TP.H Chí Minh, ngày…... TP.H Chí Minh, ngày…... Qúa trình hình thành và phát tri n ..... Quá trình đ ng viên... phát tri n cá nhân.
Trang 3L I C M N
Qua th i gian th c t p t i T ng công ty C ph n May Nhà Bè, em đã h c h i
và rút ra đ c nh u kinh nghi m làm vi c th c t mà khi ng i trên gh nhà
tr ng em ch a đ c bi t đ n
có đ c ki n th c và k t qu ngày hôm nay, tr c h t em xin chân thành
c m n đ n các th y cô tr ng i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh, các
th y cô khoa Kinh t Phát tri n đã t n tình gi ng d y và truy n đ t cho em
nh ng ki n th c quý báu trong th i gian h c t p t i tr ng c bi t, em vô cùng bi t n cô V Th Ph ng đã tr c ti p h ng d n, h tr và giúp đ em trong quá trình th c hi n khóa lu n t t nghi p
Em xin c m n Giám đ c T ng công ty C ph n May Nhà Bè, các anh, ch đang công tác t i T ng công ty, đ c bi t là các anh, ch Phòng T ch c – Lao
đ ng đã t o c h i và đi u ki n thu n l i cho em đ c th c t p t i T ng công
ty và hoàn thành khóa lu n t t nghi p Hai tháng th c t p t i T ng công ty là
m t k ni m không th quên trong cu c đ i em, em s luôn trân tr ng nh ng tình c m mà các anh, ch trong Phòng đã dành cho em dù th i gian chúng ta làm vi c v i nhau không đ c nhi u Em xin g i l i c m n sâu s c đ n t t c
Trang 4Kính chúc các th y, cô, anh, ch , b n bè đ ng nghi p t i T ng công ty th t nhi u s c kh e, ni m vui và thành công trong công vi c c ng nh trong cu c
s ng
Cu i cùng, xin g i l i c m n đ n ba m , b n bè và nh ng ng i thân đã luôn
h tr , đ ng viên và t o đi u ki n thu n l i cho em trong th i gian th c hi n khóa lu n t t nghi p này
Xin chúc m i ng i s c kh e, h nh phúc và thành công trong cu c s ng
TP H Chí Minh, ngày tháng… n m 2013
Sinh viên th c t p
Trang 5NH N XÉT C A C QUAN TH C T P
TP.H Chí Minh, ngày… tháng… n m 2013 Xác nh n c a T ng công ty Xác nh n c a đ n v th c t p
Trang 6NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N
TP.H Chí Minh, ngày… tháng… n m 2013
Giáo viên h ng d n
Trang 7M C L C
DA NH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG BI U
DANH M C CÁC BI U , MÔ HÌNH, S
CH NG 1: C S LÝ LU N V NG VIÊN KHUY N KHÍCH TRONG DOANH NGHI P
1.1 Khái ni m và n n t ng c a đ ng viên 3
1.1.1 Khái ni m 3
1.1.2 N n t ng c a đ ng viên 4
1.2 M t s h c thuy t v h th ng đ ng viên khuy n khích 6
1.2.1 Thuy t nhu c u phân c p c a Abraham Maslow 6
1.2.2 Thuy t E.R.G c a Alderfer 8
1.2.3 Thuy t ng hành nhu c u (Thuy t ông – Tây) 10
1.2.4 Thuy t hai nhân t c a Herzberg 11
1.2.5 Thuy t mong đ i c a Victor H.Vroom 12
1.2.6 Thuy t X & thuy t Y c a Mc.Gregor - Thuy t Z c a William Ouchi 13
1.2.7 Thuy t nhu c u thành đ t c a David Mc.Clelland 16
1.3 Các hình th c đ ng viên khuy n khích 17
1.3.1 ng viên khuy n khích b ng v t ch t 17
1.3.1.1 Ti n l ng 17
1.3.1.2 Ti n th ng 19
1.3.1.3 Ph c p 20
1.3.1.4 Phúc l i 21
1.3.2 ng viên khuy n khích b ng tinh th n 22
Trang 8K t lu n 24
CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC NG VIÊN KHUY N KHÍCH T I T NG CÔNG TY C PH N MAY NHÀ BÈ 2.1 Gi i thi u s l c v ho t đ ng T ng công ty 25
2.1.1 Qúa trình hình thành và phát tri n 25
2.1.2 L nh v c ho t đ ng 26
2.1.3 T m nhìn, s m nh, giá tr c t lõi 28
2.1.4 C c u t ch c 29
2.1.5 Mô hình và vai trò c a Phòng T ch c Lao đ ng (P.TCL ) 31
2.2 T h c tr ng công tác đ ng viên khuy n khích công nhân viên 32
2.2.1 Th c tr ng công tác đ ng viên khuy n khích b ng v t ch t 32
2.2.1.1 Tình hình ngu n nhân l c t i T ng công ty qua các n m 32
2.2.1.2 C c u lao đ ng theo gi i tính 33
2.2.1.3 C c u lao đ ng theo đ tu i 33
2.2.1.4 C c u lao đ ng theo trình đ h c v n 34
2.2.1.5 Tr l ng 34
2.2.1.6 Ti n th ng 37
2.2.1.7 Ph c p 40
2.2.1.8 Phúc l i 42
2.2.2 Th c tr ng công tác đ ng viên khuy n khích b ng tinh th n 43
2.2.2.1 ào t o và c h i th ng ti n 43
2.2.2.2 Môi tr ng làm vi c 44
Trang 92.2.2.3 ánh giá hi u qu công vi c 45
2.2.2.4 ng viên b ng nh ng hình th c khác 46
K t lu n 47
CH NG 3: M T S GI I PHÁP NH M HOÀN THI N CÔNG TÁC NG VIÊN KHUY N KHÍCH CÔNG NHÂN VIÊN T I T NG CÔNG TY C PH N MAY NHÀ BÈ 3.1 K t qu kh o sát công nhân viên sau khi phát phi u th m dò ý ki n 48
3.1.1 Thông tin đ i t ng đ c kh o sát th m dò ý ki n 48
3.1.1.1 V gi i tính 48
3.1.1.2 V đ tu i 49
3.1.1.3 V h c v n 49
3.1.1.4 V thâm niên 50
3.1.1.5 V thu nh p 50
3.1.1.6 V kinh nghi m làm vi c tr c đây 51
3.1.2 V n đ v ti n l ng 51
3.1.3 V n đ v ti n th ng 54
3.1.4 V n đ v BHXH, BHYT, BHTN 56
3.1.5 V n đ v phúc l i 57
3.1.6 V n đ v đào t o và c h i th ng ti n 59
3.1.7 C m nh n c a công nhân viên v công vi c 61
3.1.8 V n đ v đi u ki n làm vi c, môi tr ng làm vi c 63
3.1.9 V n đ v đánh giá hi u qu làm vi c 66
Trang 11T.TÂM C &T.T.TRANG Trung tâm Cung ng và Ti p th Th i trang
T.TÂM T.K T.TRANG Trung tâm Thi t k Th i trang
Trang 1214 B ng 3.5 ánh giá công tác th c hi n BHXH, BHYT, BHTN 57
15 B ng 3.6 Nh ng phúc l i công nhân viên mong mu n
16 B ng 3.7 ánh giá công tác đào t o công nhân viên t i
Trang 14DANH M C CÁC BI U , MÔ HÌNH, S
15 Bi u đ 3.4 Kinh nghi m làm vi c tr c đây 51
16 Bi u đ 3.5 S lao đ ng bi t cách tính l ng 52
17 Bi u đ 3.6 M c đ hài lòng v cách tính l ng 54
Trang 16L I M U
1 Gi i th u v n đ :
là ph n c ng c a m t chi c máy tính v n hành và s d ng đ c chi c máy này
nh m m c đích ph c v cho chính mình thì doanh nghi p c n có các ph n m m chuyên d ng, đây có th xem là ngu n nhân l c c a doanh nghi p Vì th , không có gì đáng ng c nhiên khi nói r ng nhân viên quy t đ nh đ n 80% hi u qu công vi c
Richard Branson - m t trong s nh ng t phú giàu nh t th gi i - t ng nói: “Khi b n
h n, luôn tin t ng và trung thành v i công ty mình đang ph c v thì các doanh nghi p
T i T ng công ty C ph n May Nhà Bè (NBC), nh ng ng i lãnh đ o luôn mong
mu n xây d ng v n hóa phù h p v i giá tr và nguyên t c làm vi c c a T ng công ty
V i s l ng g n 5000 công nhân viên, ch a k các công ty con và chi nhánh d c kh p
c n c ã t lâu T ng công ty đã nh n bi t đ c vai trò c a ngu n nhân l c c ng
nh t m quan tr ng c a vi c đ ng viên khuy n khích công nhân viên
c s đ ng ý t phía T ng công ty c ng nh s giúp đ t giáo viên h ng d n, tôi
đã m nh d n th c hi n đ tài khóa lu n: “M t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác
đ ng viên khuy n khích công nhân viên t i T ng công ty C ph n May Nhà Bè” v i
Trang 17mong mu n tìm hi u đâu th c s là m i quan tâm sâu s c mà đa s công nhân viên
b c, th i gian…) là gi i h n ng th i, tôi hi v ng có th đóng góp ý ki n nh m hoàn thi n h n công tác đ ng viên khuy n khích công nhân viên cho T ng công ty
Do h n ch v ki n th c và kinh nghi m nên đ tài không tránh kh i nhi u thi u sót,
r t mong nh n đ c s thông c m và góp ý chân thành t các th y cô và T ng công ty
đ bài khóa lu n t t nghi p đ c hoàn thi n h n Tôi xin chân thành c m n s quan tâm mà các th y cô và T ng công ty đã dành cho bài khóa lu n này
2 M c đích nghiên c u:
đ c áp d ng t i NBC;
• Khám phá nhu c u c a công nhân viên;
3 Ph m vi và đ i t ng nghiên c u:
đ c th c hi n t i NBC Kh o sát xác đ nh nhu c u và đánh giá m c đ th a mãn c a công nhân viên khi làm vi c trong T ng công ty
Vì th i gian và n ng l c có gi i h n, quá trình kh o sát ch t p trung vào các đ i t ng công nhân viên đang làm vi c t i Khu Veston III A
4 Ph ng pháp nghiên c u:
tài đ c th c hi n qua hai giai đo n là nghiên c u đ nh tính và nghiên c u đ nh
l ng Trong quá trình nghiên c u, đ tài s d ng các ph ng pháp c b n nh
ph ng pháp đi u tra ch n m u ng u nhiên các đ i t ng liên quan, phân tích d li u,
Trang 18t ng h p, th ng kê, so sánh Các ph ng pháp này đ c s d ng m t cách linh ho t,
k t h p ho c riêng l đ gi i quy t v n đ m t cách t t nh t
5 K t c u khóa lu n:
Ch ng 1: C s lý lu n v đ ng viên khuy n khích trong doanh nghi p
Ch ng 2: Th c tr ng công tác đ ng viên khuy n khích t i T ng công ty C ph n May Nhà Bè
Ch ng 3: M t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác đ ng viên khuy n khích công
Trang 19CH NG 1: C S LÝ LU N V
NG VIÊN KHUY N KHÍCH TRONG DOANH NGHI P
1.1 Khái ni m và n n t ng c a đ ng viên
1.1.1 Khái ni m
Theo Richard L.Draft, “đ ng viên đ c dùng đ nói đ n nh ng nh h ng có th là
t bên trong hay bên ngoài lên m t ng i nào đ y, kh i d y lòng nhi t tình và kiên trì đ theo đu i m t công vi c đã ch n” Và do v y, theo Richard M.Hodgetts,
“đ ng viên là ti n trình mà nh ng mong mu n hay nhu c u ch a đ c th a mãn s
là đ ng l c d n d t và đ nh h ng nhân viên ph n đ u đ t m c tiêu mong đ i”
nh m th a mãn nh ng mong mu n hay nhu c u đó
Ví d : Khi chúng ta có nhu c u đ c m i ng i công nh n n ng l c làm vi c c a mình Chúng ta đã t t o ra áp l c bu c mình ph i làm vi c ch m ch ,tích c c h n
đ đ t đ c s th a mãn đó Và khi nhu c u đ c công nh n đ t đ c, ta đã th a mãn thì áp l c c ng s d n gi m đi, quá trình đ ng viên n l c k t thúc, chúng ta l i
có th xây d ng nh ng nhu c u m i đ n l c đ t đ c
Tóm l i, nh ng ng i đ c đ ng viên là nh ng ng i đang trong tr ng thái áp
l c gi i t a áp l c này, h c n n l c đ th a mãn nhu c u Khi nhu c u đ c
th a mãn thì áp l c c ng d n gi m Qúa trình này đ c th hi n c th qua s đ sau:
S đ 1.1 Quá trình đ ng viên
Trang 201.1.2 N n t ng c a đ ng viên
Thái đ c a nhà qu n tr s nh h ng đ n cách th c mà h dùng đ đ ng viên
approach), cách ti p c n theo ngu n nhân l c (human resources approach) và cách
• Cách ti p c n truy n th ng (traditional approach)
Nghiên c u v đ ng viên c a Frederick W.Taylor, ng i sáng l p ra thuy t qu n lý khoa h c, là m t trong nh ng nghiên c u đi n hình trong cách ti p c n này Ông cho r ng nhân viên mong mu n làm nhi u vi c h n đ n gi n ch vì mong mu n
đ c tr l ng nhi u h n Vi c chú tr ng đ n l ng đã t o ra s nh n th c c a nhân viên nh là nh ng ng i kinh t (economic people) Cách ti p c n này đã d n
đ n vi c phát tri n h th ng tr l ng d a trên s l ng và ch t l ng s n ph m mà nhân viên đó t o ra
Ông cho r ng khi nhân viên cùng làm vi c v i nhau thì m i quan h n m vai trò
nghiên c u m t cách nhân v n h n, và khai sinh ra khái ni m con ng i xã h i
tâm đ n nhân viên c ng có th thay đ i hành vi c a h trong công vi c Nhân viên
• Cách ti p c n theo ngu n nhân l c (Human resources approach)
ng i xã h i trình đ cao h n khi gi i thi u khái ni m con ng i toàn di n (whole
Trang 21đ c nhân viên thông qua nh ng ph n th ng v m t kinh t hay xã h i Cách ti p
c n này chính là c s cho cách ti p c n hi n đ i
nh t là h c thuy t n i dung (content theory) nh n m nh v vi c phân tích nh ng
quan tâm đ n nh ng ti n trình nào nh h ng đ n hành vi c a con ng i Thuy t
nào Th ba là h c thuy t c ng c (reinforcement theory) t p trung vào vi c h c h i
1.2 M t s h c thuy t v h th ng đ ng viên khuy n khích
1.2.1 Thuy t nhu c u phân c p c a Abraham Maslow
c ph bi n t nh ng n m đ u th p k 60 c a th k tr c, đ n nay thuy t nhu
c u phân c p c a Abraham Maslow
t ng d n Bao g m các nhu c u sau:
sinh lý (v t ch t), an toàn, giao ti p,
đ c tôn tr ng, thành tích
Mô hình 1.1 Tháp nhu c u Maslow
• Nhu c u sinh lý (v t ch t): là nh ng y u t thi t y u đ con ng i có th t n t i
nh : th c n, n c u ng, qu n áo, n i trú ng ,…đây là b c th p nh t trong tháp
Trang 22nhu c u c a Maslow Trong m t t ch c nó đ c th hi n qua ti n l ng, đi u
ki n n i làm vi c, nh ng v t d ng c b n đ đ m b o s ng còn,…
• Nhu c u an toàn: đây là nhu c u mu n tránh s nguy hi m v thân th và các m i
đe d a khác Bao g m an ninh, các lu t l đ b o v ,…Trong t ch c nó đ c
th hi n qua các chính sách an toàn lao đ ng, b o hi m tai n n lao đ ng, các phúc l i xã h i,…
• Nhu c u giao ti p: là nhu c u đ c h i nh p, đ c giao ti p v i nh ng ng i
xung quanh, đ c ng i khác ch p nh n và tin yêu Trong t ch c, nh ng nhu
c u này đ c th hi n qua mong đ i có m i quan h t t v i đ ng nghi p, c p trên, khách hàng,…
• Nhu c u đ c tôn tr ng: khi th a mãn nhu c u xã h i và c m giác đ c ch p
nh n b i vài nhóm nào đó trong xã h i, con ng i s n y sinh thêm nhu c u cao
h n là đ c tôn tr ng Không gi ng nh nh ng nhu c u tr c đó, nhu c u đ c tôn tr ng không ch là s hài lòng bên trong mà nó còn ph thu c vào thông tin
ph n h i t bên ngoài Nhu c u này s d n đ n s th a mãn nh : đ c kính
tr ng, quy n l c, uy tín, đ a v , s th ng ti n,…
• Nhu c u thành tích: đây là nhu c u cao nh t và khó th a mãn nh t trong thang
b c nhu c u c a Maslow, đó là s mong mu n làm nh ng vi c mà mình có th làm đ c đ phát tri n b n thân và t hoàn thi n chính mình Nó bao g m bi t
ch p nh n nh ng công vi c có r i ro, mong mu n đ c sáng t o, t th hi n mình, đ c đào t o,…Trong t ch c, đ th a mãn nhu c u này c n t o đi u ki n cho m i ng i cùng phát tri n, đ c phát tri n, cung c p nh ng khóa hu n luy n
đ h đ n ng l c và t tin đ i phó v i nh ng yêu c u công vi c và nh ng thách
th c m i
Maslow đã chia các nhu c u thành hai c p: c p cao và c p th p Các nhu c u c p
th p là nhu c u sinh lý, an toàn Các nhu c u c p cao là nhu c u giao ti p, nhu c u
đ c tôn tr ng và thành tích 5 lo i nhu c u liên h v i nhau và s p x p theo th b c
t th p đ n cao hình thành nên 1 dãy th h ng Nh ng nhu c u b c th p h n c n
Trang 23ph i đ c th a mãn (không nh t thi t ph i là hoàn toàn) tr c khi nhu c u b c cao
h n phát sinh
Nh n xét:
Tuy đ c bi t đ n nhi u nh ng Thuy t nhu c u c a Maslow không đ c s đ ng tình c a nhi u nhà qu n tr H cho r ng không ph i b t kì ai c ng t n t i đ 5 lo i nhu c u trên, m c khác m i cá nhân thì c ng đ nhu c u c ng khác nhau, có
ng i quan tâm nhi u đ n nhu c u sinh lý, c ng có ng i l i chú tr ng nhi u đ n nhu c u giao ti p, thành tích,…Nh ng nhìn chung h đ u đ ng tình r ng khi nhu
c u sinh lý đã đ c th a mãn thì các nhu c u khác s xu t hi n
Nh v y, đ có k n ng đ ng viên khuy n khích nhân viên, nhà qu n lý c n tìm
hi u và th a mãn nh ng nhu c u khác nhau c a nh ng nhân viên khác nhau trong
nh ng hoàn c nh khác nhau đ gi chân nhân viên g n bó v i công vi c và v i công ty
1.2.2 Thuy t E.R.G c a Alderfer
Clayton Alderfer, giáo s u đ i h c Yale, đã ti n hành s p x p l i nghiên c u c a Maslow và cho ra đ i thuy t E.R.G Thuy t này cho r ng con ng i cùng m t lúc theo đu i vi c th a mãn ba nhu c u: nhu c u t n t i, nhu c u quan h và nhu c u
Trang 24• Nhu c u t n t i (Existence needs) bao g m nh ng nhu c u v t ch t t i c n thi t
v t ch t và nhu c u an toàn c a Maslow
qua l i gi a các cá nhân M i ng i đ u có nh ng ham mu n thi t l p và duy trì các m i quan h cá nhân khác nhau Nhu c u quan h bao g m nhu c u giao ti p
và m t ph n nhu c u đ c tôn tr ng c a Maslow
phát tri n cá nhân Có công vi c, chuyên môn và cao h n n a là s nghi p riêng
s đ m b o đáp ng đáng k s th a mãn c a nhu c u phát tri n Nó bao g m
m t ph n nhu c u đ c tôn tr ng và nhu c u thành tích c a Maslow
i u khác bi t thuy t này là Alderfer cho r ng con ng i cùng m t lúc theo đu i
vi c th a mãn t t c các nhu c u ch không ph i ch m t nhu c u nh quan đi m Maslow H n n a, thuy t này còn cho r ng khi không th a mãn nhu c u cao h n, con ng i s tr v m c nhu c u th p h n, còn v i Maslow thì con ng i v n
m c nhu c u này và tìm m i cách đ th a mãn nhu c u T c là trong khi m t nhu
c u nào đó b c n tr và không đ c th a mãn thì con ng i có xu h ng d n n
l c c a mình sang th a mãn các nhu c u khác i u này gi i thích khi cu c s ng khó kh n con ng i có xu h ng g n bó v i nhau h n, quan h gi a h t t h n và
h d n n l c đ u t cho t ng lai nhi u h n
Nh n xét:
Các nghiên c u c a Clayton Alderfer đã d a trên n n t ng nghiên c u và kh c ph c
m t s nh c đi m c a Maslow đ hoàn thi n h n mô hình v nhu c u c a con
ng i Lý thuy t E.R.G th c t đã đ c các nhà qu n lý v n d ng d i hình th c tr
l ng theo k n ng nhân viên T c là ti n l ng s t ng theo k n ng nhân viên có
đ c hay s công vi c mà h hoàn thành Hình th c này khuy n khích ng i lao
đ ng h c t p, trao d i thêm k n ng và phát tri n
Trang 251.2.3 Thuy t ng hành nhu c u (Thuy t ông – Tây)
Thuy t ng hành nhu c u là s k t h p gi a h c thuy t ng hành ph ng ông và
h c thuy t c a Maslow – ph ng Tây ây là h c thuy t v m i quan h gi a các
• Th y: t ng ng v i nhu c u giao ti p (xã h i)
• H a: t ng ng v i nhu c u thành tích (t kh ng đ nh)
5 nhân t trên theo 2 nguyên lý:
• T ng sinh (nhân t này sinh ra nhân t kia)
không ng ng, đó là quan h t ng sinh Ng i ta quy c th t c a ng hành
t ng sinh nh sau: M c sinh H a, H a sinh Th , Th sinh Kim, Kim sinh Th y,
Th y sinh M c
• T ng kh c (nhân t này h n ch nhân t kia)
t ng kh c Ng i ta quy c th t c a ng hành t ng kh c nh sau: M c kh c
Th , Th kh c Th y, Th y kh c H a, H a kh c Kim, Kim kh c M c
Trang 26T ng sinh - T ng kh c
Mô hình 1.3 Thuy t ng hành nhu c u
Nh n xét:
Thuy t ng hành nhu c u là s hòa h p ông – Tây, khá phù h p khi v n d ng vào
qu n tr nhân s Nhà qu n tr có th v n d ng thuy t này đ d đoán các vi c s p
x y ra trong t ng lai Ngoài ra, h có th áp d ng đ tìm hi u hành vi ng x c a nhân viên, t đó đ a ra đ i sách phù h p, đ m b o đ ng viên khuy n khích nhân viên k p th i và hi u qu
1.2.4 Thuy t hai nhân t c a Herzberg
Thuy t hai nhân t do nhà tâm lý h c ng i M Frederic Herzberg đ ra n m 1959 Ông đã nghiên c u thái đ trong công vi c c a hàng ngàn công nhân và các nhà
qu n tr cao c p và tìm ra r ng đ i ngh ch v i b t mãn không ph i là th a mãn mà là không b t mãn và đ i ngh ch v i th a mãn không ph i là b t mãn mà là không th a mãn Các nhân t liên quan đ n s th a mãn đ i v i công vi c còn đ c g i là nhân
t đ ng viên Các nhân t liên quan đ n s b t mãn đ i v i công vi c còn đ c g i
là nhân t duy trì hay l ng tính Hai nhóm nhân t này v c b n là đ c l p nhau
và tác đ ng đ n hành vi theo nh ng cách khác nhau
Trang 27Nhân t duy trì (Các nhân t bên ngoài)
B ng 1.1 Thuy t hai nhân t c a F.Herzberg
F.Herzberg đã cho th y r ng nh ng y u t đ ng viên quan tr ng nh t đ i v i ng i
đi làm không ph i là ti n b c, môi tr ng làm vi c t t hay phúc l i mà là b n thân công vi c N u công vi c thú v , t o đi u ki n đ phát tri n, th hi n n ng l c, nhân viên s r t g n bó và luôn có đ ng l c hoàn thành công vi c th t t t ây c ng là
1.2 5 Thuy t mong đ i c a Victor H.Vroom
Thuy t mong đ i đ c thi t l p n m 1964 b i Victor H.Vroom, sau đó đ c s a đ i,
b sung b i m t vài ng i khác, bao g m c Porter và Lawler (1968) H.Vroom cho
Trang 28r ng m t cá nhân s hành đ ng theo m t cách nh t đ nh d a trên nh ng mong đ i v
m t k t qu nào đó hay s h p d n c a k t qu đó v i cá nhân
Mô hình 1.4 Thuy t mong đ i c a Vroom
Trang 291.2.6 Thuy t X & thuy t Y c a Mc.Gregor - Thuy t Z c a William Ouchi
Thuy t X
n ng m i mong có k t qu t t trong công vi c
s “s a sai” v lý thuy t t n n t ng thuy t X
ng i nh sau:
óc, lao đ ng chân tay c ng nh ngh ng i, gi i trí đ u là hi n t ng c a con
ng i;
Trang 30• i u khi n và đe d a không ph i là bi n pháp duy nh t thúc đ y con ng i th c
hi n m c tiêu c a t ch c;
• Tài n ng con ng i luôn ti m n v n đ là làm sao đ kh i d y tài n ng đó;
Trái ng c v i thuy t X, các nhà qu n lý theo thuy t Y s có cách hành x tích c c
h n Ph ng pháp qu n tr c a h đây là không c n ki m tra mà t o m i đi u ki n cho ng i lao đ ng làm vi c sáng t o, đ c l p và luôn quan tâm t o đi u ki n cho
h tham gia vào ch ng trình qu n lý
Nh n xét:
Thuy t Y tuy đã kh c ph c m t s sai l m trong cách nhìn nh n v b n ch t con
ng i trong thuy t X nh ng c ng có m t s h n ch nh t đ nh Nhà qu n lý khi tuân theo h c thuy t Y có th d n đ n s buông l ng quá trong qu n lý ho c trình đ t
ch c ch a phù h p đ áp d ng h c thuy t này vì thuy t Y ch có th phát huy t t trong các t ch c có trình đ phát tri n cao, yêu c u s sáng t o nh các t p đoàn kinh t l n Microsoft, Unilever, P&G,…
Thuy t Z
ng i lao đ ng v i công ty b ng cách t o ra s an tâm và mãn nguy n cho ng i lao đ ng c trong và ngoài công vi c C t lõi c a thuy t này là làm th a mãn gia
t ng tinh th n c a ng i lao đ ng, t đó h đ t đ c n ng su t ch t l ng trong công vi c
Các nhà qu n lý theo h c thuy t Z s có cách hành x nh sau:
quy t đ nh;
Trang 31• Nhà qu n lý c p trung gian ph i th c hi n nh ng vai trò th ng nh t t t ng,
tình hình v i c p trên và đ a ra nh ng ki n ngh c a mình;
m nh c a h vào v n m nh doanh nghi p;
h T đó t o thành s hòa h p thân ái, không cách bi t gi a c p trên và c p d i;
• Làm cho công vi c h p d n, thu hút nhân vi c vào công vi c;
• Chú ý đào t o và phát tri n nhân viên;
• ánh giá nhân viên ph i toàn di n, rõ ràng, c n tr ng và có bi n pháp ki m soát t
Nh n xét:
Thuy t Z ra đ i đã góp ph n không nh vào lý thuy t qu n tr , nó đã làm nên mô hình qu n lý nhân s đ c tr ng c a Nh t, đ c nhi u công ty Nh t ng d ng vào
th c t , đem l i thành công cho r t nhi u công ty Nh t Các công ty M v sau c ng
ng d ng h c thuy t này và c ng đ t đ c nhi u thành công
nhân viên i u này đ n nay v n đang đ c các công ty Nh t nghiên c u và thay
đ i
1.2.7 Thuy t nhu c u thành đ t c a David Mc.Clelland
David Mc.Clelland cho r ng con ng i có 3 nhu c u c b n: nhu c u thành t u, nhu
c u liên minh, nhu c u quy n l c
Nhu c u thành t u (thành tích): là mong mu n th c hi n nhi m v m t cách t t
nh t, không ng i khó kh n th thách, nh ng ng i này th ng không tin vào s
ph n, cho r ng thành công hay th t b i là do n l c b n thân
đ ng viên ng i có nhu c u thành t u c n:
Trang 32• Giao cho h nhi m v khó h n bình th ng;
đ ng viên ng i có nhu c u liên minh c n:
n ng giao ti p c a mình;
đ ng viên ng i có nhu c u quy n l c c n:
mà th c hi n t t nhi m v c a mình;
Nh n xét:
Nhà qu n lý c n n m b t và hi u đ c các lo i nhu c u mà ng i lao đ ng mong
mu n, và nhu c u nào là m nh nh t, t i m i th i đi m T đó, nhà qu n lý có th đ
ra nh ng bi n pháp phù h p v i nhân viên nh m đ t đ c m c tiêu t o đ ng l c cho nhân viên, khuy n khích đ ng viên h làm vi c h ng hái, nhi t tình, hi u qu
ây chính là m t trong nh ng chìa khóa mang l i thành công cho doanh nghi p
Trang 33b t mãn ho c t b công ty mà ra đi c a ng i lao đ ng T t c đ u ph thu c vào trình đ và n ng l c qu n lý c a c p qu n tr
mà ng i ta có nh ng quan đi m khác nhau v ti n l ng Ngày nay, ng i ta
đã đi đ n th ng nh t v khái ni m ti n l ng nh sau: “Ti n l ng là giá c c a
s c lao đ ng, đ c hình thành trên c s th a thu n gi a ng i lao đ ng và
ng i s d ng lao đ ng thông qua h p đ ng lao đ ng (b ng v n b n ho c b ng
mi ng), phù h p v i quan h cung – c u s c lao đ ng trên th tr ng lao đ ng
và phù h p v i các quy đ nh ti n l ng c a pháp lu t lao đ ng Ti n l ng đ c
ng i s d ng lao đ ng tr cho ng i lao đ ng m t cách th ng xuyên, n đ nh trong kho ng th i gian h p đ ng lao đ ng (tu n, tháng, n m,…)”
đ i s ng v t ch t và tinh th n cho ng i lao đ ng Ti n l ng ph i có tác d ng thúc đ y n ng su t lao đ ng, ch t l ng và s l ng đ c đ m b o Ti n l ng
ph i đ n gi n, d tính
- Khái ni m m c l ng t i thi u: là m c l ng th p nh t đ c nhà n c quy đ nh
đ tr cho ng i lao đ ng gi n đ n nh t trong xã h i v i đi u ki n làm vi c bình
th ng nh m có th đ m b o m c s ng t i thi u cho ng i lao đ ng
thi u cho ng i lao đ ng và gia đình h , ph i phù h p v i tình hình kinh t - xã
h i trong m i th i k và ph i g n li n v i m c đ phát tri n kinh t - xã h i
- Có 2 hình th c tr l ng ph bi n trong th c t hi n nay:
lao đ ng ph thu c vào th i gian làm vi c th c t và m c l ng theo c p b c
ho c chuyên môn mà ng i lao đ ng đ m nhi m và không th p h n m c l ng
t i thi u do nhà n c quy đ nh
Th c ch t c a hình th c này là tr công theo s ngày công (gi công) h đã làm
th c t
Trang 34Các hình th c:
• Hình th c tr l ng theo s n ph m: là hình th c tr l ng cho ng i lao đ ng c n
c vào l ng s n ph m đúng quy cách làm ra và đ n giá tr l ng cho s n
nh m đ m b o s h p lý, công b ng trong v n đ phân ph i thù lao lao đ ng và
nh m ph n ánh đ y đ h n v m c đ đóng góp c a ng i lao đ ng ây là lo i kích thích v t ch t có tác d ng tích c c đ i v i ng i lao đ ng trong vi c ph n
đ u th c hi n công vi c t t h n và c ng là bi n pháp nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Trang 35• Th ng sáng ki n: áp d ng khi ng i lao đ ng có các sáng ki n c i ti n k thu t, tìm ra các ph ng pháp làm vi c m i có tác d ng nâng cao n ng su t lao đ ng,
gi m giá thành, ho c nâng cao ch t l ng s n ph m d ch v
l i, ng i lao đ ng trong doanh nghi p s đ c chia m t ph n ti n d i d ng
ti n th ng Hình th c th ng này đ c áp d ng tr cho nhân viên vào cu i quý, sau n a n m ho c cu i n m tùy theo cách th c t ng k t ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p
• Th ng v lòng trung thành, t n tâm v i doanh nghi p: áp d ng khi ng i lao
đ ng có th i gian ph c v cho doanh nghi p v t quá m t m c th i gian quy
đ nh
1.3.1.3 Ph c p
- Khái ni m: Ph c p là kho n ti n b sung khi xác đ nh c p b c, l ng c p b c
ch a tính h t các y u t không n đ nh so v i đi u ki n lao đ ng và đi u ki n sinh ho t bình th ng Vi t nam, trong khu v c kinh t Nhà n c có nhi u
ph c p khác nhau
sinh ho t không n đ nh, th ng xuyên có nhi u khó kh n, t đó nâng cao trách nhi m trong lao đ ng, khuy n khích ng i lao đ ng đ n làm vi c t i nh ng n i
xa xôi h o lánh, nh v y góp ph n đi u ph i n đ nh l c l ng lao đ ng xã h i,
là công c đi u ch nh quan h ti n l ng và thu nh p gi a các ngành, vùng
- Các ch đ ph c p:
l ng, b c l ng c a chuyên môn nghi p v , nh m bù đ p cho hao phí lao đ ng
t ng lên do ph i lãnh trách nhi m qu n lý mà y u t này ch a đ c xác đ nh trong m c l ng
Trang 36• Ph c p trách nhi m: là kho n ti n bù đ p cho ng i lao đ ng v a tr c ti p s n
xu t v a kiêm nhi m công tác qu n lý không thu c ch c v lãnh đ o b nhi m
ho c ng i làm công vi c đòi h i tinh th n trách nhi m cao nh ng y u t này
ch a đ c tính trong l ng
ph i đi l i, nguy hi m nh ng ch a đ c xác đ nh trong m c l ng
nguy hi m nh ng ch a đ c xác đ nh trong l ng
xa xôi h o lánh, sinh ho t khó kh n, nh m góp ph n n đ nh cu c s ng
t ng lên do ph i làm thêm gi nh h ng đ n tr ng thái sinh lý c th
lao đ ng t ng lên do sinh lý c th ít phù h p trong đi u ki n làm đêm, đ ng
th i đ m b o h p lý và phân bi t ti n l ng ban ngày và ti n l ng ban đêm
1.3.1.4 Phúc l i
lao đ ng, có tác d ng kích thích ng i lao đ ng trung thành, g n bó v i doanh nghi p
- Các kho n phúc l i mà ng i lao đ ng đ c h ng r t đa d ng và ph thu c vào
r t nhi u y u t khác nhau nh : quy đ nh c a Nhà n c, t p quán trong nhân dân
và hoàn c nh c th c a m i doanh nghi p Thông th ng có các lo i phúc l i sau:
Trang 37• Tr c p cho nh ng nhân viên có hoàn c nh khó kh n;
• Chính sách đào t o;
• Qùa t ng cho các nhân viên trong các d p l , t t, c i h i, sinh nh t, ma chay, m đau, thai s n,…
1.3.2 ng viên khuy n khích b ng tinh th n
Có nhi u cách đ th c hi n đ ng viên khuy n khích nhân viên b ng tinh th n, nh là:
• Phân công công vi c hi u qu , b trí đúng vi c đúng ng i: Nhà qu n lý c n chú
và cá tính c a nhân viên i u này có tác đ ng r t l n đ i v i thái đ và tinh
h i phát huy h t kh n ng c a mình và đây c ng là m t trong nh ng y u t duy trì, gi chân ng i tài;
trì trong vi c đ ng viên vì b t k ng i lao đ ng nào c ng mu n đ c làm vi c trong m t môi tr ng chuyên nghi p, thân thi n và công b ng;
• Chính sách đào t o và hu n luy n: Ng i lao đ ng luôn mong đ i doanh nghi p
t o đi u ki n đ h có c h i nâng cao trình đ c a mình ây là hình th c đ ng viên hi u qu vì đã tr c ti p giúp nhân viên làm vi c t t h n, áp d ng công ngh
m i làm cho công vi c ngày càng hi u qu ;
• C h i th ng ti n: H u nh ng i lao đ ng nào c ng mu n có c h i th ng ti n,
v n lên v trí cao trong công vi c Công vi c không có tri n v ng khi n ng i lao đ ng tr nên b t mãn, cu i cùng có kh n ng thôi vi c ho c làm c m ch ng Ngoài ra, doanh nghi p c ng c n b o đ m công vi c c a h n đ nh, nh t là
• Làm giàu công vi c: ch ng l i quy lu t c a s nhàm chán trong công vi c, nhà
qu n lý có th làm giàu công vi c cho nhân viên c a mình Vi c này s t o c m giác m i m , làm công vi c tr nên có ý ngh a h n và vai trò ng i th c hi n tr nên quan tr ng h n
Trang 38Làm giàu công vi c có th b ng nh ng cách sau:
o Có nhi u c h i h n đ phát tri n;
• ánh giá đúng và đ i x công b ng: Nhà qu n lý c n ghi nh n nh ng n l c và
công lao c a nhân viên c trong quá kh và hi n t i Nh v y h s th y r ng mình đ c tôn tr ng, th y r ng công s c mình b ra đ c đánh giá x ng đáng ánh giá hi u qu công vi c c ng chính là c s đ xây d ng chi n l c phát
nhân viên có đóng góp cho doanh nghi p Bên c nh đó, đ i x công b ng c ng
đóng vai trò l n đ i v i đ ng viên tinh th n nhân viên Nó là li u thu c tinh th n
giá tr th ng hi u và nét đ c tr ng c a doanh nghi p, làm nên s c m nh c nh tranh cho doanh nghi p;
• Các k thu t khác: Th i gian làm vi c linh ho t, gi m b t gi làm trong tu n, đài
th vi c h c hành, các k ngh, đi du l ch, các bu i ti c, t o các d ch v ch m sóc gia đình, ng i thân c a ng i lao đ ng,…t t c s mang l i cho ng i lao
đ ng s tho i mái, th a mãn nhu c u t t h n, đây là y u t làm t ng tính đ ng viên
Trang 39K t lu n
M t t ch c không th t n t i và phát tri n đ c mà không có s góp s c c a t ng cá nhân M t cá nhân có đóng góp công s c c a mình cho s phát tri n c a công ty c ng
nh s phát tri n và c h i c a b n thân hay không còn ph thu c vào cách th c công ty
t o đ ng l c làm vi c cho mình phát huy đ c kh n ng, kinh nghi m và s nhi t tình c a nhân viên, các nhà lãnh đ o c n tìm hi u rõ nh ng lý thuy t đ ng viên nhân viên, c v v t ch t l n tinh th n, th c hi n các bi n pháp đ tìm hi u nhu c u và đ ng c làm vi c c a nhân viên, t đó đ a ra nh ng gi i pháp phù h p v i đi u ki n, kh n ng
c a công ty nh m giúp nhân viên an tâm c ng hi n, g n bó và phát tri n, góp ph n mang
l i l i ích vô cùng to l n không ch cho nhân viên mà còn cho chính b n thân c a công ty
Trang 40NBC kh i đ u t hai xí nghi p may Ledgine và Jean Symi thu c khu ch xu t Sài
và đ i tên hai đ n v này thành Xí nghi p may khu ch xu t Vào th i đi m đó, s
l ng công nhân c a xí nghi p kho ng 200 ng i
n nay NBC đã phát tri n thành m t t ng công ty có 34 đ n v thành viên, 17.000 cán b công nhân viên ho t đ ng trên nhi u l nh v c v i đ a bàn tr i r ng
kh p c n c
u nh ng n m 90 là giai đo n ngành d t may phát tri n m nh theo đ nh h ng
tr thành m t ch l c trong chi n l c phát tri n kinh t - xã h i c a Vi t Nam
h ng v xu t kh u Tr c yêu c u c n xây d ng nh ng đ n v m nh đáp ng nhi m v chi n l c c a ngành, tháng 3/1992 B Công nghi p quy t đ nh thành
l p Công ty may Nhà Bè trên c s Xí nghi p may Nhà Bè
Tháng 4/2005, Công ty may Nhà Bè c ph n hóa và chuy n đ i t doanh nghi p Nhà n c thành Công ty c ph n May Nhà Bè
C ng trong giai đo n này Công ty tri n khai nh ng k ho ch đ u t theo chi u sâu v quy trình công ngh , máy móc thi t b và trình đ công nhân M c tiêu là hình thành nên nh ng dòng s n ph m ch l c nh b veston, s mi cao c p có giá tr gia t ng cao, t o đ c l i th c nh tranh và nh m đ n nh ng th tr ng
tr ng đi m nh M , Nh t, EU
Trong n m 2008, Công ty đã có nhi u thay đ i v đ nh h ng ho t đ ng, c c u
t ch c và phát tri n th tr ng trong n c Công ty s p x p l i các b ph n theo
h ng tinh g n, tách m t s ch c n ng l p thành đ n v thành viên và m r ng sang nh ng l nh v c nhi u ti m n ng