Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan tới đề tài Từ những năm trước đây đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề vănhóa doanh nghiệp, trong đó có các công trình nghiên c

TÓM LƯỢC

Do yêu cầu cấp thiết trong thời kỳ mới, yêu cầu về sự phát triển bền vững trongquá trình hội nhập, đòi hỏi các doanh nghiệp hòa nhập mà không bị hòa tan, đã tháchthức không nhỏ đến các doanh nghiệp Việt Nam Nhất là trong thời kỳ các doanhnghiệp Việt Nam đang chập chững xây dựng văn hóa doanh nghiệp thì phát triển vănhóa doanh nghiệp để nó ngày càng hoàn thiện là vô cùng quan trọng Văn hóa doanhnghiệp là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định tới sự thành bại củadoanh nghiệp Mặt khác, văn hóa doanh nghiệp là cái còn thiếu khi doanh nghiệp đã

đủ và cái còn lại khi doanh nghiệp không còn nữa Nó tạo ra sức mạnh, ảnh hưởng rấtlớn cho doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh cũng như hội nhập Chính vì vậy, em

đã chọn đề tài: “Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩuThế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông” Nội dung chính của đề tài gồm 3 chương: Chương 1: Một số lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp: đưa ra cácquan niệm khác nhau về văn hóa và văn hóa doanh nghiệp, từ đó đưa ra khái niệmtổng quát về văn hóa và văn hóa doanh nghiệp Bên cạnh đó, chương này cũng đề cậptới nội dung phát triển văn hóa doanh nghiệp và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triểnvăn hóa doanh nghiệp

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp củaCông ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông: chương này sẽkhái quát về chi nhánh Hà Đông; phân tích thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệpcủa chi nhánh Từ đó, đánh giá về thành công, tồn tại và nguyên nhân của những tồntại

Chương 3: Giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuấtnhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông: phương hướng hoạt động của Chinhánh Hà Đông đến năm 2020; quan điểm phát triển văn hóa doanh nghiệp của Chinhánh Hà Đông; đề xuất, kiến nghị phát triển văn hóa doanh nghiệp Công ty cổ phầnXuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp “Phát triển văn hóa doanh nghiệp củaCông ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông”, em xin chânthành cảm ơn:

Ban Giám hiệu trường Đại học Thương Mại, Khoa Quản trị doanh nghiệp, Bộmôn Nguyên Lý Quản Trị, các thầy cô giáo trong trường đã tạo điều kiện cho em họctập, bổ sung kiến thức để có nền tảng nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận này

Em xin cảm ơn giảng viên PGS.TS Nguyễn Thị Bích Loan thời gian qua đã tận tìnhhướng dẫn em trong suốt quá trình viết và hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn cán bộ, nhân viên Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu ThếGiới Mới – Chi nhánh Hà Đông đã nhiệt tình giúp đỡ em rất nhiều trong việc thu thập

số liệu, nắm bắt thông tin qua việc phỏng vấn, phiếu điều tra nhằm tìm hiểu, nghiêncứu tình hình kinh doanh thực tế của chi nhánh công ty, qua đó có thể áp dụng nhữngkiến thức đã học từ giảng đường vào thực tế

Tuy đã cố gắng nhưng do hạn chế về thời gian và kiến thức nên bài khóa luậnvẫn còn nhiều thiếu sót Vì vậy, em rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô đểbài khóa luận được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Hòa

MỤC LỤC

TÓM LƯỢC i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC, SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU v

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan tới đề tài 1

3 Mục tiêu nghiên cứu 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Kết cấu đề tài 3

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 4

1.1 Các khái niệm có liên quan 4

1.1.1 Khái niệm văn hóa 4

1.1.2 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp 5

1.1.3 Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp 6

1.2 Khái niệm và nội dung phát triển văn hóa doanh nghiệp 9

1.2.1 Khái niệm 9

1.2.2 Nguyên tắc và quy trình phát triển văn hóa doanh nghiệp 9

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển văn hóa doanh nghiệp 12

1.3.1 Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp 12

1.3.2 Nhân tố bên trong doanh nghiệp 14

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THẾ GIỚI MỚI – CHI NHÁNH HÀ ĐÔNG 16

2.1 Khái quát về Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 16

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Chi nhánh Hà Đông 16

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Chi nhánh Hà Đông 17

2.1.3 Đặc điểm và kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Hà Đông 19

2.2 Phân tích thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 20

2.2.1 Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến phát triển VHDN của Chi nhánh Hà Đông 20

2.2.2 Phân tích thực trạng nội dung phát triển VHDN của Chi nhánh Hà Đông những năm qua (2012-2014) 24

2.3 Kết luận về thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 29

2.3.1 Những thành công 29

2.3.2 Những hạn chế 30

2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 30

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THẾ GIỚI MỚI 31

– CHI NHÁNH HÀ ĐÔNG 31

3.1 Phương hướng hoạt động của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông đến năm 2020 31

3.1.1 Mục tiêu 31

3.1.2 Phương hướng 32

3.2 Quan điểm phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 32

3.3 Đề xuất, kiến nghị phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 34

3.3.1 Một số đề xuất nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 34

3.3.2 Một số kiến nghị với Nhà nước 37

KẾT LUẬN 40 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC, SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Sơ đồ 2.1 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu Thế

Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông 18

Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi Nhánh Hà Đông 19

từ năm 2012-2014 19

Bảng 2.2 Trình độ lao động trong chi nhánh Hà Đông năm 2014 23

Bảng 2.3 Quy Định Về Giờ Giấc Làm Việc của Cán Bộ, Nhân Viên 28

Bảng 3.1 Chỉ tiêu kế hoạch của chi nhánh Hà Đông từ năm 2016 - 2020 31

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Liên Hiệp Quốc

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳngđịnh: “ Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúcđẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.” Trong những năm gần đây, câu nói ấy ngày càngkhẳng định tính đúng đắn của nó và văn hóa đang ngày càng thấm nhuần vào mọi lĩnhvực của đời sống, nhất là lĩnh vực kinh tế Chính vì vậy, trong những năm gần đây,chủ đề văn hóa doanh nghiệp đã dành được sự quan tâm lớn của các nhà nghiên cứu vàcác doanh nghiệp Và hơn bao giờ hết trong thời điểm hiện nay, vấn đề văn hoá doanhnghiệp phải được đặt lên hàng đầu trong chiến lược phát triển, kinh doanh của mình.Văn hoá doanh nghiệp chính là sự quyết định sống còn của doanh nghiệp và không thểthiếu để bước vào hành trình mới đầy thử thách trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc

tế Đã có rất nhiều ý kiến, nhận xét, bài viết về văn hóa doanh nghiệp nhưng trên thực

tế có rất nhiều ý kiến khác nhau, thậm chí trái chiều, vì vậy hiểu văn hóa doanh nghiệpnhư thế nào cho chuẩn xác vẫn chưa có cái nhìn cụ thể, thống nhất Bởi vậy trong quátrình hội nhập kinh tế, doanh nghiệp vẫn chưa phát huy được hết sức mạnh của mình

Vì vậy mà văn hoá doanh nghiệp cần được tìm hiểu và nghiên cứu thêm nữa để có cáinhìn hoàn thiện hơn góp phần xây dựng và phát triển doanh nghiệp hùng mạnh Saumột thời gian thực tập tại Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh

Hà Đông, em nhận thấy vấn đề phát triển văn hóa doanh nghiệp tại chi nhánh công tycòn nhiều bất cập Phát triển văn hóa doanh nghiệp là vấn đề quan trọng, nó quyết địnhđến việc thúc đẩy tinh thần và hiệu quả làm việc của cả bộ máy nhân lực trong chinhánh Hà Đông – Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới nói riêng và các

doanh nghiệp nói chung Vì lý do đó, em lựa chọn đề tài: “Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông”

làm nội dung bài khóa luận tốt nghiệp của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan tới đề tài

Từ những năm trước đây đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề vănhóa doanh nghiệp, trong đó có các công trình nghiên cứu sau:

Thứ nhất: “Phát triển một số giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình của văn

phòng công ty TNHH sản xuất và thương mại Hưng Phát” – (luận văn tốt nghiệp) dosinh viên Vũ Thị Ngọc – lớp K41A3 – Đại học Thương Mại thực hiện năm 2009 Luậnvăn đã đưa ra được các giải pháp nhằm phát triển một số giá trị văn hóa doanh nghiệpđiển hình tại văn phòng công ty Hưng Phát trong thời gian tới

Thứ hai: “Xây dựng một số giá trị văn hóa nổi bật tại công ty TNHH thương hiệu

và dịch vụ Đức Thịnh” - (luận văn tốt nghiệp) do sinh viên Mai Thị Dung - Đại họcThương Mại thực hiện năm 2007 Luận văn đã nghiên cứu về việc xây dựng một sốgiá trị văn hóa nổi bật của công ty TNHH thương mại và dịch vụ Đức Thành

Thứ ba: “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp công ty cổ phần cung

ứng thiết bị Bưu điện” – (luận văn tốt nghiệp) do sinh viên Nguyễn Thị Phương - Đạihọc Thương Mại thực hiện năm 2011 Luận văn đã chỉ rõ quá trình xây dựng và pháttriển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần cung ứng thiết bị Bưu điện, đồng thời,cũng đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn văn hóa doanh nghiệp tại công ty

Thứ tư: “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp công ty cổ phần ô tô

Hoàng Gia” – (luận văn tốt nghiệp) do sinh viên Phạm Thị Sen- Đại học Thương Mạithực hiện năm 2011 Luận văn đã đưa ra được các giải pháp nhằm xây dựng và pháttriển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần ô tô Hoàng Gia trong thời gian tới Tuy nhiên, theo khảo sát thì hiện nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu vềviệc phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế GiớiMới – chi nhánh Hà Đông

3 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài đề xuất giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phầnXuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

Nhiệm vụ

- Hệ thống lại một số lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh

- Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty

cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

- Đề xuất một số giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phầnXuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Văn hoá doanh nghiệp; giải pháp phát triển văn hoádoanh nghiệp tại Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh HàĐông

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về nội dung nghiên cứu: Giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp của công

ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

+ Không gian nghiên cứu: tại Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới –Chi nhánh Hà Đông, địa điểm: Lô 24BĐKTM Ngô Thì Nhậm, Quận Hà Đông, HàNội

+ Thời gian nghiên cứu: Đề tài tiến hành nghiên cứu thực trạng phát triển vănhóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh HàĐông từ năm 2012 - 2014 và các giải pháp đến năm 2020.

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp

Để hoàn thành bài khóa luận, em sử dụng phương pháp phỏng vấn, phiếu khảosát, phương pháp quan sát

- Phương pháp phỏng vấn: Gặp và phỏng vấn trực tiếp cán bộ, nhân viên trong

chi nhánh Hà Đông để thu thập những thông tin cần thiết

- Phương pháp phiếu điều tra: Mẫu phiếu điều tra được thiết kế gồm phần thông

tin chung và 4 câu hỏi cho các đối tượng là một số cán bộ, thành viên trong chi nhánhcông ty là các nhân viên, trưởng phòng, giám đốc chi nhánh Số phiếu điều tra phát ra

là 16 phiếu, thu về 16 phiếu

- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động của chi nhánh, hoạt động của

nhân viên, thái độ, tác phong làm việc, các biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp củacông ty…và ghi chép lại những thông tin cần thiết cho đề tài

Các thông tin sau khi được thu thập sẽ được tổng hợp và phân tích để phục vụcho quá trình nghiên cứu

5.2 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp

Phương pháp này thu thập thông tin qua các tài liệu của chi nhánh Hà Đôngcung cấp, sau đó xử lý thông tin để phục vụ cho quá trình nghiên cứu

6 Kết cấu đề tài.

Ngoài tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ hình vẽ, danhmục từ viết tắt và mở đầu, kết cấu khóa luận bao gồm 3 chương:

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp củaCông ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổphần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1.1 Các khái niệm có liên quan

1.1.1 Khái niệm văn hóa

Văn hóa là khái niệm có nhiều cách hiểu tùy vào cách tiếp cận của người nghiêncứu Là một lĩnh vực đa dạng và phức tạp, vì vậy, khó có thể thống nhất được một kháiniệm đầy đủ và chính xác về văn hóa Nên việc cùng tồn tại nhiều khái niệm văn hóakhác nhau càng làm vấn đề được hiểu biết một cách phong phú và toàn diện hơn

Năm 1871, Edward Burnett Tylor đưa ra định nghĩa “Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cách một thành viên của xã hội”[E.B Tylor, Văn hóa nguyên

thủy, Huyền Giang dịch từ tiếng Nga, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, Hà Nội, trang13]

Theo E Herriot: “Văn hoá là cái còn lại sau khi người ta đã quên đi tất cả, là cái vẫn còn thiếu sau khi người ta đã học tất cả” [Bài giảng văn hóa kinh doanh(2006),

Dương Thị Liễu, trang 9]

Khái niệm văn hóa cũng được giáo sư, viện sỹ, tiến sỹ khoa học Trần Ngọc

Thêm đưa ra như sau: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình.” [Trần Ngọc

Thêm, Tìm về bản sắc văn hoá Việt Nam, trang 25]

Từ điển Tiếng Việt cũng đưa ra khái niệm: “Văn hóa là tổng thể nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử.”

[Bài giảng Văn hóa kinh doanh(2014), ThS Dương Thị Thúy Nương, trang 2]

Khái niệm văn hoá do Tổng thư ký UNESCO Federico Mayor nêu ra nhân lễ

phát động Thập kỷ thế giới phát triển văn hoá (1988 - 1997): “Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo (của các cá nhân và các cộng đồng) trong quá khứ

và hiện tại Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của từng dân tộc.” [Sức hấp dẫn - một giá trị VHDN (2005), Trần Quốc Dân, trang 24]

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa

học, tôn giáo, văn họa, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn

ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự

sinh tồn.” [Trích trong Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 3 (2000), trang 431]

Ngoài ra còn rất nhiều khái niệm, định nghĩa khác nhau của nhiều nhà nghiêncứu mà các khái niệm đã được đưa ra ở trên là những khái niệm về văn hóa theo phạm

vi nghiên cứu rộng nhất Như vậy một một cách khái quát thì: “Văn hóa là toàn bộ những hoạt động vật chất và tinh thần do loài người đã sáng tạo ra trong lịch sử của mình trong quan hệ với con người, với tự nhiên và với xã hội, được đúc kết lại thành

hệ giá trị và chuẩn mực xã hội.”

1.1.2 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp

Trong một xã hội rộng lớn, mỗi doanh nghiệp được coi là một xã hội thu nhỏ Xãhội lớn có nền văn hoá lớn, xã hội nhỏ (doanh nghiệp) cũng cần xây dựng cho mìnhmột nền văn hoá riêng biệt Nền văn hoá ấy chịu ảnh hưởng và đồng thời cũng là một

bộ phận cấu thành nền văn hoá lớn

Như Edgar Schein, một nhà quản trị nổi tiếng người Mỹ đã nói: “ Văn hoá doanh nghiệp gắn với văn hoá xã hội, là một bước tiến của văn hoá xã hội, là tầng sâu của văn hoá xã hội Văn hoá doanh nghiệp đòi hỏi vừa chú ý tới năng suất và hiệu quả sản xuất, vừa chú ý quan hệ chủ thợ, quan hệ giữa người với người Nói rộng ra nếu toàn bộ nền sản xuất đều được xây dựng trên một nền văn hoá doanh nghiệp có trình

độ cao, nền sản xuất sẽ vừa mang bản sắc dân tộc, vừa thích ứng với thời đại hiện nay” [Bài giảng văn hóa kinh doanh (2014), PGS.TS Trần Hùng, trang 63]

Ông Saite Marie, chuyên gia người Pháp về doanh nghiệp vừa và nhỏ đưa ra định

nghĩa như sau: “ Văn hoá doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức tạo thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp” [Bài giảng văn hóa kinh doanh (2014), PGS.TS Trần

Hùng, trang 63]

Một định nghĩa khác của tổ chức lao động quốc tế (ILO): “Văn hoá doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết.” [Bài giảng văn hóa kinh doanh (2014), PGS.TS Trần Hùng, trang 63]

Các nhà học giả của Việt Nam cũng có khá nhiều tranh luận xung quanh vấn đềnày Trong đó có định nghĩa do ông Đỗ Minh Cương đưa ra: “ Văn hóa doanh nghiệp (văn hóa công ty) là một dạng của văn hóa tố chức bao gồm những giả trị, những nhân tố văn hóa mà doanh nghiệp làm ra trong quá trình sản xuất kinh doanh ” [ĐỗMinh Cương: Vai trò con người trong quan lý doanh nghiệp, NXB Chính trị QuốcGia]

Tuy nhiên, định nghĩa phổ biến và được chấp nhận rộng rãi nhất là định nghĩa

của chuyên gia nghiên cứu các tổ chức Edgar Schein: “Văn hoá công ty là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh.” [Tạp chí

Người đưa tin UNESCCO,Số 4 – 1994]

Trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu của các học giả và hệ thống nghiên cứulogic về văn hoá và văn hoá kinh doanh, văn hoá doanh nghiệp được định nghĩa như

sau: “Văn hoá doanh nghiệp là hệ các giá trị đặc trưng mà một doanh nghiệp dám tạo

ra và gìn giữ trong suốt quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, trở thành những chuẩn mực quan niệm, tập quán truyền thống, thâm nhập và chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ, hành vi ứng của mọi thành viên trong doanh nghiệp; làm cho doanh nghiệp có bản sắc riêng gắn kết thành một khối và phát triển bền vững.”

1.1.3 Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp

để tạo ấn tượng thân quen, thiện chí trong công ty

Phần lớn các công ty thành công hay đang phát triển đều muốn gây ấn tượng đốivới mọi người về sự độc đáo, sức mạnh và thành công của doanh nghiệp mình bằngnhững công trình kiến trúc đặc biệt và đồ sộ Các công trình này rất được các tổ chức,công ty chú trọng như một phương tiện thể hiện tính cách đặc trưng của tổ chức

Không chỉ những kiến trúc bên ngoài mà những kiến trúc nội thất bên trong cũngđược các công ty, tổ chức quan tâm Từ những vấn đề lớn như tiêu chuẩn hoá về màusắc, kiểu dáng của bao bì đặc trang, thiết kế nội thất như mặt bằng, quầy, bàn ghế,

phòng, giá để hàng, lối đi, loại dịch vụ, trang phục đến những chi tiết nhỏ như đồ ăn,

vị trí công tắc điện, thiết bị và vị trí của chúng trong các phòng Tất cả đều được sửdụng để tạo ấn tượng thân quen, thiện chí và được quan tâm

- Lễ nghi và lễ hội hàng năm

Một trong số các biểu trưng của văn hóa doanh nghiệp là lễ nghi và lễ hội hàngnăm Đó là loại hình văn hóa có yếu tố chính trị hoặc tín ngưỡng, tâm linh, được cộngđồng doanh nghiệp tôn trọng và gìn giữ Đó cũng là dịp đặc biệt để nhấn mạnh nhữnggiá trị riêng của tổ chức, tạo cơ hội cho mọi thành viên cùng chia sẻ cách nhận thức vềnhững sự kiện trọng đại, để nêu gương và khen tặng những tấm gương điển hình đạibiểu cho những niềm tin và cách thức hành động cần tôn trọng của tổ chức

- Biểu tượng (logo)

Một công cụ khác biểu thị đặc trưng của văn hóa doanh nghiệp là biểu tượng.Biểu tượng được thiết kế để thể hiện hình tượng về một doanh nghiệp bằng ngôn ngữnghệ thuật phổ thông Biểu tượng có tác dụng giúp mọi người nhận ra hay hiểu đượcthứ mà nó biểu thị Nói cách khác, biểu tượng là sự biểu trưng những giá trị, những ýnghĩa tiềm ẩn bên trong của tổ chức thông qua các biểu tượng vật chất cụ thể

- Ngôn ngữ, khẩu hiệu

Khẩu hiệu (slogan) là hình thức dễ nhập tâm và được không chỉ nhân viên mà cảkhách hàng luôn nhắc đến Khẩu hiệu thường rất ngắn gọn, cô đọng, xúc tích, thường

sử dụng các câu từ đơn giản, dễ nhớ đôi khi còn hơi “sáo rỗng” về hình thức Khẩuhiệu là cách diễn đạt cô đọng nhất của triết lý hành động, kinh doanh của một tổ chức,một doanh nghiệp Vì vậy, chúng cần được liên hệ với bản tuyên bố sứ mệnh của tốchức để hiểu được ý nghĩa tiềm của chúng

- Ấn phẩm điển hình

Những ấn phẩm điển hình là những tư liệu chính thức có thể giúp những ngườihữu quan có thể nhận thấy rõ hơn về cấu trúc văn hóa của một DN Chúng có thể làbản truyên bố sứ mệnh, báo cáo thường niên, tài liệu giới thiệu về DN,… Những tàiliệu này giúp làm rõ mục tiêu của tổ chức, phương châm hành động, niềm tin và giá trịchủ đạo, triết lý quản lý, thái độ đối với lao động, người tiêu dùng, xã hội.

- Những câu chuyện và những huyền thoại về tổ chức

Giai thoại thường được thêu dệt, thêm thắt, hư cấu từ những sự kiện, những nhânvật có thực được mọi thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ và nhắc lại với nhữngthành viên mới Nhiều mẩu chuyện kể về những nhân vật anh hùng của doanh nghiệpnhư những mẫu hình lý tưởng về những chuẩn mực và giá trị VHDN Một số mẩuchuyện trở thành những giai thoại do những sự kiện đã mang tính lịch sử và có thểđược thêu dệt thêm Một số khác có thể biến thành huyền thoại chứa đựng những giátrị và niềm tin trong tổ chức và không được chứng minh bằng các bằng chứng thực tế.Các mẩu chuyện có tác dụng duy trì sức sống cho các giá trị ban đầu của tổ chức vàgiúp thống nhất về nhận thức của tất cả mọi thành viên

Nhóm văn hóa này rất dễ nhận thấy nhưng lại rất khó lí giải được ý nghĩa đíchthực

1.1.3.2 Các yếu tố vô hình

 Các giá trị được tuyên bố

Đối với mỗi doanh nghiệp, các quy định, nguyên tắc, triết lý, chiến lược và mụctiêu là kim chỉ nam cho hoạt động của doanh nghiệp, của các hoạt động của nhân viên

và thường được doanh nghiệp công bố rộng rãi cho công chúng như: tầm nhìn, sứmệnh, giá trị cốt lõi Nó như một thông điệp gửi tới xã hội, công chúng, đối thủ cạnhtranh Thông điệp có tính chất tuyên ngôn này có ý nghĩa quan trọng trong việc đinhhướng niềm tin của công chúng cũng như các thành viên của tổ chức đó, đồng thời làđịnh hướng phát triển dài hạn của doanh nghiệp Vì vậy, đây phải là những tuyên bố

có tính chất khẳng định được xây dựng dựa trên thực lực và các giá trị có sẵn hoặc cácchuẩn mực đang được theo đuổi của doanh nghiệp Nó là bộ phận văn hóa tinh thần, làkim chỉ nam cho mọi hoạt động của cán bộ, nhân viên của doanh nghiệp Do đó, xácđịnh đúng sứ mệnh, tầm nhìn, nhận diện đúng giá trị cốt lõi và triết lý kinh doanh có ýnghĩa cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng bản sắc văn hóa riêng của DN

 Những quan niệm chung

Những quan niệm chung này là những là niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tìnhcảm có tính vô thức, mặc nhiên được công nhận trong doanh nghiệp Chúng được hìnhthành sau quá trình hoạt động lâu dài, va chạm và xử lý nhiều tình huống thực tiễn,chúng ăn sâu vào tâm lý của hầu hết các thành viên trong nền văn hoá đó và trở thànhđiều mặc nhiên được công nhận Chúng định hướng cho cảm nhận, suy nghĩ và hành

vi của các thành viên trong các mối quan hệ bên trong và bên ngoài doanh nghiệp Một khi trong tổ chức đã hình thành được quan niệm chung, tức là các thànhviên cùng nhau chia sẻ và hành động theo đúng quan niệm chung đó, họ sẽ rất khóchấp nhận những hành vi đi ngược lại

Như vậy, văn hóa doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở những biểu hiện bên ngoài

có thể cảm nhận bằng trực giác mà còn nằm ở những giá trị, quan niệm chung Nó đãtạo nên bản sắc văn hóa doanh nghiệp rất đặc trưng của doanh nghiệp và chính là cáitạo nên sức mạnh tiềm ẩn đối với tưởng lai phát triển của bản thân doanh nghiệp đó

1.2 Khái niệm và nội dung phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm

Theo quan điểm siêu hình: “Phát triển chỉ là sự tăng, giảm thuần túy về lượng, không có sự thay đổi về chất của sự vật, đồng thời phát triển là quá trình tiến lên liên tục, không trải qua những bước quanh co phức tạp.”

Phép biện chứng duy vật cho rằng: “Phát triển là sự vận động theo hướng đi lên,

từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện của sự vật.”

Từ khái niệm về phát triển và văn hóa doanh nghiệp, có thể khái quát về phát

triển văn hóa doanh nghiệp như sau: “Phát triển văn hóa doanh nghiệp là biểu hiện của sự phát triển cao hơn về chất đối với doanh nghiệp nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn những yêu cầu mới, cao hơn của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Là quá trình phát triển nền văn hóa đã được xây dựng và áp dụng rộng rãi trong toàn thể công ty trở thành một thói quen tất yếu, một nếp sống sinh hoạt chung của mọi người và mọi người sẽ cùng nhau phát huy tốt văn hóa đó.”

1.2.2 Nguyên tắc và quy trình phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.2.2.1 Các nguyên tắc phát triển văn hóa doanh nghiệp

Để xây dựng văn hóa doanh nghiệp vững mạnh cần phải tuân thủ những nguyêntắc cơ bản sau:

Lãnh đạo phải là tấm gương: Lãnh đạo là người đặt nền móng xây dựng VHDN

và cũng là người chịu trách nhiệm cuối cùng, quan trọng nhất đối với doanh nghiệp, vìvậy họ phải là tấm gương xây dựng VHDN Họ phải đưa ra những quyết định hợp lýtrong việc xây dựng hệ thống giá trị văn hóa, và phải là người trong việc thực hiện cácmục tiêu làm động lực gắn kết các thành viên trong công ty

Văn hóa doanh nghiệp phải do tập thể doanh nghiệp tạo dựng nên: Người lãnh

đạo đóng vai trò đầu tàu trong xây dựng VHDN, nhưng quá trình này chỉ có thể thànhcông với sự đóng góp tích cực của mọi thành viên trong doanh nghiệp Doanh nghiệpcần tạo ra môi trường thích hợp để việc phát triển văn hóa doanh nghiệp có sự đónggóp nhiệt tình từ tất cả các thành phần trong trong doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp phải hướng về con người: Để có sự phát triển bền vững,

donah nghiệp cần đề ra một mô hình văn hóa chủ trọng đến sự phát triển toàn diện củangười lao động Cần xây dựng môi trường làm việc mà ở đó mọi cá nhân đều phát huyhết khả năng làm việc của mình

Văn hóa doanh nghiệp phải phù hợp với cả môi trường bên trong lẫn bên ngoài doanh nghiệp: VHDN phải phù hợp với những điều kiện cụ thể của từng doanh

nghiệp, dựa trên điểm mạnh của doanh nghiệp và phải phù hợp với môi trường kinhdoanh, văn hóa dân tộc

1.2.2.2 Quy trình phát triển văn hóa doanh nghiệp

Một trong những mô hình được các doanh nghiệp áp dụng nhiều để xây dựng vàphát triển văn hóa doanh nghiệp được hai tác giả Julie Heifetz & Richard Hagberg đã

đề xuất gồm 11 bước cụ thể như sau:

Bước 1: Tìm hiểu môi trường và các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược doanh

nghiệp trong tương lai Xem xét có yếu tố nào làm thay đổi chiến lược doanh nghiệptrong tương lai

Bước 2: Xác định đâu là giá trị cốt lõi làm cơ sở cho thành công Đây là bước cơ

bản nhất để xây dựng văn hóa doanh nghiệp Các giá trị cốt lõi phải là các giá trịkhông phai nhòa theo thời gian và là trái tim và linh hồn của doanh nghiệp

Bước 3: Xây dựng tầm nhìn mà doanh nghiệp sẽ vươn tới Tầm nhìn chính là bức

tranh lý tưởng về doanh nghiệp trong tương lai Tầm nhìn chính là định hướng để xâydựng văn hóa doanh nghiệp Có thể doanh nghiệp mà ta mong muốn xây dựng hoànkhác biệt so với doanh nghiệp hiện mình đang có

Bước 4: Đánh giá văn hóa hiện tại và xác định nhũng yếu tố văn hóa nào cần

thay đổi Sự thay đổi hay xây dựng VHDN thường bắt đầu bằng việc đánh giá xem vănhóa hiện tại như thế nào và kết hợp với chiến lược phát triển văn hóa doanh nghiệp.đánh giá VHDN là một việc thực sự khó khăn vì VHDN thường khó thấy và dễ nhầmlẫn về tiêu chí đánh giá Những ngầm định không nói ra hay không viết ra thì càng khóđánh giá

Bước 5: Khi chúng ta đã xác định được một văn hóa lý tưởng cho doanh nghiệp

mình và cũng đã có sự thấu hiểu về văn hóa đang tồn tại trong doanh nghiệp mình Lúcnày sự tập trung tiếp theo là vào việc làm thế nào để thu hẹp khoảng cách giữa nhữnggiá trị chúng ta hiện có và những giá trị chúng ta mong muốn Các khoảng cách naynên đánh giá theo 4 tiêu chí: phong cách làm việc, ra quyết định, giao tiếp, đối xử

Bước 6: Xác định vai trò của lãnh đạo trong việc dẫn dắt thay đổi VHDN Lãnh

đạo đóng vai trò quan trọng cho việc xây dựng VHDN Họ là người đề xướng vàhướng dẫn các nỗ lực thay đổi, chịu trách nhiệm xây dựng tầm nhìn, truyền bá chonhân viên hiểu đúng, tin tưởng và cũng nỗ lực để xây dựng Lãnh đạo cũng đóng vaitrò quan trọng trong việc xua tan những mối lo sợ và thiếu an toàn của nhân viên

Bước 7: Khi khoảng cách đã được xác định thì việc tiếp theo là soạn thảo kế

hoạch hành động bao gồm các mục tiêu, hoạt động, thời gian, điểm mốc và tráchnhiệm cụ thể Cái gì là ưu tiên? Đâu là chỗ chúng ta cần tập trung nỗ lực? Cần nhữngnguồn lực gì? Ai chịu trách nhiệm về những công việc cụ thể? Thời gian hoàn thành?

Bước 8: Phổ biến nhu cầu thay đổi, kế hoạch hành động và động viên tinh thần,

tạo động lực cho sự thay đổi sự thay đổi sẽ ảnh hưởng đến đời sống của nhân viên nên

họ cần được biết sự thay đổi đó đem lại điều tốt đẹp cho họ Sự động viên, khuyếnkhích sẽ dễ dàng hơn khi họ được biết vai trò của mình là đóng góp và xây dựng tươnglai doanh nghiệp

Bước 10: Thể chế hóa, mô hình hóa và củng cố sự thay đổi văn hóa Các hành vi,

quyết định của lãnh đạo phải thể hiện là mẫu hình cho nhân viên noi theo và phù hợpvới mô hình văn hóa đã xây dựng Trong giai đoạn các hành vĩ theo mẫu hình lý tưởngcần được khuyến khích, động viên Hệ thống khen thưởng phải được thiết kế phù hợpvới mô hình xây dựng VHDN

Bước 11: Tiếp tục đánh giá VHDN và thiết lập các chuẩn mực mới về không

ngừng học tập và thay đổi Văn hóa không phải là bất biến vì vậy khi ta đã xây dựng

được một văn hóa phù hợp thì việc quan trọng là liên tục đánh giá và duy trì các giá trịtốt, truyền bá những giá trị đó cho nhân viên mới

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.3.1 Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

1.3.1.1 Toàn cầu hóa và xu thế hội nhập

Có thể nói toàn cầu hóa là xu hướng không thể cưỡng lại đối với tất cả các quốcgia cũng như các DN Chủ động để hội nhập là một thái độ tích cực Chủ động hộinhập là khẳng định đường hướng có chiến lược, có chiến thuật, có kế hoạch cho từngbước đi, giúp khai thác được nhiều nhất những thuận lợi, những cơ hội để doanhnghiệp có nhiều lợi ích nhất, hạn chế được đến mức thấp nhất những thách thức,những tiêu cực nảy sinh Chủ động hội nhập cũng chính là con đường tốt nhất để cácdoanh nghiệp học hỏi những kinh nghiệp kinh doanh của các doanh nghiệp nổi tiếng

và có được những giá trị học hỏi được từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước khác.Một số giá trị học hỏi được của một doanh nghiệp trong quá trình toàn cầu hóa và

xu thế hội nhập mà chúng ta có thể kể ra ở đây như: những giá trị học hỏi được từnhững doanh nghiệp khác, những giá trị văn hóa được tiếp nhận trong quá trình giaolưu với nền văn hóa khác, giá trị do một hay nhiều thành viên mới đến mang lại, xuhướng hoặc trào lưu xã hội Chúng ta khó có thể thống kê hết các hình thức của cácgiá trị này Những nhà lãnh đạo khôn ngoan là những người biết cách ứng xử vớinhững kinh nghiệm này để đạt được hiệu quả quản trị cao, tạo nên môi trường văn hóa

hỗ trợ đắc lực cho hoạt động của doanh nghiệp

1.3.1.2 Văn hóa dân tộc

Sự phản chiếu của văn hoá dân tộc lên văn hóa doanh nghiệp là một điều tất yếu.Bản thân văn hóa doanh nghiệp là một nền tiểu văn hoá nằm trong văn hoá dân tộc.Mỗi cá nhân trong nền văn hóa doanh nghiệp cũng thuộc vào một nền văn hoá cụ thể,với một phần nhân cách tuân theo các giá trị văn hoá dân tộc Vì bất cứ cá nhân nàothuộc một doanh nghiệp nào đó thì họ cũng thuộc một dân tộc nhất định, mang theophần nào giá trị văn hoá dân tộc vào trong doanh nghiệp mà họ làm việc Tổng hợpnhững nét nhân cách đó làm nên một phần nhân cách của doanh nghiệp, đó là các giátrị văn hoá dân tộc không thể phủ nhận được

Việc xác định những giá trị văn hoá dân tộc phản ánh trong một nền văn hóadoanh nghiệp là điều hết sức khó khăn vì văn hoá dân tộc là một phạm trù hết sức rộng

lớn và trừu tượng Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến tác động của vănhóa doanh nghiệp đến đời sống doanh nghiệp cũng như sự tác động mạnh mẽ của vănhóa dân tộc đến sự hình thành và phát triển văn hóa doanh nghiệp.

Vì bất cứ cá nhân nào thuộc một doanh nghiệp nào đó thì họ cũng thuộc một dântộc nhất định, mang theo phần nào giá trị văn hoá dân tộc vào trong doanh nghiệp mà

họ làm việc Tổng hợp những nét nhân cách đó làm nên một phần nhân cách của doanhnghiệp, đó là các giá trị văn hoá dân tộc không thể phủ nhận được

1.3.1.3 Khách hàng

Khách hàng chính là mục đích và là động lực để doanh nghiệp tồn tại Trong quátrình trao đổi với khách hàng, các giá trị văn hóa của doanh nghiệp có thể phải thay đổilinh hoạt để phù hợp với khách hàng, với những yêu cầu mà họ đặt ra Bởi vì thỏa mãnkhách hàng, doanh nghiệp mới có thể tồn tại và phát triển bền vững được Doanhnghiệp phải thường xuyên thay đổi mình để thu hút khách hàng, làm khách hàng hàilòng Vì vậy, phát triển văn hóa doanh nghiệp chịu tác động nhiều từ phía tập kháchhàng của doanh nghiệp

1.3.1.4 Nhà cung cấp

Bên cạnh đó, vai trò của đối tác với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệpcũng vô cùng quan trọng Để đạt được hiệu quả trong kinh doanh thì doanh nghiệp vànhà cung cấp phải có sự tin cậy với nhau, có sự chắc chắn trong quá trình cung ứng

Sự hợp tác giữa các doanh nghiệp với nhau sẽ đem lại lợi ích cho cả hai bên Với đốitác, doanh nghiệp cũng cần có những thay đổi để tạo điều kiện thuận lợi trong quátrình giao dịch và tạo mối quan hệ lâu dài trên thương trường

1.3.1.5 Đối thủ cạnh tranh

Trong môi trường ngành, bất cứ doanh nghiệp nào cũng có đối thủ cạnh tranh Vìvậy, doanh nghiệp cần nhìn nhận đánh giá đúng đắn về đối thủ cạnh tranh, về mặtmạnh, mặt yếu của họ Từ đó, doanh nghiệp có thể học hỏi những điểm mạnh của đốithủ cạnh tranh để áp dụng vào doanh nghiệp mình sao cho phù hợp với tình hình thực

tế để tạo nên lợi thế nhất định trong thương trường Bên cạnh đó doanh nghiệp cũngcần nhận ra được điểm mạnh trong văn hóa doanh nghiệp mình và củng cố, phát triển

nó để tạo nên sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh

1.3.1.6 Môi trường chính trị – luật pháp

Các yếu tố chính trị – luật pháp ngày càng ảnh hưởng lớn đến văn hóa doanh

nghiệp Nó bao gồm các quan điểm, hệ thống luật pháp hiện hành, các xu hướng ngoạigiao của chính phủ, những diễn biến chính trị trog nước, trong khu vực và trên toàn thếgiới Doanh nghiệp phải tuân theo các quy định, các chính sách cũng như hệ thốngpháp luật của nhà nước trong quá trình hoạt động kinh doanh Các chính sách củachính phủ có tác dụng thúc đẩy hoặc tạo ra những rào cản nhất định cho phát triển vàhoàn thiện văn hóa kinh doanh nói chung và văn hóa doanh nghiệp nói riêng.

Ngoài các yếu tố kể trên còn có các yếu tố bên ngoài khác như: vị trí địa lý củadoanh nghiệp, xu hướng tiêu dùng của khách hàng,… Cũng là những yếu tố tác độngkhông nhỏ tới sự phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.3.2 Nhân tố bên trong doanh nghiệp

1.3.2.1 Người lãnh đạo

Người lãnh đạo có vai trò vô cùng quan trọng của mỗi doanh nghiệp Nhà lãnhđạo không chỉ là người quyết định cơ cấu tổ chức và công nghệ của doanh nghiệp, màcòn là người sáng tạo ra các biểu tượng, các ý thức hệ, ngôn ngữ, niềm tin, nghi lễ vàhuyền thoại… của doanh nghiệp Qua quá trình xây dựng và quản lý doanh nghiệp, hệ

tư tưởng và tính cách của nhà lãnh đạo sẽ được phản chiếu lên văn hóa doanh nghiệp.Người tạo lập nên doanh nghiệp: Họ là người tạo ra và là người ghi dấu ấn đậmnét nhất lên văn hóa của doanh nghiệp Có thể nói, giai đoạn đầu tiên là giai đoạn hìnhthành nên tính cách của doanh nghiệp Trong đó người lãnh đạo, người sáng lập chính

là những người định hướng cho sự hình thành đó Vì vậy, tính cách, quan điểm, nhữngtriết lý riêng của bản thân nhà lãnh đạo ảnh hưởng trực tiếp tới doanh nghiệp

Các nhà lãnh đạo kế cận và sự thay đổi VHDN: Mỗi một cá nhân mang trongmình những quan điểm khác nhau về cách sống, vì vậy mà khi một lãnh đạo mới lênthay thì cho dù phương án kinh doanh của người này có không thay đổi thì bản thân họcũng sẽ tạo ra những giá trị văn hoá mới vì VHDN chính là tấm gương phản chiếu tàinăng, cá tính và triết lý kinh doanh của người chủ doanh nghiệp

1.3.2.2 Đặc điểm ngành nghề kinh doanh

Đặc điểm ngành nghề cũng ảnh hưởng không nhỏ đến VHDN Với đặc thù củamỗi ngành nghề mà hình thành những nét đặc trưng của VHDN Và những đặc trưng

đó có thể trở thành biểu tượng của doanh nghiệp, thành đặc điểm khiến mọi người dễnhận và nhớ đến nhất Chẳng hạn như trong lĩnh vực thời trang thì phong cách củanhững công ty kinh doanh thời trang thường có những nét phá cách, không nằm trong

một khuôn khô cứng nhắc nào cả, ở đó thường chiếm số đông là những người trẻ tuổi,với đầy nhiệt huyết, sức sáng tạo Những logo, ấn phẩm của các công ty thời trangcũng có những nét nổi bật, bắt mắt.

1.3.2.3 Khả năng tài chính của doanh nghiệp

Trong bất kỳ hoạt động nào của DN, khả năng tài chính đều chi phối rất lớn Vìvậy, trong quá trình phát triển VHDN, doanh nghiệp cần phải có đầu tư nhất định.Doanh nghiệp cần cân nhắc đầu tư phát triển VHDN phải phù hợp với tình hình tàichính của DN mình Với khả năng tài chính lớn cùng với việc đầu tư hiệu quả thì pháttriển VHDN càng khả thi hơn

1.3.2.4 Trình độ của nhân viên

Trình độ của nhân viên có vai trò quan trọng trong việc phát triển VHDN Trong

DN, người lãnh đạo có vai trò định hướng cho sự phát triển văn hóa, còn nhân viênchính là người thực hiện những chỉ thị đó đưa vào thực tế, biến nó thành khả thi Nhưvậy, trình độ nhận thức của nhân viên và tinh thần làm việc của họ mang tính chấtquyết định trong sự phát triển văn hóa Nếu doanh nghiệp có đội ngũ nhân viên cótrình độ lao động cao, đồng thời, thái độ làm việc tích cực thì khả năng tiếp cận vàphát triển văn hóa doanh nghiệp càng nhanh chóng VHDN có được bảo tồn và pháthuy hay không phụ thuộc vào sự hiểu biết của họ và được thể hiện qua cách ứng xửcủa họ hàng ngày đối với khách hàng, cấp trên, cấp dưới và đồng nghiệp

1.3.2.5 Lịch sử hình thành doanh nghiệp

Đây cũng là một ảnh hưởng không nhỏ đến VHDN Lịch sử hình thành doanhnghiệp là cả một quá trình lâu dài của sự nỗ lực xây dựng và vun đắp cho doanhnghiệp Đó sẽ là niềm tự hào cho các thành viên trong doanh nghiệp và trở thànhnhững giai thoại còn sống mãi cùng sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

Ngoài các nhân tố kể trên còn có rất nhiều các nhân tố ảnh hưởng tới sự pháttriển VHDN như môi trường văn hóa của doanh nghiệp; chiến lược phát triển củadoanh nghiệp; hệ thống đánh giá thành tích; chế độ đãi ngộ; hệ thống quản lý và chia

sẻ thông tin; các nguồn lực: nguồn nhân lực, nguyên nhiên liệu, công nghệ và sảnphẩm của doanh nghiệp, Như vậy, các doanh nghiệp cần nhận thức được tầm quantrọng của các nhân tố tác động để tạo thế mạnh riêng trong quá trình phát triển văn hóadoanh nghiệp mình

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THẾ

GIỚI MỚI – CHI NHÁNH HÀ ĐÔNG 2.1 Khái quát về Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Chi nhánh Hà Đông

Tên công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THẾ GIỚI MỚI.Tên doanh nghiệp: Công ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu Thế Giới Mới

Trụ sở công ty: P415, E7 , Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội

Tel: 04.66607292 – Fax: 04.33554817

Mã số thuế: 0104193765

Giấy phép kinh doanh số: 0103041094 - Ngày cấp: 05/10/2009

Ngày hoạt động: 10/10/2009

Loại hình: sản xuất, thương mại

Thị trường: Toàn quốc

Website: http://www.remkhanhlinh.com – http://www.remdonga.com

3 Email: remcaocapkhanhlinh@gmail.com – remkhanhlinh@gmail.com

Tổng giám đốc/Đại diện pháp luật: Vùi Quang Chinh

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh: Số 0103041094

Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới được cổ đông sáng lập bao gồmcác cá nhân và doanh nhân đang hoạt động tại Việt Nam, hiện có 3 cơ sở: trụ sở công

ty tại Đống Đa, chi nhánh Minh Khai và chi nhánh Hà Đông (sử dụng con dấu chung).Thế Giới Mới là một trong những công ty đi đầu trong lĩnh vực thiết kế, cung cấpnội thất Với nhiều năm kinh nghiệm trên thương trường, công ty đã chiếm được lòngtin yếu của mỗi con người Việt nhờ vào sự năng động, sáng tạo, nhạy bén trong kinhdoanh đã tạo nên một công ty cổ phần xuất nhập khẩu thê giới mới mạnh mẽ luônmang lại cho khách hàng những dịch vụ nội thất hoàn hảo nhất

Chi nhánh Hà Đông là chi nhánh trực thuộc công ty Thế Giới Mới, đồng thời làvăn phòng giao dịch của công ty

Địa chỉ: Lô 24BĐKTM Ngô Thì Nhậm, Quận Hà Đông, Hà Nội

Tell: 04.6660 6860

Email: remcaocapkhanhlinh@gmail.com

Chi nhánh công ty ngày đầu hoạt động còn khá khiêm tốn, ban lãnh đạo công ty

đã nỗ lực không ngừng và đến nay thương hiệu công ty với đa dạng mặt hàng, mẫu mãhàng hóa, phù hợp với nền kinh tế Chính vì vậy, thương hiệu công ty đã ngày càngđáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng, tạo được uy tín lớn trên thị trường

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Chi nhánh Hà Đông

2.1.2.1 Chức năng

Chức năng kinh doanh: nghiên cứu quy luật cung cầu về các loại sản phẩm màcông ty kinh doanh để xây dựng phương án sản xuất và tiêu thụ nhằm đáp ứng nhu cầuthị trường và đạt được hiệu quả kinh doanh cao

Chức năng sản xuất sản phẩm kinh doanh: chi nhánh tiến hành nhập khẩunguyên vật liệu để sản xuất kinh doanh và đưa sản phẩm sản xuất đến tay người tiêudùng, đáp ứng nhu cầu của khách hàng

Chi nhánh công ty luôn mong muốn đóng góp vào sự phát triển chung của công

ty, tồn tại với mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận cho chủ doanh nghiệp, tạo thêm thu nhậpcao cho người lao động về vật chất và phong phú thêm về đời sống tinh thần và mongmuốn cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tốt nhất cho khách hàng

2.1.2.2 Nhiệm vụ

- Xây dựng và thực hiện các kế hoạch ngắn hạn và dài hạn về kinh doanh

- Xây dựng phương án kinh doanh theo kế hoạch mục tiêu, chiến lược phát triển

- Quản lý và đào tạo đội ngũ cán bộ nhân viên

- Thực hiện đầy đủ, nghiêm chỉnh chính sách pháp luật, quy định của nhà nước

- Bảo vệ môi trường, giữ gìn trật tự an ninh chính trị và an toàn xã hội theo quyđịnh của nhà nước theo phạm vi quản lý của công ty

2.1.2.3 Cơ cấu tổ chức

Sơ đồ 2.1 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu

Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

- Giám Đốc Chi Nhánh:

Gồm 2 người, dưới quyền điều hành của Tổng Giám Đốc Các giám đốc chi

nhánh giúp việc Tổng Giám Đốc trong các lĩnh vực của chi nhánh công ty, được tổnggiám đốc tin tưởng giao quyền hành, trực tiếp giám sát các phòng ban của chi nhánh

- Phòng hành chính, nhân sự: 3 nhân viên, thực hiện theo sự phân công của

giám đốc chi nhánh, có nhiệm vụ theo dõi tình hình nhân viên trong chi nhánh, đàotạo, tuyển dụng lao động, tổ chức nhân sự, tiền lương

- Phòng dự án: 4 nhân viên, lên các kế hoạch cho dự án và soạn thảo hợp đồng;

theo dõi, đôn đốc các dự án của chi nhánh; lưu trữ hồ sơ, chứng từ, tài liệu có liênquan đến các dự án của chi nhánh

- Phòng kế toán: 2 nhân viên, có nhiệm vụ thực hiện theo đúng yêu cầu về chế

độ kế toán theo luật định, thực hiện kế toán thu chi tài chính của chi nhánh, cung cấp

thông tin cần thiết cho ban lãnh đạo, cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định

- Phòng cung ứng kho vận : 3 nhân viên, cung ứng sản phẩm, hàng hóa, nguyên vật liệu cho khách hàng, nắm bắt và lên kế hoạch dự trữ kho

- Phòng kinh doanh: 7 nhân viên, tổ chức các hoạt động tiếp thị, bán hàng, tiếp

nhận và xử lý các thông tin liên quan đến đơn đặt hàng, các khiếu nại của khách hàng

Phòng Dự án

Phòng cung ứng kho vận

Phòng cung ứng kho vận

Phòng Kế Toán

Phòng Kế Toán

Giám Đốc chi nhánh

Phòng kinh doanhPhòng kinh doanh

2.1.3 Đặc điểm và kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Hà Đông

- Kinh doanh đồ nội thất gia đình, khách sạn,…

Sản phẩm chủ yếu: các loại rèm cửa, thảm trải sàn, sàn gỗ

2.1.3.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi Nhánh Hà Đông

tiền

Tỷ lệ (%)

Số tiền

Tỷ lệ (%) Doanh thu thuần 4.482 4.619 4.984 137 103,06 365 107,90

Nhận xét: Doanh thu của chi nhánh Hà Đông năm 2013 cao hơn năm 2012 là

137 triệu đồng, gấp 103,06%, doanh thu năm 2014 bằng 107,90% so với năm 2013 tứctăng 365 triệu đồng Mặc dù giá vốn hàng bán và chi phí bán hàng của công ty tăngđều từ năm 2012 đến 2014 nhưng lợi nhuận của chi nhánh từ năm 2012 đến năm 2013

có xu hướng giảm nhẹ, lợi nhuận thuần của năm 2013 chỉ bằng 95,64% so với năm

2012, nhưng lợi nhuận thuần năm 2014 lại tăng rõ rệt và bằng 107,76% so với năm

2013 Chi phí tài chính và chi phí quản lý doanh nghiệp có xu hướng tăng nhẹ qua các

năm Lợi nhuận sau thuế của chi nhánh có xu hướng giảm dần từ năm 2012 đến năm

2013 do các tác động bên ngoài như chính sách nhà nước, nền kinh tế và bằng 95,64%

so với năm 2012, đến năm 2014 lợi nhuận sau thuế bằng 107,24% năm 2013 Điều nàythể hiện trong 3 năm gần đây, hoạt động kinh doanh của chi nhánh công ty tương đối

ổn định và đang ngày càng đạt kết quả đáng khả quan

2.2 Phân tích thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới – Chi nhánh Hà Đông

2.2.1 Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến phát triển VHDN của Chi nhánh Hà Đông

Như đã nêu ở mục 1.3 thì có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển vănhóa doanh nghiệp của công ty Tuy nhiên có những nhân tố cơ bản sau đây tác độngtới công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thế Giới Mới:

2.2.1.1 Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

a Toàn cầu hóa và xu thế hội nhập

Toàn cầu hóa đang là một xu thế khách quan Hiểu được điều đó, chi nhánh HàĐông không ngừng nâng cao trình độ VHDN của lãnh đạo và nhân viên chi nhánh Dođối tác của chi nhánh trong nhập khẩu nguyên vật liệu chủ yếu là Bỉ, Anh, Hàn Quốc,Pháp,… Vì vậy, chi nhánh cũng tạo cho mình VHDN rất phương Tây, đó là cách làmviệc nhanh chóng, thoải mái và quyết đoán trong giao dịch với đối tác và bạn hàng.Đồng thời, chi nhánh cũng áp dụng các hình thức giao dịch nhanh và tiện lợi chokhách hàng và đối tác như thanh toán qua thẻ hoặc truyền thống như thanh toán trựctiếp, đưa các công cụ hiện đại vào sử dụng trong làm việc

b Văn hóa dân tộc

Văn hoá dân tộc có những ảnh hưởng tích cực tới VHDN tại chi nhánh Hà Đông

Nó tạo chất keo kết dính các thành viên trong chi nhánh cũng như công ty Trong chinhánh, văn hóa dân tộc chính là nền tảng để mỗi cá nhân trong chi nhánh cư xử vớinhau đúng mực, giúp lãnh đạo điều khiển hoạt động của nhân viên Văn hóa doanhnghiệp của chi nhánh Hà Đông được phát triển trên cơ sở nền văn hóa dân tộc với tinhthần đoàn kết, cần cù, siêng năng, ham học hỏi, sáng tạo,… Khi xảy ra mâu thuẫn,cũng từ chuẩn mực của văn hóa dân tộc để có cách giải quyết văn minh và êm thấm.Tuy nhiên văn hoá dân tộc cũng có những ảnh hưởng tiêu cực đến VHDN tại chinhánh Hà Đông Đó là ảnh hưởng của lối sống trọng tình, với quan hệ đồng nghiệp

gần gũi, giải quyết công việc dựa trên quan hệ cá nhân, không tách bạch đời sống riêng

tư với công việc Vì vậy nó cũng ít nhiều ảnh hưởng tới ý thức kinh doanh lành mạnhcủa chi nhánh công ty

c Khách hàng

Khách hàng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới sự phát triển VHDN của chinhánh công ty Chi nhánh Hà Đông luôn cố gắng hết mình để làm hài lòng kháchhàng Điều đó thể hiện ở việc chi nhánh luôn có những khóa đào tạo kỹ năng giao tiếp,ứng xử với khách hàng cho nhân viên, đặc biệt là bộ phận bán hàng Đồng thời, chinhánh cũng có bộ phận tư vấn cho khách hàng khi mua sản phẩm nội thất và có cácchương trình hậu mãi cho khách hàng Chi nhánh cũng có bộ phân nghiên cứu nhu cầuthị trường một cách kỹ lưỡng nhằm thiết kế các sản phẩm rèm, mành hài lòng kháchhàng nhất Nhận thấy, tập khách hàng của chi nhánh thường là những người có yêucầu cao và luôn mong muốn tiếp cận với tiến bộ kỹ thuật, chi nhánh Hà Đông luôn nỗlực phát triển VHDN không chỉ qua các dịch vụ khách hàng mà còn tập trung đầu tưtrang thiết bị, cơ sở hạ tầng đầy đủ, hiện đại nhất để tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn

d Nhà cung cấp

Như đã nói, nguyên vật liệu được chi nhánh Hà Đông chủ yếu nhập từ các quốcgia như Bỉ, Anh Hàn quốc, Trung Quốc, Đài Loan,… Vì vậy, chi nhánh luôn tạo chomình văn hóa làm việc nhanh nhẹn, hiện đại, thoải mái để phù hợp với cách làm việcvới bạn hàng Bên cạnh đó, để duy trì mối quan hệ lâu dài với nhà cung cấp, chi nhánh

Hà Đông luôn đặt chữ “tín” lên làm đầu bằng các hành động thiết thực như: nhận hàngđúng thời gian, thanh toán đúng kỳ hạn,…

e Môi trường chính trị – luật pháp, các chính sách của nhà nước

Do môi trường chính trị Việt Nam khá ổn định nên đây được coi là điều kiệnthuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam phát triển, trong đó có chi nhánh Hà Đông Bên cạnh đó, chính phủ luôn khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam phát triểnvăn hóa doanh nghiệp, học hỏi những văn hóa tốt đẹp của các doanh nghiệp trong vàngoài nước khác với phương châm: “hòa nhập nhưng không hòa tan” Luật doanhnghiệp Việt Nam ra đời năm 2006 đã tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động củadoanh nghiệp Mới đây, ngày 9 tháng 6 năm 2014, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã

ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI(Nghị quyết số 33-NQ/TW) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam