Các phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH Kiểm toán và tư vấn S&S

u đi m: B ng ch ng mang tính khách quan, đáng tin c y vì do chính ki m toán viên thu th p qua quá trình quan sát.

TR NG I H C M TP H CHÍ MINH

KHOÁ LU N T T NGHI P CHUYÊN NGÀNH: K TOÁN-TÀI CHÍNH

Ngành: K toán - Tài chính GVHD: (Cô) Ngô Ng c Linh

Thành ph H Chí Minh - N m 2012

CH NG 1: GI I THI U

1.1 S c n thi t c a đ tài

Trong n n kinh t th tr ng, ki m toán đã tr thành nhu c u t t y u đ i v i

vi c nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh và ch t l ng qu n lý c a các doanh nghi p T i Vi t Nam, ho t đ ng ki m toán đã không ng ng phát tri n c v quy mô,

ch t l ng, c ng nh các l nh v c đ c ki m toán T ch ch có hai doanh nghi p

ki m toán nhà n c là Công ty Ki m toán Vi t Nam (VACO) và Công ty D ch v T

v n Tài chính K toán và Ki m toán (AASC) đ c thành l p n m 1991 đ n nay đã có

h n 170 công ty ki m toán đ c l p1

Ch t l ng ki m toán c ng luôn đ c nâng cao,

b t k p v i th gi i, n u trong n m 2001 ch có 3 trong t ng s 34 công ty ki m toán

đ c công nh n là thành viên c a các hãng ki m toán qu c t , thì nay đã có 22 công

ty2 là thành viên c a các hãng ki m toán qu c t H n th n a, ph m vi ki m toán

c ng đ c m r ng, t vi c l y tr ng tâm c a ki m toán là các báo cáo tài chính (BCTC) chuy n d n sang l y tr ng tâm là ki m toán ho t đ ng nh m đánh giá tính

hi u l c, hi u qu c a ho t đ ng Ch c n ng c a ki m toán c ng chuy n d n t t p trung ki m tra xác nh n sang t p trung vào t v n, trình bày ý ki n trong t ng lai

Nh v y, s ra đ i c a nh ng công ty ki m toán đ c l p đã kh ng đ nh đ c v

th c a ngành ki m toán n c ta Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t th tr ng

vi c ki m toán tr thành m t ho t đ ng không th thi u đ i v i thông tin tài chính c a các doanh nghi p b i báo cáo tài chính c a các doanh nghi p đ c nhi u đ i t ng quan tâm, khai thác s d ng cho các quy t đ nh kinh t c a mình

Theo Ngh đ nh 105/2004/N -CP ngày 30/03/2004 v Ki m toán đ c l p và Thông t s 64/2004/TT-TC ngày 29/06/2004 c a B Tài Chính quy đ nh c th các

đ i t ng ki m toán b t bu c H n n a, s ra đ i và phát tri n m nh c a các sàn

ch ng khoán t i Vi t Nam, nên c n ph i có s trung th c, h p lý trong báo cáo tài chính c a các công ty lên sàn ch ng khoán đ nh ng nhà đ u t c ng nh các bên liên quan quan tâm đ n tình hình tài chính c a doanh nghi p nh m đ c tình hình tài chính

c a đ n v đ c ki m toán

Quá trình ki m toán ch y u là thu th p và đánh giá b ng ch ng ki m toán, s chính xác c a b ng ch ng ki m toán, vì s chính xác c a báo cáo ki m toán tr c h t

ph thu c vào nh ng b ng ch ng mà ki m toán viên thu th p đ c và làm c s đ a

ra ý ki n c a mình Tuy nhiên quá trình thu th p và đánh giá b ng ch ng ki m toán là

m t quá trình xuyên su t chi ph i đ n ch t l ng và hi u qu c a cu c ki m toán

1 http://www.vacpa.org.vn/index.phpo=modules&n=auditing&f=auditing&idtype=126&page=6

Th c ti n ho t đ ng ki m toán cho th y, vi c thu th p b ng ki m toán đ y đ

và thích h p, là c s tin c y đ ki m toán viên đ a ra ý ki n c a mình v báo cáo tài chính c a đ n v đ c ki m toán

Xu t phát t t m quan tr ng đó, ng i vi t ch n đ tài “Các ph ng pháp thu

th p các b ng ch ng ki m toán báo cáo tài chính t i Công ty TNHH Ki m toán và T

v n S&S” D a trên nh ng ki n th c đã h c t i tr ng i h c M thành ph H Chí Minh c ng nh qua quá trình th c t p t i Công ty TNHH Ki m toán và T v n S&S

và tham kh o các tài li u, sách báo có liên quan, ng i vi t phân tích v nh ng đi m

m nh và v n đ còn h n ch trong quá trình thu th p b ng ch ng ki m toán t i Công ty TNHH Ki m toán và T v n S&S

tài s d ng các ph ng pháp nghiên c u bao g m:

̶ Thu th p tài li u liên quan t i Công ty S&S, chu n m c ki m toán Vi t Nam v

th i gian quan sát có h n, ng i vi t ch trình bày trong đ tài “Các ph ng pháp thu

th p các b ng ch ng ki m toán báo cáo tài chính t i Công ty TNHH Ki m toán và T

v n S&S” m t s kho n m c trên báo cáo tài chính mà ng i vi t có đi u ki n ti p xúc và tìm hi u nhi u h n các kho n m c khác trong quá trình th c t p bao g m các kho n m c: ti n, kho n ph i thu, hàng t n kho, tài s n c đ nh, kho n ph i tr , chi phí

h i ng l n th 6 n m 1986, quy t đ nh thay đ i Vi t Nam trên m i m t, đ c bi t là

s chuy n sang n n kinh t th tr ng, thêm vào đó là s ra đ i c a Lu t đ u t n c ngoài, s xu t hi n c a nh ng nhà đ u t n c ngoài đã t o nên nhu c u có ki m toán

đ c l p đ ki m toán các báo cáo tài chính N m 2005, H i ki m toán viên hành ngh

Vi t Nam (VACPA) đ c thành l p v i t cách là m t t ch c ngh nghi p c a ki m toán viên hành ngh Báo cáo tài chính c a m t doanh nghi p có th đ c r t nhi u

ng i s d ng, và d nhiên ng i s d ng c n có đ c nh ng thông tin đáng tin c y

nh m giúp h đánh giá v th c tr ng tình hình tài chính c a doanh nghi p đ đ a ra các quy t đ nh kinh t Do n n kinh t th gi i ngày càng phát tri n đã t o nên h qu

là kh n ng nh n đ c các thông tin tài chính không đáng tin c y Do đó, ki m toán viên là ng i trung gian, ki m tra các thông tin tài chính c a doanh nghi p cho n i b

l n bên ngoài doanh nghi p

2.2 NH NGH A KI M TOÁN

Theo An Integrated Approach ( A A Arens & J.K Locbbecke ,Prentice Hall, 1997), “Ki m toán là quá trình thu th p và đánh giá b ng ch ng v nh ng thông tin

đ c ki m tra nh m xác đ nh và báo cáo v m c đ phù h p gi a nh ng thông tin đó

v i chu n m c đã đ c thi t l p Quá trình ki m toán ph i đ c th c hi n b i các

ki m toán viên đ n ng l c và đ c l p”

Có hai cách phân lo i ch y u đ i v i ho t đ ng ki m toán là phân lo i theo

m c đích và theo ch th ki m toán Theo m c đích ki m toán, ki m toán đ c chia làm ba lo i là ki m toán ho t đ ng, ki m toán tuân th và ki m toán báo cáo tài chính Còn d a vào ch th ki m toán g m có ki m toán n i b , ki m toán nhà n c và ki m toán đ c l p

2.3 PHÂN LO I B NG CH NG KI M TOÁN

Ü Phân lo i theo ngu n g c c a b ng ch ng ki m toán

D a vào ngu n g c b ng ch ng ki m toán, chúng ta có th phân lo i các b ng

ch ng ki m toán:

¬ B ng ch ng do đ n v bên ngoài tr c ti p cung c p cho ki m toán viên

B ng ch ng do đ n v bên ngoài tr c ti p cung c p cho ki m toán viên nh th xác nh n s d tài khoàn ngân hàng vào ngày k t thúc n m tài khoá, v n b n xác nh n công n c a nhà cung c p Các b ng ch ng đ c l p do các đ i t ng bên ngoài l p

có liên quan đ n báo cáo tài chính c a doanh nghi p nh hoá đ n bán hàng cho doanh nghi p hay s ph ngân hàng

¬ B ng ch ng do bên ngoài l p nh ng đ c l u tr t i đ n v

B ng ch ng do bên ngoài l p nh ng đ c l u tr t i đ n v : nh hoá đ n mua hàng, s ph ngân hàng, biên b n bàn giao tài s n c đ nh Lo i b ng ch ng này có

kh n ng thuy t ph c cao vì nó đ c t o t bên ngoài, tuy nhiên lo i b ng ch ng này

v n có kh n ng b t y xoá, thêm b t nh h ng đ n m c đ tin c y c a b ng ch ng

ki m toán

¬ B ng ch ng do đ n v phát hành, luân chuy n ra ngoài đ n v , ki m

B ng ch ng do đ n v phát hành sau đó luân chuy n ra bên ngoài đ n v Khi

th c hi n ki m toán, ki m toán viên có th thu th p các b ng ch ng này t đ n v bên ngoài doanh nghi p đ c ki m toán cung c p Lo i b ng ch ng này có m c đ tin c y cao vì do đ n v th ba đ c l p v i đ n v đ c ki m toán cung c p.Ví d : trong cu c

ki m toán, ki m toán viên yêu c u đ n v g i th xác nh n các công n ph i thu theo

m u th xác nh n mà ki m toán viên cung c p Có m t s tr ng h p, khi phúc đáp,

B ng ch ng do đ n v phát hành và luân chuy n n i b nh phi u chi, phi u

xu t v t t , gi y đ ngh xu t kho, phi u nh p kho thành ph m hay hoá đ n bán hàng

B ng ch ng này chi m m t s l ng khá nhi u, vì nó đ c l p và l u tr t i doanh nghi p nên thu n l i cho ki m toán viên trong vi c thu th p Nh ng do có ngu n g c

t n i b doanh nghi p nên đ tin c y c a chúng ph thu c vào s hi n h u và tính

h u hi u c a h th ng ki m soát n i b t i doanh nghi p

Tu thu c vào ngu n g c, b ng ch ng ki m toán có m c đ tin c y khác nhau

B ng ch ng do đ n v bên ngoài tr c ti p cung c p cho ki m toán viên có m c đ tin

c y cao nh t so v i các lo i b ng ch ng khác B ng ch ng có ngu n g c t bên ngoài

đ n v thông tin c y h n b ng ch ng có ngu n g c t bên trong B ng ch ng có ngu n

g c t bên trong đ n v có đ tin c y cao h n khi h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b ho t đ ng có hi u qu B ng ch ng do ki m toán viên t thu th p có đ tin

c y cao h n b ng ch ng do đ n v cung c p

Ü Phân lo i theo hình th c c a b ng ch ng ki m toán

Ngoài ra, ta có th phân lo i b ng ch ng ki m toán theo hình th c c a chúng

M i b ng ch ng ki m toán có đ tin c y khác nhau tu thu c vào d ng c a b ng

nh ki m kê các tài s n h u hình, ti n m t t n t i qu , hàng t n kho hay nguyên v t

li u t n kho Khi ki m kê, ki m toán viên s l p biên b n ki m kê ti n m t t n t i qu , hàng t n kho vào ngày k t thúc n m tài khoá và biên b n ki m kê tài s n c đ nh

¬ B ng ch ng tài li u

B ng ch ng tài li u là b ng ch ng do các đ n v bên trong và bên ngoài cung

c p tài li u, thông tin cho ki m toán viên Ch ng h n nh các s sách k toán, báo cáo tài chính, b n gi i trình c a nhà qu n lý, biên b n quy t toán thu , gi y xác nh n công

n , gi y xác nh n s d tài kho n cu i k c a ngân hàng hay t khai h i quan Tuy nhiên, b ng ch ng tài li u ph thu c vào s hi n h u và tính h u hi u c a h th ng

ki m soát n i b c a đ n v đ c ki m toán nên chúng có đ tin c y không cao b ng

− Hi n h u: M t tài s n hay m t kho n n ph n ánh trên báo cáo tài chính th c

t ph i t n t i (có th c) vào th i đi m l p báo cáo

− Quy n và ngh a v : M t tài s n hay m t kho n n ph n ánh trên báo cáo tài chính đ n v ph i có quy n s h u ho c có trách nhi m hoàn tr t i th i đi m

− Chính xác: M t nghi p v hay m t s ki n đ c ghi chép theo đúng giá tr

c a nó, doanh thu hay chi phí đ c ghi nh n đúng k , đúng kho n m c và đúng v toán h c

− Trình bày và công b : Các kho n m c đ c phân lo i, di n đ t và công b phù h p v i chu n m c và ch đ k toán hi n hành (ho c đ c ch p nh n)

B ng ch ng ki m toán ph i phù h p v i m c tiêu ki m toán Ví d : m c tiêu

ki m toán là s hi n h u c a hàng t n kho, ki m toán viên ph i ch n m u là s d hàng t n kho trên s sách k toán và thu th p b ng ch ng v s t n t i c a chúng th c

t t i kho Nh ng n u m c tiêu ki m toán là tính đ y đ , ki m toán viên l a ch n m t

s hàng t n kho trong kho và thu th p b ng ch ng ch ng minh các m t hàng này đã

đ c ghi chép đ y đ trong s sách

Nh v y, b ng ch ng ki m toán ph i đ c thu th p cho t ng c s d n li u khác nhau phù h p v i t ng c s d n li u, ki m toán viên c n l a ch n ph ng pháp thu th p b ng ch ng ki m toán cho phù h p Ví d : Dùng ph ng pháp quan sát

đ ki m tra quy n s h u đ i v i tài s n c đ nh h u hình là không phù h p v i c s

d n li u quy n và ngh a v B ng ch ng liên quan đ n m t c s d n li u không th

bù đ p cho vi c thi u b ng ch ng liên quan đ n c s d n li u khác

M c đ tin c y c a b ng ch ng ph thu c vào hình th c và ngu n g c c a b ng

ch ng ki m toán

• Ngu n g c c a b ng ch ng ki m toán

B ng ch ng ki m toán nào càng đ c l p v i đ n v đ c ki m toán thì càng có

đ tin c y hay b ng ch ng có ngu n g c bên ngoài đ n v đáng tin c y h n b ng

ch ng có ngu n g c bên trong đ n v đ c ki m toán Theo đó, ng i vi t có th li t

kê các lo i b ng ch ng có m c đ tin c y gi m d n nh sau:

Các b ng ch ng do bên ngoài đ n v cung c p cho ki m toán viên Ví d : gi y xác nh n s d ti n g i ngân hàng

Các b ng ch ng do bên ngoài l p nh ng đ c l u gi t i đ n v đ c ki m toán Ví d : s ph ngân hàng

Các b ng ch ng do đ n v phát hành, luân chuy n ra ngoài đ n v , ki m toán viên thu th p đ c do đ n v th ba cung c p Ví d : khi phúc đáp th xác nh n kho n

ph i thu, đ n v đ c g i th xác nh n s g i th đã xác nh n kèm b n photo c a hoá

đ n hàng ch a thanh toán ti n Hoá đ n trên chính là lo i b ng ch ng do đ n v đ c

ki m toán phát hành, luân chuy n ra bên ngoài đ n v và sau đó đ c đ n v th ba cung c p cho ki m toán viên

Các b ng ch ng do đ n v l p và đ c luân chuy n trong n i b đ n v Ví d : phi u xu t kho

• Hình th c c a b ng ch ng ki m toán

B ng ch ng v t ch t đ t đ c do ki m kê và các hi u bi t c a ki m toán viên

v l nh v c ki m toán đ c coi là hai d ng b ng ch ng có đ tin c y cao nh t

M t nhóm b ng ch ng có t nh ng ngu n khác nhau, các d ng khác nhau

nh ng cùng ch ng minh cho m t v n đ s t o ra đ tin c y cao h n so v i vi c xem xét riêng l t ng b ng ch ng Ng c l i, n u hai b ng ch ng có k t qu mâu thu n nhau, ki m toán viên ph i xem xét m t cách th n tr ng và gi i thích đ c s khác bi t

đó b ng cách xác đ nh nh ng th t c ki m tra b sung c n thi t đ gi i quy t mâu thu n trên T c là b ng ch ng ki m toán có s c thuy t ph c cao h n khi có đ c thông tin t nhi u ngu n và nhi u lo i khác nhau cùng xác nh n

• Hi u bi t c a ki m toán viên v l nh v c c a đ n v đ c ki m toán

M t b ng ch ng ki m toán có m c đ tin c y cao h n n u ki m toán viên có s

m t s l ng đ làm c s đ a ra ý ki n c a ki m toán viên Hi n nay, các chu n m c

c ng nh các quy t đ nh, thông t ch a quy đ nh c th b ng ch ng ki m toán đ t s

l ng bao nhiêu m i đ t đ c tính đ y đ Tu thu c vào s xét đoán ngh nghi p c a

ki m toán viên S l ng b ng ch ng ki m toán tu thu c vào nh ng y u t sau:

− C m u: Ki m toán viên ph i đ m b o r i ro ki m toán do áp d ng ph ng pháp l y m u gi m xu ng m c có th ch p nh n đ c khi xác đ nh c m u C

m u ch u nh h ng b i m c r i ro ki m toán R i ro có th ch p nh n đ c càng th p, thì c m u c n thi t s càng l n và ng c l i

− Th i gian: tu thu c vào th i gian th c hi n cu c ki m toán mà ki m toán viên có th thu th p đ c b ng ch ng ki m toán nhi u hay ít

− Tính tr ng y u c a thông tin đ c ki m toán: kho n m c nào có tính tr ng

y u càng cao thì c n ph i quan tâm nhi u h n do đó ph i thu th p nhi u b ng

ch ng h n Ví d : đ i v i doanh nghi p s n xu t, hàng t n kho là kho n m c

tr ng y u nên ki m toán viên c n thu th p nhi u b ng ch ng

− M c đ r i ro c a thông tin đ c ki m toán: s l ng b ng ch ng ki m toán

c n thu th p s t ng lên trong tr ng h p có nhi u kh n ng x y ra sai ph m

2.5 CÁC PH NG PHÁP THU TH P B NG CH NG KI M TOÁN

s li u trên s chi ti t, s t ng h p mà đ n v cung c p N u có s chênh l ch, ki m toán viên c n ph ng v n ki m toán tr ng, k toán ph trách t ng ph n hành đ xác

đ nh rõ nguyên nhân c a s chênh l ch này Các b ng s li u đ c coi là b ng ch ng

v s chính xác c a s li u trên báo cáo tài chính c a đ n v đ c ki m toán

u đi m:

Ph ng pháp cung c p b ng ch ng có đ tin c y cao xét v m t s h c

Nh c đi m:

Th c hi n nhi u phép tính ph c t p, t n kém th i gian n u đ n v đ c ki m toán có quy mô l n, lo i hình kinh doanh đa d ng, lu ng ti n luân chuy n l n… Do đó

c n có thi t b máy móc h tr ki m toán viên trong vi c tính toán

2.5.2 Xác nh n

Xác nh n là quá trình thu th p và đánh giá b ng ch ng ki m toán thông qua

vi c liên h tr c ti p v i bên th ba đ nh n đ c phúc đáp c a h v các thông tin c

th nh h ng đ n c s d n li u đ c Ban giám đ c l p và trình bày trong báo cáo tài chính c a đ n v đ c ki m toán Ví d : G i th đ n nhà cung c p đ xin xác nh n v

s d ph i tr nhà cung c p đ c ghi nh n trong báo cáo tài chính c a đ n v đ c

ki m toán là trung th c, h p lý n v đ c ki m toán dùng m u th xác nh n do công ty ki m toán cung c p g i đ n ngân hàng xin xác nh n s d cu i c a các tài kho n ti n g i, các kho n vay Sau đó ngân hàng g i tr c ti p th xác nh n đ n công

ty ki m toán cho ki m toán viên

tin c y c a b ng ch ng xác ph thu c vào các th t c và các th th c ki m toán viên áp d ng khi yêu c u th xác nh n t bên ngoài

V m t c s lý lu n, th xác nh n đ c phân thành hai lo i là th xác nh n

d ng đóng và th xác nh n d ng m

¬ Th xác nh n d ng m

Th xác nh n d ng m đ ngh ng i đ c yêu c u tr l i, ký nh n trong m i

tr ng h p ho c phúc đáp l i cho ki m toán viên là đ ng ý ho c không đ ng ý v i

nh ng thông tin c n xác nh n b ng cách yêu c u xác nh n b ng cách yêu c u đi n vào thông tin

Nh c đi m:

Có th có r i ro do ng i đ c đ ngh xác nh n không ki m tra thông tin là chính xác mà đã xác nh n thì ki m toán viên khó có th phát hi n đ c đi u đó Tuy nhiên ki m toán viên có th gi m r i ro này xu ng b ng cách s d ng th xác nh n m

nh ng yêu c u đi n thông tin đúng vào ch c n phúc đáp ho c cung c p nh ng thông tin khác ch không ghi rõ s li u ho c các thông tin khác c n xác nh n Ngoài ra, s

2.5.3 Phân tích

Là s xem xét các s li u, thông tin c a đ n v thông qua vi c so sánh và nghiên c u m i quan h gi a các thông tin tài chính v i nhau, gi a các thông tin tài chính và thông tin phi tài chính K thu t phân tích đ c s d ng trong t t c các giai

đo n ki m toán: giai đo n l p k ho ch, th c hi n ki m toán và k t thúc ki m toán Và

k thu t này c ng đ c áp d ng trong t t c các chu trình ki m toán

Khi phân tích, ki m toán viên có th so sánh các thông tin sau:

¬ So sánh gi a các thông tin tài chính trong k này v i thông tin t ng ng

c a k tr c

Ki m toán viên có th so sánh gi a các thông tin tài chính trong k này v i thông tin t ng ng c a k tr c Ví d : Qu l ng gi a các tháng trong n m, gi a quý này trong n m so v i cùng k n m ngoái có s bi n đ ng l n có th xu t phát t

s thay đ i chính sách l ng c a công ty M t s gia t ng b t th ng c a kho n ph i thu khách hàng cu i k có th xu t phát t thay đ i chính sách bán ch u, tình tr ng n khó đòi, gia t ng ho c đang có l ch tr ng y u trong s d cu i k

¬ So sánh t s gi a các k

Ki m toán viên c ng có th so sánh t s gi a các k đ phát hi n các sai l ch

n u có Ví d : vòng quay hàng t n kho gi m đ t ng t có th ph n ánh nh ng sai l ch

s d hàng t n kho, hàng hoá b đ ng hay m t ph m ch t Nghiên c u m i quan h

gi a các thông tin tài chính trong k i v i ph ng pháp này, ki m toán viên có thê

d a trên m i quan h b n ch t gi a các s d , các kho n m c trên báo cáo tài chính đ đánh giá m c đ h p lý gi a các s li u Thông qua đó ki m toán viên có th c tính các s d hay s phát sinh c a tài kho n qua m i quan h gi a chúng v i các tài kho n khác Ví d : có th c tính lãi ti n g i ngân hàng b ng cách l y lãi su t ti n g i bình quân tháng nhân v i s d ti n g i cu i k

Ngoài ra, d a vào xét đoán ngh nghi p c a mình ki m toán viên có th ch n các kho n m c có kh n ng sai l ch, ch n ra các đ i t ng chi ti t hay các nghi p v

b t th ng đ ki m tra phát hi n chúng ki m toán viên c n đ c l t qua s sách, tài kho n hay v ch T đ xác đ nh các đ i ng b t th ng

¬ So sánh ch tiêu c a đ n v và chi tiêu trung bình ngành

V nguyên t c m t s ch tiêu c a đ n v và các ch tiêu trung bình ngành có

m i quan h t ng đ ng trong m t ph m vi nh t đ nh, ch ng h n nh t l lãi g p trên doanh thu, t tr ng chi phí nguyên v t li u chính trong giá thành s n ph m Vi c tìm

hi u các khác bi t l n gi a ch tiêu c a đ n v v i các ch tiêu trung bình ngành có th cho bi t các sai l ch và giúp ki m toán viên hi u sâu s c h n v tình hình c a đ n v

đ c ki m toán Khi áp d ng ph ng pháp này, ki m toán viên c n l u ý v s khác

bi t v quy mô ho t đ ng c ng nh chính sách k toán c a m i doanh nghi p

¬ Nghiên c u m i quan h gi a các thông tin tài chính và các thông tin phi

tài chính

Các thông tin tài chính là các d li u kinh t , k thu t cho các h th ng h ch toán nghi p v , th ng kê … cung c p Các thông tin tài chính và phi tài chính luôn có

m i quan h nh t đ nh nh đó ki m toán viên có th phát hi n nh ng sai sót

Ví d : đ i chi u m c trích b o hi m y t , bào hi m xã h i và các kho n trích theo l ng v i s l ng ng i lao đ ng đ xem m c trích theo l ng có đúng v i quy

đ nh c a Lu t lao đ ng không

u đi m:

Ph ng pháp phân tích đ ng đ i đ n gi n, có hi u qu , ít t n th i gian và chi phí v n có th cung c p b ng ch ng ki m toán v s đ ng b , chính xác và có giá tr

v m t k toán, giúp ki m toán viên đánh gía đ c t ng th tình hình c a đ n v đ c

ki m toán Ph ng pháp này có th th c hi n trong t t c các giai đo n c a quy trình

ki m toán

Nh c đi m:

Vi c phân tích s không có ý ngh a n u các ch tiêu đ c phân tích không có

m i quan h v i nhau i v i nh ng kho n m c hay ch tiêu tr ng y u, ki m toán viên không th s d ng các ph ng pháp phân tích đ n thu n mà c n ph i k t h p v i các ph ng pháp khác đ tìm b ng ch ng thích h p Ngoài ra, ph ng pháp phân tích

m i quan h gi a các thông tin tài chính v i thông tin phi tài chính th t s có ý ngh a khi h th ng ki m soát n i b c a đ n v hi n h u và ho t đ ng h u hi u Khi s d ng

ph ng pháp phân tích, đòi h i ki m toán viên ph i có ki n th c và s hi u bi t nh t

đ nh v chuyên ngành c a đ n v đ c ki m toán

Ki m tra v t ch t bao g m vi c ki m kê ho c tham gia ki m kê tài s n th c t

v hàng hoá, v t t t n kho, máy móc thi t b , nhà x ng, ti n m t t n t i qu i v i

Nh c đi m:

i v i nh ng tài s n c đ nh nh đ t đai, nhà x ng, máy móc hay ph ng

ti n v n t i… vi c ki m kê ch cho bi t s hi n h u c a tài s n đó, ch không bi t

đ c quy n s h u c a đ n v đ i v i chúng, vì có th chúng hi n h u doanh nghi p

nh ng đó có th là tài s n đi thuê ho c tài s n đã b doanh nghi p th ch p

i v i hàng t n kho, vi c ki m kê ch cho bi t s hi n h u c a các lo i hàng hoá v s l ng, ki m toán viên khó có th đánh giá đ c ch t l ng c a hàng trong kho Các v n đ này s nh h ng tr c ti p đ n s d hàng t n kho trên báo cáo tài chính

Do nh ng h n ch trên mà ph ng pháp ki m tra v t ch t c n ti n hành v i các

ph ng pháp khác đ ch ng minh quy n s h u và giá tr c a tài s n đó

Ü Ki m tra tài li u

Vi c ki m tra tài li u bao g m vi c xem xét đ i chi u các tài li u, s sách,

ch ng t có liên quan Ki m tra tài li u th ng đ c ti n hành theo hai cách:

− Ki m tra ch ng t g c cho đ n s k toán

− Ki m tra t s k toán ng c v ch ng t g c

Hai h ng ki m tra trên s cung c p s cung c p hai lo i b ng ch ng đ tho mãn các m c tiêu khác nhau Vi c ki m tra t ch ng t g c s cho th y các nghi p v

phát sinh đ u đ c ghi nh n vào s sách Ng c l i, vi c ki m tra các nghi p v kh i

đ u t s sách quay v ch ng t g c cho bi t các nghi p v ghi s đ u th c s x y ra

Nh v y, tu theo t ng m c tiêu ki m toán, ki m toán viên s ch n m t trong hai

h ng ki m tra tài li u ho c k t h p c hai h ng trên

2.5.5 Quan sát

Quan sát là vi c t n m t xem xét các công vi c, nh ng ti n trình th c hi n các công vi c do ng i khác làm Qua đó, ki m toán viên đánh giá và phát hi n các v n đ nghi v n t đó đ a ra nh n th c chung v các ho t đ ng c a đ n v Ví d : Quan sát

vi c th c hi n các th t c ki m soát n i b

u đi m:

B ng ch ng mang tính khách quan, đáng tin c y vì do chính ki m toán viên thu

th p qua quá trình quan sát

Nh c đi m:

B ng ch ng ch mang tính th i đi m, nh t th i, không kh ng đ nh đ c s vi c luôn x y ra nh khi ki m toán viên quan sát

2.5.6 i u tra

Theo đo n 23 VSA 500, ph ng v n là vi c tìm ki m thông tin t nh ng ng i

có hi u bi t bên trong ho c ngoài đ n v Ph ng v n đ c th c hi n b ng vi c g i chính th c v n b n, ph ng v n ho c trao đ i, s cung c p cho ki m toán viên nh ng thông tin ch a có, ho c nh ng thông tin b sung đ c ng c cho các b ng ch ng đã có

Ví d : yêu c u ng i qu n lý gi i thích nh ng quy đ nh v ki m soát n i b K thu t

ph ng v n đ c áp d ng trong giai đo n l p k ho ch và giai đo n th c hi n ki m toán Nh ng ch y u ph ng pháp ph ng v n đ c ki m toán viên th c hi n trong giai

đo n đ u l p k ho ch

u đi m:

K thu t ph ng v n th c hi n đ n gi n và d dàng s d ng, chi phí th p, giúp

ki m toán viên thu th p các b ng ch ng m i ho c thu th p các thông tin ph n h i đ

c ng c ý ki n c a mình

Nh c đi m:

B ng ch ng có đ tin c y không cao do ch y u nh ng đ i t ng đ c ph ng

v n đ u là ng i trong n i b đ n v nên thi u tính khách quan Ch t l ng c a b ng

ch ng ph thu c vào s trung th c, trình đ , s hi u bi t, tính đ c l p, khách quan c a

ng i đ c ph ng v n

Tuy nhiên, do ki m toán viên không th am t ng t t c m i l nh v c c a xã

h i, vì v y chu n m c ki m toán cho phép h đ c s d ng ý ki n c a chuyên gia có

n ng l c, ki n th c và kinh nghi m c th trong m t l nh v c chuyên môn nào đó, ngo i tr l nh v c k toán, ki m toán Ví d : khi ki m toán viên ki m toán các công ty chuyên v xây d ng, th t khó cho h có th xác đ nh đ c giá tr c a các công trình đang xây d ng dang d Thay vì đ a ra ý ki n lo i tr , ki m toán viên có th nh các chuyên giá trong l nh v c xây d ng đánh giá giá tr c a các công trình đang xây d ng dang d cu i k

2.6.2 Th gi i trình c a giám đ c

Trong t t c các cu c ki m toán, ki m toán viên ph i thu th p b ng ch ng v

vi c giám đ c đ n v đ c ki m toán th a nh n trách nhi m c a mình trong vi c l p

và trình bày trung th c, h p lý báo cáo tài chính phù h p v i chu n m c và ch đ k toán hi n hành và đã phê duy t báo cáo tài chính Tuy có giá tr th p, nh ng th gi i trình c a ban giám đ c v n là m t th t c quan tr ng và b t bu c Do đó khi đ n v t

ch i cung c p, ki m toán viên có th đánh giá là ph m vi ki m toán b gi i h n và đ a

ra ý ki n t ch i ho c ch p nh n t ng ph n

M u th gi i trình c a ban giám đ c (ph l c 01)

K t qu ki m toán n i b có th v n h u ích cho ki m toán viên đ c l p khi

ki m toán báo cáo tài chính Do đó, ki m toán viên đ c l p c n quan tâm đ n k t qu

ki m toán viên n i b khi chúng có liên quan đ n công vi c c a mình Sau khi nghiên

c u và thu th p nh ng b ng ch ng c n thi t, n u tin c y thì ki m toán viên đ c l p có

th s d ng t li u c a ki m toán viên n i b đ gi m b t ph m vi và các th t c ki m toán c n thi t N u không tin c y, ki m toán viên đ c l p s thi t k ch ng trình ki m toán riêng, không s d ng t li u c a ki m toán viên n i b

2.6.4 T li u c a các ki m toán viên khác

Theo chu n m c Ki m toán s 600 v “S d ng t li u c a ki m toán viên khác”: “ Ki m toán viên khác là ki m toán viên ch u trách nhi m ki m toán báo cáo tài chính và ký báo cáo ki m toán c a đ n v c p d i ho c đ c kinh t đ c g p trong báo cáo tài chính c a đ n v c p trên Ki m toán viên khác là ki m toán viên thu c công ty ki m toán khác ho c là ki m toán viên thu c chi nhánh ho c v n phòng c a công ty ki m toán

C ng theo Chu n m c Ki m toán s 600 quy đ nh: “Ki m toán viên khác ph i

ph i h p v i ki m toán viên chính trong tr ng h p ki m toán viên chính s d ng t

li u ki m toán c a mình” Ngh a là công vi c c a ki m toán viên chính đôi khi c n s

h tr t các ki m toán viên khác

V n đ này phát sinh khi ki m toán báo cáo tài chính c a m t đ n v có nhi u

b ph n (chi nhánh, công ty con, công ty liên doanh hay công ty thành viên c a t p đoàn …) đã đ c ki m toán b i các ki m toán viên khác Trong tr ng h p này, ki m toán viên ki m toán cho đ n v đó ph i ch u trách nhi m v ý ki n c a mình đ i v i báo cáo tài chính c a toàn đ n v Tu theo m c đ đánh giá v trình đ , v m c đ

ph i h p trong công vi c và k t qu ki m toán c a ki m toán viên khác mà ki m toán viên chính s s d ng t li u c a h cho phù h p Con n u ki m toán viên chính k t

lu n r ng t li u c a ki m toán viên khác là không th s d ng và ki m toán viên chính không th ti n hành các th t c ki m toán b sung t i nh ng b ph n đã đ c

ki m toán b i ki m toán viên khác, ki m toán viên chính s đ a ra ý ki n ch p nh n

t ng ph n, ho c ý ki n t ch i

2.6.5 B ng ch ng v các bên liên quan

Bên liên quan và nh ng m i quan h v i các bên liên quan có nh h ng l n

đ n nh n đ nh c a ng i s d ng báo cáo tài chính Thông tin v các bên liên quan này c n ph i đ c ki m tra và công b nh ng v n đ c n thi t đ giúp ng i s d ng

hi u đ c v b n ch t c a các m i liên h , các nghi p v phát sinh gi a các bên liên quan Ví d : nh ng nghi p v mua bán l n gi a công ty m và công ty con, trao đ i máy móc thi t b gi a hai công ty con c a cùng m t công ty m

Khi phát hi n nghi p v phát sinh gi a các bên có liên quan, ki m toán viên c n xem xét các nghi p v này có đ c ghi chép và công b đúng đ n, đ y đ trên báo cáo tài chính hay không? Tr c khi k t thúc ki m toán, ki m toán viên c n thu th p gi i trình c a ban giám đ c đ n v đ c ki m toán xác nh n đã cung c p đ y đ thông tin

v các bên liên quan, c ng nh cam k t đã công b đ y đ nh ng nh ng thông tin này trong báo cáo tài chính

N u ki m toán viên nh n th y nghi p v phát sinh gi a các bên có liên quan không đ c th hi n đúng theo chu n m c và ch đ k toán, ki m toán viên s phát hành báo cáo ki m toán thích h p tu theo t ng m c đ

2.6.6 B ng ch ng trong ki m toán n m đ u tiên

N u báo cáo tài chính n m tr c đ c m t ki m toán b i m t công ty ki m toán khác, ki m toán viên thu th p b ng ch ng v s d đ u n m b ng cách soát xét h

s ki m toán c a ki m toán viên ti n nhi m N u báo cáo tài chính n m tr c không

đ c ki m toán b i công ty ki m toán khác, ki m toán viên s ti n hành các th t c

ki m toán thích h p

Tên công ty: Công ty TNHH T v n Ki m toán S&S

Tên giao d ch: S&S Auditing & Consulting Co.,Ltd

T v n Ki m toán S&S đã chi m đ c đông đ o ni m tin c a khách hàng trong n c

và ngoài n c nhi u l nh v c ho t đ ng Hi n nay, S&S có m t tr s chính t i Thành ph H Chí Minh và m t v n phòng chi nhánh t i Hà N i v i đ i ng g m 2 chuyên viên cao c p, 5 giám đ c và trên 25 nhân viên có kinh nghi m và n ng l c T t

c nhân viên, không k ban đi u hành qu n lý, đ u qua đào t o đ i h c, sau đ i h c và thông th o ít nh t m t ngo i ng H là nh ng nhân viên giàu kinh nghi m v chuy n môn nghi p v và có s am hi u sâu s c v các ngành ngh , l nh v c kinh doanh c a khách hàng

3.1.2 M c tiêu và nguyên t c ho t đ ng

¬ M c tiêu ho t đ ng

Giúp các doanh nghi p th c hi n t t công tác k toán tài chính theo đúng quy

đ nh c a nhà n c, các nguyên t c, chu n m c k toán qu c t , đ m b o s li u k toán ph n ánh đúng tình hình tài chính c a doanh nghi p, giúp doanh nghi p k p th i phát hi n và ch n ch nh các sai sót, ng n ng a nh ng r i ro và thi t h i có th x y ra

Các chuyên gia t v n thu c a công ty giúp khách hàng l p k ho ch và tính toán m t cách hi u qu các s c thu đ c áp d ng t i t ng doanh nghi p nh m h tr cho m c đích kinh doanh c a khách

S&S giúp các doanh nghi p trong và ngoài n c, các doanh nghi p có v n đ u

t n c ngoài đang ho t đ ng t i Vi t Nam n m bát k p th i các quy đ nh v tài chính,

k toán, thu , giúp các doanh nghi p n c ngoài m nh d n đ u t vào Vi t Nam Ngoài ra, v i đ i ng chuyên viên công ngh thông tin giàu kinh nghi m, có ki n th c trong công tác k toán, công ty còn h tr các doanh nghi p áp d ng tin h c vào k toán và qu n lý, t đó giúp các doanh nghi p t ch c h th ng k toán, giúp cho ho t

đ ng c a doanh nghi p đ t k t qu cao nh t

i v i nhân viên, Công ty TNHH T v n Ki m toán S&S ch tr ng đào t o

đ i ng nhân viên chuyên nghi p, giàu kinh nghi p th c ti n và trang b đ y đ qua các khoá đào t o ng n và d i h n (CPA, ACCA,…)đ góp ph n đ t đ c m c tiêu đ

ra đ i v i khách hàng

¬ Nguyên t c ho t đ ng

Công ty TNHH T v n Ki m toán S&S ho t đ ng theo nguyên t c đ c l p, khách quan, b o v quy n l i bí m t kinh doanh c a khách hàng trên c s tuân th pháp lu t Nguyên t c đ o đ c ngh nghi p, ch t l ng d ch v cung c p và uy tín c a công ty là tiêu chu n hàng đ u mà m i nhân viên c a Công ty TNHH T v n Ki m toán S&S luôn ghi nh và tuân theo

Ph ng pháp ki m toán Công ty TNHH T v n Ki m toán S&S đ c d a theo các chu n m c ki m toán qu c t phù h p v i lu t pháp và các quy đ nh c a Chính

ph Vi t Nam

3.1.3 C c u qu n lý t ch c

3.1.4 Nh ng d ch v công ty cung c p

¬ D ch v ki m toán

− Ki m toán báo cáo tài chính theo lu t đ nh

− Ki m toán và soát xét n i b theo yêu c u qu n lý

− Ki m toán vì các m c đích đ c bi t theo yêu c u

− Cung c p các d ch v v tính toán l ng cho nhân viên ng i n c ngoài và

Vi t Nam và đ m b o s b o m t c a thông tin

Ban giám

đ c

VP chính TP.H Chí Minh

− T v n t ch c d li u k toán, l p báo cáo tài chính đ n các c p th m quy n

h p l , đúng chu n m c quy đ nh trong ki m toán, ki m tra, đi u tra s sách

ch ng t

¬ Ph n m m k toán

Công ty cung c p ph n m m k toán SSAS v i nh ng tính n ng v t tr i và

ph n m m k toán hoàn h o SmartBook v i nh ng đ c đi m n i tr i nh :

− Phù h p v i Ch đ K toán Vi t Nam hi n hành và các chu n m c k toán

Qu c T

− Thích h p cho t t c các nghi p v k toán t khâu nh p d li u đ n khâu

ki m tra và l p báo cáo

− Vi tính hoá t t c các nghi p v k toán t khâu nh p d li u đ n khâu ki m tra và l p báo cáo

− Có ch c n ng v t tr i v qu n lý hàng t n kho nguyên v t li u, thành ph m, hàng hoá…

− Tích h p luôn các bi u m u phi u chi, phi u thu, các bút toán nh p xu t có

th in đ c luôn ngay sau khi nh p d li u

− C p nh t đ c nhi u nghi p v phát sinh trên cùng m t tài li u ch ng t

− Có th đ c s d ng trên m t máy tính đ n l c ng nh qua m ng n i b v i nhi u ng i s d ng đ ng th i đ m b o tính b o m t cao

− Giao di n than thi n, d s d ng và kèm theo các d ch v đ ng b v h ng

d n s d ng, v n hàng và h tr b o trì, b o hành

¬ D ch v T v n thu

Công ty cung c p các d ch v v vi c tuân th và t v n v các lo i thu :

− Thu Thu nh p Doanh nghi p

− Thu Thu nh p Cá nhân

− Thu Giá tr Gia t ng

− Thu nhà th u và các lo i thu gián thu khác

− T v n trong vi c l p k ho ch v thu

− T v n thành l p v n phòng đ i di n và chi nhánh

¬ D ch v T v n Qu n tr

Công ty TNHH T v n Ki m toán S&S h tr các nhà đ u t trong vi c th c

hi n các th t c đ đ u t kinh doanh m i t i Vi t Nam, h tr các nhà đ u t qua

t ng giai đo n trong quá trình đ u t và gi i quy t các v n đ trong kinh doanh đ t

đ c các m c tiêu này, công ty luôn chú tr ng vào công ngh thông tin, vi c c i ti n

Ph ng pháp đi u hành trong doanh nghi p và qu n lý tài chính chi n l c thông qua

Các khoá đào t o chuyên sâu c a công ty đ c xây d ng nh m:

− Nâng cao k n ng c a các nhân viên c a khách hàng

− T o cho các nhân viên có ý th c v trách nhi m trong công tác k toán và luôn đ c hi u ch nh đ đáp ng nhu c u c a khách hàng

d ng h u h t trong quá trình ki m toán Tuy nhiên, do gi i h n v ph m vi th c hi n nên ng i vi t ch trình bày v ph ng pháp tính toán đ i v i kho n m c ti n và tài

s n c đ nh

T i công ty ki m toán S&S, sau khi yêu c u đ n v cung c p s cái, s chi ti t

d i d ng t p tin Microsoft Excel, ki m toán viên s s d ng các công th c tính toán trong Microsoft Excel đ c ng ngang, c ng d c, tính toán l i các s t ng c ng, các s

cu i k nh m đ m b o tính chính xác v m t s h c c a s sách k toán và báo cáo tài chính, đ ng th i phát hi n ra nh ng nghi p v ghi thi u ho c các nghi p v ghi trùng

i v i kho n m c ngo i t , ki m toán viên đánh giá l i s d cu i k theo công th c:

Giá tr đ n v ti n t k toán = Nguyên t X T giá h i đoái bình quân liên ngân hàng vào ngày k t thúc niên đ

i v i tài s n c đ nh, d a vào danh m c tài s n c đ nh ki m toán viên xem xét th i đi m đ a tài s n c đ nh vào s d ng, th i gian s d ng h u ích, nguyên giá,

t l kh u hao,… đ tính kh u hao

T k t qu đó, ki m toán viên so sánh v i s li u trên s sách c a đ n v N u

có chênh l ch nh , không tr ng y u, ki m toán viên s b qua Ng c l i n u chênh

l ch là tr ng y u, ki m toán viên s đ ngh bút toán đi u ch nh i v i kho n m c ngo i t thì ghi t ng doanh thu ho t đ ng tài chính ho c chi phí tài chính, còn đ i kho n m c kh u hao tài s n c đ nh thì ki m toán viên ghi t ng ho c gi m chi phí

kh u hao trong n m

Minh ho k thu t tính toán c a công ty S&S trong giai đo n th c hi n ki m toán

hi n K.Lan 01/03/12

b (tháng)

S KTV phân b

S khách hàng phân

2 Công trình xây

d ng x ng may 1/6/2010 300 402,017,398

402,017,398 -

3 Máy bi n th

400KVA - 1/2/2010 60 46,060,248

46,060,248 -

6 Máy Ép keo 1/4/2010 60

5,399,334

5,399,334 -

7 Máy Zig Zag 1/4/2010 60

2,661,121

2,661,121 -

8 Máy ki m v i

STT 1/5/2010 60 7,914,980

7,914,980 -

11 Máy nút đi n t

GW 02439 1/9/2010 60 6,493,109

6,493,109 -

12 Máy may vi n

thun Kansai l ng 1/9/2010 60 13,280,400

13,280,400 -

14 N i h i d u

Samho 1/9/2010 60 10,557,041

10,557,041 -

17 Máy c t đ ng 8"

Hikari 1/10/2010 60 5,460,000

5,460,000 -

18 Máy phát đi n 11/8/2011 60 10,757,576 9,090,909 1,666,667

19 Máy may 1 kim 1/11/2011 24

21 L p đ t h th ng

đi n 1/2/2010 60 385,225,564

385,225,564 -

22 H th ng n i h i 1/4/2010 60

130,215,968

130,215,968 -

23 H th ng d n khí

h i 1/4/2010 60 27,930,973

27,930,973 -

24 H th ng d n đi n 1/4/2010 60 29,299,520

29,299,520 -

25 Bàn c t 2m x

15m x 0.8m 1/5/2010 60 50,925,533

50,925,533 -

26 H th ng báo

cháy 9/10/2010 24 8,823,750

8,823,750 -

27 Thi c b PCCC 1/10/2011 24

2,704,722

2,675,000 29,722

- Máy may 1 kim và thi t b camera ch a đ c khách hàng phân b trong k

- Máy phát đi n, thi t b PCCC b phân b thi u

TLKTV đ ngh bút toán đi u ch nh:

N 214 17,564,581

Có 211

17,564,581

Minh ho vi c tính toán l i ngo i t cu i k theo t giá bình quân liên ngân

Thành ti n

S k toán

T ng,

gi m (+,-)

kho n m c ti n g i ngân hàng, các kho n ph i thu, các kho n ph i tr ôi khi ki m

toán viên c ng ph i th c hi n th t c xác nh n đ i v i kho n m c tài s n c đ nh trong

tr ng h p đ n v có tài s n th ch p, c m c hay cho thuê Th xác nh n do ki m

toán viên so n th o nh ng ch ký là c a đ n v và ph i có d u m c c a đ n v

đ m b o tính thích h p c a b ng ch ng ki m toán, sau khi đ c xác nh n, th xác

nh n ph i đ c g i tr tr c ti p v v n phòng công ty ki m toán

Tóm t t sáu b c g i th xác nh n:

T i Công ty Ki m toán S&S, hình th c th xác nh n đ c dùng trong t t c các

cu c ki m toán là d ng th xác nh n m C th th xin xác nh n đ c phân theo hai

ki u: th xác nh n có s d và th xác nh n không có s d Vi c g i th xác nh n

d ng nào tu thu c vào ý ki n c a ki m toán viên và s đánh giá v m c đ tr ng y u

c a kho n m c Th xác nh n không có s d s d ng trong tr ng h p ki m toán viên không tin t ng vào s li u c a đ n v

Vi c g i th xác nh n đ c th c hi n tr c khi ki m toán viên chính th c ti n hành ki m toán t i công ty khách hàng đ đ m b o r ng các k t qu xác nh n s d

ph i có đ y đ tr c khi ki m toán viên quy t đ nh các th t c th nghi m chi ti t

¬ Th xác nh n ngân hàng

Bên c nh vi c đ i chi u v i s ph ngân hàng, ki m toán viên c n th c hi n g i

th xác nh n hàng đ đ m b o m c tiêu tính hi n h u, đ y đ , ghi chép chính xác, quy n s h u rõ ràng, trình bày và công b

Khi g i th xác nh n ngân hàng: ki m toán viên làm ph n hành ti n m t s xác

đ nh đ n v giao d ch v i bao nhiêu ngân hàng, có bao nhiêu tài kho n sau đó s xác

nh n l i v i đ n v Th xác nh n do ki m toán viên g i cho đ n v , tu theo ngân hàng trong n c hay n c ngoài mà th xác nh n đ c g i b ng ti ng Anh hay ti ng

Vi t Sau khi nh n đ c th xác nh n do ki m toán viên cung c p, đ n v ph i ghi tên

và ch ký c a ng i có th m quy n Trên th xác nh n ph i ghi rõ ràng là ngân hàng

ph n h i tr c ti p v cho công ty ki m toán c a đ n v và h n cu i tr l i th xác nh n

là vào ngày nào v.v… C n l u ý là đ i v i các tài kho n trong niên đ k toán không

có giao d ch hay đ n v đã t t toán tài kho n đó, ki m toán viên c ng ph i g i th xác

nh n v các tài kho n đó nh m tránh x y ra gian l n

Khi nh n đ c th xác nh n c a ngân hàng, ki m toán viên đ i chi u s d trên

th xác nh n v i s d trên s sách c a ngân hàng xem có kh p nhau hay không

Tr ng h p có s chênh l ch gi a th xác nh n ngân hàng v i s d cu i k trên s sách k toán, và chênh l ch là tr ng y u, ki m toán viên s yêu c u đ n v gi i thích

N u đ n v không gi i thích đ c thì ki m toán viên đ ngh bút toán đi u ch nh thích

h p

¬ Th xác nh n n ph i thu

Vi c g i th xác nh n giúp đ t đ c c s d n li u g m tính hi n h u, tính đ y

đ , ghi chép chính xác và đánh giá h p lý T i công ty S&S, ki m toán viên s ch n

m u m t s khách hàng có s d l n (đ m b o t ng giá tr g i xác nh n chi m kho ng 70% đ n 80% t ng s d các kho n ph i thu) ho c nh ng khách hàng có s d b t

th ng đ g i th xác nh n C ng nh th xác nh n ngân hàng, ki m toán viên so n

th xác nh n và g i cho khách hàng c a đ n v ki m tra và kí duy t

N u sau m t kho n th i gian mà v n không nh n đ c th tr l i t khách hàng

c a đ n v , ki m toán viên s g i l i l n th hai, l n th ba N u v n không nh n đ c

th xác nh n, ki m toán s th c hi n các th t c thay th nh : ki m tra các kho n ti n thanh toán sau ngày k t thúc niên đ b ng cách ki m tra phi u thu, gi y báo có c a ngân hàng,v.v…; ki m tra các ch ng t ch ng minh các kho n n (hoá đ n, h p đ ng, v.v…) nh m thu nh p b ng ch ng đ i v i m c tiêu hi n h u, chính xác, quy n và ngh a v , trình bày và công b

¬ Th xác nh n n ph i tr

G i th xác nh n n ph i tr giúp ki m toán viên đ t đ c m c tiêu ki m toán: tính đ y đ , tính hi n h u, ghi chép chính xác và đánh giá h p lý Ki m toán viên yêu

c u đ n v cung c p danh sách các nhà cung c p v i s d chi ti t vào th i đi m khoá

s Sau đó, ki m toán viên s th c hi n ch n m u nhà cung c p đ g i th xác nh n (thông th ng giá tr th xác nh n g i đi chi m kho ng 70% đ n 80% t ng giá tr các kho n ph i tr ) Vi c g i th xác nh n các kho n n ph i tr c ng t ng t nh g i

th xác nh n ngân hàng, nh ng khác ch ki m toán viên s ghi s n s ti n mà đ n v còn n nhà cung c p vào cu i niên đ N u đ ng ý v i s ti n này thì ng i đ ng đ u công ty nhà cung c p ch c n kí tên, đóng d u xác nh n s ti n trên là đúng Tr ng

h p có s chênh l ch thì nhà cung c p s ghi rõ vào th xác nh n kho n chênh l ch là bao nhiêu

Khi nh n đ c th xác nh n, ki m toán viên ki m tra th xác nh n và đ i chi u

v i s sách c a đ n v đ tìm xem có các kho ng chênh l ch hay không N u s d

đ c bên th ba xác nh n là kh p thì ki m toán viên có c s gi m b t các th nghi m chi ti t, ti t ki m đ c th i gian và chi phí

Tr ng h p có s chênh l ch, ho c th tr l i không đ ng ý, ki m toán viên

ph i đ c bi t chú ý đ tìm ra nguyên nhân c a kho n chênh l ch đó, tu vào m c tr ng

y u, ki m toán viên s đ a ra bút toán đi u ch nh và s l u vào h s ki m toán đ làm

b ng ch ng Các nguyên nhân nh :

• Có tranh ch p gi a đ n v v i khách hàng c a đ n v đ c ki m toán

Ki m toán viên c n tìm hi u nguyên nhân tranh ch p và l p d phòng

n u c n thi t

• Trong nhi u tr ng h p, chênh l ch s d do vi c phân chia k ghi nh n

c a tài kho n không đ ng nh t gi a đ n v và bên th ba

• S gian l n do doanh thu b ghi nh n kh ng

• Ti n thu v b nhân viên bi n th

• Sai sót có th phát sinh trong tr ng h p ghi nh m các nghi p v bán hàng ho c thanh toán nh m t khách n này sang khách n khác, nh m

l n trong ghi nh n s ti n ho c b sót, ghi trùng nghi p v

• Ngoài ra, chênh l ch còn có th phát sinh khi có s c n tr s li u (ví d

m t khách n đ ng th i c ng là nhà cung c p) Khi đó, c n xem xét s

c n tr này có phù h p hay không

• S d đ u k không kh p i v i nh ng đ n v là khách hàng đ c công ty Ki m toán S&S ki m toán n m th hai liên ti p thì vi c ki m tra

s d đ u k b ng cách đ i chi u v i báo cáo ki m toán n m tr c mà không c n g i th xác nh n i v i nh ng đ n v là khách hàng n m

đ u tiên, đ đ m b o s d đ u k các kho n ti n g i, kho n công n

đ c chính xác thì công ty Ki m toán S&S g i th xác nh n s d đ u

k i v i ki m tra s d cu i k thì luôn đ c g i th xác nh n cho các kho n ti n g i và công n dù đây là n m ki m toán đ u tiên hay n m

ti p theo mà công ty Ki m toán S&S th c hi n

Tr ng h p nhà cung c p không g i tr th xác nh n, ki m toán viên c a công

ty S&S s ti p t c g i l n th hai, l n th ba N u ti p t c không nh n đ c th xác

nh n, ki m toán viên s th c hi n các th t c thay th nh ki m tra vi c thanh toán sau