University of St Andrew5... Ph ng pháp thu th p thông tin Có nhi u ph ng pháp thu th p thông tin đ ti n hành xây d ng mô hình h công vi c, trong đó có Ph ng pháp chuyên gia, Ph ng pháp
Trang 1L I M U
Lý do ch năđ tài
Công vi c th ng không bao g m các đ n v công vi c đ c l p, mà bao g m nhi u
y u t k t h p, t ng tác l n nhau Vi c phân lo i giúp gi m s l ng các đ n v công
vi c r i r c thành các nhóm đ d dàng x lý Trong bài nghiên c u c a mình, Guion (1976) và Harvey (1986) đã ch ra r ng s phân lo i (nhóm các v trí vào nh ng công vi c
và / ho c nhóm công vi c thành các h công vi c) đ a ra cách xem xét nhân viên ho t
đ ng m t m c đ cao h n c a so v i ch xem xét t ng v trí cá nhân (Colihan &
Burger,1995)
M t s l i ích c a vi c phân lo i thành các h công vi c có th k đ n trong qu n tr
ngu n nhân l c là đ nh h ng ngh nghi p, phát tri n hình th c đánh giá, l a ch n nhân
s , c s cho đào t o, so sánh các c u trúc công vi c đ tr l ng th ng thông qua vi c
xây d ng m t h th ng th ng nh t có các đ c đi m liên quan gi a ng i lao đ ng và công
vi c
nhi u n c trên th gi i, h công vi c (job family) đ c s d ng ph bi n b i c
quan chính ph , tr ng đ i h c, doanh nghi p, t ch c nghiên c u v i nhi u m c đích
nh đi u tra th ng kê, th c hi n ch ng trình và chính sách phát tri n, nghiên c u s
d ng ng i lao đ ng, d báo ngu n cung c p lao đ ng và nhu c u lao đ ng, đánh giá các
đi u ki n làm vi c và các xu h ng công ngh ,… (Pearlman,1980) Tuy nhiên, Vi t
Nam hi n nay, khái ni m h công vi c còn t ng đ i xa l và ch a đ c khai thác s
d ng nhi u
Xu t phát t mong mu n tìm hi u, ng d ng m t cách ti p c n m i v công vi c và
con ng i trong qu n tr nguôn nhân l c và nh n đ c s khuy n khích t Công ty CP
L&A, em ch n đ tài th c t p “Xây d ng H công vi c cho B ph n Nhân s Công ty CP L&A” Em mong r ng đ tài này có th giúp Công ty h th ng công vi c và đánh giá nhân
viên theo m t c s lý thuy t m i, đ ng th i trang b cho b n thân m t góc nhìn th c t
v ngành ngh mà mình s làm sau khi ra tr ng
Trang 2M c tiêu nghiên c u
Trình bày c s lý lu n, nh ng v n đ c b n v h công vi c thông qua tìm hi u các đ tài nghiên c u liên quan
Xây d ng m t mô hình h công vi c cho b ph n Nhân s và trình bày m t s đ
xu t trong vi c s d ng mô hình này
Ch ng 2: T NG QUAN V CÔNG TY CP L&A
Ch ng 3: XÂY D NG H CÔNG VI C NHÂN S TRONG CÔNG TY CP
L&A
Trang 3Ch ngă1:ăT NG QUAN LÝ THUY T
Ch ng 1 gi i thi u t ng quan v qu n tr ngu n nhân l c và hình thành n n t ng c s
lý thuy t v H công vi c Trong ch ng 1 tác gi ch y u t p trung làm rõ khái ni m H
công vi c và cái y u t liên quan nh : m c đích, l i ích, đ i t ng, ph m vi s d ng và
quy trình xây d ng mô hình đ ph c v cho các ch ng sau Ch ng này c ng đ c p đ n
các nghiên c u tr c có liên quan nh m cung c p cái nhìn toàn di n h n v khái ni m H
công vi c
-
1.1 T ng quan lý thuy t v Qu n tr ngu n nhân l c
1.1.1 nh ngh a
Qu n tr ngu n nhân l c là ch c n ng c b n c a qu n tr h c, gi i quy t t t c các
v n đ liên quan đ n con ng i trong t ch c, g n v i nh ng công vi c c th c a h
cùng các m i quan h n y sinh trong quá trình làm vi c
1.1.2 M c tiêu
Hai m c tiêu c b n c a qu n tr ngu n nhân l c:
- S d ng có hi u qu ngu n nhân l c nh m t ng n ng su t lao đ ng và nâng cao tính hi u qu c a t ch c
- áp ng nhu c u ngày càng cao c a nhân viên, t o đi u ki n cho nhân viên đ c
phát huy t i đa các n ng l c cá nhân, đ c kích thích, đ ng viên nhi u nh t t i n i làm
vi c và trung thành, t n tâm v i doanh nghi p
1.1.3 Ch c n ng
1.1.3.1 Thu hút ngu n nhân l c
Nhóm ch c n ng này chú tr ng v n đ đ m b o có đ s l ng nhân viên v i các
ph m ch t phù h p cho công vi c c a doanh nghi p, bao g m:
- Ho ch đ nh nhu c u nhân viên: có th tuy n đúng ng i cho đúng vi c, tr c
h t doanh nghi p ph i c n c vào k ho ch s n xu t, kinh doanh và th c tr ng s d ng
Trang 4nhân viên trong doanh nghi p nh m xác đ nh đ c nh ng công vi c nào c n tuy n thêm
ng i
- Phân tích công vi c: Th c hi n phân tích công vi c s cho bi t doanh nghi p c n tuy n thêm bao nhiêu nhân viên và yêu c u tiêu chu n đ t ra đ i v i các ng viên là nh
th nào
- Tuy n d ng nhân viên: Áp d ng các k n ng tuy n d ng nh tr c nghi m và
ph ng v n s giúp doanh nghi p ch n đ c ng viên t t nh t cho công vi c
1.1.3.2 Duy trì ngu n nhân l c
Nhóm ch c n ng này chú tr ng đ n vi c duy trì và s d ng hi u qu ngu n nhân
l c trong doanh nghi p Nhóm ch c n ng này g m:
- Ch c n ng khuy n khích, đ ng viên: Xây d ng các chính sách và các ho t đ ng
nh m khuy n khích, đ ng viên nhân viên trong doanh nghi p làm vi c h ng say, t n tình,
có ý th c trách nhi m và hoàn thành công vi c v i ch t l ng cao Giao cho nhân viên
nh ng công vi c mang tính thách th c cao, cho nhân viên bi t s đánh giá c a cán b lãnh đ o v m c đ hoàn thành và ý ngh a c a vi c hòan thành công vi c c a nhân viên
đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p, tr l ng cao và công b ng, k p th i khen th ng
các cá nhân có sáng ki n, c i ti n k thu t, có đóng góp làm t ng hi u qu s n xu t kinh
doanh và uy tín c a doanh nghi p, … là nh ng bi n pháp h u hi u đ thu hút và duy trì
đ c đ i ng lao đ ng lành ngh cho doanh nghi p
- Ch c n ng gi i quy t các quan h lao đ ng: Hoàn thi n môi tr ng làm vi c và
các m i quan h trong công vi c nh : ký k t h p đ ng lao đ ng, gi i quy t khi u t , tranh
ch p lao đ ng, giao t nhân viên, c i thi n môi tr ng làm vi c, y t , b o hi m và an toàn lao đ ng Gi i quy t t t ch c n ng quan h lao đ ng s giúp các doanh nghi p t o ra b u
không khí tâm lý t p th và các giá tr truy n th ng t t đ p, v a làm cho nhân viên đ c
th a mãn v i công vi c và doanh nghi p
1.1.3.3 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c
Chú tr ng vi c nâng cao n ng l c c a nhân viên, đ m b o cho nhân viên trong
doanh nghi p có các k n ng, trình đ lành ngh c n thi t đ hoàn thành t t công vi c
đ c giao và t o đi u ki n cho nhân viên đ c phát tri n t i đa các n ng l c cá nhân Các
Trang 5doanh nghi p áp d ng ch ng trình h ng nghi p và đòa t o cho nhân viên m i nh m xác đ nh n ng l c th c t c a nhân viên và giúp nhân viên làm quen v i công vi c c a
doanh nghi p ng th i, các doanh nghi p c ng th ng l p các k ho ch đào t o, hu n
luy n và đào t o l i nhân viên m i khi có s thay đ i v nhu c u s n xu t kinh doanh
ho c quy trình công ngh , k thu t Nhóm ch c n ng đào t o, phát tri n th ng th c hi n
các ho t đ ng nh h ng nghi p, hu n luy n, đào t o k n ng th c hành cho công nhân;
b i d ng nâng cao trình đ lành ngh và c p nh t ki n th c qu n lý, k thu t công ngh
cho cán b qu n lý và cán b chuyên môn nghi p v
1.1.4 Nhi m v
- Nhi m v chính sách: Thi t l p ho c tham gia cùng các b ph n ch c n ng thi t
l p các n i quy, quy ch , quy đ nh, chính sách liên quan đ n nhân s trong t ch c
- Nhi m v d ch v : Th c hi n ho c ph i h p cùng các b ph n ch c n ng th c
hi n các công vi c liên quan đén nhân s : l u gi h s nhân viên tính l ng, xét th ng,
ph t; tuy n nhân viên; th c hi n k ho ch đào t o nhân viên, ký k t h p đ ng lao đ ng và
các ch đ khác,…
- Nhi m v t v n: xu t các gi i pháp giúp các b ph n ch c n ng kh c ph c
ho c gi m thi u khó kh n liên quan đ n nhân s
- Nhi m v đánh giá: ánh giá vi c th c hi n các chính sách liên quan đ n nhân
s ; đánh giá hi u qu làm vi c c a nhân viên
1.2 T ng quan lý thuy t v H công vi c
1.2.1 nh ngh a
Khái ni m h công vi c đ c đ nh ngh a b ng nhi u cách khác nhau:
Theo H Surrey1
, m t h công vi c mô t m t s vai trò tham gia vào nh ng công
vi c liên quan ho c t ng t M c dù m c đ k n ng, trách nhi m, th m quy n c n thi t
đ th c hi n các công vi c có th khác nhau, nh ng tính ch t thi t y u c a các ho t đ ng
đ c th c hi n và các k n ng c b n đ c s d ng là g n gi ng nhau
1 http://portal.surrey.ac.uk/portal/page?_pageid=712,313941&_dad=portal&_schema=PORTAL
Trang 6“M t h công vi c là m t nhóm các công vi c liên quan đ n các lo i công vi c
t ng t nhau và có cùng yêu c u đào t o v k n ng, ki n th c, và chuyên môn Khái
ni m h công vi c giúp t ch c các công vi c có liên quan và đ c bi t h u ích khi các
ch c danh công vi c đ c đ t khác nhau”2
(MIT Human Resources, “Job family”) Theo Vincent Milich (2010) thì “M t h công vi c mô t các ch c n ng khác bi t
liên k t v i nhau trong cùng m t lo i công vi c”3
Theo đ nh ngh a c a H Minesota “M t h công vi c là m t nhóm các công vi c
có nh ng ch c n ng gi ng nhau và k t h p v i n c thang s nghi p đi n hình c a nhân
viên Nh ng liên k t khác trong h công vi c có th bao g m trách nhi m, trình đ h c
v n, k n ng, ki n th c và n ng l c”4
Các h công vi c cung c p cách th c nhóm nh ng công vi c có cùng tính ch t, đ c
đi m, vi c s d ng h công vi c có th giúp đ nh hình n c thang ngh nghi p cùng v i l
ình phát tri n, thông qua vi c mô t các công vi c và yêu c u c th đ xem xét nhu c u đào t o và phát tri n (University of St Andrew)5
1.2.2 Các nghiên c u có liên quan
1.2.2.1 Nghiên c u “Job Families: A Review and Discussion of Their Implications for Personnel Selection” c a Kenneth Pearlman(1980)
Kenneth Pearlman (1980) ti p c n n i dung c a mô hình h công vi c theo 2 cách:
Trang 7Mô hình h công vi c theo cách ti p c n này x p lo i m c đ th c hi n công vi c
theo trách nhi m c a các ho t đ ng, k n ng, ki n th c và hành vi c n thi t đ th c hi n
các công vi c đó Cách ti p c n này đ c bi t h u ích trong vi c t o ra "n c thang s
nghi p" bên trong ho c gi a các khu v c ch c n ng M t chu i các công vi c v i m c đ
trách nhi m cao d n theo th t này là m t ph n c a h công vi c, c t ngang qua các t t
c các nhóm ch c n ng, nh ng có cùng c t lõi v n ng l c và trách nhi m Do đó, đi u
này ph n ánh m c đ t ng d n v trình đ và kinh nghi m, hoàn thành công vi c đúng
m c, t ng đ ng l c, duy trì, phát tri n ngh nghi p c a ng i lao đ ng
Cách ti p c n th hai là mô t công vi c c n th c hi n, bao g m các hành vi c a con ng i ho c quá trình thu c v b n ch t c a công vi c Cách ti p c n này yêu c u ph i
n m rõ v toàn b công vi c, quy trình liên quan trong cùng m t h
Theo cách ti p c n này, h công vi c g m các công vi c cùng b n ch t, ph c v
m c đích ho c quy trình gi ng nhau và có m i liên quan đ n ch c n ng, ngành ngh ho c
đ n v kinh doanh
1.2.2.2 Nghiên c u “Job Family Manual – Guidelines and Procedures” c a
Auburn University Outreach (2011)
Auburn University Outreach (2011) cho r ng: Mô hình h công vi c xem xét có bao
nhiêu c p đ cho m t lo i công vi c và phân lo i các c p đ đó m t cách rõ ràng
Trang 8Ngu n: Auburn University Outreach (2011)
B ng này li t kê trình đ t i thi u, m c đ nói chung và lo i công vi c th c hi n
t i m i c p trong h công vi c này; đ đ c th ng ch c t m t c p b c th p sang m t c p
đ cao c n hoàn thành các tiêu chí b sung đ i v i t ng yêu c u
Trang 91.2.2.3 Nghiên c u ““Managing Demographic” c a Ranier Strack, Jens Baier và
Anders Fahlander (2008)
Ranier Strack và các c ng s (2008) đã ch ra các c p đ phân lo i công vi c trong
công ty là nhóm công vi c, h công vi c, ch c n ng công vi c Theo cách chia này, có th
d dàng lo i b s thi u h t lao đ ng trong t ng lai thông qua vi c xác đ nh sau bao thì
có th th c hi n các khóa đào t o c n thi t đ thay th m t v trí
S ăđ 1.1 M i quan h gi a các h công vi c theo Rainer và các c ng s (2008)
Ngu n: Rainer Strack, Jens Baier, Anders Fahlander (2008)
Ch c n ng công vi c bao g m các công vi c nh ng v trí khác nhau nh ng v
c b n là gi ng nhau, ho c yêu c u cùng m t b các k n ng
Trong ví d trên, t t c công vi c liên quan đ n đi u khi n h th ng thu c cùng
m t ch c n ng b i vì đ u yêu c u ki n th c chi ti t v ho t đ ng c a h th ng đi u khi n nhà máy đi n Trong ví d này công nhân có th chuy n giao trong ph m vi ch c n ng trong vòng ch a đ y 3 tháng, v i đào t o t ng đ i ít
H công vi c bao g m các ch c n ng công vi c liên quan ch t ch nh ng khác
nhau v ki n th c và k n ng
đây, đi u khi n h th ng và ch nh công su t đi n trong cùng m t h công vi c,
b i vì c hai đ u là th đi n có tay ngh cao, ki n th c sâu v quá trình ho t đ ng, nh ng
Trang 10làm vi c trên các h th ng đi n t khác nhau Trong ví d này công nhân khi đ c đào t o
có th chuy n đ i sang vai trò m i trong cùng h công vi c trong vòng 18 tháng
Nhóm công vi c đ c c u t o t nh ng h có các công vi c t ng t
Ví d minh h a cho th y r ng b đi u khi n h th ng và các nhà ho ch đ nh đi n
thu c nhóm công vi c th đi n m t ng i chuy n t đi u khi n h th ng sang l p k
ho ch đi n, c n ph i tìm hi u quá trình l p k ho ch, tiêu chu n l p k ho ch, và ph n
m m l p k ho ch,… Trong ví d này công nhân chuy n đ n v trí m i bên ngoài h công
vi c, nh ng trong cùng nhóm công vi c c n 36 tháng đào t o
1.2.2.4 Nghiên c u “Job family model” c a David Schimidtchen (2011)
David Schimidtchen (2011) chia c c u h công vi c theo ch c n ng:
S ăđ 1.2 C u trúc h công vi c theo ch căn ngăc a David (2011)
Ngu n: David Schimidtchen (2011)
H công vi c (Job family): C p cao nh t trong h th ng phân c p c a phân khúc công vi c trong l c l ng lao đ ng, chia ngu n nhân l c thành các ph n h p lý và th c
ti n h n, cho phép các phân tích lao đ ng chi ti t đ c di n ra H công vi c là t p h p
c a các công vi c gi ng nhau m c cao nh t và th ng bao g m m t vài ch c n ng
H công vi c ậ Job family
Ch căn ngăcôngăvi c ậ Job function
Vai trò công vi c ậ Job role
Ch c danh công vi c ậ Job title
Trang 11Ch c n ng công vi c (Job function): C p th 2 trong h th ng phân c p c a phân
khúc công vi c trong l c l ng lao đ ng M i ch c n ng là m t phân nhánh c a các công
vi c có k n ng, trình đ , kh n ng… t ng đ ng trong h công vi c
Vai trò công vi c (Job role): M i vai trò là m t phân nhánh c a ch c n ng, cho
phép tinh ch nh và phân nhóm các k n ng, ki n th c, đào t o yêu c u m c cao h n
Ch c danh công vi c (Job title): Tên đ c đ t cho công vi c mà miêu t đ y đ ý ngh a c a công vi c đó Ch c danh th ng c th và có th ch ra m c đ phân lo i c a
công vi c
C u trúc này nhóm l i theo ch c n ng các v trí t ng đ ng, không ph n ánh m c
đ công vi c, giúp tích h p mô t công vi c và các quy trình qu n lý
1.2.2.5 Nghiên c u “Job analysis” c a Harvey RJ (1991)
Harvey (1991) chia h công vi c d a trên ch c danh
S ăđ 1.3 C u trúc h công vi c theo ch c danh c a Harvey (1991)
Ngu n: Joe Colihan; Gary K Burger (1995)
H công vi c (Job family) liên quan đ n m t t p h p các ch c danh t ng t
đ c nhóm l i v i nhau đ ph c v m t m c đích đ t ra
Ch c danh (Job) là m t t p h p các v trí g n gi ng nhau và đ c g i tên nh
nhau trong m t t ch c (ví d ch c danh qu n lý, ch c danh tr lý,…)
V trí (Position) ch m t nhóm các nhi m v đ c th c hi n b i m t ng i trong
m t t ch c S v trí chính là s nhân viên
Trang 12C u trúc này giúp nhóm theo các ch c danh, t đó ch ra s khác bi t trong c u trúc
l ng và các c p đ th c hi n công vi c
Do có nhi u cách ti p c n v h công vi c, d n đ n vi c không th ng nh t v cách
th c hi n, trong bài này tác gi ch n cách ti p c n th nh t c a Kenneth Pearlman(1980)
và h ng d n xây d ng h công vi c c a H Auburn (2011); ngh a là xây d ng h công
vi c d a trên vi c xác đ nh và h th ng các thu c tính và n ng l c nào con ng i c n có
đ th c hi n công vi c m t cách hi u qu Vi c l a ch n này phù h p v i m c tiêu nghiên
c u c a tác gi và s đ nh h ng cho các ph n ti p theo c a các c s lý thuy t ti p theo trong ch ng 1
- T ng vi c l u gi các nhân viên có th m quy n;
- C i thi n và đóng góp cho hi u su t cá nhân;
- Giúp qu n lý linh ho t trong các quy t đ nh v nhân s ;
- Giúp nhà qu n lý linh ho t trong vi c giao nhi m v công vi c
Trang 13 M t b ng mô t các c p công vi c hi u qu t n n t ng các ch c n ng trong h
công vi c:
o Xác đ nh m t h công vi c
o Làm rõ có bao nhiêu c p thu c v nhân viên, nhà qu n tr và s phân bi t
gi a các c p
o Cung c p mô t v tính ch t công vi c m i c p
T m quan tr ng c a Mô hình h công vi c trong Qu n tr ngu n nhân l c th hi n
Trang 14 Ho ch đ nh ngu n nhân l c:
- Mô hình h công vi c cung c p thông tin v s l ng và ch t l ng nh trình đ ,
kinh nghi m, k n ng cá nhân,… giúp cho vi c phân tích tr c tr ng ngu n nhân l c
- Giúp quy t đ nh trong c c u l i nhân s khi x y ra tình tr ng m t cân đ i
cung-c u
- Trên c s n ng l c tiêu chu n đánh giá c c u ch t l ng nhân s hi n t i và xác
đ nh m c tiêu, k ho ch phát tri n – nâng cao n ng l c cho đ i ng nhân s k t c trong
th i gian k ti p; C s quan tr ng cho ho t đ ng xây d ng ch ng trình quy ho ch cán
b - qu n lý
Tuy n d ng
- Xác đ nh rõ tiêu chu n n ng l c làm c s đ a ra tiêu chí đ ng tuy n đ tuy n
ch n đ m b o ch n đ c nh ng ng viên có đ c đúng nh ng n ng l c mà công vi c yêu
kh n ng tuy n đ c ng i có kh n ng thành công v i công vi c cao h n
- a ra kho ng l ng d a vào c p đ công vi c ng viên có th đ m nh n
i u ch nh l ng
- Xem xét mô hình h công vi c là b c quan tr ng đ u tiên trong vi c xây d ng
m t c u trúc l ng m i trong doanh nghi p
- G n các mi n/ b c ti n l ng t ng ng v i các c p b c n ng l c s giúp doanh
nghi p có c s rõ ràng khi ch c n so sánh m c đ đáp ng và yêu c u n ng l c nh k
thông qua th tay ngh và quá trình đánh giá thành tích mà xem xét ng i lao đ ng đã phát huy đ c n ng l c n đ nh c p đ nào đ xem xét nâng b c t ng ng
Qu n lý
- Cung c p thông tin v các bi n pháp th c hi n đi n hình nh t cho các vai trò, đ a
ra b c tranh toàn di n v các yêu c u c a công vi c cho nhà qu n lý
Trang 15- T o ra m t cách hi u chung v i nhân viên v nh ng gì s đ c ki m soát và đo
l ng, nh ng gì c n t p trung và thúc đ y trong th o lu n đánh giá thành tích
- Xác đ nh các tiêu chí phân bi t m t c p đ ti p theo, giúp h tr các quy t đ nh
- Tiêu chu n n ng l c là c s , tiêu chí đ đánh giá m c đ hoàn thành công vi c
nh m ph n ánh khách quan, trung th c v n ng l c làm vi c c a nhân viên
ào t o và phát tri n
- Thông qua đánh giá đ nh k và m c tiêu phát tri n n ng l c, xác đ nh chính xác nhu c u và đ i t ng c n đào t o đ tri n khai k ho ch đào t o, đ m b o tính hi u qu
- T p trung vào nh ng k n ng, ki n th c và các đ c đi m có nh h ng đ n hi u
qu và do đó khai thác hi u qu th i gian và ti n b c dành cho đào t o và phát tri n
- nh h ng đào t o đ nhân viên đ t c p đ ti p theo trong h công vi c
1.2.5 i t ng và ph m vi s d ng mô hình h công vi c
Ki n th c c a h công vi c có th đ c s d ng b i các nhà qu n lý, nhân viên:
- Xác đ nh các c h i phát tri n ngh nghi p cho nhân viên trong v trí hi n t i
ho c m t công vi c khác;
- T o đi u ki n thu n l i cho các cu c th o lu n k ho ch ngh nghi p, làm rõ s
c n thi t ph i đào t o, h tr nhân viên trong vi c phát tri n ngh nghi p;
- Th c hi n theo báo cáo b t bu c hành đ ng kh ng đ nh, theo dõi xin vi c, và phân tích d li u liên quan;
- Có đ c giá c th tr ng thông qua hi u bi t h n v n i dung công vi c và yêu
c u công vi c;
Trang 16- m b o tính nh t quán trong đánh giá công vi c thông qua vi c so sánh các công
vi c t ng t trong cùng m t H công vi c;
- Ngoài ra, B ph n v phúc l i có th s d ng thông tin H công vi c đ h tr các nhà qu n lý v i các câu h i liên quan đ n s khen th ng ho c cung c p th c đo
m c l ng c nh tranh
1.2.6 Quy trình xây d ng mô hình h công vi c
1.2.6.1 Lo i thông tin thu th p
Lo i th nh t là thông tin ch y u v ch t l ng, ch ng h n nh t ng thu t ho c
báo cáo mô t v các ho t đ ng, b i c nh, ho c các yêu c u c a công vi c
Lo i th hai là thông tin đ nh l ng, ch ng h n nh đ a ra m t danh sách các ho t
đ ng công vi c, s d ng ph ng pháp x p h ng chuyên gia đ cho đi m, ti n hành phân tích, đánh giá đ c đi m, m i t ng quan gi a các đ c đi m đó và hi u su t
1.2.6.2 Ph ng pháp thu th p thông tin
Có nhi u ph ng pháp thu th p thông tin đ ti n hành xây d ng mô hình h công
vi c, trong đó có Ph ng pháp chuyên gia, Ph ng pháp kh o sát, Ph ng pháp quan sát
a) Ph ng pháp chuyên gia
ây là ph ng pháp d báo b ng tr ng c u ý ki n đi n hình do hai nhà khoa h c
M là O.Helmer và D.Gordon đ x ng Ph ng pháp này đánh giá t p th v ng m t, có tính khuy t danh và s d ng các m i quan h ng c đ đi u ch nh câu tr l i C th là:
Tr ng c u đ c ti n hành thông qua b n t khai khuy t danh và có ý ki n thông báo
cho các chuyên gia nh ng không nêu rõ c a ai i u này lo i tr hoàn toàn hình th c th o
lu n tr c ti p và công khai, lo i tr đ c y u t tâm lý
Cu c tr ng c u đ c ti n hành qua nhi u giai đo n, k t qu tr ng c u giai đo n
tr c đ c thông báo cho giai đo n sau D a vào các thông tin đã đ c thông báo này mà
các chuyên gia đánh giá đi u ch nh câu tr l i c a mình Liên h ng c cho phép lo i b
Trang 17nh ng thông tin không có ích và gi m đ t n m n trong các câu tr l i, h n ch nh ng tác
phân tích s có đ c nh ng thông tin c b n, đ c tr ng v các công vi c th c hi n và m t
s tiêu chu n c n có Khi c m th y thông tin thu th p qua b ng câu h i không đ c đ y
đ , cán b phân tích nên th o lu n l i v i các nhân viên th c hi n
- Ph ng v n: Thu th p thông tin tr c ti p v i t ng cá nhân, v i nhóm nhân viên
th c hi n cùng m t công vi c ho c v i cán b ph trách nhân viên th c hi n công vi c
đó Ph ng v n cho phép phát hi n nhi u thông tin trong quá trình xác đ nh các tiêu th c
xây d ng h công vi c
c) Ph ng pháp quan sát
Quan sát cho phép các nhà phân tích ch ra đ y đ và chi ti t các m i quan h , t
ch t, n ng l c c a các c p nhân viên khi x lí v n đ và các ho t đ ng th ng ngày
d) K t h p các ph ng pháp
Do đ c thù v quy mô, trình đ và cách th c t ch c c a các doanh nghi p và m c đích phân tích khác nhau c ng nh có quá nhi u công vi c khác nhau nên trong th c t không có ph ng pháp nào thu th p đ y đ thông tin cho quá trình xây d ng h công
vi c Do đó, nên k t h p các ph ng pháp đ thu th p thông tin, nh m có thông tin đ y đ
h n v tính ch t công vi c c ng nh các y u t v n ng l c đ nhân viên có th th c hi n
t t nhi m v và đ m b o các m i quan h bên trong, bên ngoài và môi tr ng làm vi c
Trang 181.2.6.3 Các b c th c hi n (University of Minnesota, “Job Family Classification Projects”) 6
B c 1: Nghiên c u và hi u các công vi c liên quan đ n h công vi c xác đ nh
i u này đ c th c hi n b ng cách thu th p và xem xét các thông tin vi c làm có
s n t i t ch c, nghiên c u th c hành ngh nghi p và s phân lo i công vi c c a các t
ch c có th so sánh M c đích là đ phát tri n m t s hi u bi t v trách nhi m công vi c
và trình đ c n thi t cho l nh v c này
K t qu c a b c 1 là xây d ng m t c u trúc h công vi c v i các ch c n ng, vai trò
đi n hình
B c 2: Xác đ nh các công vi c c th trong H công vi c c ng nh tiêu chí đánh
giá
Ti n hành thu th p thông tin t nhân viên và giám sát viên v trách nhi m H công
vi c cùng v i các tiêu chu n đ u vào b sung
K t qu c a b c 2 là ma tr n các công vi c và n ng l c c n có đ th c hi n các
công vi c trên
B c 3: Phân tích c u trúc h công vi c và các thông s phân lo i
M c đích c a b c này là đ phát tri n thêm các y u t nhi m v đi n hình, n ng
l c c n thi t và ph m vi l ng
K t qu c a b c 3 là m t mô hình h công vi c hoàn ch nh v i các ch tiêu, s li u
đ phân lo i nhân viên ng v i s c p đ nhân viên đ c chia ra
B c 4: S p x p m i nhân viên vào các b c thang ngh nghi p và m c đ phù h p
ngh nghi p trong H công vi c
B ph n nhân s và ng i qu n lý đ ng đ u h công vi c đó đóng vai trò xem xét
các c u trúc phân lo i và phân b nhân viên
6 http://www1.umn.edu/ohr/toolkit/compensation/jobfamily/index.html
Trang 191.2.6.4 Thành ph n tham gia và vai trò
S ăđ 1.5 Thành ph n tham gia xây d ng mô hình h công vi c
Ngu n: Tác gi t ng h p7a) Nhân viên
Nhân viên đóng vai trò cung c p các thông tin liên quan, vì đây chính là l c l ng
nên h công vi c c a l nh v c ho t đ ng H s cung c p nh ng thông tin nh :
Xem xét các câu tr l i đ c cung c p b i nhân viên
Cung c p đánh giá c a riêng cá nhân v v trí tr c ti p giám sát
M t s thông tin t ng t v i nhân viên v đ c tr ng công vi c và n ng l c
- C u n i gi a nhân viên và b ph n th c hi n xây d ng mô hình h công vi c:
C p qu n lý đóng vai trò
7 Than kh o t http://www1.umn.edu/ohr/toolkit/compensation/jobfamily/index.html
Trang 20 Làm rõ trách nhi m công vi c tr c khi nhân viên hoàn thành cu c kh o sát
c a h
H tr trong vi c h ng d n nhân viên: Vi c xây d ng h công vi c c n gi i
quy t nh ng v n đ l n liên quan đ n s thay đ i trong t ch c i u này gây ra tâm lý s
nh h ng đ n quy n l i c a nhân viên, có th d n đ n sai l ch trong cung c p thông tin
Vì v y, nhân viên c n ph i hi u rõ m c tiêu, quy trình, k t qu th c hi n, và c n c p qu n
lý th c hi n h tr vi c h ng d n và làm rõ các th c m c c a h
- a ra s phân lo i cho nhân viên: Sau khi th c hi n vi c xây d ng h công vi c,
c p qu n lý đóng vai trò đ a ra nh n xét và d a vào các tiêu chí đã có đ th c hi n vi c
áp d ng h công vi c trong công tác nhân s
c) B ph n Nhân s :
B ph n Nhân s là nh ng ng i có chuyên môn, k n ng và kinh nghi m s tri n
khai xây d ng và hoàn thi n mô hình h công vi c cho các b ph n khác, và th c hi n các
vai trò nh sau:
- Xác đ nh xây d ng H công vi c cho phù h p v i m c đích th c hi n
- m nh n trách nhi m thu th p thông tin, xây d ng các câu h i và x lí câu tr
l i thu th p đ c
- Cung c p thông tin ph n h i v các c u trúc phân lo i, gi i thích v i c p qu n lý
và nhân viên v toàn b quá trình Truy n đ t m c đích c a công tác xây d ng H công
vi c đ n toàn b c p qu n lý và nhân viên đ tránh hi n t ng hoang mang tâm lý, s sa
th i, m t vi c,…
- Làm vi c v i các nhà qu n lý và nhân viên trong đ n v đ th c hi n c u trúc m i
và gi i quy t v n đ có th phát sinh
Trang 21Ch ngă2:ăT NG QUAN V CÔNG TY CP L&A
Ch ng 2 gi i thi u công ty CP L&A v c c u t ch c, ch c n ng và l nh v c ho t đ ng,
quá trình hình thành và phát tri n, đ c bi t v tình hình nhân s , nh m so sánh gi a lý
thuy t và th c ti n t i đ n v v đi u ki n hình thành và s d ng mô hình H công vi c
vào công tác qu n tr ngu n nhân l c T đó rút ra nh ng đi m m nh c n phát huy và
nh ng h n ch còn t n t i trong l nh v c nhân s đ xây d ng mô hình đang đ c p
V i m t đ i ng các chuyên gia t n tâm hàng đ u trong l nh v c nhân s , công ngh
thông tin tiên ti n, các công c tinh vi, n m 2001, Le&Associates đ c thành l p v i m c
tiêu gi i thi u, giúp cho m i ng i đ c làm đúng công vi c mình đã ch n và đ a ra
nh ng gi i pháp th c ti n đáp ng nhu c u c th c a khách hàng
2.1.2.2 Quá trình phát tri n
Trong h n 10 n m ho t đ ng, Le&Associates ngày càng phát tri n các lo i hình d ch
v và theo đó, đ t đ c s tín nhi m c a khách hàng nhi u t nh thành trong c n c
Trang 22Hình 2.1.Ch ngăđ ng phát tri n c a Le & Associates:
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012)
Trang 232.1.4 Các d ch v
2.1.4.1 T v n chi n l c doanh nghi p:
Bao g m Ph n bi n chi n l c doanh nghi p và Xây d ng h th ng tri n khai Chi n
l c doanh nghi p: Giúp doanh nghi p đánh giá l i chi n l c kinh doanh m t cách h
th ng và khách quan, t đó xác đ nh chi n l c hi u qu , phân nh thành các m c tiêu/
bi n pháp c th , phân b xu ng các c p bên d i, xây d ng c ch theo dõi và giám sát
đ nh l ng, và đ m b o tính k t n i gi a quá trình th c hi n v i chi n l c ho ch đ nh ban đ u
Hình 2.3 Danh m c khách hàng c a d ch v T v n chi n l c doanh nghi p
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012) 2.1.4.2 T v n v n nhân l c
i ng chuyên gia t v n c a L&A h tr khách hàng phát tri n các h th ng đ
đ m b o thu hút và gi chân nhân tài, c i thi n n ng l c qu n tr và xây d ng m t đ i ng
có đ y đ kh n ng chuyên môn, nh m đáp ng đ c các m c tiêu kinh doanh mà doanh
nghi p đ ra
i ng t v n chuyên nghi p c a L&A cung c p m t gói d ch v hoàn ch nh “may đo” cho doanh nghi p ho c nh ng d ch v v n nhân l c riêng l theo t ng nhu c u c th
c a khách hàng, bao g m: Chi n l c v n nhân l c, (Tái) Thi t k c u trúc t ch c, H
th ng thánh tích, H th ng n ng l c, H th ng đãi ng , Phát tri n con ng i
Trang 24Hình 2.4 Danh m c khách hàng c a d ch v T v n v n doanh nghi p
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012)
2.1.4.3 Tuy n d ng qu n tr viên
Tri t lý tuy n d ng c a L&A là “ úng ng i đúng vi c”: B ng cách t p trung vào các l nh v c thi t y u và cung c p d ch v t v n chuyên sâu theo nhu c u t ng ngành,
m i h s đ u đ c nghiên c u k l ng trong su t quá trình tuy n d ng, cho phép L&A
ti n c các ng viên xu t s c h i đ các t ch t v thái đ , kinh nghi m, kh n ng và ki n
th c chuyên môn
Các chuyên gia t v n giúa kinh nghi m, chuyên trách theo t ng l nh v c s làm
vi c v i c khách hàng và ng viên nh m đ m b o đ t đ c gi i pháp đôi bên cùng có l i
M i d án tuy n d ng đ c đ nh h ng là m t c ng s c ng tác mang tính chi n l c dài
h n nh m cung c p d ch v n đ nh và đem l i nh ng l i ích v t tr i trong t ng l nh
v c: Th ng m i, Phân ph i, D ch v và các ngành Công nghi p, đi n hình sau:
Công nghi p: Công nghi p máy móc thi t b , Công ngh cao, D c ph m, Ô tô
D ch v : Ngân hàng/ u t /Tài chính, B t đ ng s n/Xây d ng, Công ngh
thông tin/Vi n thông, Giao thông v n t i
Th ng m i và phân ph i: Hàng tiêu dùng nhanh, Hàng gia d ng/Ch m sóc cá
nhân, Bán l /Bán s , i n t
Trang 25Hình 2.5 Danh m c khách hàng c a d ch v Tuy n d ng qu n tr viên
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012)
2.1.4.4 Thuê ngoài nhân l c
Các chuyên gia c a L&A nhi u kinh nghi m, chuyên môn sâu và có nhi u ngu n
l c mang đ n cho khách hàng các gi i pháp thuê ngoài nhân l c t t nh t phù h p v i các
yêu c u c th c a t ng doanh nghi p Khách hàng đ t đ c s c i thi n v t tr i trong
vi c tuân th các quy đ nh pháp lu t đ ng th i s d ng hi u qu chi phí ho t đ ng trong
quá trình s n xu t kinh doanh b ng các D ch v : Th u ph nhân l c, Cung ng và qu n lý lao đ ng, Qu n lý ti n l ng
Hình 2.6 Danh m c khách hàng c a d ch v Thuê ngoài nhân l c
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012)
Trang 262.1.4.5 ào t o doanh nghi p
Cung c p d ch v tr n gói t phân tích nhu c u đào t o, thi t k k ho ch đào t o và
đánh giá hi u qu sau đào t o, bao g m: Thi t k K ho ch đào t o và phát tri n, H
th ng đánh giá Extended DISC®:
Hình 2.7 Danh m c khách hàng c a d ch v ào t o doanh nghi p
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012) 2.1.5 Tình hình kinh doanh
Hình 2.8 ăTìnhăhìnhăkinhădoanhăquaăcácăn măc a Le&Associates
Ngu n: Công ty L&A cung c p (2012)
Trang 27Nh n xét:
Doanh thu c a L&A t ng d n qua các n m b t ch p th tr ng đang r t khó kh n:
Cu c kh ng ho ng kinh t tài chính vào n m 2008 khi n doanh thu c a L&A ch đ t
kho ng 60 t đ ng Nh ng v i chi n l c kinh doanh h p lý, doanh thu c a L&A n m
2009 đã lên 101 t đ ng Giai đo n ph c h i sau kh ng ho ng ti p t c vào n m 2010 v i
doanh thu 130 t đ ng K t n m 2011, doanh thu đã t ng tr ng n đ nh D ki n doanh thu n m 2013 s là 400 t đ ng
Trong n m 2013, khi mà các doanh nghi p v n còn g p khó kh n trong các quy t
đ nh đ u t , L&A d tính s t p trung và chia nh các gói d ch v T v n đào t o (Training & Coaching) đ phù h p và gi m chi phí cho các khách hàng ng th i, L&A
c ng b sung thêm m t b ph n m i: T v n du h c và ngh nghi p i u này cho th y
s c i ti n không ng ng đ đáp ng các nhu c u đa d ng c a ngành t v n nhân s