23 III.2.ăCácăthu cătínhăc aătráiăb i ..... 49 B ngă3:ăB NGă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNH .... 50 B ngă4:ă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNHăTHEOăMÀUăDA .... 51 B ngă5:ă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNHăTHEOăGIÁ .
Trang 2SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 1
L IăC Mă N
********
L iăđ u tiên xin chân thành c mă năBanăGiámăHi uănhàătr ng cùng toàn th Th y, Cô
tr ngă i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh, các Th y Cô khoa Kinh t Phát Tri n đưădànhănhi u th i gian t n tình gi ng d y, truy năđ t nh ng ki n th c quí báu cho em
và các b n sinh viên
Em xin chân thành c mă năth yăTr ngăQuangăHùngăđưătr c ti păh ng d n em hoàn thành t tăchuyênăđ t t nghi p.ă ng th iăc ngăxinăg i l i c mă năđ n t p th anh ch công ty nghiên c u th tr ngăAxisăReseachăđưăh ng d n, t oămôiătr ng thu n l i cho em làm quen v i công vi c
Xin chân thành c mă nănh ngăng i thân, b năbèăvàăcácăđápăviênăđưăgiúpăemăhoànăthành b ng kh oăsátăc ngănh ăchuyênăđ t t nghi p
Cu i cùng, xin chúc Th y, Cô các anh, ch , b n bè và m iăng i d i dào s c kh e và
đ t nhi u thành công trong cu c s ng
TP.HCM,ăthángă4ăn mă2012 Sinh viên th c hi n
Hu nh Kim Chi
Trang 3SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 2
NH NăXÉTăC AăC ăQUANăTH CăT P
********
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Trang 4SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 3
NH NăXÉTăC AăGIÁOăVIểNăH NGăD N
********
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Trang 5SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 4
M CăL C
********
L I C Mă N 0
NH N XÉT C AăC ăQUANăTH C T P 2
NH N XÉT C AăGIÁOăVIểNăH NG D N 3
M C L C 4
L I M U 7
Ch ngăI:ăGI I THI U V TRÁIăB I 8
I.1.ăM cătiêuănghiênăc u 8
I.2.ăNgu năg c 8
I.3.ăGiáătr ădinhăd ngăvàăyăh căc aătráiăb i 9
I.4.ăGiáătr ăkinhăt ăc aăcâyăb i 10
I.5.ăM tăs ălo iăb iă ăVi tăNam 11
I.6.ăChu iăgiáătr ăc aăb i 13
I.6.ăThóiăquenămuaăvàătiêuădùngăb i 14
I.7.ăNghiênăc uăcóăliênăquan 15
I.8.ăV năđ ăv ăth ngăăhi u 15
Ch ngăII:ăCÁCHăTI P C N LÝ THUY T TIÊU DÙNG M I 18
II.1.ăCáchăti păc nălýăthuy tătiêuădùngătruy năth ng: 18
II.2.ăCáchăti păc năm i: 19
Ch ngăIII:ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 22
III.1.ăPhânătíchăk tăh p 22
III.1.1.ăKháiăni m 22
III.1.2.ăăCácăb căth căhi n 23
Trang 6SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 5
III.1.3.ă uăđi măc aăphơnătíchăk tăh p 23
III.2.ăCácăthu cătínhăc aătráiăb i 24
III.2.1.ăGiáăc 24
III.2.2 Màu da 24
III.2.3.ăNhưnăhi u 25
III.2.4.ăD ngătrái 25
III.2.5.ăH t 26
III.2.6.ăTr ngăl ng 26
III.2.7.ăMàuătépăb i 26
III.2.8.V 27
III.3.ăMôăhìnhănghiênăc u 27
III.3.1 Mô hình 27
III.3.2.ăThuăth păd ăli u 29
III.3.3 Trình bày 29
III.3.4.ăThangăđo 30
III.3.5.ăNh păd ăli u 30
Ch ngăIV:ăK T QU 32
IV.1.ăK tăqu ăth ng kê 32
IV.1.1.ăT ngăquát 32
IV.1.2.ăM căđ ă nhăh ngăc aăcácăđ cătính 33
IV.1.2.1 Giá c 33
IV.1.2.2 Màu da 34
IV.1.2.3 Tr ngăl ng 34
IV.1.2.4 D ng trái 34
IV.1.2.5 V 35
IV.1.2.6 H t 35
Trang 7SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 6
IV.1.2.7 Nhãn hi u 35
IV.1.2.8 Màu con tép 36
IV.2.ăPhânătíchătheoăm tăthu cătính 36
IV.2.1 Màu da 36
IV.2.2 Giá 38
IV.3 Chia theo nhóm 40
IV.3.1 Nhómă“b iăDaăXanh” 40
IV.3.2.ăNhómă“b iăN măRoi” 40
IV.3.3.ăT măquanătr ngăt ngăđ iăc aăcácăthu cătínhătrongăhaiănhóm 42
Ch ngăV:ăKI N NGH 45
L I K T 47
B ngă1:ăCÁCăTHU CăTệNHăVÀăCÁCă C TÍNH LIÊN QUAN 48
B ngă2:ăB NGăMÃăHÓA 49
B ngă3:ăB NGă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNH 50
B ngă4:ă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNHăTHEOăMÀUăDA 51
B ngă5:ă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNHăTHEOăGIÁ 52
B ngă6:ă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNHăNHÓMă“B IăDAăXANH” 53
B ngă7:ă ÁNHăGIÁăCÁCăTHU CăTệNHăNHÓMă“B IăN MăROI” 54
B NGăK TăH PăCÁCăTHU CăTệNH 55
B NGăTR ăL I 59
SHOWăCARDăHÌNHăTH ăHI NăCÁCăTHU CăTệNH 62
TÀI LI U THAM KH O: 64
Trang 8SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 7
********
Tráiăb i v nălàăđ c s n c aăn c ta, v iăcácăđ c tính c a loài trái cây nhi tăđ i, r t t t cho s c kh e Th tr ng tiêu th choătráiăb iăc ngăngàyăcàngăđ c m r ng không
ch trongăn c mà còn phát tri năraăngoàiăn c.ă i u này mang l i ni m ph n kh i cho
ng i nông dân và nhi uăvùngănôngăthôn.ăCâyăb i tr thành loài cây thoát nghèo, loài cây tr ng ch l c c a nhi u tnh,ăđ c bi tălàăđ ng b ng sông C uăLong.ăTrongăđóăcóă
t nhăV nhăLong,ăcâyăb iăđ c tr ng ph bi n, tr thànhăđ c s n c a t nh v i các lo i
n i ti ngănh ăb iăN măRoi,ăb iăDaăXanh,…ăC ngănh ănhi uăđ aăph ngăkhác,ăcóănhi u nghiên c u nh m c i ti n gi ngăđápă ng nhu c u c aăng i tiêu dùng, tuy nhiên
l i có r t ít nghiên c u v th hi u, s thích c aăng iătiêuădùng,ă đi u này làm nh
h ng không nh đ năh ng phát tri n c aăloàiătráiăcâyănày,ăc ngănh ăcácănhàăv n, các doanh nghi p cung ng ra th tr ng
Chuyênăđ t t nghi păđ c xây d ng d a trên m i quan tâm v s thích c aăng i tiêu dùngăđ i v i các thu c tính c aătráiăb i.ăPh ngăphápăch y uăđ c s d ng bao g m phân tích k t h p, th ng kê mô t và ng d ng hàm h u d ng vào phân tích S m u
đ c quan sát bao g m 100 m uăđ c l a ch n ng u nhiên, s quan sát s đ i di n cho
ng i tiêu dùng thành ph H Chí Minh v th hi uăđ i v i các thu cătínhătráiăb i
K t qu c aăchuyênăđ s tìm hi uăđ c m căđ nhăh ng c a các thu cătínhăđ n l a
ch n c aăng i tiêu dùng trong quy tăđ nh mua m tătráiăb i V i h n ch nh tăđ nh v
th i gian và ki n th căc ngănh ăk n ngăphânătích,ăchuyênăđ còn nhi u thi u sót và
h n ch Mong r ngăchuyênăđ cóăc ăh i phát tri năh năn a v i s quan sát l năh n,ăbaoăquátăh năvàăph ngăphápănghiênăc uăchuyênămônăh năn a nh m t o ra m t nghiên
c u th c s mang l i l iăíchăchoăng i tr ng và doanh nghi p cung ngăb i
TP.ăHCM,ăthángă4ăn mă2012 Sinh viên th c hi n
Trang 9SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 8
Ch ngăI:ăGI IăTHI UăV ăTRÁIăB I
h p v i nhu c u và th hi u c aăng i tiêu dùng
Trongăđóăph i k đ n,ăb iăV nhăLong.ăB iăV nhăLongăt lâuăđưăn i ti ng v i các lo i
nh ăb iăN măRoi,ăb iăDaăXanh…ăđâyălàălo iătráiăcâyăđ c s n không ch c a t nh mà còn c aăđ ng b ng sông C u Long và c n c.ăB iăV nhăLongăđưăcóăch đ ng khá
v ng ch c trên th tr ng
M c tiêu c a bài nghiên c u này là ng d ng hàm h u d ng nh măđánhăgiáăvàăxácă
đ nh s thích c aă ng i tiêu dùng Thành ph H Chí Minh v các thu c tính nh
h ngăđ n quy tăđ nh l a ch n và mua c aăng i tiêu dùng Các thu c tính bao g m: giá c , màu da, tr ngăl ng, nhãn hi u, h t, màu và v c aătépăb i K t qu c a bài nghiên c u này có th giúpăchoăng iănôngădânăc ngănh ănhàănghiênăc u, nhà phân
ph i c a tnhăV nhăLongănóiăriêngăvàăc n c nói chung hi uărõăh năv th tr ng tiêu
th vàăđápă ng t tăh nănhuăc u c aăng iătiêuădùng,ănângăcaoăh năgiáătr c aătráiăb i
I.2 Ngu năg c
B i pomelo (tên khoa h c Citrus Maxima) có ngu n g că ôngă Namă Á, thu c chi Citrus, nhóm cam quýt, h Ruraceae, là lo i cây tr ngăđ c tr ngălâuăđ i và phân b
r ng kh p t B căđ n Nam Vi tăNam.ăC mătráiăb i (pomelo) có màu t vàng nh t t i
h ngăvàăđ ,ă năvàoăcóăv gi ngănh ăm tătráiăb i chùm (grapefruit) ng t d u, nh ngăkhôngăđ ngănh ăb iăchùmăbìnhăth ng
Trang 10SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 9
B i là lo i trái cây có giá tr cao v m tădinhăd ng và y h c Trong 100g ph nă nă
đ c c aătráiăb i ch aă59caloăn ngăl ng, nhi u ch tăkhoángănh ăCa,ăFe,ăPăvàănhi u
lo iăvitaminănh ăvitaminăA,ăvitaminăB1,ăvitaminăB2,ăvàăvitaminăC ăB i giúp d tiêu hóaăvàăl uăthôngămáu,ăgópăph n h tr s c kh eăconăng i
Câyăb i d tr ng, ít b nh, tu i th cao và có giá tr kinh t Hi nănayăcâyăb iăđangă
đ c phát tri n t i nhi u t nh phía Nam, nh tălàă ng B ng Sông C u Long và mi n ôngăNamăB Hi u qu kinh t t vi cătrôngăb i mang l iăng i thu nh păđángăk choăng iălàmăv n
I.3 Giáătr ădinhăd ngăvƠăyăh căc aătráiăb i
B i là m t lo i trái cây nhi tăđ i ch a nhi u vitamin, không ch d n,ăng t mát mà cón ch a r t ít calorie, b d ngăchoăc ăth , phòng và ch a m t s b nhănh ăcaoăhuy t áp,ăđauăd dày, ti uăđ ng Các công trình nghiên c u phát hi n r ng,ă năb i giúp ti t
n c b t và d ch v vì th có kh n ngăb tr tiêuăhóa,ăb iăvàăn c ép t b iăđ u đemăl i hi u qu cao trong vi căng năch n nhi uăc năb nhăliênăquanăđ n vi căd ăth a axit
B i cung c p m tăl ng l n ch tăx ,ăcóătácăd ng ch ngătáoăbónăvàăđ cădùngănh ă
m tă“th c ph m ch căn ng”,ăcóăth ng năng a b nh l , tiêu ch y, viêm ru tănon…
B i có tính thanh nhi t và có ch a nhi u thành ph n r t có l i cho s c kh e con
ng i, do ch a nhi uăvitaminăCăvàăA,ălàmăt ngăs căđ khángăchoăc ăth , ch c n n a tráiăb iălàăđ 78% nhu c uăvitaminăCăchoăc ăth hàng ngày
B i còn có tác d ng trong vi c h n ch nguyă c m c b nh ti uăđ ng,ăvàăđi u tr cúm.ăH năn a,ăb i có kh n ngălàmăgi mănguyăc ăungăth ătuy n ti n li t do có ch a
m tăl ng l n lycopene (ch t ch ng oxi hóa)
Trang 11SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 10
Ngoàiăraă b i còn cùng làm gi i khát và có tác d ng h nhi t.ăTrongăb i có ch a
“quinine”,ăr t h uăíchătrongăđi u tr b nh s t rét và ch ng c m l nh.ă c bi t có kh
n ngăgi măc ngăth ng và m t m i
B i có axit phenolic, ch t này có th ng năch n m t s b nhăungăth ănguyăhi m và các b nhămưnătínhăkhácănh ăb nh viêm kh p, b nh luput
năb i h ng ngày giúp b nh nhâp b th p kh p,ăbanăđ ho c viêm nhi m gi m thi u
c năđauănh c do các ch t sinh hóa h cătrongăb i có kh n ngăkh ng ch các tác nhân gây nên s đauăđ n
I.4 Giáătr ăkinhăt ăc aăcơy b i
Câyăb iăth ngăchoăn ngăsu t cao, thích nghi nhi u vùng sinh thái khác nhau, mang
l i giá tr kinh t caoăchoăng i nông dân vùng nông thôn t nhăV nhăLong,ănhi u nhàăv n g n bó v i nhi uăloàiăcâyă nătráiănh ăm n, chôm chôm, s uăriêng…ănh ngă
đ n khi chuy n d chăsangăcâyăb i, h m i nh n ra tính b n v ng và hi u qu kinh t
t câyăb iăcaoăh nănhi u so v i loài cây khác
T nh B n Tre v iăđ c s năb iăDaăXanhăđưăn i ti ng t lâu v i ch tăl ngăv t tr i và
đ căng iătiêuădùngăđánhăgiáăcao.ăTheoănhi uăng i nông dân, trong khi nhi u lo i trái cây có giá c b păbênhăthìăb iăDaăXanhăluônăđ c coi là năđ nh và giá c không
bi năđ ng nhi u
Nhi uănhàăv n cho bi t trong nh ngăn măg năđây,ăng i tiêu dùng d n bi t nhi uăh nă
v giá tr dinhăd ngăc ngănh ăyăh c c aăb i nên nhu c uăngàyăcàngăt ngăcao.ăC ng thêmăđ cătínhăđ càng lâu càng ngon (có th b o qu năđ c 2 tháng) và có th s d ng
d i nhi u d ng (c nătráiăvàău ngăn căép)ănênătráiăb iăngàyăcàngăđ că aăchu ng
c trongăvàăngoàiăn c.ăB i không ch làăloàiăcâyăgiúpăng i nông dân thoát nghèo
mà cònăgiúpăng i nông dân làm giàu t chính m nhăđ tăvàăbànătayălaoăđ ng c a mình
Trang 12SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 11
I.5 M tăs ălo iăb iă ăVi tăNam
Tráiăb i t lâuăđưătr thànhăđ c s n c aăn c ta, v i nh ngăđi u ki n th nh ng khác nhau, có nhi u ch ng lo iăb iăđ c tr ng ph bi n n c ta, v i m i lo iăăđ u th
hi năđ cătr ngăc aăđ aăph ngătr ng Có th k m t s lo iăb iăđ căng i tiêu dùng aăchu ng,ăđ căđánhăgiáăcaoăv ch tăl ng:
I.5.1 B iăN măRoi
B iăN măRoiălàăm t trong nh ng gi ngăb i n i ti ng Vi tăNam,ăđ c tr ng nhi u
m t s t nh mi n Tây Nam B (nhi u nh t là V nhăLong).ăB iăN măRoiăđ c
ng iătiêuădùngăđánhăgiáăcaoăv ch tăl ng, có giá tr kinh t l n
Th i gian tr ng t thángăt ăkéoădàiăđ năthángăgiêng.ă căđi m c aăb iăN măRoiălàăhình qu lê, tr ngăl ng trung bình 1-1,4kg, khi chín v có màu vàng xanh, m n,ăđ ng
nh t Múi và vách múi r t d tách
I.5.2 B i Da Xanh
B i Da Xanh có ngu n g c t t nh B n Tre, gi ngăb i này ch m i th c s đ c chú
ý trong kho ngăh năhaiăm iăn mătr l iăđâyădoăch tăl ng c aănóăv t tr i so v i các
lo iăb i khác Do giá tr kinh t caoănênăb i Da Xanh đ c tr ng ph bi n nhi u
n i,ănhi u nh t là t nh B n Tre
NgoàiăvitaminăC,ăA,ăB1,ăB2…ăb i Da Xanh còn có cách khoáng ch t r t t t cho s c
kh e.ă cătr ngăc aăb i Da Xanh là v ng t,ăráoăn c, nhi u h t, v m ng, th tăb i màuăđ h ng b t m t,ăchoătráiăquanhăn m,ăcóăth b o qu n lâu, không b héo,ăđ c bi t khi chín v v n gi đ c màu xanh
I.5.3 B i Di n
Trang 13SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 12
B i Di năđ c tr ng nhi u Phú Di n, Phú Minh (Hà N i).ăB i Di n có th là m t
bi n d c aăb iă oanăHùng.ăTráiătròn,ăv trái nh n khi chín màu vàng cam Tr ng
l ng trung bình 0,8-1kg/trái Múi và vách múi d tách r i nhau Th t trái màu vàng xanh,ă năgiòn,ăng t
I.5.4 B iă oanăHùng
Huy nă oanăHùngăt nh Phú Th có hai gi ngăb iăđ c s năđ t các ch tiêu qu căgiaăđóă
là gi ng S uă Chíă ámă vàă b i B ngă Luân.ă B i S uă Chíă ámă cóă ch tă l ng cao,
tr ngăl ng trung bình 1kg/trái, d ng qu c u l i, khi chín có màu vàng xanh, tr c qu
r ng, d tách múi, th t màu tr ng ph t h ng, m m, m ngăn c, ng tămátăh ngăv đ m
B i B ng Luân có ph m ch t t t, thích ng r ng,ă choă n ngă su t cao, tr ngă l ng trung bình 900-950g/trái, d ng hình c u,ăkhiăchínăcóămàuăvàngăr m,ămàuăth t qu tr ng,
tr c qu đ c, d tách múi, tép m m m ngăn c có màu tr ng xanh, ng tăđ m, v th m
I.5.5 B i Lông C Cò
âyălàăgi ngăb i n i ti ng c a t nh Ti năGiang,ăb iă năth măngon,ăcóăv m ng, ru t
h ng, h u v chua ng t.ă căđi m bên ngoài: hình qu lê, bên ngoài có l p lông tr ng
m n, s tay v h iă nhám,ă l p lông này s r ng d n Khi chín, v qu có màu xanh vàng, có ph l pălôngăt ăm ng bên ngoài v V khá m ng, bì màu tr ng h ng, tép
b iămàuăđ , d l t, v ng tăđ n ng t chua nh , khá nhi uăn c,ămùiăth m.ăMàuăs c con tép h p d n, m i trái có t 5-30 h t, tr ngăl ng trái t 0,9-1,4kg, cá bi t có trái
n ngăđ n 2kg
I.5.6 B i Tân Tri u
B i Tân Tri u có nhi u gi ngănh :ăb iăđ ngăcam,ăđ ng nón, thanh long, thanh dây,ă thanhă trà,ă bàă gi ng,ă b iă xiêm,ă b i i…ă gi ngă b iă ngonă đ c ch nă làă b i
Trang 14SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 13
đ ng lá cam, v xanh m n, ru t có v ng tăđ măphaăchútăchuaăthanh,ăđ c bi t không
h uăđ ng
I.6 Chu iăgiáătr ăc aăb i
Ngu n: “Báo cáo chu i giá tr b i V nh Long” do cty nghiên c u th tr ng Axis
Tráiăb iăđ c tiêu th qua 3 kênh:
Trang 15SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 14
- Nông dân ->ăTh ngăláiă->ăNg i bán s ->ăNg i bán l -> Ng i tiêu dùng (80%)
- Nông dân -> Doanh nghi p ->ă i lý, siêu th ho c xu t kh u (7%)
- Nông dân ->ăNg i tiêu dùng (10%)
Có th th y trong chu i giá tr c aătráiăb i,ăth ngăláiăđóngăvaiă tròăr t quan tr ng trong trong khâu thu ho ch,ăth ng quy tăđ nh giá bánăchoăb i và th c hi n ph n thu gom, bán l iăchoăcácănhàăbánăbuônăđ phân ph i ti păđ n các khâu khác trong chu i
I.6 ThóiăquenămuaăvƠătiêuădùngăb i
Theoăng iătiêuădùng,ăb i là lo iătráiăcâyăngon,ădinhăd ng, có tác d ng ch a b nh và
là m t trong n mălo i trái cây truy n th ng c aămâmăng ăqu ngày T t.ăC ngăgi ng
nh ănho,ăthanhălong,ăxoài…ăng i tiêu dùng s n sàng tr giáăcaoăh năchoăb i ch t
l ng cao nh t là vào d p T t
Tuy nhiên, nhi uăng i tiêu th cho r ng th i gian t lúc bóc v b iăkháăđ nălúcă năkhá lâu so v i các lo i trái cây khác (v ngoài, áo trong, v l aămúi),ăvàăc ngăkhôngă
ti n l i (ngay l p t c) vì ph iădùngădao,ăkhôngădùngătayăđ c
aăs ng iătiêuădùngămuaăb i t ch ho căđ i lý M t s ng i tiêu dùng có m c
s ngăcaoămuaăb i t siêu th do siêu th b i không ph iălúcănàoăc ngăluônăt iăvìă
đ c b o qu n l nh trong th i gian lâu trong khi s n ph m ch th ngăt iăm iăh nădoăđ c tiêu th h ng ngày, ch g nănhàăh n,ăcóăth tr giá, giá r h năvàăcóăth t do
l a ch n do khôngăđóngăgói
Theoăng i tiêu dùng m tătráiăb iăđ t ch tăl ng t t ph i th a mãn các y u t nh ătráiă
to, n ng, gai n , th ng da, cu ngăt iăvàămàuăđ u,ăđ p Tuy nhiên, ch tăl ngăb iăđ n tayăng iătiêuădùngăkhôngăđ ngăđ u, s năl ngăb i ngon không nhi u nên nh n th c
Trang 16SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 15
c aăng i tiêu dùng v m tătráiăb iăngonăc ngăcònăh n ch , ch y u d a vào hình
th c bên ngoài mà phân lo i
I.7 Nghiênăc uăcóăliênăquan
Có r t nhi u công trình nghiên c u v c i t o gi ng, lai t o…ănh ngăh uănh ăcóăr t ít bài nghiên c u v th hi u c aăng i tiêu dùng v iăloàiătráiăcâyănày.ăN mă2006,ăđ c
s đ ng ý c a B Th ngăM i, T ch c GTZ (T ch c H p tác K thu tă c), công ty nghiên c u th tr ngăAxisăResearchăđưăti n hành m t d án nghiên c u v chu i giá
tr c aăb iăV nhăLongăt thángă12/2005ăđ nă2/2006.ă âyălàăm t d án khá quan tr ng, không ch giúp cho t nhăV nhăLongăcóăs bao quát và h th ng v s n ph m và th
tr ng tiêu th mà còn giúp các t ch c qu c t có th cóăcácăch ngătrìnhăgiúpăđ ph
h păchoăb iăV nhăLong.ăThông qua k t qu phân tích chu i giá tr này,ăcácăc ăc u trong chu i giá tr , các quan h g n k t, nhăh ng trong t ngăc ăc u,ăcácăc ăc u trong chu i giá tr , các quan h g n k t, nhăh ng trong t ngăc ăc u,ăcácăđi m y u c n thay
đ iăvàăh ng h tr c ngănh ăcácăph ngăphápăti p c n c n thi t
I.8 V năđ ăv ăth ngăăhi u
M iăđ aăph ngă Vi tăNamăđ u có nh ngănétăđ cătr ngăriêngăc a t ng vùng, g n v i
đi u ki n khí h u th nh ng.ăB i mi n Nam, mi n B c và mi năTrungăđ uăc ngăcóă
nh ngănétăđ cătr ng,ăr t riêng Ví d khi nh c t iă ng b ng sông C uăLong,ăng i tiêu dùng s ngh ăngayăđ năb iăN măRoi,ăb i Da Xanh, hay mi nă ôngăNamăB là
b iă ng Tân Tri u, Phú Th làăb i Di n,ăb iă oanăHùng…ăDoăđó,ăvi c xây
d ngăth ngăhi u cho loài trái cây này r t quan tr ng trong vi c phát tri n loài cây
tr ng v năđ c xem là loài cây thoát nghèo c a nhi uăđ aăph ng.ă
Tuy nhiên, công tác này hi n nay v n còn nhi u b t c păvàăkhóăkh năchoădoanhănghi p,
ng i tr ngăb i t nhăV nhăLong,ăvùngăđ c s năb iăN măRoiăc a c n c,ăth ngă
hi uăb iăN măRoiăM Hòa (xã M Hòa, huy năBìnhăMinh,ăV nhăLong)ăđưăđ tăđ c
Trang 17SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 16
ch ng nh n Global GAP, m đ ngăchoăc ăh i xu t kh u ra th tr ngăn căngoàiăđ y
ti măn ng.ă Thángă5/2007ăB Th ngă m i (nay là B Công Th ng)ăph i h p cùng công ty Metro Cash&Carry và T ch c H p tác k thu tă c (GTZ) h tr H p tác xã
b iăN măRoiăM Hòa th c hi n tiêu chu n European GAP (nay là Global GAP) Mãi
đ n tháng 9/2008, H p tác xã m i chính th căđ c c p gi y ch ng nh năđ t tiêu chu n
v i 26 h xã viênătrênăđi n tích g n 24ha, M Hòa là vùng tr ngăb iăđ c s năđ c c p
gi y ch ng nh năGlobalăGAPăđ u tiên ng b ng sông C u Long Nh đó,ăcácăh p
đ ng xu t kh uăđ n v i H p tác xã ngày càng nhi u, doanh s t ngălênăkhi n cho nhà
v năvàăđ aăph ngăph n kh i.ăNh ngătrongăchínhăn i b thi u minh b ch trong v n
đ tàiăchính,ăđưăđ n nhi u xã viên rút tên kh i H p tác xã Tình hình càng t h năkhiă
gi y ch ng nh năGlobalăGAPăđưăh t h nădoăkhôngăđóngăphíăki măđ nhăsauă1ăn măđ c
c p, thi t thòi này không ch cho xã viên mà c vùng tr ngă b iă N mă Roiă c aă đ a
ph ng.ăBênăc nhăđóănhi u nông dân tr ngăb i không mong mu n tiêu chu n Global GAP vì giá tiêu th b iăđ t chu n ch caoăh năkho ngă1.000đ/kgăsoăv iăb i tr ng theo ki uăc ăM c khác, khi áp d ng tiêu chu năGAP,ăchiăphíăđ uăt ăbanăđ u khá l n và
ng i tr ng ph i b nhi u công s c Trong khi s năl ngăđ t tiêu chu n xu t kh u ch chi m m t ph n nh , còn l i ph iăbánănh ăb iăth ng.ă âyăcóăth là m t trong nh ng
c n tr vi c tái công nh n tiêu chu n Global GAP.ă i u này cho th y vi c gi th ngă
hi uăb iăN măRoiăM Hòaăđưăvàăđangăg p r t nhi uăkhóăkh n
B iă oanăHùngăv nălàăđ c s n n i ti ng c a t nh Phú Th Tháng 3/2008 s n ph m
b iă oanăHùngăđ c C c s h u trí tu thu c b Khoa h c công ngh ghi nh n vào
s đ ngăkíăqu c gia v i hai gi ngăb iălàăb i B ngăLuânăvàăb i t c S u.ăNh ngăv n
đ dánătem,ăđóngăgóiăs n ph măvàălogoăthìăch aăđ c th c hi n,ăđi u này nhăh ng
r t l năđ n uy tín c aăth ngăhi u.ăNg i tiêu dùng d dàng mua ph iăb i gi ,ăb i kém ch tăl ng làm m tăđiăuyătínăc aăth ngăhi uăb iă oanăHùng
Trang 18SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 17
B i Phúc Tr chă(H ngăKhê)ăt lâuăđưăđ c bi tăđ n là m t lo i qu đ c s n c a huy năH ngăKhê,ăHàăT nh.ăN mă2004,ăb i Phúc Tr chăđ c chính th c c p gi y
ch ng nh năđ ngăkíăs n ph m nhãn hi u hàngăhóa.ăThángă11/2010,ăb i Phúc Tr ch
đ c c p b ng b o h ch d năđ aălý.ăNh ngăsauă7ăn măđ c c p gi y ch ng nh năđ ngă
kí nhãn hi uănh ngăhìnhă nhănhưnămác,ăth ngăhi uăb i Phúc Tr ch v n còn quá xa
l đ i v iăng i tiêu dùng
Trênăđâyăch là m t vàiătr ng h păđi n hình, có th th y nguyên nhân chính c a th t
b i trong xây d ngăth ngăhi u là do chính quy năđ aăph ngăch aăcóăs quan tâm đúngăm căđ n s phát tri n c aăth ngăhi u, b i xây d ngăth ngăhi u khó, b o v
th ngăhi u l iăcàngăkhóăh n.ăChínhăth ngăhi u là bi n pháp b o v và phát tri n t t
nh t cho s n ph măđ aăph ng,ăs tín nhi măvàătinăt ng c aăng iătiêuădùngăc ngăt đây
Trang 19SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 18
Ch ngăII:ăCÁCHăTI PăC NăLụăTHUY TăTIểUăDỐNGăM I
II.1 Cáchăti păc nălỦăthuy tătiêuădùngătruy năth ng:
Lý thuy t hành vi c aăng i tiêu dùng b tăđ u v i ba gi thuy tăc ăb n v th hi u c a conăng iăđ i v i m t gi hàng hóa so sánh v i gi hàng hóa khác
- Th hi u là hoàn ch nh,ăcóăngh aălàăng i tiêu dùng có th so sánh và x p h ng
t t c các gi hàng hóa Nói cách khác, trong b t kì hai gi hàng hóa A và B nào,ă ng iă tiêuă dùngă c ngă s thíchă Aă h nă Bă ho că thíchă Bă h nă A,ă ho c bàng quan gi a hai gi ăL uăýăr ng nh ng s thíchănàyăhoànătoànăkhôngătínhăđ n chi phí M tăng i tiêu dùng có th thích th t bít t tăh năbánhămì k pănh ngăl i mua bánh mì k p vì nó r h n
- Gi thi t quan tr ng th hai là th hi u có tính ch t b c c u Tính b c c u có ngh aălàăn u m tăng i tiêu dùng thích gi hàngăhóaăAăh năgi hàng hóa B, và thích gi hàngăhóaăBăh năgi hàngăhóaăCăthìăng i này c ngăthíchăgi Aăh nă
gi C
- Gi thi t th ba là m iă ng iăđ u t tă(cóăngh aălàăđ uăđ c mong mu n), do
v y, n u b quaăcácăchiăphí,ăthìăng i dùng luôn thích nhi uăhàngăhóaăh nălàăít.ă
Gi thi tănàyăđ căđ aăraăvìălíădo:ănóăđ năgi n hóa vi c phân tích b ng đ th
T t nhiên, m t s hàng hóa, ch ng h nănh ăôănhi m không khí, có th là không
đ c mong mu năvàăng i tiêu dùng s tránhăcácăhàngăhóaăđóăb t c lúc nào có
th
Nh ăv y, chính hàng hóa trong r hàng hóa mang l i s th aămưnăchoăng i tiêu dùng, hay đ h u d ng càng cao thì hàng hóa càng t t, càng nhi u, càng ch tăl ng và phù
h p v i nhu c u c a h
Khía c nh quan tr ng nh t trong hành vi c aăng iătiêuădùngăliênăquanăđ n n n kinh t
ph c t pănh ăn n kinh t M ph n ng l i s raăđ i c a m t s n ph m m i N u m t
Trang 20SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 19
không gian hàng hóa (commodity space ậ gi i h n gi a hai tr c bi u th cho hàng hóa
và d ch v s n có ti măn ngăđ ng iătiêuădùngămua)ănăđ c m r ng thành n+1, thay
th hàm h u d ngăc ă(v i n hàng hóa) b ng hàm h u d ng m i (v i n+1 hàng hóa) Khiăđó,ănh ng thông tin trong hàm h u d ngăc ăhoànătoànăkhôngăcungăc p thông tin cho hàm h u d ng m i, không th hi năđ c th hi u hay s thích c aăng i tiêu dùng trongătr ng h p xu t hi n thêm m t hàng hóa m i Ngay c ph ngăphápăgi đ nh s
t n t i c a mô hình cho t t c hàng hóa, bao g m c nh ngăhàngăhóaăch aăxu t hi n và giá c c aăhàngăhóaăch aăxu t hi năc ngăkhôngăcóăgiáătr d đoán
II.2.ăCáchăti păc năm i:
Cách ti p c n m i này phá v cách ti p c n truy n th ng v n cho r ng hàng hóa tr c
ti p t oănênăđ h u d ngăchoăng iătiêuădùngămàăthayăvàoăđóălàăcác thu c tính hay tính
ch t c aăhàngăhóaăđó
Gi s r ng tiêu dùng là m t ho tăđ ng mà hàng hóa, riêng l hay k t h p, là nh ng
đ uăvàoăvàăđ u ra là nh ng t p h p c a các thu c tính.Th t c a s thích hay đ h u
d ng đ c gi thi t là x p h ng t p h p các thu c tính và ch x p h ng hàng hóa thông qua các thu cătínhămàăhàngăhóaăđóăs h u Ví d nh ăkhiăx p h ngă aăthíchăđ i v i xe
g nămáy,ăng i tiêu dùng s quanătâmăđ n nh ng thu c tính c a s n ph mănh ăki u dáng, màu s c, c u hình máy, các linh ph ki n, ch căn ngăkèmătheo,ăgiáăc ….ăThôngăqua nh ngăđi măđó,ăng i tiêu dùng có th xácăđ nhăđ c lo i xe nào là phù h p nh t, mangăđ n cho h đ th a d ng cao nh t
Thôngăth ng, m tăhàngăhóaăđ năgi n có th ch aăđ ng nhi u thu cătính.ăH năn a,
nh ng thu c tính gi ng nhau có th đ c ch aăđ ng trong k t h p c a đ u vào c a nhi u ho tă đ ng tiêu dùng Nh ng hàng hóa d ngă nh ă khôngă liênă quană m t s thu cătínhănh ngăcóăth liên quan v i nhau m t s thu c tính khác
Trang 21SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 20
Gi s r ng c u trúc mà chúng ta chen vào gi a hàng hóa và th hi u c aăng i tiêu dùng là khách quan v nguyên t c.ăTrongăđó,ănh ng thu cătínhăđ c ch aăđ ng trong hàng hóa hay hàng hóa k t h p là gi ng nhau cho m iăng iătiêuădùngăvàăđ aăraăđ năv cho vi căđoăl ng, trong cùng m t s l ng Nên y u t cá nhân trong vi căđ aăraăl a
ch n hàng hóa xu t phát t vi c l a ch n gi a các t p h p thu c tính c aăhàngăhóaăh nă
là vi c phân b các t p h p này Tính ch t khách quan c a m i quan h gi a các thu c tính hàng hóa này gi m t vai trò quan tr ng trongăphânătíchăvàăgiúpăng i phân tích phân bi t gi a tính khách quan và ph n ngăcáănhânăđ i v i s thayăđ iăgiáăt ngăđ i
B n ch t c aăph ngăphápăti p c n m iăđ c tóm t tănh ăsau:
- Hàng hóa không t oăraăđ h u d ngăchoăng i tiêu dùng, hàng hóa ch aăđ ng các t p h p các thu c tính và các thu cătínhănàyămangăđ năđ h u d ng cho
Trang 22SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 21
Hình:ăMôăhìnhăcácăđ c tính c a Lancaster Trong hình trên, m tăng iătiêuădùngăđ tăđ c m c h u d ng t vi c tiêu th haiăđ c tính M căđ c a m iăđ c tính th hi n d c theo các tr c c a bi uăđ , và IC làăđ ng bàng quan c aăng i tiêu dùng B n tia bi u th cho nh ng t l v cácăđ c tính 1 và 2 cóăđ c t các nhãn hi u A, B, C và D Ví d , nhãn hi u A có r t nhi u thu c tính 1
nh ngăr t ít thu c tính 2, nhãn hi uăDăthìăng c l i, nhãn hi u B và C mang l i nh ng
k t h p cân b ngăh năgi a các thu c tính 1 và 2 M căđ t n t i c a m i thu c tính trong t ng nhãn hi uăđ u nhăh ngăđ năđ h u d ng c aăng i tiêu dùng,th hi n t i các giao đi m gi aăđ ng bàng quan IC và các tia
Trongăđ tài này,ătráiăb i là m t t p h p các thu c tính, bao g m: màu da, nhãn hi u,
d ng trái, giá ti n, tr ngăl ng, màu con tép, v ă th a d ng c aăng iătiêuădùngăđ i
v i trái b iăc ngăd a trên k t h p c a các thu cătínhănày,ăngh aălàăcácăthu c tính s nhăh ngăđ năđ th a d ng hay kh n ngămua.ă
Trang 23SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 22
Ch ngăIII:ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U III.1.ăPhơnătíchăk tăh p
III.1.1.ăKháiăni m
Phân tích k t h p là k thu t phân tích nhăh ng t ng h p (joint effects) c a nhi u
bi năđ c l p (nominal) lên m t bi n ph thu c (ordinal) M căđíchănh măxácăđ nh t m quan tr ngăt ngăđ i c a các thu c tính s n ph m và các m căđ th a d ng c a các
c păđ khác nhau c a các thu cătínhăđó
N n t ng c a k thu t phân tích k t h păđ c thi t l p vào nh ngăn mă1920.ăSauăđó,ănóăđ c s d ng r ng rãi trong h u h t các d ng c a nghiên c u th tr ng Các công
ty l nănh ăFord,ăGeneralăElectric,ăGeneralăFoods,ăGeneralăMotorăandăXeroxăđ u dùng
d ng nghiên c u này cho các dãy hàng hóa r ng l n c a h Các công ty nghiên c u th
tr ngăth ng dùng nó cho nghiên c u trong qu ng cáo ti p th s n ph m m i, phân
ph i s n ph m, c nh tranh, phân khúc th tr ng…ăBênăc nh dùng trong nghiên c u th
tr ng, phân tích k t h p cònăđ c ng d ng r ng rãi trong nhi uăl nhăv căkhácănh ămôiătr ng, k thu t…
Phân tích k t h p là m tăph ngăphápăt tăh năchoăxácăđ nh th hi u c aăng i tiêu dùngăh năcácăph ngăphápănghiênăc u khác B t kì m t s n ph m hay m t d ch v
ph c t p-t khách s n, nhà ngh ,ămáyătínhăk ăthu t s , t i các d ch v ngân hàng và th tín d ng- đ u có nh ng thu c tính liên quan bu c khách hàng ph i l a ch n và cân
nh c Phân tích k t h p là m tăph ngăphápăth ngăkêăđ d đoánă cáchăkháchăhàngăđánhăđ i thu cătínhănàyăđ l y thu c tính khác, nh măxácăđ nh s k t h p trong m t
lo t thu cătínhăliênăquanăđ c khách hàng m cătiêuă uătiênănh t.ăPh ngăphápăphână
Trang 24SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 23
tích k t h p này th c s h u ích khi d đoánăd ch p nh n c aăkháchăhàngăđ i v i các
s n ph m và d ch v m i
M c dù m iăđ iăt ng tham gia nghiên c u k t h p s tr l i theo cách riêng c a mình,
nh ngăph ngăphápăphânătíchănàyăs b c l nh ng thu cătínhăđ căđánhăgiáăcaoănh t
và m căđ mong mu n c a nhi u thu cătínhăkhácănhau,ăđ ng th i làm rõ h th ng giá
tr đ c nh ngăng i tham gia s d ngăkhiăđ aăcácăl a ch n Vi c hi uăđ c h th ng giá tr đóăchoăphépăng i nghiên c u d đoánăđ c các ch n l a c a khách hàng m c tiêu
III.1.2.ăăCácăb căth căhi n
Xácăđ nh các thu c tính quan tr ng c a s n ph măđ i v iăng i tiêu dùng
Xácăđ nh các c păđ c a thu c tính
Xây d ng m t t p h păcácăph ngăphápăđánhăgiá.ăM iăph ngăánăcóăs thu cătínhănh ănhauănh ngăcóăcácăm căđ thu c tính khác nhau
T p h păcácăph ngăánănàyăđ căđ aăchoăcácăđ iăt ng ch n/x p h ng ho căchoăđi m
th hi n m căđ aăthích
X lí d li uătr c khi phân tích chính th c
III.1.3.ă uăđi măc aăphơnătíchăk tăh p
Phân tích k t h păđánhăgiáăcácăthu c tính c a s n ph m hay d ch v theo cách mà các
ph ngăphápăkhácăkhôngăth c hi năđ c Các nghiên c u truy n th ng th ng h iăđápăviênă căl ng giá tr mà h đánhăgiáă m i thu cătính.ă âyălàăm t công vi căkhóăkh năcho b t c ng iătiêuădùngănàoăđ hoàn thành b ng câu h i M t khác, phân tích k t
h p c g ng gi i quy t nó b ng các l a ch năhayăđánhăgiá.ăNh ng l a ch năhayăđánhă
Trang 25SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 24
giáăđó,ăkhiăth c hi n chung v iănhau,ăchoăphépăng i nghiên c uăxácăđ nhăđ c t m quan tr ngăt ngăđ i c a m i thu c tính
Phân tích k t h p có th dùng k t qu đ phát tri n mô hình mô ph ng th tr ng, có
th dùng t tăchoăt ngălai.ăTh tr ngăthayă đ iăkhiăcóăthêmăđ i th c nh tranh, s n
ph m m iăraăđ i, chi n tranh giá c n raăvàăcácăch ngătrìnhăqu ng cáo m i xu t hi n
V i các nghiên c u truy n th ng, m i khi có s thayăđ i l n x y ra trên th tr ng thì
m t cu c nghiên c u kh o sát m i ph iăđ c ti n hành nh m tìm hi uăng i tiêu dùng
c m th yănh ăth nào v s thayăđ iăđóăvàănóă nhăh ngănh ăth nàoăđ n s cămuaăđ i
v i hàng hóa c a h V i phân tích k t h p, s n ph m m i hay s thayăđ iăđ u có th
k t h p vào trong mô hình ph ngăđoán,ăbao g m s d đoánăv tháiăđ c aăng i mua
đ i v i s thayăđ i c a th tr ng, nh ngămôăhìnhăđóăcóăth gi đ chínhăxácăđ n 2
ho că3ăn mătr c khi c n th c hi n cu c kh o sát nh nh măđánhăgiáăxemăcóăb t kì s
đi u ch nhănàoăđ i v i mô hình hay không
III.2 Cácăthu cătínhăc aătráiăb i
III.2.2 Màu da
Vi t Nam có nhi u lo iăb iăkhácănhauănh ngăt ng quát thì có ba lo i màu qu khi thu ho chăđ c bày bán là màu xanh, màu vàng và màu vàng xanh Ví d nh ăb i
Trang 26SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 25
Di n khiăchínăcóămàuăvàngăt iăđ p m t,ăb iăN măRoiăkhiăchínăv n gi màu xanh,
m t s lo iăb i khá ph bi nănh ăb iăN măRoi,ăb i lông C Cò,ăb iă ngăđ u
có màu vàng xanh khi chín Tuy nhiên, màu c a qu b i khi thu ho chăc ngăcóăth do
ch ý c aăng i thu ho ch, có m t s lo iăb i n u gi trênăcâyălâuăc ngăs chuy n thànhămàuăvàng.ă âyălàănh n bi tăđ u tiên c aăng iătiêuădùngăkhiănhìnăvàoătráiăb i,
ng i mua có th d aăvàoămàuădaăđ đánhăgiáătráiăb iăđ păhayăkhôngăđ p,ăđi u này
c ngăs nhăh ngăđ n đ h u d ngăc ngănh ăquy tăđ nh ch n l a và mua c a mình
Bi n nhãn hi uăđ căđ aăvàoăbàiănghiênăc u này nh m ki m tra l i m t l n n a v
m căđ nhăh ng c a nhãn hi uătrênătráiăb iălênăđ h u d ng cùng v i quy tăđ nh
l a ch n và mua c aăng i tiêu dùng
Bên c nhăđóăbàiănghiênăc u có th giúp các doanh nghi p ch bi n và phân ph iăb i
có cái nhìn t ngăquátăh năv th hi u c aăng iătiêuădùngăđ i v i t ng thu c tính c a tráiăb i Hi uăvàăđápă ngăđ c nhu c u c aăng iămuaălàăđi u r t quan tr ngăđ i v i
Trang 27SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 26
bài nghiên c uănàyăkhôngăđ c păđ năb i hình d ng trái h lô vì lo i này không ph
bi n (ch đ c tiêu th và d p T t) và giá c r t cao (kho ng 300.000đăđ năh nă1ătri u
đ ng/trái)
III.2.5.ăH t
Theo tìm hi u có m t s gi ng b i có h t và m t s gi ng không h t (H t nh , không đángăk c ngăđ c x p vào lo i không h t).ăNh ngăquaăquáătrìnhăc i ti n gi ng, m t s
gi ngăb i có h tănh ăb iăDaăXanhăđưăkh c ph căđ c tình tr ngăb i có h t H u
h tăng iătiêuădùngăđ uăđánhăgiáăch tăl ngăb i không h tăcaoăh n,ăbàiănghiênăc u nàyăđ aăbi n h t vào nh măđánhăgiáăm căđ nhăh ng c aăb i có h t và không h t
đ năđ h u d ng c aăng i tiêu dùng
III.2.6.ăTr ngăl ng
Tráiăb i khi thu ho chăđ c phân lo i ch y u theo tr ngăl ng, c th chia làm lo i
đ c bi t (2-3kg/trái), lo i 1 (1,4-2 kg/trái), lo i 2 (0,7-1,4kg/trái) và lo i 3 còn g i là
b i d t (<0,7kg/trái ho c v x u, b tr yăx c) Ba lo i tr ngăl ngăđ căđ aăvàoăbàiănghiên c uă làă đ că tr ngă choă lo i 1(1,4kg/trái), lo i 2 (1,2kg/trái), lo i 3 (800g/trái)
Tr ngăl ngăc ngălàăm t trong các y u t đ uătiênămàăng i tiêu dùng có th đánhăgiáă
đ l a ch nătráiăb iămìnhăthích,ădoăđóăbi n tr ng l ngăđ căđ aăvàoăbàiănghiênăc u
nh măđánhăgiáă m căđ nhăh ng c a tr ngăl ngălênăđ h u d ng c aăng i tiêu dùng
III.2.7.ăMƠuătépăb i
Nhìn chung, màu c aătépăb iăđ c chia thành hai lo i khá ph bi n là màu vàng nh t
và màu h ngăđ ăC ngăgi ngănh ăhình d ng bên ngoài, không th nói màu vàng nh t hay h ngăđ đ păh năhayăb t m tăh n,ăng i tiêu dùng có nh ng s thích riêng v t ng
lo i màu s c,ăđi uăđóăc ngăcóă nhăh ngăđ năđ h u d ng c aăng i mua, nên bi n màu c aătépăb iăđ căđ aăvàoămôăhìnhănh m xácăđ nh m căđ nhăh ng
Trang 28SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 27
III.2.8.V
V c a m iătráiăb iălàăkhácănhau,ăc ngăm t gi ngăb i tr ng nh ngăn iăkhácănhau,ăhay c nh ngătráiăb i trên cùng m tăcâyăc ngăcóăth có v khác nhau, có th chuaăh n,ăchátăh n,ăđ ng ho c ng tăh n.ă i u này ph thu c r t nhi uăvàoăcáchăch măsóc,ăbónăphân và c đi u ki n khí h u,ăđ tăđai,ăth nh ng
bài nghiên c uănày,ăcâyăb iăđ c gi s đ c tr ngăvàăch măsócă đi u ki n t t
nh t, phù h p nh t v i t ng lo i gi ng Theo kh oăsátăthìăb iăđ t tiêu chu năth ng có
v chua ng t ho c ng tăthanh.ăDoăđó,ăhaiăv nàyăđ căđ aăvàoănh măđánhăgiáăs thích
c aăng i tiêu dùng v i v c aătépăb i
III.3.ăMôăhìnhănghiênăc u
III.3.1 Mô hình
i v i phân tích k t h p, có nhi uăcáchăđ phânătíchănh ngăph ngăphápăđ năgi n
nh t là dùng h i qui v i bi n gi (dummy)
Mã hóa l i d li u: v i nh ng thu cătínhăcóă3ăđ cătr ngăkhácănhau,ăs d ng 2 bi n gi ,
v i thu cătínhăcóă2ăđ cătr ng,ăs d ng 1 bi n gi
Thu c tính Giá:
X1=ă1:ă50.000đ/kg X2=ă1:ă35.000đ/kg X1 = X2 =ă0:ă15.000đ/kg
Thu c tính Màu da:
X3 = 1: xanh X4 = 1: vàng X3 =X4 =0: vàng xanh
Thu c tính Nhãn hi u:
X5 = 1: có nhãn hi u X5 = 0: không nhãn hi u
Thu c tính D ng trái:
Trang 29SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 28
Trang 30SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 29
- X8, X9 th hi n bi n tr ngăl ng
- X10 th hi n bi n màu múi
- X11 th hi n bi n v
III.3.2.ăThuăth păd ăli u
K t h p t t c cácăđ c tính c a t ng thu c tính ta s thuăđ c 864 (3x3x2x2x2x3x2x2)
s n ph m k t h p gi thi t Tuy nhiên, phân tích k t h p ch choăphépăđápăviênăphânătích m t b ph n c a gi thi t,ăth ng gi m s l ng m u k t h păđ căđánhăgiá.ăTheoăHairetală(1998),ăng i tiêu dùng có th d dàng phân tích 20 k t h p s n ph m Tuy nhiên, khi con s v t quá 20, s đánhăgiáăc aăđápăviênătr nên thi u chính xác và không b c l đ c th hi u th c s c a h Thi t k c a phân tích k t h p ng u nhiên (dùng hàm RANDBETWEEN) t o ra 16 s n ph măvàăđ căxemănh ălàăs l ng hi u
qu cho vi căđoăl ng cho t t c các k t h p c a thu c tính M c dù, m t dù m t s
s n ph m k t h p t o ra không th c s có th căkhiăxemăxétăđ n s l ng và giá c
III.3.3 Trình bày
Nh măgiúpăđápăviênăhi uărõăh năv các thu c tính, m t s hình nh minh ho s đ c
đ aăraăsongăsongăv i b ng k t h p các thu c tính Các thu c tính d dàng nh n th y
b ng tr căquanăbênăngoàiănh ămàuăda,ăd ngătrái,ămàuătépăb i, trái có h t hay không
h t, trái có nhãn hi u và không có nhãn hi u
B ng câu h i g m 18 k t h p,ătrongăđóăbaoăg m 16 k t h păđ c t oăraănh ă trên và 2
k t h păđ c l p l i nh m ki m tra m căđ tin c yăđánhăgiáăc aăng iăđ c h i N u con s đánhăgiáăchênhăl ch v i con s đánhăgiáăchoăcùngăk t h păđóătrênă2ăđ năv thì bài kh o sát b lo i b
Cu c kh oăsátăđ c ti năhànhătrênă100ăđápăviênăđ c ch n l c ng u nhiêu Trong đó,ă
có 90 bài kh oăsátăđ t yêu c u, và 10 m uăkhôngăđ t Các m uăkhôngăđ tădoăđápăviênă
Trang 31SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 30
tr l i 2 k t h păđ c l p l iăkhôngăt ngăđ ngăv i con s đánhăgiáăđ c ch nătr c đóăchoăhaiăk t h păt ngăt đ u b ng kh o sát
III.3.4.ăThangăđo
ápăviênăc a bài nghiên c uănàyăđ c h i nh măđánhăgiáăcácăs n ph m k t h păh nălàă
x p h ng chúng M t s đápăviênăs thíchăđánhăgiáă(choăđi m)ă vìănóănhanhă h năvàăthu n ti năh năchoăvi căhoànăthành.ăThêmăvàoăđó,ăng i nghiên c u thích nó vì d dàngăphânătích.ăThangăđoăt 0 đ nă10ăđ c s d ngăđ đánhăgiáăm căđ aăthíchăc a đápăviênăđ i v i t ng lo i s n ph m k t h p S 0 th hi n m căđ hoàn toàn không thích, s 10 th hi n m căđ cao nh t,ăhoànătoànăthích.ă ápăviênăđ c nh căl uăýăđ n giá c , d ng trái, nhãn hi u, màu da, h t, màu tép và v khiăđánhăgiáăt ng thu c tính
III.3.5.ăNh păd ăli u
Sau khi hoàn thành xong thu th p m u quan sát, d li uăđ c x lý b ng ph n m m chuyên dùng SPSS, conjoint analysis
Trang 32SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 31
Trang 33SVTH: Hu nh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 32
Ch ngăIV:ăK TăQU IV.1.ăK tăqu ăth ngăkê
IV.1.1.ăT ngăquát
Bài kh oăsátăđ c ti n hành trên 100 m u,ătrongăđóăs bài kh oăsátăđ t yêu c u là 90 bài,ă90%,ă10ăbàiăkhôngăđ t yêu c uă(doăđánhăgiáăc aăđápăviênăkhôngăđ m b o s chính xác khi xem xét các k t h p trùng nhau)
Bi uăđ T m quan tr ng c a các thu c tính