Tác động của chính sách tiền tệ đến hoạt động của ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2008 - 2012 ( Chuyên đề tốt nghiệp Trường Đại Học Kinh Tế )

iii Tên doanh nghi p: Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam Chi nhánh 2 TP HCM.

i

Tôi xin cam đoan khóa lu n “Tác đ ng c a chính sách ti n t đ n ho t đ ng c a

n gân hàng th ng m i giai đo n 2008-2012” là bài nghiên c u c a tôi Các s li u

trong đ tài này đ c thu th p trong quá trình nghiên c u, có ngu n g c rõ ràng và tuân th đúng nguyên t c K t qu đ c trình bày trong nghiên c u là trung th c

TP.HCM, ngày 01 tháng 04 n m 2013

Tác gi khóa lu n

Lê n Ý

ch phòng Tín d ng doanh nghi p Chi nhánh 2 TP HCM – Ngân hàng TMCP Công

th ng Vi t Nam đã nhi t tình giúp đ và t o đi u ki n đ em hoàn thành t t đ t

iii

Tên doanh nghi p: Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam Chi nhánh 2 TP

HCM

a ch : 222 – 224 Phan ình Phùng, Qu n Phú Nhu n, TP HCM

Chúng tôi xác nh n sinh viên Lê n Ý trong quá trình th c t p nh sau:

- V tinh th n thái đ :

- V s li u s d ng trong báo cáo:

TP H Chí Minh, Ngày…… tháng … n m 2013

Ký tên

iv

v

Trong nh ng n m qua, d i tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u

và s suy thoái c a n n kinh t n i đ a, Chính ph và NHNN đã s d ng nhi u công

c c a CSTT nh m ki m ch l m phát, n đ nh v mô và góp ph n ph c h i t ng

tr ng kinh t Trong quá trình này, NHTM đóng vai trò làm trung gian truy n d n

c a CSTT đ n n n kinh t thông qua kênh tín d ng Do đó, nghiên c u này đi vào phân tích tác đ ng c a CSTT đ n ho t đ ng c a h th ng NHTM Vi t Nam trong giai đo n 2008-2012 S d ng ph ng pháp phân tích th ng kê mô t k t h p v i

t ng h p và đánh giá các s li u th c p t báo cáo t ng k t c a các NHTM và báo cáo th ng niên c a NHNN, nghiên c u này nh n th y r ng, vi c s d ng các công

c c a CSTT đ a ra ch a th c s bám sát th tr ng nên đã tác đ ng b t l i đ n các

ho t đ ng c a h th ng NHTM, đ c bi t là các NHTM v a và nh Vì v y, Chính

ph và NHNN c n xây d ng l trình th c hi n CSTT, s d ng các công c c a CSTT m t cách linh ho t và hi u qu , d đoán s nh h ng khi đ a ra các CSTT,

đ mang l i tác đ ng tích c c và đ t đ c m c tiêu kinh t v mô trong dài h n

T khóa: chính sách ti n t , c ch truy n d n, ngân hàng th ng m i, Vi t Nam

vii

B ng 3.1 T l DTBB đ i v i các TCTD Vi t Nam giai đo n 2008-2011 23

B ng 3.2 T ng tr ng tín d ng c a n n kinh t giai đo n 2008-2012 25

DANH SÁCH HÌNH V Hình 2.1 C ch truy n d n c a chính sách ti n t 16

Hình 3.1 C c u thành viên tham gia các phiên giao d ch nghi p v TTM 9 tháng

viii

CH NG 1: GI I THI U 1

1.1 t v n đ 1

1.2 M c tiêu, ph m vi và ý ngha nghiên c u 1

1.3 Câu h i nghiên c u 2

1.4 Ph ng pháp nghiên c u 2

1.5 C u trúc c a nghiên c u 2

CH NG 2: C S LÝ THUY T 3

2.1 Các khái ni m c n b n 3

2.1.1 Chính sách ti n t và các công c c a chính sách ti n t 3

2.1.1.1 Khái ni m CSTT 3

2.1.1.2 Vai trò và đ c đi m c a CSTT 3

2.1.1.3 Các công c c a CSTT 4

2.1.2 Ngân hàng th ng m i và các ho t đ ng ch y u c a NHTM 7

2.1.2.1 Khái ni m v NHTM 7

2.1.2.2 c đi m c a NHTM 7

2.1.2.3 Ch c n ng c a NHTM 8

2.1.2.3 Các ho t đ ng ch y u c a NHTM 10

2.2 C ch truy n d n c a CSTT 13

2.2.1 Các kênh tác đ ng c a CSTT đ n n n kinh t 13

2.2.2 Tác đ ng c a CSTT đ n h th ng NHTM 17

2.2.2.1 Tác đ ng đ n ho t đ ng huy đ ng v n 17

2.2.2.2 Tác đ ng đ n ho t đ ng tín d ng c a NHTM 18

2.2.2.3 Khung phân tích 19

CH NG 3: TÁC NG C A CHÍNH SÁCH TI N T N HO T NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I TRONG GIAI O N 2008-2012 21

3.1 Di n bi n CSTT giai đo n 2008-2012 21

3.1.1 Lãi su t 21

ix

3.1.2 D tr b t bu c 22

3.1.3 Nghi p v th tr ng m 24

3.1.4 H n m c tín d ng 25

3.1.5 Tái c p v n 26

3.2 Tình hình ho t đ ng c a h th ng NHTM giai đo n 2008-2012 27

3.2.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 27

3.2.2 Ho t đ ng tín d ng 29

3.3 Phân tích k t qu ho t đ ng c a Chi nhánh 2 d i tác đ ng c a CSTT giai đo n 2008-2012 31

3.3.1 Gi i thi u v Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam và Chi nhánh 2 TP.HCM 32

3.3.2 Tác đ ng c a CSTT đ n các ho t đ ng c a Chi nhánh 2 33

3.3.2.1 Tác đ ng đ n ho t đ ng huy đ ng v n 33

3.3.2.2 Tác đ ng đ n tín d ng 34

3.3.2.3 Tác đ ng đ n thu nh p 35

3.3.2.4 Tác đ ng đ n n x u 36

CH NG 4: K T LU N VÀ KHUY N NGH CHÍNH SÁCH 38

4.1 K t lu n 38

4.2 Khuy n ngh chính sách 39

4.2.1 nh h ng m c tiêu và l trình th c hi n CSTT 40

4.2.2 S d ng các công c CSTT m t cách linh ho t và hi u qu 41

4.2.3 Các NHTM c n ch đ ng h n trong vi c áp d ng các CSTT 44 Tài li u tham kh o

Ph l c

t ng t l d tr b t bu c (g i t t là DTBB)… đã tác đ ng tr c ti p và nh h ng không nh đ n k t qu ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i (g i t t là NHTM) Trong khi, ho t đ ng c a h th ng ngân hàng có t m nh h ng không nh đ n n n kinh t , ho t đ ng c a các ngân hàng đ t k t qu t t s t o đi u ki n r t l n cho n n kinh t phát tri n và ng c l i, ho t đ ng c a các ngân hàng không t t s nh h ng

tr m tr ng đ n n n kinh t

Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam là m t trong nh ng ngân hàng l n có

t m quan tr ng đ i v i n n kinh t Vi t Nam Chi nhánh 2 TP HCM ngân hàng TMCP Công th ng (g i t t là Chi nhánh 2) là m t trong nh ng chi nhánh tr ng

đi m khu v c phía Nam c a ngân hàng TMCP Công Th ng Trong th i gian g n đây, Chính ph và NHNN đã đ a ra các chính sách nh m n đ nh n n kinh t , giúp

n n kinh t ph c h i và phát tri n, c th là CSTT thông qua các NHTM C ng nh tình hình chung c a các ngân hàng, vi c áp d ng CSTT đã tác đ ng không nh đ n các ho t đ ng c a Chi nhánh

Tr c đi u ki n n n kinh t và tình hình ho t đ ng c a các ngân hàng, các CSTT tác đ ng không nh đ n ho t đ ng c a các NHTM, vi c đánh giá c a nh

h ng chính sách đ n các ngân hàng nh m xác đ nh và đ a ra các gi i pháp phù

h p cho vi c ho ch đ nh các chính sách là vô cùng quan tr ng và c n thi t Do đó, nghiên c u này đi vào phân tích tác đ ng c a CSTT đ n ho t đ ng c a h th ng NHTM nói chung và Chi nhánh 2 nói riêng

1.2 M C TIÊU, PH M VI VÀ Ý NGH A NGHIÊN C U

Nghiên c u s tìm hi u tác đ ng c a CSTT đ n ho t đ ng c a các NHTM nói chung và Chi nhánh 2 nói riêng trong giai đo n 2008- 2012, v i m c tiêu th nh t

là phân tích di n bi n c a CSTT trong giai đo n 2008 – 2012 Th hai là đánh giá tác đ ng c a CSTT đ n ho t đ ng c a h th ng NHTM nói chung và c a Chi nhánh

2 nói riêng T đó đ xu t khuy n ngh chính sách trong th i gian t i đ CSTT có tác đ ng tích c c h n đ n ho t đ ng c a h th ng NHTM

- 2 -

ây là m t trong s ít nghiên c u phân tích và đánh giá tác đ ng c a CSTT đ n

h th ng NHTM Vi t Nam Nghiên c u s làm sáng t nh ng h n ch trong vi c

đi u hành CSTT, t đó rút ra bài h c kinh nghi m cho th i gian t i

s d ng d li u th c p t báo cáo tài chính c a các NHTM Vi t Nam, báo cáo t ng

k t c a Chi nhánh 2 qua các n m và các d li u t công b c a NHNN

1.5 C U TRÚC C A NGHIÊN C U

Nghiên c u g m 4 ch ng Ngoài Ch ng 1 đã đ c trình bày trên, Ch ng 2

s t ng quan các c s lý thuy t v CSTT và h th ng NHTM, t ng quan các tài

li u liên quan t i tác đ ng c a CSTT đ n ho t đ ng c a NHTM, và đ a ra khung phân tích v các tác đ ng này Ch ng 3 s phân tích và đánh giá tác đ ng c a các CSTT đ n ho t đ ng c a h th ng NHTM trong giai đo n 2008-2012 nói chung, và

đ n ho t đ ng c a Chi nhánh 2 nói riêng Ch ng 4 s k t lu n v các tác đ ng và

đ xu t các khuy n ngh chính sách đ h th ng NHTM ho t đ ng n đ nh và hi u

qu trong th i gian t i

- 3 -

Ch ng 2 s thi t l p c s lý thuy t cho toàn b nghiên c u M c 2.1 s làm sáng

t các khái ni m c n b n v CSTT và NHTM M c 2.2 s phân tích c ch truy n

đ a ra nh m ki m soát l ng cung ti n và các đi u ki n tín d ng trong n n kinh t Theo Dixit (2003), CSTT là quá trình mà NHNN và chính ph c a m t qu c gia đi u ch nh l ng cung ti n và lãi su t nh m đ t đ c các m c tiêu t ng

tr ng và n đ nh n n kinh t

Nh v y, CSTT c a NHNN là t p h p nh ng ch tr ng, bi n pháp, nguyên

t c c ng nh các công c mà NHNN s d ng đ đi u ti t, đi u hòa kh i l ng ti n trong n n kinh t nh m n đ nh giá tr đ ng ti n, ki m ch l m phát, t o n n t ng thúc đ y s t ng tr ng kinh t và nâng cao đ i s ng c a ng i dân

Tùy theo đi u ki n c a m i qu c gia, CSTT có th đ c xác l p theo m t trong hai h ng CSTT m r ng (hay CSTT n i l ng) là vi c t ng cung ti n nh m gi m

áp l c lãi su t đ thúc đ y s n xu t kinh doanh, t đó làm gi m th t nghi p, nh ng

l i làm gia t ng l m phát cho n n kinh t M t khác, CSTT thu h p (hay CSTT th t

ch t) là vi c gi m cung ti n đ t ng lãi su t làm gi m đ u t vào s n xu t kinh doanh, t đó làm gi m l m phát, n đ nh giá tr đ ng ti n, nh ng h qu là s n xu t kinh doanh thu h p, th t nghi p t ng

2.1.1.2 Vai trò và đ c đi m c a CSTT

Trong h th ng các công c đi u ti t v mô c a Nhà n c thì CSTT là m t trong

nh ng chính sách quan tr ng nh t vì nó tác đ ng tr c ti p vào l nh v c l u thông

ti n t CSTT có m i quan h ch t ch v i các chính sách kinh t v mô khác nh chính sách tài khóa, chính sách thu nh p, chính sách công nghi p, chính sách ngo i

th ng… t o ra m t h th ng nh m đi u hành n n kinh t hi u qu

- 4 -

CSTT là chính sách kinh t v mô, là b ph n c u thành nên h th ng các chính sách tài chính qu c gia, đ c NHNN đ ra và v n hành i v i NHNN, vi c ho ch

đ nh và th c thi CSTT là ho t đ ng c b n nh t, m i ho t đ ng c a nó đ u nh m làm cho CSTT qu c gia đ c th c hi n hi u qu h n Theo Ojo (2002), m c đích

c a CSTT bao g m các m c tiêu kinh t v mô nh toàn d ng nhân công, t ng

tr ng kinh t , n đ nh giá c , phân b c a c i, phân b ngu n l c hi u qu , cân

b ng cán cân thanh toán và phát tri n công nghi p Và theo Furash (2003), m t

CSTT đ a ra mu n có hi u qu thì các nhà ho ch đ nh ph i làm cho nó đáng tin c y và cho ng i dân th y nó có tác d ng trong t ng lai, đ c bi t đ i v i

vi c gi m l m phát

2.1.1.3 Các công c c a CSTT

Theo Furash (2003), CSTT s d ng nhi u lo i công c khác nhau nh m m c tiêu t ng tr ng kinh t , gi m t l l m phát, n đ nh t giá h i đoái và gi m t l

th t nghi p NHNN và chính ph có kh n ng thay đ i l ng cung ti n t đó nh

h ng đ n lãi su t đ đ t đ c các m c tiêu kinh t v mô b ng cách đ c quy n phát hành ti n ho c t o ti n thông qua h th ng NHTM b ng các quy đ nh Các công c c a CSTT bao g m: lãi su t, DTBB, cho vay tái chi t kh u, nghi p v th

tr ng m , h n m c tín d ng M i lo i công c có c ch v n hành và có u,

nh c đi m khác nhau Do đó, tùy thu c vào đi u ki n th c t c a n n kinh t mà

k t h p, s d ng các công c phù h p và hi u qu 1Nh ng công c ch y u c a CSTT s đ c trình bày d i đây

 Lãi su t

Lãi su t là m t trong nh ng công c ch y u c a CSTT Theo Furash (2003), lãi

su t là m c giá ph i tr c a vi c m n ti n Lãi su t là giá c c a quy n s d ng

v n, vi c thay đ i lãi su t s kéo theo s bi n đ i c a chi phí tín d ng, t đó tác

đ ng đ n vi c thu h p hay m r ng kh i l ng tín d ng trong n n kinh t Th c t cho th y, tùy theo đi u ki n th c t và trình đ phát tri n c a th tr ng tài chính, NHNN có th s d ng công c lãi su t đ đi u hành CSTT theo các chính sách: NHNN ki m soát tr c ti p lãi su t th tr ng b ng cách quy đ nh các lo i lãi su t

nh : lãi su t ti n g i và lãi su t cho vay theo t ng th i h n; ho c sàn lãi su t ti n

g i và tr n lãi su t cho vay đ t o nên khung lãi su t gi i h n; ho c công b lãi su t

c b n c ng v i biên đ giao d ch,… NHNN áp d ng chính sách t do hóa đ lãi

1

Tham kh o t i

http://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_l%C6%B0u_th%C3%B4ng_ti%E1%BB%81n_t

%E1%BB%87

đ i c a t giá h i đoái trong m i quan h v i cán cân thanh toán qu c t Ng c l i,

n u s d ng nó c ng nh c, không phù h p v i đi u ki n th c t c a n n kinh t , lãi

su t tr thành v t c n kìm hãm, trói bu c n n kinh t

 H n m c tín d ng

Công c h n m c tín d ng là m t công c can thi p tr c ti p mang tính hành chính c a NHNN B ng công c h n m c tín d ng, NHNN quy đ nh cho các NHTM m t h n m c t ng tín d ng t i đa Nh v y, bi n pháp này cho phép NHNN

n đ nh tr c kh i l ng tín d ng ph i cung c p cho n n kinh t trong m t th i gian

nh t đ nh ây là m t bi n pháp m nh, có hi u l c đáng k Tuy nhiên, nó c ng có

nh ng h n ch nh t đ nh nh : có th làm t ng lãi su t do cung tín d ng b h n ch ,

có th làm gi m c nh tranh gi a các ngân hàng, gây ra tiêu c c trên th tr ng v n, gây khó kh n cho các doanh nghi p nh vì các ngân hàng th ng ch n các doanh nghi p l n đ cho vay nh m gi m chi phí và đ m b o an toàn trong gi i h n tín

d ng c a các NHTM và gián ti p đ n lãi su t th tr ng nh m đi u ti t m c cung

ti n thông qua nh ng nh h ng v m t l ng và giá

Công c nghi p v th tr ng m : là ho t đ ng NHNN mua bán gi y t có giá

ng n h n trên th tr ng ti n t , đi u hòa cung c u v gi y t có giá, gây nh h ng

đ n kh i l ng d tr c a các NHTM, t đó tác đ ng đ n kh n ng cung ng tín

d ng c a các NHTM d n đ n làm t ng hay gi m kh i l ng ti n t

T l DTBB là t l ph n tr m trên l ng ti n g i mà NHTM huy đ ng đ c

ph i đ d i d ng d tr Nh v y, m i ngân hàng ch đ c cho vay s ti n còn l i sau khi đã tr ph n DTBB Qua đó, t vi c t ng hay gi m t l DTBB, NHNN có

th h n ch ho c gia t ng kh i l ng ti n t mà h th ng ngân hàng có kh n ng cung ng cho n n kinh t

NHNN đi u ch nh t ng, gi m lãi su t tái c p v n và lãi su t tái chi t kh u phù

h p v i m c tiêu th t ch t hay m r ng ti n t , t đó làm gi m ho c t ng l ng ti n trong l u thông N u chính sách c a NHNN là n i l ng ti n t , NHNN s khuy n khích các NHTM đi vay b ng cách h th p lãi su t tái chi t kh u và h n ch nh ng

đi u ki n tái chi t kh u Ng c l i, n u chính sách c a NHNN là th t ch t ti n t , thì NHNN s t ng lãi su t tái chi t kh u và thay đ i đi u ki n tái chi t kh u theo

h ng khó kh n h n Ngoài ra, NHNN c ng s d ng h n m c tái c p v n đ tác

đ ng tr c ti p v m t l ng đ i v i d tr c a h th ng ngân hàng

 T giá h i đoái

T giá h i đoái là đ i l ng bi u th m i t ng quan v m t giá tr gi a hai đ ng

ti n Nói cách khác, t giá h i đoái là giá c c a m t đ n v ti n t n c này đ c

bi u hi n b ng m t s l ng đ n v ti n t n c khác

S bi n đ ng c a t giá h i đoái có tác đ ng m nh m đ n m i ho t đ ng kinh

t , t ho t đ ng xu t nh p kh u đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh và tiêu dùng

- 7 -

trong n c qua bi n đ i c a giá c hàng hóa Do v y, t giá h i đoái là m t công c

đ NHNN th c hi n CSTT c a mình Tuy nhiên, khi v n d ng công c này, NHNN

c n ph i n đ nh t giá m c phù h p v i đ c đi m, đi u ki n th c t c a qu c gia trong t ng giai đo n

2.1.2 N gân hàng th ng m i và các ho t đ ng ch y u c a NHTM

2.1.2.1 Khái ni m v NHTM

Do b i c nh kinh t xã h i và s khác bi t v pháp lu t c a m i qu c gia trong các th i k khác nhau, c ng nh tính ph c t p c a các nghi p v NHTM mà trong quá trình hình thành và phát tri n đã có r t nhi u khái ni m v NHTM nh sau:

M , NHTM là công ty kinh doanh ti n t , chuyên cung c p d ch v tài chính

và ho t đ ng trong ngành công nghi p d ch v tài chính

Pháp, theo Lu t Ngân hàng 1941, NHTM là nh ng xí nghi p hay c s

th ng xuyên nh n ti n c a công chúng d i hình th c ký thác, và s d ng tài nguyên đó cho chính h trong các nghi p v v chi t kh u, tín d ng và tài chính

Vi t Nam, theo Pháp l nh s 38, ngày 25/5/1990 v ngân hàng, h p tác xã tín

d ng và công ty tài chính quy đ nh, NHTM là t ch c kinh doanh ti n t , ho t đ ng

ch y u và th ng xuyên là nh n ti n g i c a khách hàng, v i trách nhi m hoàn tr

và s d ng s ti n đó đ cho vay, th c hi n nghi p v chi t kh u và làm ph ng

ti n thanh toán Theo Lu t c a các t ch c tín d ng Vi t Nam 2010, NHTM là lo i hình t ch c tín d ng đ c th c hi n toàn b ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan nh m m c tiêu l i nhu n C ng theo lu t này thì ho t

đ ng ngân hàng là ho t đ ng kinh doanh ti n t và d ch v ngân hàng v i n i dung

th ng xuyên là nh n ti n g i, s d ng s ti n này đ c p tín d ng, cung ng các

d ch v thanh toán và các ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan

Nh v y, NHTM là t ch c tín d ng v i các nghi p v c b n là nh n ti n g i, cho các t ch c, cá nhân trong n n kinh t vay và cung ng các d ch v thanh toán

v i m c tiêu l i nhu n Ngoài ra, NHTM còn cung c p các d ch v khác nh m th a mãn t i đa nhu c u v s n ph m d ch v c a xã h i

2.1.2.2 c đi m c a NHTM

C n c vào khái ni m thì ho t đ ng c a NHTM có nh ng đ c đi m sau: Th

nh t, ho t đ ng NHTM là lo i hình kinh doanh v i m c đích ki m l i nhu n Th hai, ho t đ ng NHTM là lo i hình kinh doanh có đi u ki n, ngh a là khi nào NHTM

th a mãn đ y đ nh ng đi u ki n kh t khe do pháp lu t quy đ nh (v n pháp đ nh,

ph ng án kinh doanh,…) thì m i đ c phép ho t đ ng trên th tr ng

- 8 -

2.1.2.3 Ch c n ng c a NHTM

Theo t đi n m wikipedia2

và theo Hu nh Ng c Lan Chi (2007), NHTM có các

ch c n ng c b n sau đây

 Ch c n ng làm trung gian tín d ng

Ch c n ng làm trung gian tín d ng là ch c n ng đ c tr ng và c b n nh t c a NHTM, nó đ c hình thành ngay t khi các NHTM xu t hi n Trong n n kinh t t i

m t th i đi m luôn t n t i m t s l ng v n t m th i nhàn r i c a các ch th ch a

c n dùng đ n và m t s ch th đang c n v n đ ho t đ ng kinh doanh, đ u t và tiêu dùng, đ gi i quy t tình tr ng này, NHTM v i ch c n ng làm trung gian tín

d ng làm c u n i gi a các ch th th a v n và thi u v n trong n n kinh t v i nhau,

nh n ti n ti t ki m hay các hình th c huy đ ng khác nh : mua trái phi u, tín phi u,

k phi u, ch ng ch ti n g i,… đ ng th i, cho các ch th c n v n vay V i ch c

n ng này, NHTM v a đóng vai trò là ng i đi vay, v a đóng vai trò là ng i cho vay, h ng l i nhu n t kho n chênh l ch gi a lãi su t ti n g i và lãi su t cho vay

 Ch c n ng trung gian thanh toán và qu n lý ph ng ti n thanh toán

V i vai trò là th qu cho các doanh nghi p và cá nhân, ngân hàng có đ đi u

ki n đ th c hi n các d ch v thanh toán theo s y nhi m c a khách hàng nh trích

ti n t tài kho n ti n g i đ thanh toán ti n hàng hóa, d ch v , nh p vào tài kho n

ti n g i ti n thu bán hàng và các kho n thu khác theo yêu c u Nh v y, các cá nhân và doanh nghi p không ph i làm nh ng công vi c m t nhi u th i gian và chi phí nh gi ti n trong túi, mang theo nhi u ti n đ tr n xa,… mà v n đ m b o

đ c thanh toán an toàn

Ngày nay, v i s phát tri n c a khoa h c k thu t hi n đ i, các NHTM v i ch c

n ng làm trung gian thanh toán cung c p cho khách hàng nhi u ph ng ti n thanh

2

Tham kh o t i

http://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i

- 9 -

toán ti n l i h n nh séc, y nhi m thu, y nhi m chi, th rút ti n, th thanh toán,

th tín d ng, thanh toán bù tr , thanh toán đi n t tr c tuy n,….Tùy theo nhu c u, khách hàng có th ch n cho mình ph ng th c thanh toán phù h p Ch c n ng trung gian thanh toán c a các NHTM đã làm cho vi c thanh toán nhanh chóng và chính xác, t đó ti t ki m chi phí l u thông cho xã h i, thúc đ y quá trình luân chuy n v n, quá trình luân chuy n hàng hóa góp ph n phát tri n kinh t

 Ch c n ng cung ng các d ch v ngân hàng

Ngoài ch c n ng trung gian thanh toán, NHTM v i nh ng u th c a mình nh

h th ng m ng l i chi nhánh r ng kh p trong và ngoài n c, m i quan h v i khách hàng, v n, lao đ ng, h th ng trang thi t b thông tin hi n đ i v kho qu ,…

đã m r ng cung c p các d ch v ngày càng đa d ng cho khách hàng nh : t v n tài chính và đ u t cho doanh nghi p, làm đ i lý phát hành c phi u, trái phi u, d ch v cho thuê két s t, đ m b o an toàn v t có giá, b o lãnh, cho thuê tài chính,… T đó, khách hàng s ti t ki m đ c th i gian, chi phí và m nh d n h n trong vi c m

r ng quan h giao th ng v i các đ i tác n c ngoài

 Ch c n ng t o ti n

Ch c n ng t o ti n là m t ch c n ng quan tr ng cua NHTM Quá trình t o ti n

c a NHTM đ c th c hi n thông qua ho t đ ng tín d ng và thanh toán trong h

th ng ngân hàng và trong m i quan h ch t ch v i NHNN, v i m t s ti n g i ban

đ u cùng v i t l d tr nh t đ nh các NHTM có th t o ra m t s l ng ti n ghi

s l n h n l ng ti n ban đ u g p nhi u l n C th , ch c n ng t o ti n đ c th c

hi n trên c s hai ch c n ng tín d ng và thanh toán, ngân hàng s d ng s v n huy

đ ng đ c đ cho vay, s ti n cho vay đ c khách hàng s d ng đ mua hàng hóa,

d ch v trong khi s d trên tài kho n ti n g i thanh toán c a khách hàng v n đ c coi là m t b ph n c a ti n giao d ch T đó, thông qua vi c tìm ki m l i nhu n, các NHTM vô hình chung đã th c hi n ch c n ng t o ti n cho n n kinh t , làm t ng

t ng ph ng ti n thanh toán, đáp ng nhu c u thanh toán, chi tr c a xã h i mà không c n ph i in thêm ti n

NHTM t o đ c ti n nhi u hay ít ph thu c vào t l DTBB c a NHNN, do đó, NHNN có th t ng hay gi m t l DTBB đ đi u ch nh l ng cung ti n vào n n kinh t Nh v y, quá trình t o ti n là t ng h p c a ho t đ ng nh n ti n g i, thanh toán h và cho vay c a NHTM Quá trình t o ti n c a NHTM d i s đi u ti t c a NHNN đã góp ph n vào vi c đi u hành n n kinh t v mô thông qua các ho t đ ng

và th c thi CSTT

- 10 -

Ngoài ra, v i đ c tr ng v ho t đ ng c a các NHTM là ph i ch u s giám sát,

đi u khi n và qu n lý ch t ch c a NHNN, NHTM tr thành trung gian cho vi c

th c hi n các chính sách kinh t c a nhà n c Các NHTM ph i tuân th nghiêm

ng t các quy đ nh c a NHNN nh : tr n lãi su t cho vay, tr n lãi su t huy đ ng, t l DTBB, đ th c hi n CSTT, n đ nh giá tr đ ng ti n, n đ nh l ng ti n cung ng phù h p v i giá tr hàng hóa l u thông trong n n kinh t Nh v y, các NHTM đã

tr thành các ch th đóng vai trò quan tr ng trong quá trình th c hi n CSTT c a chính ph , góp ph n n đ nh và thúc đ y n n kinh t phát tri n

t ,…

i t ng huy đ ng c a NHTM là ngu n ti n nhàn r i trong các t ch c kinh t , dân c Ngu n v n quan tr ng nh t,và chi m t tr ng cao nh t trong t ng ngu n

v n c a NHTM là ti n g i c a khách hàng Các NHTM nh n ti n g i c a các cá nhân, các t ch c kinh t xã h i, th m chí c ngu n ti n c a các ngân hàng khác Khi nh ng ng i có ti n ch a s d ng đ n h có th đem ra đ u t ho c g i

ngân hàng đ nh n ti n lãi Thông th ng h g i ti n vào ngân hàng, vì đây là cách

đ n gi n, ít t n kém chi phí đ tìm ki m c h i đ u t mà v n có lãi và đây là cách

ít r i ro nh t Ngoài ra ng i g i ti n vào ngân hàng c ng mong mu n đ c s

d ng các d ch v c a ngân hàng nh chuy n ti n cho ng i thân n i khác, thanh toán h các hoá đ n phát sinh, b o qu n các tài s n có giá tr l n Khi g i ti n vào

ngân hàng, ng i g i ti n có th vay ngân hàng m t kho n ti n mà không c n th

ch p vì h đã có m t s ti n g i nh t đ nh ngân hàng, coi nh m t kho n đ m

b o Còn ngân hàng có th mu n tìm ki m thêm thu nh p t l phí nh n ti n g i,

3

Tham kh o t i http://www.voer.edu.vn/bai-viet/kinh-te/hoat-dong-chu-yeu-cua-ngan-hang-thuong-mai.html

- 11 -

tuy nhiên lý do chính ngân hàng nh n ti n g i đ t o ngu n cho vay, t đó ngân hàng có th đ u t , kinh doanh tìm ki m đ c nh ng kho n thu nh p l n h n

Ho t đ ng nh n ti n g i c a ngân hàng có ý ngh a to l n v i ng i g i ti n, n n kinh t , c ng nh b n thân ngân hàng Thông qua ho t đ ng này mà ngân hàng có

th t p h p đ c các kho n ti n nhàn r i, nh bé, phân tán t m th i ch a s d ng

v i các th i h n h t s c khác nhau thành ngu n ti n l n tài tr cho n n kinh t ,

ho c cho các cá nhân có nhu c u s d ng i u khó kh n nh t mà ngân hàng ph i

th c hi n là s d ng các kho n ti n g i có th i h n r t khác nhau đ cho vay nh ng món có th i h n xác đ nh,vì th mà ngân hàng ph i qu n lý t t th i h n c a các ngu n v n c a mình thì m i duy trì đ c ho t đ ng có hi u qu , tránh đ c nh ng

r i ro v kh n ng thanh toán Vi c t p h p đ c nh ng ngu n ti n nhàn r i trong dân chúng đ đ a vào kinh doanh đã góp ph n ti t ki m và s d ng có hi u qu ngu n l c c a n n kinh t Ngoài ra ho t đ ng nh n ti n g i c a ngân hàng c ng góp ph n ti t ki m chi phí l u thông ti n t c bi t trong n n kinh t phát tri n

n u dân chúng có thói quen g i ti n vào ngân hàng đ s d ng các d ch v c a ngân hàng thì đi u này s góp ph n giúp chính ph qu n lí đ c thu nh p c a ng i dân

M t trong nh ng ngu n v n không kém ph n quan tr ng, là ngu n v n phát hành kì phi u, trái phi u Vi c phát hành kì phi u hay trái phi u ph thu c vào quy mô v n

c n huy đ ng , th i gian huy đ ng v n, c c u n và tài s n c a ngân hàng

Các ho t đ ng huy đ ng ngu n v n trên đây hình thành nên tài s n n c a ngân hàng và ngân hàng ph i có trách nhi m chi tr đ i v i t t c các ngu n v n huy

đ ng đ c theo yêu c u c a khách hàng Quy mô và c c u ngu n v n quy t đ nh

s d ng v n c a NHTM t p trung ba nghi p v chính: d tr , cho vay và đ u t

D tr là nghi p v nh m duy trì kh n ng thanh toán c a ngân hàng đ đáp ng nhu c u chi tr cho khách hàng NHTM ph i duy trì m t b ph n v n (b ng ti n

m t) đ th c hi n nghi p v d tr M c d tr này cao hay th p tu thu c vào quy

mô ho t đ ng c a NHTM, m i quan h thanh toán và chuy n kho n, th i v c a các kho n chi tr ti n m t Ti n d tr bao g m: DTBB và d tr th ng d Chúng

đ c hình thành b i các ngu n: ti n m t t i két c a NHTM, ti n g i t i NHNN, ti n

g i các t ch c tín d ng, ti n đang trong quá trình thu

- 12 -

Cho vay là nghi p v ch y u c a NHTM đ t o ra l i nhu n Ngu n thu t ho t

đ ng cho vay th ng chi m t l l n nh t trong t ng thu nh p c a ngân hàng Tuy nhiên, nó c ng là l nh v c có nhi u r i ro và ph c t p nh t R i ro tín d ng có th

do ý mu n ch quan c a ngân hàng nh : xây d ng chi n l c sai, th m đ nh h s không chính xác, cho vay không tuân theo nguyên t c, c ng có th do nguyên nhân khách quan nh : ho ho n, l l t, Ho t đ ng cho vay liên quan ch t ch v i

t t c các l nh v c c a n n kinh t t tiêu dùng đ n s n xu t kinh doanh Do v y, cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , nghi p v cho vay ngày càng đa d ng nh m tho mãn nhu c u v v n cho n n kinh t , t o đi u ki n t ng l i nhu n cho ngân hàng Các hình th c cho vay ch y u nh : cho vay ng n h n, cho vay trung và dài

 Ho t đ ng môi gi i trung gian

Ngoài hai ho t đ ng c b n là ho t đ ng huy đ ng v n và ho t đ ng s d ng

v n thì NHTM c ng th c hi n các d ch v trung gian cho khách hàng c a mình Các d ch v này đ c coi là ho t đ ng trung gian b i vì khi th c hi n các ho t đ ng này ngân hàng không đ ng vai trò là con n hay ch n mà đ ng v trí trung gian

đ tho mãn nhu c u khách hàng v d ch v mà khách hàng c n

Ngày nay, các d ch v c a ngân hàng không ng ng phát tri n c v s l ng và

ch t l ng, các d ch v ngày càng đa d ng Ho t đ ng trung gian g m r t nhi u lo i

d ch v khác nhau: nh d ch v thu h chi h cho khách hàng có tài kho n ti n g i

t i ngân hàng, d ch v chuy n kho n t tài kho n này t tài kho n này đ n tài kho n khác cùng m t ngân hàng hay hai ngân hàng khác nhau; d ch v t v n cho khách hàng các v n đ tài chính, dich v gi h các ch ng t , v t quý giá d ch v chi l ng cho các doanh nghi p có nhu c u; d ch v kh u tr t đ ng ây là nh ng kho n chi th ng xuyên trong tháng, n u không có d ch v này khách hàng s t n nhi u th i gian và phi n toái khi thanh toán các kho n này, cung c p các ph ng

ti n thanh toán không dùng ti n m t

N n kinh t càng phát tri n, các d ch v ngân hàng theo đó c ng phát tri n theo

đ đáp ng nhu c u ngày càng đa d ng c a công chúng th c hi n nghi p v trung

- 13 -

gian mang tính d ch v s đem l i cho ngân hàng nh ng kho n thu nh p khá quan

tr ng i u c n l u ý là d ch v ngân hàng s giúp ngân hàng phát tri n toàn di n

T i các n c phát tri n, các NHTM c nh tranh v i nhau b ng con đ ng “phi giá”,

t c là luôn có nh ng d ch v m i cung c p ti n nghi cho khách hàng, không ng ng tìm tòi nh ng d ch v m i cung c p ti n nghi cho khách hàng D ch v ngân hàng càng phát tri n, th hi n xã h i càng v n minh, n n công nghi p càng phát tri n L i nhu n các ngân hàng không ch nghi p v cho vay, mà phân n a t các ho t đ ng

d ch v mang l i, nh ng l i là l nh v c ít r i ro

Ba lnh v c ho t đ ng huy đ ng v n, ho t đ ng cho vay, th c hi n các d ch v trung gian là các ho t đ ng c b n c a NHTM Ba d ch v đó có quan h m t thi t, tác đ ng h tr thúc đ y nhau phát tri n, t o uy tín cho ngân hàng Có huy đ ng v n thì m i có nghi p v cho vay, cho vay có hi u qu phát tri n kinh t thì m i có ngu n v n đ huy đ ng vào, đ ng th i mu n cho vay và huy đ ng v n t t thì ngân hàng ph i làm t t vai trò chung gian, chính s k t h p đ ng b đó t o thành quy

lu t trong ho t đ ng c a ngân hàng và t o thành xu h ng kinh doanh t ng h p đa

n ng c a các NHTM

 Các ho t đ ng khác

Ngoài các ho t đ ng c b n nh huy đ ng v n, tín d ng và môi gi i trung gian, NHTM còn th c hi n thêm các ho t đ ng khác nh m m r ng ho t đ ng kinh doanh c a mình nh : b o lãnh công n , t v n tài chính, kinh doanh ngo i h i, môi

gi i ti n t , mua bán các ch ng t có giá,…

Ho t đ ng c a NHTM luôn g n li n v i n n kinh t , n n kinh t càng phát tri n cao, ho t đ ng c a NHTM càng đa d ng và phong phú H n n a, các ho t đ ng c a NHTM có m i quan h r t ch t ch , h tr l n nhau, t o thành m t ch nh th th ng

nh t trong quá trình ho t đ ng kinh doanh c a NHTM

2.2 C CH TRUY N D N C A CSTT

2.2.1 Các kênh tác đ ng c a CSTT đ n n n kinh t

Chính sách ti n t là m t trong nh ng chính sách quan tr ng đ Chính ph và NHNN th c hi n các m c tiêu kinh t v mô (ki m ch l m phát, n đ nh n n kinh

t và thúc đ y t ng tr ng kinh t ) Thông qua các kênh truy n d n, CSTT đã tác

đ ng đ n n n kinh t C ch truy n d n c a CSTT đ c xây d ng d a trên cách

ti p c n các nhân t nh h ng đ n c u ti n t thông qua h th ng các kênh truy n

d n bao g m: kênh lãi su t, kênh giá tài s n, kênh tín d ng đ t đó đ t đ c m c tiêu giá c và s n l ng Theo Mishkin (2010), tác đ ng c a CSTT đ n n n kinh t thông qua các kênh truy n d n đ c trình bày d i đây

- 14 -

 Tác đ ng qua kênh lãi su t

i v i tiêu dùng và đ u t : Khi kh i cung ti n t ng lên làm cho m c lãi su t

gi m xu ng, khuy n khích các ch th trong n n kinh t chi tiêu và đ u t nhi u

h n V phía cá nhân h gia đình đ c l i do chi phí v n vay đ mua hàng hóa

gi m xu ng, do đó làm t ng chi tiêu bao g m c chi tiêu tiêu dùng và chi tiêu vào hàng hóa lâu b n H n n a, lãi su t ti t ki m gi m xu ng, không h p d n h g i ti t

ki m, tiêu dùng hi n t i c a h s t ng lên i v i khu v c doanh nghi p, lãi su t vay v n gi m xu ng khi n cho chi phí vay v n ngân hàng gi m, các d án đ u t ,

k ho ch m r ng s n xu t kinh doanh, đ u t s d ng v n đi vay ngân hàng t ng lên Ngoài ra, v i m c lãi su t th p c ng làm gi m chi phí l u gi v n l u đ ng (ví

gi m chi tiêu này th p h n nhi u so v i nhu c u đ u t , tiêu dùng c a ng i đi vay

Do v y, t ng chi tiêu s t ng, GDP t ng lên Xét trên m t khía c nh khác, khi lãi

su t ti t ki m không h p d n ng i g i ti n thì h s có xu h ng n m gi nhi u tài

s n tài chính h n (c phi u, trái phi u, ), giá c a các tài s n tài chính này s t ng lên khi lãi su t gi m, làm t ng thu nh p và do đó, ch tiêu tiêu dùng có th t ng lên

 Tác đ ng qua kênh giá tài s n

S thay đ i c a m c lãi su t th tr ng s nh h ng đ n giá c th tr ng c a các tài s n tài chính (c phi u, trái phi u) và tài s n th c (b t đ ng s n), do đó nh

h ng đ n quy t đ nh đ u t , chi tiêu c a các ch th kinh t M i quan h gi a lãi

su t th tr ng và giá c c a th tr ng (giá tr c a tài s n) là ngh ch chi u, khi lãi

su t th tr ng gi m xu ng, giá tr c a các tài s n t ng, các ch th s có s di chuy n v n sang các kênh đ u t vào tài s n, xu h ng đ u t và tiêu dùng t ng, làm t ng GDP Và ng c l i, khi lãi su t th tr ng t ng s làm gi m GDP

M t cách ti p c n khác là xem xét nh h ng c a CSTT đ n giá c phi u c a công ty, th hi n t l gi a giá th tr ng c a công ty v i giá thay th tài s n Khi

- 15 -

NHNN gi m cung ti n s làm cho giá c phi u gi m b t vì hai lý do: Th nh t, khi cung ti n gi m, làm cho các cá nhân, h gia đình thi u ph ng ti n thanh toán, bu c

h ph i gi m chi tiêu và đ u t , tr c h t là gi m mua c phi u ho c trái phi u Do

đó, c u ch ng khoán gi m, d n đ n giá ch ng khoán gi m Th hai, v i s gi m

xu ng c a cung ti n có tác đ ng làm lãi su t th tr ng t ng, lãi su t ti t ki m t ng

s h p d n ng i dân g i ti n ti t ki m h n là mua ch ng khoán, do đó giá ch ng khoán gi m Ng c l i, khi cung ti n t ng s làm cho giá ch ng khoán t ng

S t ng lên c a giá c phi u c a công ty có tác d ng nâng cao giá tr c a công ty trên th tr ng, giá tr này c a công ty có th cao h n giá thay th tài s n (ch s

q > 1), đi u này kích thích doanh nghi p đ u t m i vào nhà x ng, máy móc, trang thi t b ,… b i giá c a chúng r đi m t cách t ng đ i so v i giá c phi u Và ng c

l i, ch s q < 1, nhu c u đ u t m i c a doanh nghi p s gi m

 Thông qua kênh t giá h i đoái:

S bi n đ ng c a l ng ti n cung ng s làm thay đ i t giá h i đoái Áp d ng

mô hình Mundell-Fleming trong n n kinh t m , t giá h i đoái linh ho t, chúng ta

s xem xét tác đ ng c a CSTT đ n n n kinh t :

Th nh t, làm thay đ i giá c t ng đ i c a hàng hóa Trong đi u ki n c ch t giá linh ho t thì khi NHNN s d ng CSTT m r ng làm t ng l ng cung ti n, đ y lãi su t đ ng n i t gi m xu ng làm cho lãi su t trong n c th p h n lãi su t n c ngoài, s khuy n khích lu ng v n ch y ra, c u ngo i t s t ng đ y t giá danh ngha t ng, do đó làm t ng t giá th c Nhà đ u t tìm cách chuy n h ng đ u t t tài s n n i t sang tài s n ngo i t , đ ng n i t s gi m giá so v i đ ng ngo i t S

gi m giá đ ng n i t khi n cho giá c a hàng hóa xu t kh u tính b ng n i t cao h n, nhu c u xu t kh u t ng lên, nh p kh u gi m, do đó t ng c u và s n l ng t ng

Th hai, nh h ng đ n giá tr tài s n b ng ngo i t trên b ng cân đ i tài s n c a các ch th kinh t Bi n đ ng v m t t giá có th c i thi n ho c làm x u đi tình

tr ng tài chính c a các ch th Tài s n c a các ch th là các kho n vay n b ng ngo i t , khi t giá thay đ i làm thay đ i giá tr tài s n ròng H s d đoán chi u

h ng bi n đ ng c a t giá, t đó đ a ra quy t đ nh chi tiêu cho mình

Xem xét m t s qu c gia duy trì t giá c đ nh, CSTT có th tác đ ng đ n t giá th c thông qua giá c trong n c và do v y d n đ n có th tác đ ng t i xu t

kh u ròng m c dù v i m c đ th p h n và ch m h n Tùy theo đi u ki n và m c đ phát tri n c a th tr ng, đ c đi m tài chính c a các h gia đình, các doanh nghi p trong t ng qu c gia mà CSTT tác đ ng qua kênh t giá là khác nhau

- 16 -

 Tác đ ng qua kênh tín d ng:

Trung gian tài chính trong đó ch y u là ngân hàng đóng vai trò quan tr ng đ i

v i tài tr v n cho n n kinh t S m r ng hay thu h p quy mô cho vay c a nó quy t đ nh t i quy mô c a t ng c u, t đó quy t đ nh t i s t ng tr ng kinh t Kênh tín d ng là kênh truy n d n nh h ng c a CSTT t i kh n ng c p tín d ng

c a trung gian tài chính Kênh này truy n d n nh h ng c a CSTT qua hai góc đ

là ho t đ ng tín d ng ngân hàng và s đi u ch nh b ng t ng k t tài s n Vi t Nam, th tr ng tài chính ch a phát tri n nên tín d ng tr thành m c xích tr ng y u trong quá trình phát tri n kinh t Vì v y, tín d ng tr thành kênh quan tr ng trong

C ch truy n d n CSTT đ n các m c tiêu v mô là m t quá trình ph c t p, hi u

qu c a c ch truy n d n thông qua các kênh không ch ph thu c vào nhân t ch quan là li u l ng tác đ ng c a NHNN mà còn ph thu c vào các nhân t khách quan nh m c đ nh y c m c a đ u t theo lãi su t, kh n ng đ c l p vào ngu n tín

d ng c a doanh nghi p, s phát tri n c a th tr ng tài chính… Do đó, chúng ta c n

h ng đ n k t qu kinh doanh Các tác đ ng đó s đ c phân tích và trình bày d i đây.

2.2.2.1 Tác đ ng đ n ho t đ ng huy đ ng v n

Huy đ ng v n là m t trong nh ng nghi p v quan tr ng c a NHTM, vì đây là

c s đ NHTM th c hi n đ c ch c n ng t o ti n, và t các kho n v n duy đ ng

đ c, ngân hàng s d ng vào ho t đ ng cho vay và các ho t đ ng khác nh m đem

l i l i nhu n Do đó, vi c áp d ng CSTT th t ch t hay n i l ng, đ c bi t là các quy

đ nh v lãi su t s gây ra tác đ ng l n đ n ho t đ ng huy đ ng v n c a các NHTM

và gián ti p nh h ng đ n các ch th trong n n kinh t

Khi NHNN th c hi n CSTT th t ch t b ng các công c nh t ng t l d tr b t

bu c, phát hành tín phi u b t bu c và t ng lãi su t, thì s tác đ ng tr c ti p đ n th

tr ng ti n t và ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM, theo h ng làm gi m quy

mô ngu n v n, gi m kh n ng cho vay NHNN phát hành tín phi u b t bu c v i lãi

su t th ng th p, các NHTM s d ng ti n m t đ mua tín phi u b t bu c v i lãi

su t th p trong khi ph i huy đ ng v i lãi su t cao do quy đ nh t ng lãi su t, đ ng

th i ph i d tr b t bu c s ti n huy đ ng đ c v i t l cao đã đ a các NHTM t i

r i ro thanh kho n V i tình tr ng thi u thanh kho n, các NHTM b áp l c trong

ho t đ ng huy đ ng v n, đi u này đã d n các NHTM vào cu c ch y đua lãi su t, tranh giành khách hàng v i nhau Các ngân hàng nh , v i r i ro thanh kho n cao

h n do quy mô ngu n v n nh và l ng khách hàng ít, th ng đ a ra m c lãi su t huy đ ng cao h n các ngân hàng l n, ho c đ a ra các lo i hình khuy n mãi đ thu hút khách hàng, đi u này d n đ n chi phí huy đ ng cao, kéo theo lãi su t cho vay

t ng, nh h ng đ n ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Lãi su t bi n đ ng m nh,

ng i đi vay ch u thi t nhi u nh t là các doanh nghi p, các doanh nghi p không

nh ng ph i ch u tác đ ng c a l m phát lên chi phí nguyên v t li u mà còn b bu c

ph i ch p nh n chi phí lãi vay cao n u mu n duy trì s n xu t Chi phí t ng cao t o

- 18 -

gánh n ng cho doanh nghi p kinh doanh ph i có lãi đ tr n Nh ng trong th i k

n n kinh t kh ng ho ng, l m phát t ng cao, ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p c ng b nh h ng Do đó, có th xu t hi n tình tr ng doanh nghi p không

tr đ c n vay ngân hàng D n đ n tình tr ng các kho n n x u xu t hi n, và n u tình tr ng n n kinh t không có chuy n bi n s d n đ n nguy c kh ng ho ng n

x u Bên c nh đó, m t s ngân hàng ph i đ i m t v i r i ro k h n, do cho vay dài

h n b ng v n huy đ ng trong ng n h n nh m đáp ng nhu c u v n vay c a các doanh nghi p R i ro k h n c ng khi n ngân hàng ph i đ i m t v i n x u gia

t ng

Ng c l i, khi NHNN s d ng CSTT n i l ng nh gi m lãi su t nh m t ng

l ng cung ti n, thúc đ y s n xu t kinh doanh, khôi ph c n n kinh t Khi lãi su t

gi m kéo theo lãi su t huy đ ng gi m, ng i g i ti n có th chuy n sang n m gi các tài s n khác thay vì g i ti t ki m t i ngân hàng đã khi n ho t đ ng huy đ ng

v n c a các ngân hàng tr nên khó kh n, đ ng th i lãi su t cho vay c ng gi m, làm

t ng c u tín d ng Không huy đ ng đ c v n, trong khi c u tín d ng t ng, ngân hàng c ng không th t ng lãi su t cho vay theo quy lu t cung c u, đã khi n nhi u doanh nghi p c n v n thì không đ c vay, ngân hàng khó kh n v i vi c l a ch n

k t qu kinh doanh c a các NHTM NHNN đi u hành vi c cung c p ngu n v n cho

n n kinh t thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Ph n l n các ngân hàng

d a vào ngu n huy đ ng đ cung c p tín d ng cho n n kinh t , khi NHNN quy t

đ nh th t ch t ti n t , ngu n huy đ ng c a các ngân hàng s b nh h ng d n đ n

th t ch t tín d ng và làm gi m t ng c u trong toàn n n kinh t

Khi NHNN áp d ng CSTT th t ch t, lãi su t t ng kéo theo lãi suât huy đ ng

t ng, làm t ng chi phí v n, d n đ n lãi su t cho vay t ng Khi lãi su t cho vay t ng, các doanh nghi p s e dè trong vi c vay v n và không đ m b o đ c có l i nhu n sau khi tr lãi, do đó, ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng g p khó kh n i u này

- 19 -

r ng, n u ngân hàng cho các doanh nghi p vay v n đ ph c v cho ho t đ ng s n

xu t kinhdoanh thì đó là m t d u hi u t ng tr ng tín d ng theo chi u h ng tích

c c Bên c nh đó, lãi su t cho vay trung – dài h n th ng cao h n cho vay ng n

h n, vòng quay v n c a các t ch c kinh t có th là theo quý hay 6 tháng là có th thu đ c doanh thu nên ngo i tr các d án l n ph i kéo dài trong nhi u n m, còn

l i h u h t các doanh nghi p th ng vay ng n h n đ gi m b t chi phí lãi vay tr ngân hàng

Trong ho t đ ng tín d ng c a NHTM thì cho vay là nghi p v c b n và ph

bi n nh t N u CSTT thu h p đ c s d ng thì các NHTM ph i t ng ch t l ng tín

d ng đ h n ch r i ro n x u có th x y ra Các bi n pháp bao g m vi c đánh giá các lo i n , h n ch n t nhóm 3 đ n nhóm 5 x y ra4, th ng xuyên trích l p ra

m c d ph ng r i ro theo quy đ nh c a NHNN, s d ng các t l d n /t ng d n

nh m xem xét các kho n n có ti m n r i ro hay không Theo đó, n u t ng ch t

l ng tín d ng lên thì ngân hàng s thi u ti n cho vay và có th b l nh ng c h i cho vay, gi m c h i cho vay t t Lãi su t cho vay cao còn ti m n r i ro đ o đ c, các doanh nghi p t t s b đi vì lãi su t t ng, còn các doanh nghi p x u thì l i vì vay ngân hàng nào c ng v y, d n đ n nguy c n x u cho các NHTM Trái l i, khi NHNN áp d ng các công c CSTT n i l ng, làm nhu c u vay v n trong n n kinh t gia t ng, d n c a các NHTM c ng t ng theo Ngân hàng có th ph i đ i

m t v i r i ro lãi su t vì tr c đó h có th huy đ ng v n v i lãi su t cao và l i cho vay v i lãi su t th p h n tr c theo quy đ nh c a NHNN Do đó, các NHTM ng n

ng i trong vi c cho vay và d n đ n dòng v n b đ ng trong h th ng ngân hàng,

và đi u này c ng đe d a đ n ho t đ ng c a các ngân hàng và nh h ng đ n ngu n cung v n trong n n kinh t

2.2.2.3 Khung phân tích

CSTT tác đ ng vào n n kinh t thông qua kênh tín d ng theo hai h ng, th t

ch t ti n t (gi m cung ti n) ho c n i l ng ti n t (t ng cung ti n) T các phân tích

v tác đ ng c a CSTT đ n ho t đ ng c a h th ng NHTM phía trên, ta có th thi t l p khung phân tích d i đây

4 N nhóm 1: n đ tiêu chu n, n nhóm 2: n c n chú ý, n nhóm 3: n d i tiêu chu n, n nhóm 4: n nghi ng , n nhóm 5: n có kh n ng m t v n C th v quy đ nh n x u c a ngân hàng xem quy t đ nh 493- 2005/Q /NHNN c a Ngân hàng Nhà n c