Qua thực tế giảng dạy ở trường THPT và trao đổi với đồng nghiệp, chúng tôi nhận thấy trong toàn bộchương trình Tin học 10 thì bài 4 – “Bài toán và thuật toán” có nội dung hay nhưngkhó và
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂY NINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRUNG TRỰC
KINH NGHIỆM:
TỔ CHỨC GIỜ DẠY BÀI 4 “BÀI TOÁN VÀ THUẬT
TOÁN” MÔN TIN HỌC 10 ĐẠT HIỆU QUẢ
THỰC HIỆN: TRẦN THỊ THÚY VÂN
Tháng 03 năm 2011
Trang 2MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU 4
I Lí do chọn đề tài 4
II Đối tượng nghiên cứu 5
III Phạm vi nghiên cứu 5
IV Phương pháp nghiên cứu 5
V Đề tài đưa ra phương pháp mới 6
B NỘI DUNG 7
I Cơ sở lí luận 7
II Cơ sở thực tiễn 7
1 Thực tiễn vấn đề nghiên cứu 7
2 Sự cần thiết của đề tài: 8
III Nội dung vấn đề 8
1 Chọn lựa phương pháp 8
2 Xây dựng qui trình 8
3 Giải pháp 9
Bước 1: Chuẩn bị 9
Bước 2: Quá trình thực hiện tiết dạy 9
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ 9
Hoạt động 2: Giới thiệu nội dung bài toán cụ thể Xác định yêu cầu bài toán 10
Hoạt động 3: Thảo luận nhóm, đề ra các giải pháp xây dựng thuật toán 10
Hoạt động 4: Củng cố - Mở rộng bài toán 11
Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà 11
4 Kết quả cụ thể 11
C KẾT LUẬN 13
IV Bài học kinh nghiệm 13
V Hướng phổ biến, áp dụng của đề tài 13
VI Hướng nghiên cứu tiếp đề tài 13
D MỘT SỐ GIÁO ÁN CÁC TIẾT DẠY BÀI 4 “BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN” 15
E TÀI LIỆU THAM KHẢO 35
Trang 3A MỞ ĐẦU
I Lí do chọn đề tài
Thực hiện theo tinh thần Chỉ thị số 3399/CT-BGDĐT ngày 16/8/2010 về
nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2010 – 2011 với chủ đề “Tiếp tục đổi mới quản
lý và nâng cao chất lượng giáo dục” tích cực đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy
đổi mới phương pháp dạy và học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trìnhgiáo dục phổ thông; đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT)
từ năm học 2006-2007
Tuy nhiên, đối với học sinh lớp 10, mới làm quen với chương trình Tin học nêncòn bỡ ngỡ Vì đây là môn học mới nên học sinh cũng có hứng thú tìm hiểu Bên
cạnh đó, các em cũng gặp không ít khó khăn, kể cả GV Qua thực tế giảng dạy ở
trường THPT và trao đổi với đồng nghiệp, chúng tôi nhận thấy trong toàn bộchương trình Tin học 10 thì bài 4 – “Bài toán và thuật toán” có nội dung hay nhưngkhó và khô khan, đặc biệt là việc mô tả các thuật toán để biểu diễn vào máy tínhmặc dù đó là các bài toán quen thuộc Và việc làm thế nào để có thể giúp các emhọc sinh hiểu và tự mình xây dựng thuật toán cũng là vấn đề không nhỏ đối với
GV.
Trang 4 Với nội dung bài như vậy, nếu chỉ dạy học theo phương pháp truyền thống thì
quá trừu tượng, nhất là các tiết xây dựng thuật toán cho các bài toán cụ thể GV
phải kết hợp nhiều phương pháp trực quan hơn, đồng thời, để đạt hiệu quả caotrong mỗi phần học, tiết học cần có cách thiết kế bài giảng cho phù hợp với nộidung kiến thức; phương pháp, phương tiện dạy học phải phù hợp với từng đốitượng học sinh Từ đó, qua mỗi phần học, tiết học học sinh thích thú với kiến thứcmới, qua đó hiểu được kiến thức đã học trên lớp, đồng thời học sinh thấy được tầmquan trọng của vấn đề và việc ứng dụng của kiến thức trước hết để đáp ứng nhữngyêu cầu của môn học, sau đó là việc ứng dụng của nó vào các công việc thực tiễntrong đời sống xã hội (nếu có)
học
Vì bài học có liên quan nhiều đến kiến thức toán học nên GV yêu cầu học sinh
xem lại các khái niệm cũng như cách giải các bài toán quen thuộc
cao qua các bài tập về nhà và có kiểm tra đánh giá ở cuối tiết tiếp theo
học sinh của trường THPT Nguyễn Trung Trực, bản thân tôi thấy cần tiến hành nghiên cứu để tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng bộ môn nhằm giúp
GV – học sinh thực hiện tốt “dạy tốt – học tốt”, đó là “Kinh nghiệm tổ chức
giờ dạy bài Bài toán và thuật toán môn Tin học 10 đạt hiệu quả”.
II Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp để tổ chức tốt bài “Bài toán và thuật toán” ở môn Tin học 10
Học sinh vận dụng tốt các kiến thức đã học nhằm rèn cho học sinh kĩ năng tưduy, chủ động, sáng tạo…
III.Phạm vi nghiên cứu
hiện ở các lớp 10C11 và 10C12 của trường THPT Nguyễn Trung Trực, Hòa
Trang 5IV Phương pháp nghiên cứu
Tìm, đọc, nghiên cứu các tài liệu đến vấn đề đặt ra để tìm cơ sở khoa học cho
đề tài và tìm ra các giải pháp phù hợp với tình hình thực thế khi dạy bài “Bài toán
và thuật toán”, từ đó rút ra kinh nghiệm áp dụng
Điều tra, đối thoại để tìm hiểu thực trạng học sinh và tìm ra biện pháp thiếtthực giải quyết thực trạng đó qua trao đổi với đồng nghiệp
Kiểm tra, đối chiếu, so sánh qua việc thực hiện phương pháp mới ở một số lớp
và không áp dụng ở một số lớp
Kiểm tra đánh giá và điều chỉnh bổ sung
Phân tích, tổng hợp kết quả thu được trong thực tế để thấy được hiệu quả đề tài
V Đề tài đưa ra phương pháp mới
Đưa ra giải pháp giúp GV tổ chức tốt bài “Bài toán và thuật toán”, nhất là các tiết xây dựng thuật toán cho các bài toán cụ thể GV thực hiện tốt tiến trình giảng
dạy các tiết học, tổ chức tốt các hoạt động theo một trình tự khoa học logic, sửdụng linh hoạt và có hiệu quả cao phương pháp dạy học đạt được yêu cầu đề ra.Bên cạnh đó, việc lập bảng mô phỏng các thuật toán với các số liệu cụ thể cũnggiúp cho học sinh dễ hiểu thuật toán hơn
Trang 6B NỘI DUNG
I Cơ sở lí luận
pháp dạy học, khắc phục lối truyền đạt kiến thức một chiều, rèn luyện nếp tư duysáng tạo của người học.” Đổi mới phương pháp dạy học hiện nay chính là hướngtới việc dạy tốt và học tốt theo phương châm lấy người học làm trung tâm của quá
trình dạy học Muốn vậy GV cần phải hiểu sâu sắc và vận dụng sáng tạo các
phương pháp dạy học trong mỗi tiết dạy
Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số16/2006/QĐ –BGDĐT ngày 2/2/2006 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo cũng
đã nêu: “Phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp vớiđặc trưng bộ môn, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồidưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kỹ năng vậndụng kiến thức vào thực tiễn,…”
14/2001/CT_TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
II Cơ sở thực tiễn
1 Thực tiễn vấn đề nghiên cứu
từ các bài toán, dùng máy tính để giải bài toán nên còn xa lạ, bỡ ngỡ và chưa hìnhthành một số kĩ năng khi đứng trước một bài toán
Chất lượng bài kiểm tra sau khi học xong bài “Bài toán và thuật toán” môn Tinhọc 10 ở trường THPT Nguyễn Trung Trực tương đối thấp
Nhiều học sinh còn chưa chủ động, chưa có thái độ tích cực xây dựng bài trongbài "Bài toán và thuật toán” vì nội dung tương đối khó
Trang 7 GV chưa có giải pháp tích cực để tạo hứng thú thu hút học sinh tham gia vào
hoạt động xây dựng bài
hết nội dung của bài học cũng như vai trò của GV và khả năng của học sinh khi
học bài “Bài toán và thuật toán”, đó là những kiến thức nền tảng để học sinh tiếpcận với việc học ngôn ngữ lập trình sau này, đồng thời tạo điều kiện cho nhữnghọc sinh có năng khiếu bộ môn phát huy khả năng tư duy
2 Sự cần thiết của đề tài:
Một tiêu chí mà bất kì GV nào cũng mong muốn đạt được là sự hứng thú của
học sinh trong việc học bộ môn Muốn vậy, người thầy phải có một kế họach giảng
dạy tạo nhiều cơ hội cho học sinh phát huy được năm thiên chức của mình là nghe,
nhìn, đọc, nói, viết Có thể thấy một cách rõ ràng rằng người thầy, cách dạy, cách
soạn giáo án chuẩn bị bài giảng là yếu tố then chốt làm chuyển biến nhận thức củahọc sinh, giúp cho các em thấy được cái hay, sự cần thiết và những lợi ích của mônTin học nói chung và cách giải quyết một bài toán trong bài “Bài toán và thuậttoán” nói riêng Vì những lí do trên, tôi đặt ra mục tiêu cho đề tài của mình là tìm
ra cách soạn bài giảng sao cho hợp lí, đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừutượng, từ dễ đến khó, làm biến đổi nhận thức của học sinh từ xa lạ trở nên gần gũivới những kiến thức mà học sinh đã có sẵn và phương pháp truyền đạt trực quannhất mà học sinh không cảm thấy khô khan, cứng nhắc
III.Nội dung vấn đề
1 Chọn lựa phương pháp
Thực tiễn và lí luận đã cho thấy để thực hiện dạy học có hiệu quả, GV cần phải
biết cách áp dụng những ưu thế của từng phương pháp dạy học, biết lựa chọnphương pháp phù hợp với nội dung dạy học, phù hợp với đặc điểm và điều kiện
của GV, học sinh và của nhà trường Cần kế thừa và phát huy tối đa thế mạnh của
các phương pháp dạy học, sử dụng các trang thiết bị dạy học phù hợp nhằm làmcho học sinh chủ động, tích cực hơn trong học tập như: vấn đáp tái hiện, tìm tòi,giải thích – minh họa; đặt và giải quyết vấn đề; hoạt động nhóm; động não; tranhluận;…
Trang 8Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động 2: Giới thiệu nội dung, bài toán cụ thể Xác định yêu cầu bài toán.Hoạt động 3: Thảo luận nhóm, đề ra các giải pháp xây dựng thuật toán Môphỏng với số liệu cụ thể Nhắc lại kiến thức cũ có liên quan
Hoạt động 4: Củng cố - Mở rộng bài toán
Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
3 Giải pháp
Từ các yêu cầu đặt ra đối với bài “Bài toán và thuật toán” cũng như đối với GV
và học sinh đã nêu ở trên và qua trao đổi, dự giờ, học hỏi kinh nghiệm với đồngnghiệp, với vốn kinh nghiệm của bản thân, tôi nhận thấy biện pháp tích cực tronggiảng dạy bài “Bài toán và thuật toán” nhất thiết phải đảm bào thực hiện nhữngcông việc sau:
Bước 1: Chuẩn bị
GV nghiên cứu bài học, bài tập của toàn bộ bài “Bài toán và thuật toán” để lập
ra kế hoạch bài học với mục tiêu cần đạt, phù hợp với trọng tâm của bài, chọnnhững bài toán đơn giản nhất, quen thuộc nhất với học sinh
GV cụ thể hóa các yêu cầu cần học sinh phải chuẩn bị về:
Ví dụ : Để chuẩn bị cho tiết 10, GV yêu cầu học sinh ôn lại cách giải phương
trình bậc nhất ax + b = 0 và phương trình bậc hai ax2 + bx + c = 0
Hướng dẫn một số kiến thức mới ở tiết học tiếp theo
Ví dụ: Yêu cầu học sinh xem trước các cách biểu diễn thuật toán, các tính chấtcủa thuật toán
Bước 2: Quá trình thực hiện tiết dạy
Trang 9 GV gọi học sinh lên bảng trả lời các câu hỏi có liên quan đến kiến thức của tiết
học sắp tới
Sau khi học sinh đã trả lời xong, GV gọi học sinh khác nhận xét và giải thích
bổ sung (nếu cần)
GV đánh giá cho điểm và chốt lại kết quả đúng.
Ví dụ: Ở tiết 12, GV gọi học sinh lên bảng trả lời câu hỏi
Cho dãy số gồm N phần tử các số nguyên và giá trị các phần tử là a1, a2, …, aN.Đếm xem trong dãy có bao nhiêu số nguyên dương?
Yêu cầu: Hãy xác định Input, Output của bài toán trên
Sau khi học sinh giải xong, GV cho học sinh khác nhận xét bổ sung và GV đánh
giá cho điểm hoàn chỉnh bài giải của học sinh
Hoạt động 2: Giới thiệu nội dung bài toán cụ thể Xác định yêu cầu bài toán.
GV đưa ra nội dung bài toán, yêu cầu học sinh đọc lại một lần nữa Sau đó xác
định Input – Output của bài toán (đã chuẩn bị ở nhà)
Ví dụ: Tiết 11 - Mô tả thuật toán “Tìm giá trị lớn nhất của một dãy số nguyên”
GV yêu cầu học sinh xác định Input – Output của bài toán:
o Input: N, a1, a2, …, aN
o Output: Giá trị lớn nhất Max
Hoạt động 3: Thảo luận nhóm, đề ra các giải pháp xây dựng thuật toán.
thuật (chỉ cần ý tưởng) để giải quyết bài toán Cho đại diện các nhóm nhận xét
ý tưởng của các nhóm khác, rồi chọn ra ý tưởng tốt nhất
Đối với các bài toán tương đối phức tạp, GV cần gợi ý để học sinh có thể tìm
được giải thuật, hoặc thậm chí đưa ra giải thuật và hướng dẫn cho học sinh hiểuđược giải thuật
Ví dụ: Tiết 11 - Mô tả thuật toán “Tìm giá trị lớn nhất của một dãy số nguyên”
o GV lấy ví dụ với dãy 2 phần tử, yêu cầu học sinh tìm giá trị lớn nhất.
o Tương tự với 3 phần tử, 4 phần tử,…
o GV lấy ví dụ cụ thể với dãy số gồm N = 10 phần tử như sau:
Trang 106 1 5 3 7 8 10 9 12 4Hỏi: Giá trị lớn nhất trong dãy trên là bao nhiêu?
Học sinh trả lời: 12
Hỏi: Vậy cách thực hiện như thế nào để tìm được số lớn nhất?
Sau đó tổng quát hóa với dãy số nguyên N phần tử
o GV gợi ý học sinh qua phép so sánh các phần tử Lần lượt các nhóm
đưa ra ý tưởng của mình rồi chốt lại giải thuật bằng các bước liệt kê
o GV yêu cầu học sinh xem lại giải thuật ở sách giáo khoa trang 34 và
giải thích rõ hơn về các phép gán
hình dung hơn Sau đó, mô phỏng thuật toán bằng dãy số cụ thể trên
Phân công học sinh khá giỏi kèm học sinh yếu kém để lớp hiểu bài đồng bộhơn
Hoạt động 4: Củng cố - Mở rộng bài toán
GV yêu cầu học sinh nhắc lại nội dung vừa học.
Với những học sinh yếu, kém GV có thể củng cố bằng cách viết lại thuật toán
bằng liệt kê hoặc sơ đồ khối nhưng để khuyết một vài chỗ và gọi các em điềnvào chỗ trống
GV có thể yêu cầu học sinh chỉnh sửa thuật toán để cải tiến hoặc mở rộng chức
năng của thuật toán với những bài toán dạng tương tự
Ví dụ: Tiết 11 - Mô tả thuật toán “Tìm giá trị lớn nhất của một dãy số nguyên”
Sau khi đã xây dựng được thuật toán, GV yêu cầu học sinh chỉnh sửa thuật toán
để áp dụng cho bài toán “Tìm giá trị nhỏ nhất của một dãy số nguyên”
học sinh khá giỏi, các hoạt sinh còn lại chỉ cần theo dõi và hiểu được kết quả
Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
GV hướng dẫn học sinh chuẩn bị kiến thức phục vụ cho việc làm bài tập về
nhà và học bài mới ở tiết sau
Trang 11 GV cho học sinh làm tiếp các bài tập còn lại trong SGK, chọn các bài tập
tương tự như bài ở lớp vừa làm và cho thêm một bài tập cũng ở dạng đó nhưngnâng cao hơn cho các em học sinh khá, giỏi
GV gợi ý bài tập về nhà và yêu cầu học sinh chuẩn bị bài mới.
4 Kết quả cụ thể
Sau khi áp dụng các biện pháp nêu trên vào thực tế giảng dạy các tiết học củabài "Bài toán và thuật toán" ở các lớp tôi đang trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấyhọc sinh có tiến bộ rõ rệt, hăng hái thảo luận, đóng góp ý kiến, không còn cảm thấy
xa lạ với thuật toán nữa, có thể xây dựng thuật toán cho các bài toán đơn giản, kếtquả bài kiểm tra 1 tiết cũng như bài thi học kỳ I có chất lượng cao hơn
Trang 12 Kết quả trước khi thực hiện đề tài
Kết quả khảo sát bài kiểm tra 1 tiết sau khi học xong bài “Bài toán và thuậttoán”
Kết quả khảo sát chất lượng học kỳ I môn Tin học:
Kết quả sau khi thực hiện đề tài
Kết quả khảo sát bài kiểm tra 1 tiết sau khi học xong bài “Bài toán và thuậttoán”
Kết quả khảo sát chất lượng học kỳ I môn Tin học:
Trang 13“Giáo dục không nhằm mục tiêu nhồi nhét kiến thức mà là thắp sáng niềm tin”
Bên cạnh việc trang bị kiến thức cho học sinh, GV còn phải có phương pháp tác
động đến niềm say mê, hứng thú tìm tòi, phát huy kỹ năng tư duy ở học sinh, đồngthời hình thành các phẩm chất đạo đức qua môn học Bài “Bài toán và thuật toán”tuy có nội dung khó nhưng vẫn gần gũi với các em học sinh bởi vì thuật toán đượcxây dựng dựa trên các bài toán quen thuộc mà học sinh đã biết Qua đó cũng hìnhthành cho các em kinh nghiệm khi đứng trước một vấn đề trong thực tế cuộc sống.Việc giải một bài toán trên máy tính chẳng qua là tìm ra phương pháp giao việccho máy tính
Trước sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin, thuật toán là mộtkhái niệm nền tảng của hầu hết các lĩnh vực tin học, là xương sống của các phầnmềm tin học, nó ẩn chứa bên trong những điều vô cùng hấp dẫn Có thể nói, bài
“Bài toán và thuật toán” như là một nấc thang ban đầu giúp học sinh tiếp cận với
ngôn ngữ lập trình sau này Do đó, GV cần có phương pháp phù hợp với trình độ
thực tế của học sinh, nội dung các dạng bài tập vừa phải, với mức độ từ cơ bản đếnnâng cao cho các đối tượng học sinh khác nhau nhằm thu hút mọi học sinh đều
tham gia trong mỗi tiết dạy Đồng thời GV cần vận dụng linh hoạt và phối hợp hợp
lí các phương pháp dạy học trong tiết dạy, đưa ra được hệ thống các câu hỏi phùhợp với từng đối tượng học sinh để gợi ý, dẫn dắt học sinh giải quyết bài tập mộtcách linh hoạt, hợp logic, để tổ chức cho các em hoạt động tích cực, thu được hiệuquả cao, tạo động lực yêu thích môn học cho các em, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục
V. Hướng phổ biến, áp dụng của đề tài
Từ những kết quả đã đạt được sau khi áp dụng SKKN “Kinh nghiệm tổ chứcgiờ dạy bài “Bài toán và thuật toán” môn Tin học 10 đạt hiệu quả”, bản thân tôi sẽtiếp tục áp dụng các phương pháp thích hợp để giảng dạy các bài tiếp theo trongchương trình Tin học 10 Sau đó, bản thân tôi sẽ thực hiện tiết dạy minh họa,chuyên đề ở tổ bộ môn để tổ đóng góp ý kiến, rút kinh nghiệm nhằm giúp các giờdạy bộ môn Tin học ở trường THPT Nguyễn Trung Trực đạt hiệu quả cao hơn
VI Hướng nghiên cứu tiếp đề tài
Trang 14- Tiếp tục tham khảo tài liệu từ nhiều nguồn thông tin về kinh nghiệm dạy bộmôn Tin học ở trường THPT.
bạn về đề tài này
Trang 15D MỘT SỐ GIÁO ÁN CÁC TIẾT DẠY BÀI 4 “BÀI TOÁN VÀ
1 Giáo viên: Một số ví dụ về bài toán.
2 Học sinh: Xem bài trước ở nhà.
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức:
Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp và ổn định trật tự lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
GV đặt câu hỏi và gọi HS trả lời.
Câu 1: Cho biết khái niệm về chương trình? Máy tính hoạt động theo nguyên lí
nào?
Nêu nội dung của nguyên lí đó
Trả lời: Chương trình là một dãy các lệnh, mỗi lệnh là một chỉ dẫn cho biết
điều mà máy tính cần thực hiện
Máy tính hoạt động theo nguyên lí J.Von Neumann, nghĩa là:
nhắc nhiều đến khái niệm “bài
toán” Ta xét các ví dụ sau đây,
Trang 16-15-GV: Vậy theo các em bài toán là
gì?
HS: Trả lời.
GV chốt lại: Như vậy, bài toán là
những việc mà con người cần phải
thực hiện sao cho từ những dữ
kiện đã có phải tìm ra hay chứng
minh một kết quả nào đó Vậy
khái niệm “bài toán” trong Tin học
HS: Theo dõi, trả lời.
GV: Đứng trước một bài toán
công việc đầu tiên là gì?
HS: Công việc đầu tiên là xác định
đâu là dữ kiện đã cho (giả thiết),
đâu là cái cần tìm (kết luận)
GV: Đúng Trong Tin học gọi là
xác định Input và Output của bài
toán
GV: Yêu cầu HS xem các ví dụ
SGK trang 32 GV ghi ví dụ lên
bảng hoặc trình chiếu, gọi HS xác
định Input, Output
HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi.
GV trình chiếu hoặc ghi câu trả lời
lên bảng và giải thích thêm
HS: Ghi bài.
Hoạt động 2:
GV chuyển vấn đề: Nhưng muốn
5.Kiểm tra một số nguyên dương có phải là
số nguyên tố hay không?
6.Tìm số học sinh có điểm trung bình môn toán dưới 5
Khái niệm: Bài toán là những việc mà
con người muốn máy tính thực hiện
Các yếu tố của một bài toán:
Khi máy tính giải bài toán cần quan tâm đến hai yếu tố:
Input: Thông tin đưa vào máy
Output: Thông tin muốn lấy ra từ máy
Bài toán kiểm tra số nguyên tố:
hoặc N không là số nguyên tô
Bài toán tìm nghiệm của phương trình bậc hai ax2 + bx + c = 0 (a ≠ 0)
0)
trình
Bài toán xếp loại học tập của một lớp
trong lớp
Trang 17cần phải hướng dẫn các thao tác
cho máy tính thực hiện
GV: Đưa ra một ví dụ đơn giản
liệt kê các bước theo thứ tự cần
thực hiện để nấu cơm
GV: Ta có thể đảo thứ tự các bước
trên được không?
HS: Trả lời
Từ đó dẫn đến khái niệm thuật
toán
GV: Phân tích ba điểm quan trọng
nhất trong định nghĩa thuật toán
dựa vào ví dụ: dãy hữu hạn các
thao tác, sắp xếp theo một trình tự
xác định, từ Input cho ra Output
HS: Theo dõi, ghi bài.
Ví dụ: Liệt kê các bước nấu cơm (bằng lửa) {Input: Gạo, củi}
Nấu cơm :
- Vo gạo
- Chuẩn bị lửa
- Đặt nồi lên bếp
- Nấu, canh giờ
- Kết thúc {Output: Nồi cơm chín}
1 Khái niệm thuật toán:
trình tự xác định
Input ta nhận được Output của bài toán Tác dụng của thuật toán: dùng để giải một bài toán
4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
Bài toán là gì?
Thuật toán là gì?
Bài tập: Cho bài toán sau
Tính diện tích và chu vi của hình chữ nhật với chiều dài và chiều rộng là a
và b
Xác định Input, Output của bài toán trên?
5 Hướng dẫn học sinh tự học:
Xem lại bài lý thuyết
Trả lời câu hỏi 1 sách giáo khoa trang 44
i Ví dụ: Tìm nghiệm của bài toán giải phương trình bậc nhất ax+b=0
ii Các cách biễu diễn thuật toán iii Các tính chất của thuật toán
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 18
Hiểu cách biểu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê.
Biết các đặc trưng chính của thuật toán
Hiểu một số thuật toán thông dụng
2 Kỹ năng:
Xây dựng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ khối hoặc liệt kê các bước
II CHUẨN BỊ:
1 GV: Các cách biểu diễn thuật toán bằng liệt kê và sơ đồ khối.
2 Học sinh: Xem bài trước ở nhà.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức:
Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp và ổn định trật tự lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
GV đặt câu hỏi và gọi HS trả lời.
Câu 1: Cho tam giác ABC với ba canh là a, b, c Tính diện tích và chu vi của tam
Sau khi thực hiện dãy thao tác ấy, từ Input ta nhận được Output của bài toán
3.Giảng bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ
GV: Cho ví dụ Gọi HS xác
định Input, Output của bài toán
HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi.
GV: yêu cầu HS nêu cách giải
phương trình bậc nhất
GV: chốt lại câu trả lời của HS
và ghi thuật toán lên bảng
Ví dụ: Bài toán giải phương trình bậc nhất ax+b=0
Intput: Các số thực a,b.
Output: Nghiệm x của phương trình.
Thuật toán được diễn tả bằng liệt kê:
1.Nhập a, b
2.Nếu a=0 thì: