u đ 4: Top 10 t ng tr ng tài s n ngân hàng

Bi u đ 5: C c u ngu n huy đ ng v n c a BIDV trong n m 2010

Bi u đ 6: T ng tr ng v n huy đ ng giai đo n 2006-2010

Bi u đ 7: Th ph n huy đ ng v n n m 2010

Bi u đ 8: C c u tín d ng theo lo i hình n m 2010

Bi u đ 9: D n cho vay và t l n x u giai đo n 2006-2010

Bi u đ 10: K t qu ho t đ ng d ch v c a BIDV giai đo n 2006-2010

Bi u đ 11: K t qu ho t đ ng kinh doanh th giai đo n 2006-2010

Bi u đ 12: Doanh s và thu ròng kinh doanh ngo i t giai đo n 2006-2010

Bi u đ 13: H s CAR 1 s ngân hàng n m 2010

Bi u đ 14: T ng tr ng l i nhu n sau thu 1 s NH giai đo n 2008 -2010

Bi u đ 15: C c u lao đông theo trình đ

Bi u đ 16: C c u lao đ ng theo đ tu i

DANH M C B NG BI U

B ng bi u 1: Quy mô v n ch s h u giai đo n 2006-2010

B ng bi u 2: Quy mô v n ch s h u c a m t s NH trong n c và Asean 2009

B ng bi u 3: H s CAR giai đo n 2006 - 2010

B ng bi u 4: Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i c a BIDV giai đo n 2006 -2010

B ng bi u 5: M ng l i ho t đ ng c a BIDV

B ng bi u 6: Các ch s ho t đ ng d ki n giai đo n 2011 – 2015

NHTG: Ngân hàng trung gian

ROA: T l thu nh p trên t ng tài s n

ROE: T l thu nh p trên v n ch s h u

BIDV: Ngân hàng u t và phát tri n Vi t Nam

Techcombank: Ngân hàng Th ng m i C ph n K Th ng Vi t Nam Vietcombank: Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam

ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu

Sacombank: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín

Agribank: Ngân hàng NN&PTNT Vi t Nam

Vietinbank: Ngân hàng Công th ng Vi t Nam

CH NG I:ăT NGăQUANăN NGăL CăC NHăTRANHăC AăNGỂNăHÀNGă

TH NGăM IăTRONGăB IăC NHăH IăNH P

1.2.2.2.ăN ng l c c nh tranh công ngh 8

1.2.2.3.ăN ngăl c c nhătranhăth ngăhi u 8 1.3 Các y u t tácăđ ngăđ năn ngăl c c nh tranh 8

1.3.1.1.ăMôiătr ngăth ăch ă- lu tăpháp: 9

1.3.1.2.ăMôiătr ngăkinhăt 10 1.3 1.3.ăMôiătr ngăv năhóaăxƣăh i 11

1.3.1.5.ăMôiătr ng qu c t 12

1.3.2.1 s đeăd a t cácăđ i th m i gia nh p th tr ng 12

1.3.2.5 m căđ c nh tranh c a các ngân hàng hi n t i 16

CH NGăII TH C TR NGăN NGăL C C NH TRANH C A BIDV

2.2.2.2 Ho tăđ ng tín d ng 24

2.3 Th c tr ngăn ngăl c c nh tranh hi n nay c a BIDV 29

2.3.1.ăN ngăl c tài chính 29

2.3.4.ăn ngăl c c nh tranh ngu n nhân l c 37

2.3.5.ăN ngăl c công ngh c a BIDV 38

2.5.ă ánhăgiáăn ngăl c c nh tranh c a BIDV 41

CH NGăIII:ă Gi i pháp và ki n ngh nh mănơngăcaoăn ngăl c c nh tranh c a

3.2 Nhóm gi iăphápănơngăcaoăn ngăl c c nh tranh c a BIDV 45

3.2.1.ăT ngăc ng s c m nh tài chính 45

3.2.2.ă aăd ng hóa các s n ph m truy n th ng và phát tri n s n ph m m i 46

3.2.3 Hoàn thi n và phát tri năđ ng b công ngh thông tin cho toàn h th ng

3.2.6 Ti p t căc ngăc , phát huy s c m nh ngu n nhân l c 49

3.2.8 Các gi i pháp b tr t phía Chính ph vƠăNgơnăhƠngăNhƠăn c 51

K T LU N

NỂNGăCAOăN NGăL C C NH TRANH C AăNGỂNăHÀNGă UăT ăVÀă

đ c m c a hoàn toàn Tuy nhiên, h th ng tài chính c a Vi t Nam ch m i đ c hình thành và phát tri n trong vài n m g n đây, đang g p ph i r t nhi u tr ng i và thách th c; nên đ t n t i, các t ch c tài chính đã ph i h t s c duy trì và phát tri n

n ng l c c a mình Bên c nh đó, trong hai n m g n đây, ho t đ ng mua bán và sát

nh p (M&A) di n ra m nh m trong l nh v c tài chính – ngân hàng trên th gi i

c ng nh Vi t Nam i u này càng t o áp l c cho các t ch c tài chính nâng cao

h n n ng l c c nh tranh c a mình trên th tr ng tài chính t n d ng t t nh ng

l i th c a mình trên c s xác đ nh nh ng đi m y u, l i d ng c h i mà WTO mang l i đ v t qua nh ng thách th c Tác gi đã ch n đ tài “Gi i pháp nâng

cao n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng u t và phát tri n Vi t

Nam” đ nghiên c u nh m đáp ng nhu c u c p thi t c a BIDV trong giai đo n

hi n nay

VIII M C TIÊU NGHIÊN C U

- H th ng hóa nh ng v n đ c b n v c nh tranh và n ng l c c nh tranh c a NHTM, các nhân t nh h ng đ n n ng l c c nh tranh và các tiêu chí đánh giá

- Ph m vi nghiên c u: S li u thu th p và phân tích c a BIDV tronggiai đo n t

2006 – 2010

XI PH NGăPHỄPăNGHIểN C U

N i dung c a đ tài đ c nghiên c u theo ph ng pháp: thu th p s li u, th ng kê,

t ng h p phân tích so sánh s bi n đ ng c a ngân hàng BIDV v i m t s ngân hàng

th ng m i khác t n m 2006-2010

XII C U TRÚC BÁO CÁO D KI N

Ngòai ph n m đ u, k t lu n và danh m c tài li u tham kh o, lu n v n đ c k t c u thành 3 ch ng, bao g m:

- Ch ng 1: T ng quan v n ng l c c nh tranh c a ngân hàng th ng m i trong b i

c nh h i nh p qu c t

- Ch ng 2: Th c tr ng n ng l c c nh tranh c a BIDV trong th i k h i nh p

- Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a BIDV trong xu th

h i nh p

CHUONGăI:ăT NGăQUANăN NGăL CăC NHăTRANHăC AăNGỂNăHÀNGă

TH NGăM IăTRONGăB IăC NHăH IăNH P

1.4 Khái ni măn ngăl c c nh tranh

N ng l c c nh tranh là gì? Th c ra, cho đ n nay trên th gi i v n ch a có m t đ nh ngh a nào hoàn toàn đ y đ và chính xác v n ng l c c nh tranh ây là m t khái

ni m đ ng, liên t c đ c duy trì và nâng cao h n theo th i gian

có th c nh tranh thành công, các doanh nghi p ph i có đ c l i th c nh tranh

N ng l c c nh tranh c a m t doanh nghi p là kh n ng doanh nghi p đó t o ra đ c

m t l i th c nh tranh cho chính mình, t o ra n ng su t và ch t l ng cao h n các

đ i th khác trong ngành, chi m l nh đ c th ph n t o ra thu nh p và phát tri n b n

v ng cho doanh nghi p

Ngân hàng có hình th c c ng gi ng nh m t doanh nghi p ây là m t doanh nghi p đ c bi t, lo i hàng hóa đ c giao d ch đây chính là ti n t C nh tranh

đ c di n ra trong n i b ngành Và quan đi m c a các nhà nghiên c u cho r ng: “

N ng l c c nh tranh c a m t ngân hàng là kh n ng ngân hàng đó t o ra, duy trì và phát tri n nh ng l i th nh m duy trì và m r ng th ph n; đ t đ c m c l i cao

h n m c trung bình c a ngành và liên t c t ng đ ng th i đ m b o s ho t đ ng an toàn và lành m nh, có kh n ng ch ng đ và v t qua nh ng bi n đ ng b t l i c a môi tr ng kinh doanh.”

1.5 Các ch tiêuăđánhăgiáăn ngăl c c nh tranh

1.5.1 Các ch tiêuăđ nhăl ng

1.5.1.1 N ngăl c tài chính

ánh giá n ng l c c nh tranh, đi u đ c quan tâm nh t đó là ti m l c tài chính

Ti m l c tài chính đ c th hi n qua các ch tiêu c b n nh : M c đ an toàn v n

và kh n ng huy đ ng v n, ch t l ng tài s n có, m c sinh l i, kh n ng thanh toán

V n là m t y u t s ng còn đ i v i m t ngân hàng V n đ u tiên đ c quan tâm

đ n đó chính là v n ch s h u Quy mô v n ch s h u ph n ánh s c m nh tài chính c a m t ngân hàng và kh n ng ch ng đ r i ro c a ngân hàng đó V n ch

s h u càng l n thì kh n ng ch ng đ các “cú s c tài chính” c a ngân hàng đó càng cao V n ch s h u còn đánh giá đ c n ng l c công ngh c a ngân hàng b i

vì ngân hàng ch dùng v n ch s h u c a mình đ đ u t vào công ngh Ngân hàng huy đ ng v n b ng nhi u hình th c khác nhau, ch ng h n nh thu hút v n đ u

t t các c đông, t b v n, hay trích t l i nhu n ròng trong quá trình kinh doanh,…

Y u t còn l i trong ti m l c v n đó là h s an toàn v n (CAR) Theo qui đ nh c a

h th ng ngân hàng Basel, h s CAR đ c tính b ng v n ch s h u / t ng tài s n

đi u ch nh có r i ro (%)

Trong đó, v n ch s h u bao g m v n đi u l và các qu , t ng tài s n đi u ch nh

có r i ro bao g m tài s n n i b ng và ngo i b ng đ c đi u ch nh theo h s r i ro

t ng ng Và c ng theo Basel, m t t ch c tài chính đ c g i là đ v n khi h s

an toàn v n đ t t i thi u 8% gi a v n t có so v i t ng tài s n có r i ro Tuy nhiên,

Vi t Nam, h s này đ c qui đ nh là 9% theo thông t s 13/2010/TT – NHNN ngày 20/05/2010 V i t l này, ta có th xác đ nh kh n ng thanh toán các kho n

n có th i h n c a ngân hàng và kh n ng đ i m t v i các r i ro khác nh r i ro tín

d ng, r i ro v n hành Vì v y, các nhà qu n tr luôn giám sát và duy trì v i m t t l

t i thi u

ây là 2 y u t quan tr ng trong nh ng ngu n l c quan tr ng nh t đ đánh giá kh

n ng c nh tranh c a m t ngân hàng

Ch t l ng tài s n có là m t y u t đ đánh giá s c kh e c a m t ngân hàng Ch t

l ng tài s n có là nguyên nhân d n đ n các v đ v ngân hàng Và đi u này xu t phát t vi c qu n lỦ không đ y đ chính sách cho vay Khi ch t l ng tài s n kém thì s t o áp l c lên ngu n v n trong ng n h n, và đi u này có th d n đ n m t kh

n ng thanh kho n, ng i dân s đ xô đi rút ti n, d n đ n ngân hàng s p đ Ch t

l ng tài s n có đ c th hi n qua các ch tiêu: t l n x u trên t ng tài s n có,

m c đ l p d phòng và kh n ng thu h i các kho n n x u, m c đ t p trung và đa

d ng hóa các danh m c tín d ng, r i ro tín d ng ti m n

M c sinh l i:

L i nhu n là y u t h t s c quan tr ng trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

ây là y u t đánh giá kh n ng kinh doanh, kh n ng qu n lỦ c ng nh ho t đ ng chi n l c c a các nhà qu n tr L i nhu n s d n đ n s hình thành v n, thu hút

v n và s h tr trong t ng lai c a các nhà đ u t L i nhu n còn dùng đ bù đ p các kho n cho vay b t n th t và trích l p d phòng Và vi c đánh giá m c đ t ng

tr ng c a l i nhu n đ c th hi n qua các ch tiêu v m c sinh l i Ch tiêu m c sinh l i có th đ c ph n ánh thông qua nh ng ch tiêu c th nh : giá tr tuy t đ i

c a l i nhu n sau thu ; t c đ t ng tr ng l i nhu n; c c u c a l i nhu n, t su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE); t su t sinh l i trên t ng tài s n có (ROA) Trong đó, hai ch tiêu đ c quan tâm nhi u nh t là ROE, ROA, vì nó đánh giá đ c

kh n ng ho t đ ng kinh doanh c a m t ngân hàng

T su t sinh l i trên v n c ph n (ROE) đ c tính b ng thu nh p sau thu (l i nhu n ròng) / v n ch s h u (VCSH) * 100%

ROE là chi tiêu đ c các ngân hàng quan tâm nhi u nh t, cho th y kh n ng sinh

so v i chi phí b ra

Kh n ng thanh toán là kh n ng ngân hàng đáp ng nhu c u v ti n c a khách hàng, đ c t o l p b i tính thanh kho n c a t ng tài s n và tính thanh kho n c a ngu n v n Kh n ng thanh toán có Ủ ngh a đ c bi t đ i v i m t ngân hàng, là vì:

th nh t, tính thanh kho n đ c dùng đ đáp ng yêu c u vay m i mà không ph i thu h i các kho n vay đang trong h n ho c thanh lý các kho n đ u t có th i h n;

th hai, tính thanh kho n còn dùng đ đáp ng nhu c u rút ti n c a ng i dân Ch tiêu này th hi n thông qua các ch tiêu nh kh n ng thanh toán hi n hành, kh

n ng thanh toán nhanh, đánh giá đ nh tính v n ng l c qu n lý thanh kho n c a các NHTM, đ c bi t là kh n ng qu n lý r i ro c a các NHTM Qu n lý r i ro thanh kho n là m t trong nh ng ho t đ ng quan tr ng trong ngân hàng vì tính thanh kho n c a ngân hàng mà có v n đ thì s nh h ng đ n toàn b ho t đ ng c a ngân hàng

Kh n ng thanh toán t c th i đ c tính b ng cách l y giá tr tài s n l u đ ng / giá

tr n ng n h n (%)

T s này cho bi t, c m i đ ng n ng n h n thì s đ c tài tr b i bao nhiêu đ ng tài s n l u đ ng N u t s này nh h n 1 thì có th nói là ngân hàng không có đ

kh n ng tr n hay không có đ ti n đ thanh toán các kho n ti n g i s p đáo h n

1.5.1.2 N ngăl c th ph n

N ng l c c nh tranh c a ngân hàng còn đ c đánh giá qua vi c duy trì và m r ng

th ph n Ngân hàng càng có n ng l c c nh tranh cao thì th ph n càng l n Th

ph n c a m i NHTM đ c ph n ánh qua s l ng khách hàng, s d n và s

l ng ngành ngh mà NHTM đó ph c v Th ph n c a ngân hàng càng l n ch ng

t qui mô c a ngân hàng và s n ph m, d ch v c a ngân hàng đ c khách hàng,

ng i tiêu dùng tín nhi m phát tri n th ph n, bên c nh ch t l ng, giá c , thì ngân hàng còn ph i phát tri n các d ch v đi kèm, phát tri n th ng hi u và uy tín

c a chính mình

1.2.1.3 N ngăl c m r ng và phát tri n s n ph m, d ch v

M c đ đa d ng hóa các d ch v , s n ph m cung c p c ng là m t ch tiêu ph n ánh

n ng l c c nh tranh c a m t ngân hàng M t ngân hàng có nhi u lo i hình cung c p phù h p v i nhu c u th tr ng và n ng l c qu n lí c a ngân hàng s là m t ngân hàng có l i th c nh tranh Bên c nh đó, s đa d ng hóa các s n ph m d ch v còn giúp cho ngân hàng phát huy đ c l i th v qui mô so v i các ngân hàng khác trong cùng ngành

1.2.2 Các ch tiêuăđ nh tính

1 2.2.1.ăN ngăl c c nh tranh ngu n nhân l c

Ngu n nhân l c là ngu n l c không th thi u c a b t kì ngân hàng nào N ng l c

c nh tranh trong ngu n nhân l c th hi n trình đ đào t o, trình đ thành th o nghi p v , đ ng c ph n đ u, m c đ cam k t g n bó v i doanh nghi p Trình đ hay k n ng c a ng i lao đ ng là nh ng ch tiêu quan tr ng th hi n ch t l ng c a

ngu n nhân l c M t ngân hàng đòi h i ng i lao đ ng ph i có trình đ cao và kinh nghi m đ c tích l y theo th i gian Vì th , quá trình tuy n d ng và đào t o m t chuyên viên ngân hàng th ng r t t n kém c v th i gian và công s c

1 2.2.2.ăN ngăl c c nh tranh công ngh

Công ngh c ng là m t trong nh ng ch tiêu đánh giá n ng l c c nh tranh c a m t ngân hàng H th ng tài chính ngày càng hoàn thi n, công ngh thông tin ngày càng phát tri n v i t c đ cao, vì th các công ngh s d ng trong h th ng tài chính

c ng ph i đ c nâng c p và phát tri n h n Công ngh c a ngân hàng bao g m

nh ng công ngh mang tính tác nghi p nh h th ng thanh toán đi n t , máy t

đ ng rút ti n, , h th ng thông tin qu n lý MIS, h th ng báo cáo r i ro,… trong

n i b ngân hàng Công ngh giúp cho nhân viên ngân hàng c ng nh các nhà qu n

tr theo dõi và qu n lý m i ho t đ ng kinh doanh d dàng h n Công ngh còn giúp cho các s n ph m, d ch v c a ngân hàng tr nên g n g i v i khách hàng h n, và giúp khách hàng s d ng d dàng h n Trong th tr ng c nh tranh hi n nay, các ngân hàng c ng đang đ y m nh khâu công ngh đ t o ra l i th cho mình

1.2.2.3 ăN ngăl c c nhătranhăth ngăhi u

Th ng hi u là m t tài s n vô hình c a ngân hàng c ng nh c a các doanh nghi p

Th ng hi u có đ c ph i tr i qua m t th i gian dài, th hi n qua ch t l ng s n

ph m, d ch v , uy tín c a ng i lãnh đ o, s tín nhi m c a ng i tiêu dùng M t ngân hàng có th ng hi u s giúp cho s n ph m, d ch v c a mình có ch đ ng trong th tr ng, s n ph m đ c b o v ; t o đi u ki n đ m r ng th tr ng và có

kh n ng duy trì và thu hút khách hàng ti m n ng Th ng hi u th ng đ c c u thành t m t cái tên, hay cái ch , c m t , các hình logo, m t bi u t ng, hình nh,… Và đ t n t i và phát tri n b n v ng trong th tr ng c nh tranh thì các ngân hàng c ng nh các doanh nghi p c n ph i xây d ng, b o v và duy trì th ng hi u

c a mình

1.6 Các y u t tácăđ ngăđ năn ngăl c c nh tranh

S d ng mô hình PEST đ phân tích s tác đ ng c a các y u t v mô và mô hình 5

l c l ng c nh tranh đ phân tích tác đ ng c a các y u t vi mô đ n n ng l c c nh tranh m t ngân hàng

1.3.1 môi tr ngăv ămô

Mô hình PEST đ c đ a vào đ phân tích tác đ ng c a các y u t trong môi tr ng

Chính ph có vai trò quan tr ng đ i v i b t kì m t ngành nào, đ c bi t đ i v i ngành ngân hàng – ng i th qu c a toàn n n kinh t

Chính ph tác đ ng đ n s phát tri n c a ngân hàng tr c h t v i vai trò c a ng i

qu n lý, giám sát c a toàn h t th ng thông qua vai trò c a Ngân hàng Trung ng

S ho t đ ng an toàn và lành m nh c a h th ng ngân hàng th ng m i là đi u ki n tiên quy t đ phát tri n kinh t m t qu c gia Do m i liên k t r t ch t ch c a toàn

b h th ng ngân hàng thuong m i, s đ v c a m t ngân hàng th ng gay ra

nh ng h u qu r t to l n và có kh n ng gây ra hi u ng lan truy n lên toàn b h

th ng H n n a ngành ngân hàng có m i quan h m t thi t v i t t c các ngành khác trong n n kinh t , s đ v c a h th ng ngân hàng s gây hó kh n cho t t c các ngành khác Vì th ho t đông c a các ngân hàng th ng m i ph i ch u s qu n

lý và giám sát h t s c ch t ch c a các c quan nhà n c nói chung và ngân hàng trung ng nói riêng

Ngoài ch c n ng c a m t ng i qu n lý, giám sát các ho t đ ng c a h th ng ngân hàng, chính ph còn là ch s h u, là con n và ch n l n, th m chí l n nh t c a các ngân hàng th ng m i chính ph c ng đ ng th i là ng i ho ch đ nh d ng l i phát tri n chung c a toàn ngành và đi u ph i n l c chung c a toàn b h th ng ngân hàng c ng nh toàn b n n kinh t Chính ph có th có nh ng chính sách tác

đ ng đ n cung c u, đ n n đ nh kinh t v mô, đ n các đi u ki n nhân t s n xu t, các ngành liên quan và ph tr c a ngành ngân hàng đ t o thu n l i hay kìm hãm

s phát tri n c a ngành ngân hàng ánh giá vai trò c a chính ph trong vi c duy trì

và nâng cao n ng l c c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i m t s n c vì

v y r t c n thi t

1.3.1.2 Môiătr ngăkinhăt

Môi tr ng kinh t có Ủ ngh a đ i v i toàn b h th ng ngân hàng N u coi h th ng ngân hàng nh là m t h tu n hoàn trong m t c th s ng là n n kinh t thì h tu n hoàn đó có ho t đ ng t t hay không, có đ máu đ l u thông và ch t l ng máu

c ng nh h th ng mao m ch có t t hay không l i ph th c vào c th s ng đó C

th , b t k m t ngân hàng nào c ng th ng quan tâm đ n m t s ch tiêu nh : t c

đ phát tri n c a n n kinh t , l i su t t giá h i đoái và t l l m phát M t n n kinh

t có t c đ phát tri n cao s t o c h i cho đ u t , m r ng ho t đ ng ngân hàng và

ng c l i Còn m c l i su t s quy t đ nh t i m c c u cho doanh nghi p Chính sách ti n t và t gía h i đoái nh h ng m nh t i ho t đ ng kinh doanh ngân hàng, có th đem l i cho ngân hàng m t v n h i kinh doanh t t ho c c ng có th là nguy c phá s n T l l m phát c ng nh h ng t i ho t đ ng c a ngân hàng thông qua vi c nh h ng t i s nhi t tình c a các nhà đ u t đ i v i d án Nghiên c u các ch tiêu c a môi tr ng kinh t c ng nh chi u h ng phát tri n c a toàn b n n kinh t là c s quan tr ng đ các nhà chi n l c ngân hàng ho ch đ nh v chi n

l c đ u t , đ i m i c a mình

1.3.1.3 Môiătr ngăv năhóaăxƣăh i

M t s y u t v v n hóa – xã h i có th nh h ng t i n ng l c c nh tranh c a ngân hàng th ng m i, c th nó nh h ng thông qua vi c táo đ ng t i nhu c u và ngu n nhân l c

Nh ng đ c đi m xã h i nh h ng t i nhu c u đ i v i các d ch v ngân hàng đó là: lòng tin c a dân chúng đ i v i các ngân hàng, thói quen tiêu ti n và ti t ki m c a

ng i dân, trình đ dân trí và kh n ng hi u bi t v các d ch v c a ngân hàng, m c thu nh p c a ng i dân…

Có th nói ngân hàng là ngành kinh doanh “lòng tin” Ngân hàng là ng i gi ti n cho ng i dân c ng nh các doanh nghi p, ngân hàng chính là ng i gi h u bao

c a n n kinh t N u ngân hàng không t o đ c ni m tin trong dân chúng thì ch c

ch n ho t đ ng ngân hàng s không th t n t i Thói quen tiêu dùng c a ng i dân

nh h ng r t l n t i ho t đ ng c a các ngân hàng, đ c bi t là t p quán s d ng ti n

t N u ng i dân có thói quen s d ng ti n m t nhi u thì rõ ràng ngân hàng s b

h n ch trong kinh doanh M c ti t ki m c a ng i dân càng cao càng nh h ng

đ n ngu n cung ng tín d ng cho các ngân hàng Trình đ dân trí c ng là m t y u

t quan tr ng nh h ng t i nhu c u s d ng d ch v ngân hàng D ch v ngân hàng

là m t lo i d ch v cao c p, không ph i ai c ng t tin đ giao d ch v i ngân hàng Trình đ dân trí càng cao thì kh n ng ph bi n các d ch v ngân hàng hi n đ i càng

thu n l i, d dàng và có c h i đ đ i m i c a ngân hàng c ng s cao h n M c thu

nh p c a ng i dân s là y u t quy t đ nh t i nhu c u đ i v i các d ch v ngân hàng, thu nh p có cao thì ng i dân m i có kh n ng ti p c n c ng nh là có nhu

c u s d ng các d ch v ngân hàng và ng c l i

Bên c nh đó, m t s đ c đi m v n hoá – xã h i nh h ng t i ngu n nhân l c trong l nh v c ngân hàng nh : quan đi m v doanh nhân và kinh doanh, quan đi m

v s giàu có, quan đi m v th ng ti n, quan đi m v đ o đ c ngh nghi p,quan

đi m v h c t p và t đào t o, quan đi m v s g n bó v i ngh nghi p,quan đi m

v r i ro và th t b i…

1.3.1.4 Môi tr ng công ngh

Trong nh ng n m qua, công ngh thông tin nói chung, công ngh ngành ngân hàng nói riêng có nh ng phát tri n v t b c và giành đ c s quan tâm c a h u h t các ngân hàng hi n đ i do nó là m t trong nh ng đi u ki n c n đ các ngân hàng th c

hi n c nh tranh H u h t các ngân hàng đ u đã th c hi n đ i hóa ngân hàng, trong

đó hi n đ i hóa v công ngh thông tin là c t lõi c a công tác này Tuy nhiên, ph n

l n các ngân hàng hi n đ i đ u ph i mua công ngh ph n m m c a n c ngoài v i chi phí r t l n

1.3.1.5 Môiătr ng qu c t

Quá trình h i nh p c a n n kinh t đòi h i m t đ t n c c ng ph i tuân th các lu t

ch i c a qu c t S bi n đ ng c a n n kinh t th gi i, đ c bi t là các ch s nh lãi su t, t giá, giá d u, vàng, đô la c ng tác đ ng r t l n t i n n kinh t trong

n c và t đó nh h ng r t l n t i ho t đ ng c a NH c bi t, s h i nh p kinh

t th gi i làm cho các NH không ch c nh tranh n i đ a v i nhau mà còn c nh tranh

v i các NHNNg đ b ngày càng nhi u vào Vi t Nam v i quy mô v n l n và công ngh hi n đ i

1.3.2 Các nhân t môi tr ng vi mô

1.3.2.1 s đeăd a t cácăđ i th m i gia nh p th tr ng

Trong m t th tr ng mà s gia nh p c a các doanh nghi p m i càng d dàng thì s

c nh tranh ngày càng gay g t Trong l nh v c tài chính ngân hàng c ng v y, vi c gia nh p m c dù ph i đ m b o nh ng đi u ki n t ng đ i nghiên ng t c a ngân hàng nhà n c nh yêu c u v v n, đ i ng qu n lý, h th ng qu n tr r i ro,…

nh ng trong đi u ki n h i nh p qu c t v i cam k t m c a th tr ng tài chính thì

vi c gia nh p là hoàn toàn có th M t s y u t có th coi nh rào c n đ i v i vi c gia nh p vào lãnh v c ngân hàng bán l và các ngân hàng trong n c có th t n

d ng đ b o v mình tr c s gia nh p c a các đ i th m i:

- Lòng trung thành c a khách hàng v i nh ng th ng hi u chính: th ng hi u đ c

s d ng nhu m t rào c n v i các đ i th mu n gia nh p th tr ng Ví d , khi nh c

đ n d ch v th thanh toán, BIDV ( ngân hàng đ u t và phát tri n Vi t Nam) đ c

nh c đ n nh m t th ng hi u uy tín Nh ng khách hàng đã s d ng th c a BIDV

đa ph n s không mu n chuy n sang d ch v c a ngân hàng khác ó có th xem

nh m t rào c n đ i v i các ngân hàng khác khi mu n thâm nh p vào th tr ng th thanh toán, đ ng th i c ng là m t l i th c nh tranh c n phát huy và duy trì c a BIDV

- Chi phí c đ nh cao và yêu c u v v n đ u t : Vi c đ u t vào công ngh , máy móc thi t b là n n t ng c b n đ phát tri n d ch v tín d ng cùng v i các chi phí

v h t ng đi kèm khi n cho vi c đ u t vào l nh v c tín d ng t n kém chi phí đáng

k cho các ngân hàng Tuy nhiên di u này ch có Ủ ngh a là rào c n v i các đ i th

là ngân hàng trong n c m i gia nh p, còn đ i v i các ngân hàng n c ngoài có

ti m l c tài chính m nh, đi u này không th c s có Ủ ngh a

- Kh n ng “tr đ a” c a các ngân hàng hi n t i: ó là các gi i pháp nh m ch ng

l i nguy c b gi m th ph n, gi m l i nhu n do s gia nh p c a đ i th m i nh

gi m phí, thay đ i lãi su t, t ng c ng ho t đông khuy n mãi, chiêu th c lôi kéo

khách hàng,…

- S h n ch c a lu t pháp và Chính ph : nh đã nh c đ n trên, l nh v c tài chính nói chung là m t l nh v c nh y c m, ch u s ki m soát r t ch t ch c a Nhà n c Tuy nhiên, rào c n này c ng không ph i b t kh xâm ph m mà đã đ c n i l ng

trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c t Nh v y, các ngân hàng th ng m i trong

n c không th trông ch vào s b o h c a Nhà n c đ né tránh vi c c nh tranh

qu c t

1.3.2.2 s c m nh c a nhà cung c p:

Trong l nh v c ngân hàng bán l , nhà cung c p chính và có kh n ng gây ra nh

h ng đ i v i ngân hàng là nhà cung c p công ngh M t s nhân t mà theo đó, nhà cung c p công ngh có kh n ng gây s c ép v i các ngân hàng:

- S l ng các nhà cung c p công nghê mang tính đ c thù: v i s phát tri n v t

b c c a khoa h c công ngh , các nhà cung c p công ngh đ c thù trong l nh v c ngân hàng tuy không ph bi n nh ng ngày càng phát tri n Hi n nay, các nhà cung

c p công ngh ch y u t n c ngoài nh ng thông qua h p tác và th ng mai qu c

t , ngân hàng trong n c có th ti p c n v i các nhà cung c p công ngh trên toàn

th gi i Ngh a là đi u này c ng không gây s c ép đ c bi t nào đ i v i ngân hàng trong n c

- Chi phí chuy n đ i nhà cung c p liên quan đ n các chi phí l n khác: M i công ngh nh t đ nh th ng đi kèm v i các trang thi t b , chu trình, k n ng, thao tác

nh t đ nh Do đó vi c chuy n đ i nhà cung c p công ngh s b t bu c ngân hàng

ph i b them r t nhi u kinh phí đ thay th các trang thi t b kèm theo, chi phí cho chuyên gia, chi phí cho đào t o và các chi phí chuy n đ i liên quan khác ó chính

là c ch nhà cung c p gây s c ép lên ngân hàng Th c t đây chính là m t trong

nh ng lý do khi n cho kh n ng đ i m i nâng c p d ch v tín d ng c a các ngân hàng Vi t Nam h n ch

Hai nhân t trên gây s c ép đ i v i các ngân hàng n c ngoài không m nh nh đ i

v i các ngân hàng trong n c do các ngân hàng n c ngoài ti m l c tài chính m nh

và có n n t ng công ngh c ng nh kh n ng ti p c n công ngh hi n đ i d dàng

h n

h hoàn toàn có th chuy n sang s d ng th c a BIDV n u h c m th y m c đ

th a mãn cao h n và không g p ph i r c r i nào t s chuy n đ i đó S liên thong

c a m ng l i ngân hàng t đ ng c ng t o đi u ki n cho khách hàng d dàng h n trong vi c chuy n đ i

- Khách hàng nh y c m v i giá c a d ch v : Ch c n s thay đ i nh hay s khác

bi t nh v giá c gi a các ngân hàng c ng có th khi n khách hàng thay đ i quy t

c a khách hàng khi đó, s càng khi n cho khách hàng “ph thu c” h n, trung thành

h n v i ngân hàng

1.3.2.4 s s n có c a s n ph m thay th

V i s h p d n c a th tr ng tài chính thì ngày càng có nhi u t ch c, không ch

có ngân hàng mà c các t ch c phi ngân hàng tham gia cung ng các d ch v tín

d ng nh công ty b o hi m, b u đi n, các qu , các công ty tài chính… i u này làm gia t ng s s n có c a các s n ph m thay th sinh l i, m t cá nhân có th

l a ch n g i ti t ki m hay dùng ti n đ đ u t cho ch ng khoán, vàng, b t đ ng

s n… Bên c nh đó, có th k đ n m t s nhân t khi n cho s n ph m thay th tr thành m i đe do đ i v i ho t đ ng tài chính c a ngân hàng: M c giá t ng đ ng

c a d ch v thay th ; chi phí chuy n đ i s n ph m th p; khách hàng không nh n

th c rõ v đ khác bi t s n ph m; thói quen tiêu dùng c a khách hàng; s thay th công ngh và c i ti n s n ph m Th c t , t i Vi t Nam d ch v thay th có tính

t ng t nh d ch v bán l c a ngân hàng là có, nh ng m c đ đa d ng và chuyên

bi t không th ngang b ng các ngân hàng th ng m i Vì th l c l ng này ch a đ

m nh đ nh h ng đ n xu h ng s d ng s n ph m thay th c a khách hàng

1.3.2.5 m căđ c nh tranh c a các ngân hàng hi n t i

L nh v c ngân hàng bán l t i Vi t Nam hi n nay đang t n t i s ganh đua quy t li t

d i nhi u hình th c M t s nhân t th hi n m c đ c nh tranh gi a các ngân hàng hi n t i:

Ngày càng xu t hi n nhi u ngân hàng tham gia vào th tr ng bán l , coi bán l là

đ nh h ng phát tri n

S n ph m, d ch v c a các ngân hàng không quá khác bi t do tính ch t chu n hoá

c a các s n ph m bán l ng th i, hi n nay các ngân hàng đ u cung c p g n nh

đ y đ m t danh m c các s n ph m tài chính cá nhân nh m đáp ng nhu c u đa

qu n tr thông tin khách hàng… Bi n pháp c nh tranh b ng giá không đ c đ ánh giá cao trong chi n l c c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i D ch v ngân hàng bán l t i Vi t Nam m i đang giai đo n b t đ u t ng tr ng Vì v y, m c dù

th a nh n m c đ c nh tranh gay g t, chúng ta v n nh n th y ti m n ng, c h i phát tri n lâu dài cho trong l nh v c này Ngoài n m l c l ng trên, theo các nhà kinh t ,

CH NGă II TH C TR NGă N NGă L C C NH TRANH C A BIDV

TRONG TI N TRÌNH H I NH P

2.1 T ng quan v ngành ngân hàng

S l ng ngân hàng hi n nay – Qui mô các kh i NH :

Nhi u ngân hàng v i qui mô nh và tín d ng t ng tr ng nóng: Tính đ n cu i n m

2010, th tr ng Vi t Nam có 101 Ngân hàng và chi nhánh NH n c ngoài, bao

g m ngân hàng th ng m i (NHTM) trong n c, ngân hàng n c ngoài (NHNNg)

và chi nhánh ngân hàng n c ngoài C th , có 5 NHTM qu c doanh (bao g m c VCB và CTG), 38 NHTM c ph n, 53 NH 100% v n n c ngoài và chi nhánh NHNNg và 5 NH liên doanh Trong đó, ch có 11/43 (25,6%) NHTM trong n c có

v n đi u l trên 5.000 t đ ng Theo đánh giá c a Ngân hàng Th gi i (WB), Vi t Nam hi n có quá nhi u ngân hàng có qui mô nh , xu t phát đi m là các NHTM nông thôn nh ng l i v n ra ho t đ ng t i thành th , do đó có t c đ t ng tr ng tài

s n và danh m c cho vay phát tri n quá nóng Kèm theo đó là h th ng qu n lý r i

ro và k n ng qu n lý ho t đ ng ngân hàng còn t ng đ i kém, gây tác đ ng không

t t đ n s lành m nh c a h th ng ngân hàng

Bi uăđ 1: s l ngăngơnăhƠngăgiaiăđo n 2006 - 2010

(Ngu n: báo cáo ngành ngân hàng công ty ch ng khoán Vietcombank)

T c đ t ng tr ng kh i ngành ngân hàng nhanh:

T ng tr ng tín d ng và huy đ ng luôn m c cao trên 20% V i đ c tr ng c a m t

n n kinh t m i n i, t c đ t ng tr ng tín d ng và huy đ ng c a Vi t Nam luôn

m c cao trên 20% trong su t giai đo n 2000 – 2010 M c t ng trung bình cho tín

d ng và huy đ ng trong giai đo n này l n l t là 31,55% và 28,91%, trong đó đ nh

đi m là n m 2007 v i 53,89% và 47,64% T c đ cung ti n M2 trong giai đo n

2005 – 2010 c ng đ t trung bình 29,19%

So v i các n c trong khu v c, t ng tr ng tín d ng và M2 c a Vi t Nam cao h n nhi u so v i Indonesia (14,5% và 12,4%) và Thái Lan (7% và 4%) ây là m t trong nh ng nhân t đóng góp vào s phát tri n nhanh c a n n kinh t Vi t Nam trong giai đo n này, th hi n qua t c đ t ng GDP trung bình là 7,15%, đ t đ nh 8,5% vào n m 2007 Tuy nhiên, t ng tr ng tín d ng nóng c ng chính là m t nguyên nhân d n đ n tình tr ng bong bóng tài s n mà nhi u n c m i n i nh Vi t Nam m c ph i khi ngu n v n ch y vào các l nh v c có r i ro cao nh b t đ ng s n

(Ngu n: báo cáo ngành ngân hàng công ty ch ng khoán Vietcombank)

T ng tài s n ngành NH t ng g p đôi trong giai đo n 2007 – 2010 Quy mô ngành Ngân hàng Vi t Nam đã m r ng đáng k trong nh ng n m g n đây Theo s li u

c a IMF, t ng tài s n c a ngành đã t ng g p 2 l n trong giai đo n 2007 – 2010, t 1.097 nghìn t đ ng (52,4 t USD) lên 2.690 nghìn t đ ng (128,7 t USD) Con s này đ c d báo s t ng lên 3.667 ngh n t đ ng (175,4 t USD) vào th i đi m cu i

n m 2012 Vi t Nam c ng n m trong danh sách 10 qu c gia có t c đ t ng tr ng

tài s n ngành NH nhanh nh t trên th gi i theo th ng kê c a The Banker, đ ng v trí

th 2 (ch sau Trung Qu c)

Bi uăđ 4:ătopă10ăt ngătr ng tài s n ngân hàng

(Ngu n www.thebankerdatabase.com)

2.2 Gi i thi u chung v NHă uăT ăvƠăPhátăTri n Vi t Nam

2.2.1 L ch s raăđ iăvƠăcácăgiaiăđo n phát tri n c a BIDV

NH u t và Phát tri n Vi t Nam, ti n thân là Ngân hàng Ki n thi t Vi t Nam,

đ c thành l p theo Quy t đ nh 177/TTg ngày 26/04/1957 c a Th t ng Chính

ph , v i ch c n ng ban đ u là c p phát và qu n lý v n ki n thi t c b n t ngu n

v n ngân sách ph c v t t c các l nh v c kinh t - xã h i Qua 54 n m tr ng thành

và phát tri n, đ n nay BIDV là m t trong b n NHTM l n nh t Vi t Nam, là doanh nghi p Nhà n c h ng đ c bi t, đ c t ch c ho t đ ng theo mô hình T ng Công ty Nhà n c

Quá trình hình thành và phát tri n c a BIDV

1957 c thành l p v i tên g i Ngân hàng Ki n thi t Vi t

Nam, tr c thu c B Tài Chính, 100% s h u Nhà n c

1981 i tên thành Ngân hàng u t ăvà Xây d ng Vi t Nam

(tr c thu c NHNN)

1990 i tên thành Ngân hàn gă u t ăvà Phát tri n Vi t Nam

1992 B tăđ u ho tăđ ng v i cácăđ i tác n c ngoài

1995 Chuy n sang ho tăđ ng nh ăm t NHTM

1996 Là NHTM đ u tiên t i Vi t Nam th c hi n ki m toán

báo cáo tài chính theo 2 chu n m c Vi t Nam và qu c t ,

và áp d ng liên t c cho t i nay (15 n m)

2001 NHTM đ u tiên t i Vi t Nam nh n ch ng ch ISO

2001- 2006 Th c hi năđ án táiăc ăc u NH

2006 LƠă NHă đ u tiên c a Vi t Nam thuê t ch că đ nh h ng

Qu c t Moody ’săđ th c hi n x p h ng tín nhi m BIDV

và các ch s x p h ngăđ uăđ t m c tr n qu c gia

2008 Chuy năđ i mô hình t ch c theo d án h tr k thu t

gi aiăđo n 2

2011 Chuy nă đ i NH T&PTVi t Nam t doanh nghi p nhà

n c thành lo i hình Công ty TNHH M t thành viên do

Nhà n c làm ch s h u và ti n hành c ph n hóa

Nh ng n l c c a t p th cán b công nhân viên BIDV đã góp ph n tích c c trong

s nghi p đ i m i kinh t , th c hi n công nghi p hoá hi n đ i hoá đ t n c, kh ng

đ nh vai trò và v trí c a BIDV trong ho t đ ng NH Và đ c bi t, đã đ c ng và

Nhà n c ghi nh n v i danh hi u “Anh hùng lao đ ng th i k đ i m i”