đồ án kỹ thuật luyện kim Thiết kế thiết bị nung tôi chi tiết hợp kim trong chế tạo máy làm việc theo phương pháp điện trở

các ng nh n y ph n l n à à ầ ớ được nh p t n c ngo i, ch m t s ít trong s ó ậ ừ ướ à ỉ ộ ố ố đ

c ch t o trong n c Nguyên nhân m t ph n l do các s n ph m c a

c ng ph i m b o có th ch u ũ ả đả ả để ể ị được mô men u n, xo n cho phép áp ố ắ Để đ

ng c các thông s n y thì các s n ph m sau khi qua quá trình gia công

c khí t kích thích chính xác thì c n ph i thêm m t giai o n cu i lơ để đạ ầ ả ộ đ ạ ố ànung tôi t c ng c n thi t để đạ độ ứ ầ ế

Trong giai o n nung tôi các chi ti t h p kim thì vi c kh ng ch nhi t đ ạ ế ợ ệ ố ế ệ độ

m t cách chính xác s óng vai trò quan tr ng quy t nh ch t l ng c a ộ ẽ đ ọ ế đị ấ ượ ủcác s n ph m u ra.ả ẩ đầ

ã c t trong không gian l m vi c c a lò v i m t kho ng th i gian

cho tr c ây chính l nhi m v m m ch i u khi n nhi t cho lò c n ướ Đ à ệ ụ à ạ đ ề ể ệ độ ầ

ph i áp ng ả đ ứ được Ngo i ra b ph n v lò ph i th a mãn các thông s c a à ộ ậ ỏ ả ỏ ố ủquá trình t ng nhi t c ng nh quá trình gi m nhi t trong yêu c u v công ă ệ ũ ư ả ệ ầ ềngh c a s n ph m.ệ ủ ả ẩ

Ph n II: C s lý thuy t ầ ơ ở ế

I Gi i thi u khái quát v lò đi n ớ ệ ề ệ

1 Khái ni m chung v k thu t i n nhi t ệ ề ĩ ậ đệ ệ

Lò nung tôi l 1 thi t b s d ng ngu n n ng l ng nhi t l m nóng v t à ế ị ử ụ ồ ă ượ ệ để à ậnung hay thi t b c n nung tôi t o ra ngu n n ng l ng nhi t có nhi u ế ị ầ Để ạ ồ ă ượ ệ ề

ph ng pháp do quá trình bi n i:ươ ế đổ

N ng l ng hóa h c c a nhiên li u ă ượ ọ ủ ệ

N ng l ng hóa h c c a kim lo i l ng ă ượ ọ ủ ạ ỏ

Không « nhi m môi tr ng ễ ườ

V i các u i m trên v v i yêu c u thi t k c n kh ng ch nhi t thì ớ ư đ ể à ớ ầ ế ế ầ ố ế ệ độ

vi c ta ch n lò i n trong t i n y l ho n to n h p lý.ệ ọ đ ệ đề à à à à à ợ

Lò i n l m t thi t b i n bi n i n n ng th nh nhi t n ng dùng trong đ ệ à ộ ế ị đ ệ ế đ ệ ă à ệ ăcác quá trình công ngh khác nhau nh nung ho c nÊu luy n các v t li u, ệ ư ặ ệ ậ ệcác kim lo i v các h p kim khác nhau v.v ạ à ợ

c tr ng c a lò i n l thi t b có môi tr ng có nhi t cao, quá trình

nhi t trong lò ệ được kh ng ch b i nhi t cho phép Trong lò i n quá ố ế ở ệ độ đ ệtrình trao i nhi t l quan tr ng nh t Do v y c u trúc h p lý, ch i n đổ ệ à ọ ấ ậ ấ ợ ế độ đ ệnhi t v nhi t phù h p v i yêu c u công ngh l nh ng nhân t chính ệ à ệ độ ợ ớ ầ ệ à ữ ố

nh h ng tr c ti p v quy t nh t i:

Ch t l ng h p lý ấ ượ ợ

N ng su t lò v n ng su t c a các thi t b v n h nh trong lò ă ấ à ă ấ ủ ế ị ậ à

Gi m chi phí nguyên v t li u, n ng l ng , b o d ng ả ậ ệ ă ượ ả ưỡ

Không l m « nhi m môi tr ng à ễ ườ

2 ứng d ng c a lò i n ụ ủ đ ệ

Lò i n đ ệ đượ ử ụ c s d ng r ng rãi trong các l nh v c k thu t : ộ ĩ ự ỹ ậ

Trong luy n kim v ch t o máy, lò i n dùng :ệ à ế ạ đ ệ để

S n xu t thép ch t l ng caoả ấ ấ ượ

S n xu t các h p kim phe-rôả ấ ợ

Nhi t luy n v hoá nhi t luy nệ ệ à ệ ệ

Nung các v t ph m tr c khi cán, rèn d p, kéo s iậ ẩ ướ ậ ợ

S n xu t úc v kim lo i b tả ấ đ à ạ ộ

Trong công nghi p hóa h c, lò i n dùng :ệ ọ đ ệ để

S n xu t CaSả ấ 2, SiC, B4C

S n xu t phèt pho v ngả ấ à

S n xu t các kim lo i ki m thả ấ ạ ề ổ

Nung các bình ph n ng v ng d nả ứ àố ẫ

Nung b t ép ộ

Trong các l nh v c công nghi p khác :ĩ ự ệ

Trong công nghi p nh v th c ph m, lò i n ệ ẹ à ự ẩ đ ệ được dùng s t, m v t để ấ ạ ậ

ph m v chu n b th c ph mẩ à ẩ ị ự ẩ

Trong các l nh v c khác, lò i n ĩ ự đ ệ đượ c dùng s n xu t các v t ph m th để ả ấ ậ ẩ ủ tinh, g m s , các lo i v t li u ch u l a v.v ố ứ ạ ậ ệ ị ử

Lò i n không nh ng có m t trong các ng nh công nghi p m ng y c ng đ ệ ữ ặ à ệ à à à

c dùng ph bi n trong i s ng sinh ho t h ng ng y c a con ng i m t

Nguyên lý c b n c a lò i n l bi n i ngu n i n n ng th nh nhi t ơ ả ủ đ ệ à ế đổ ồ đ ệ ă à ệ

n ng Trên th c t có r t nhi u ph ng pháp th c hi n qóa trình n y nh ă ự ế ấ ề ươ để ự ệ à ư

phương pháp:

1 Ph ng pháp i n tr : ươ đ ệ ở

D a v o hi u ng Junlenx¬: Cho dòng i n ch y qua m t dây d n i n trự à ệ ứ đ ệ ạ ộ ẫ đ ệ ở

R trong th i gian ờ τ thì cung c p m t nhi t l ng:ấ ộ ệ ượ

=I R

Q: nhi t l ng t a ra(J).ệ ượ ỏ

I: Dòng i n ch y qua dây d n (A).đ ệ ạ ẫ

D a trên c s nh lu t c a Faraday: khi dòng i n xoay chi u ch y qua ự ơ ở đị ậ ủ đ ệ ề ạ

cu n c m thì i n n ng ộ ả đ ệ ă được bi n i th nh n ng l ng c a t tr ng bi n ế đổ à ă ượ ủ ừ ườ ếthiên T tr ng bi n thiên n y tác ng lên v t d n (v t nung) l m xu t ừ ườ ế à độ ậ ẫ ậ à ấ

hi n dòng i n c m ng trong v t d n-dòng i n xoáy(Fuc«).ệ đ ệ ả ứ ậ ẫ đ ệ

Nh ng ph n c a v t d n có dòng iên xoáy s t a nhi t.ữ ầ ủ ậ ẫ đ ẽ ỏ ệ

Nh ng ph n c a v t d n không có dòng iên xoáy ch y qua s nh n ữ ầ ủ ậ ẫ đ ạ ẽ ậnhi t b ng d n nhi t ho c i l u t ph n kim lo i nóng có dòng i n xoáy ệ ằ ẫ ệ ặ đố ư ừ ầ ạ đ ệ

ch y qua.ạ

3

2

6 5

2

~220/38

tr ng thì khí s d n i n Khi hai i n c c ti p c n nhau thì gi a chóng ườ ẽ ẫ đ ệ đ ệ ự ế ậ ữ

xu t hi n ng n l a h quang Ng i ta dùng nhi t n ng c a ng n l a h ấ ệ ọ ử ồ ườ ệ ă ủ ọ ử ồquang gia nhi t cho v t nung ho c v t n u ch y.để ệ ậ ặ ậ ấ ả

(A)-Lò h quang tr c ti p (B)-H quang gián ti pồ ự ế ồ ế

Bu ng nung nóng l t i n V t nung nóng ồ à ụ đ ệ ậ đượ đặc t gi a hai má tô Tô ữ

n i v i ngu n áp siêu cao t n D i tác d ng c a i n tr ng t n s siêu cao ố ớ ồ ầ ướ ụ ủ đ ệ ườ ầ ố

d n t o ra dòng i n d ch ch y trong v t nung l m nóng v t nung Ph ng ẫ ạ đ ệ ị ạ ậ à ậ ươpháp n y th ng ng d ng lò vi sóng, lò s y i n môi.à ườ ứ ụ ở ấ đ ệ

D a v o hi n t ng b c x c ng b c Khi i n t t m t m c n ng ự à ệ ượ ứ ạ ưỡ ứ đ ệ ử ừ ộ ứ ă

l ng cao nh y xu ng m c n ng l ng th p:ượ ả ố ứ ă ượ ấ

20000 C°

~

8 1 2 3

4 5 6 7

III Phân lo i lò đi n ạ ệ

Lò i n l lò s d ng i n n ng, i n n ng đ ệ à ử ụ đ ệ ă đ ệ ă được chuy n hóa th nh nhi t ể à ệ

n ng C n c v o quá trình công ngh , ph ng pháp nung v k t c u lò, ă ă ứ à ệ ươ à ế ấ

ng i ta phân lo i lò i n th nh các lo i sau:ườ ạ đ ệ à ạ

1 Theo quy trình công ngh : ệ

Lò i n trong luy n kim en.đ ệ ệ đ

Lò i n trong luy n kim m u.đ ệ ệ à

Lò i n trong công nghi p hóa h c.đ ệ ệ ọ

Lò i n trong ch t o máy v gia công kim lo i k c kim lo i b t.đ ệ ế ạ à ạ ể ả ạ ộ

Lò i n trong các l nh v c công nghi p s n xu©t khác (công nghi p nh v đ ệ ĩ ự ệ ả ệ ẹ à

th c ph m, công nghi p s n xu t v t ph m th y tinh, g m s , công ự ẩ ệ ả ấ ậ ẩ ủ ố ứ

nghi p s n xu t v t li u, v t li u ch u l a, graphit v v t ph m các bon )ệ ả ấ ậ ệ ậ ệ ị ử à ậ ẩ …

ch p, lò nuôi, lò b ng chuy n, lò c n y, lò tr ng, lò vòng, lò áy b c, lò ụ ă ề ầ đẩ ố đ ướ

áy nung, lò con l n, lò kín, lò hë

Tùy theo c i m v c u t o m lò i n mang nh ng tên riêng bi tđặ đ ể ề ấ ạ à đ ệ ữ ệnh: lò tôi b m t, lò i n xØề ặ đ ệ …

IV Các thông s ch y u c a lò đi n ố ủ ế ủ ệ

Lò i n c ng nhđ ệ ũ m i thi t b khác, chóng ọ ế ị được so sánh v à đượ đc ánh giá

ch t l ng l m vi c thông qua các thông s k thu t v kinh t c tr ng ấ ượ à ệ ố ỹ ậ à ế đặ ư

Nhi t c a lò l nhi t c tr ng, mang tính quy c Nhi t c a lòệ độ ủ à ệ độ đặ ư ướ ệ độ ủkhông ph i l nhi t c a ngu n nhi t(dây t), c ng không ph i l nhi t ả à ệ độ ủ ồ ệ đố ũ ả à ệ

m t trong c a t ng lò, nóc lò Nhi t c a lò l nhi t trung bình

c a công ngh gia công v t li u.ủ ệ ậ ệ

Khi nhi t c a lò không thay i theo th i gian ta g i l ch nhi t nệ độ ủ đổ ờ ọ à ế độ ệ ổnh

đị

0

tlß

=τ

Ví d : Lò bu ng nhi t luy n kim lo i.ụ ồ ệ ệ ạ

Nhi t lò có th ng nh t trong to n b không gian l m vi c c a lò ệ độ ể đồ ấ à ộ à ệ ủ

c ng có th khác nhau gi a các vùng lò.ũ ể ữ

Ví d : Lò nung liên t c có ch nhi t n nh nh ng nhi t lò l i thayụ ụ ế độ ệ ổ đị ư ệ độ ạ

i theo chi u d i c a lò

Lò bu ng nhi t luy n có ch nhi t không n nh nh ng nhi t l i ồ ệ ệ ế độ ệ ổ đị ư ệ độ ạ

ng nh t trong to n b không gian lò

2 Ch nhi t c a lò: ếđộ ệ ủ

L ng nhi t cung c p cho lò m i th i i m ượ ệ ấ ở ỗ ờ đ ể đượ ọ à ụ ảc g i l ph t i nhi t ệ ở

th i i m ó Ch nhi t c a lò l s thay i ph t i nhi t theo th i gian.ờ đ ể đ ế độ ệ ủ à ự đổ ủ ả ệ ờ

∂ hay Q

lß const=

Ch nhi t không n nh l ch nhi t thay i theo th i gian(ph ế độ ệ ổ đị à ế độ ệ đổ ờ ụ

t i nhi t thay i).ả ệ đổ

0

Qlß

≠τ

∂

∂ hay Q

lß const≠

Ch nhi t v ch nhi t th ng có quan h m t thi t v i nhau.ế độ ệ à ế độ ệ độ ườ ệ ậ ế ớ

Ng i ta th ng d a v o yêu c u công ngh ch n ch nhi t c a ườ ườ ự à ầ ệ để ọ ế độ ệ độ ủ

lò Sau khi xác l p ậ được ch nhi t c a lò, ta ti n h nh tính toán vi c ế độ ệ độ ủ ế à ệ

c p nhi t cho lò m b o úng ch nhi t ã ch n.ấ ệ để đả ả đ ế độ ệ độ đ ọ

3 Công su t nhi t c a lò: ấ ệ ủ

Công su t nhi t c a lò l ph t i nhi t l n nh t m lò có th ti p nh n ấ ệ ủ à ụ ả ệ ớ ấ à ể ế ậ

c trong m t n v th i gian Công su t nhi t c a lò th ng c ký hi u

v n ng su t riêng c a lò hay c ng áy lò.ề ă ấ ủ ườ độ đ

C ng áy lò(n ng su t riêng c a lò) ườ độ đ ă ấ ủ được ký hi u l “h”[ệ à

h.m

kg

2 ]

Ng i ta còn phân bi t c ng áy lò v c ng áy lò có hi u.ườ ệ ườ độ đ à ườ độ đ ệ

C ng áy lò l n ng su t riêng c a lò nh ng di n tích tính toán l ườ độ đ à ă ấ ủ ư ệ à

to n b di n tích th c c a áy lò.à ộ ệ ự ủ đ

C ng áy lò có hi u: l n ng su t riêng c a lò nh ng ch tính ph n ườ độ đ ệ à ă ấ ủ ư ỉ ầ

di n tích áy lò mf v t nung chi m ch ệ đ ậ ế ỗ

N ng su t c a lò ph thu c v c ng trao i nhi t trong lò, ph thu c ă ấ ủ ụ ộ à ườ độ đổ ệ ụ ộ

v o c tính công ngh , v o ch v c u trúc c a lò.à đặ ệ à ế độ à ấ ủ

W

= η

Hi u su t m t th i i m: ệ ấ ở ộ ờ đ ể

c

d c

P

= ηTrong ó:đ

Wc - i n n ng thi t b nh n đ ệ ă ế ị ậ đượ ừ ướ đ ệc t l i i n sau m t th iộ ờgian nh t nh.(kWh).ấ đị

h

t d c

tt t

d c t

W W W

W W

W W

W W W W

Hi u su t m t th i i m ã cho ệ ấ ở ộ ờ đ ể đ đượ c xác nh b ng: đị ằ

t d c

h

t d c

tt t d c t

P P P

P P

P P

P P P P

Wh - N ng l ng h u ích dùng trong quá trình công nghă ượ ữ ệtrong m t th i gian nh t nh(kWh).ộ ờ ấ đị

Wt - n ng l ng t a ra do các ph n ng t a nhi t c a quáă ượ ỏ ả ứ ỏ ệ ủtrình công ngh trong m t th i gian nh t nh(kWh).ệ ộ ờ ấ đị

Wtt - n ng l ng tiêu hao do t n th t nhi t c a lò trong m tă ượ ổ ấ ệ ủ ộ

c = η η η

N u b qua nhi t thu do ph n ng t a nhi t trong quá trình gia công hi u ế ỏ ệ ả ứ ỏ ệ ệ

su t chung ấ được bi u th nh sau:ể ị ư

c

h t d c

Hi u su t chung m t th i i m ã cho: ệ ấ ở ộ ờ đ ể đ

c

h t d c

6 Su t tiêu hao i n n ng: ấ đệ ă

V k thu t, ng i ta còn ánh giá lò i n qua các ch tiêu: n ng su t gi ,ề ỹ ậ ườ đ đ ệ ỉ ă ấ ờ

n ng su t ng y êm v n ng su t tiêu hao i n n ng.ă ấ à đ à ă ấ đ ệ ă

Lò i n có th l m vi c theo chu ký ho c liên t c, ây ta hi u chu k đ ệ ể à ệ ặ ụ ở đ ể ỳ

l m vi c l kho ng th i gian gi a hai l n cung c p s n ph m n i ti p nhau.à ệ à ả ờ ữ ầ ấ ả ẩ ố ế

M t chu k l m vi c y bao g m th i k ngh , th i k nung v th i kộ ỳ à ệ đầ đủ ồ ờ ỳ ỉ ờ ỳ à ờ ỳ

gi nhi t.ữ ệ

g n ck

ck =τ +τ +τ

V i chu k l m vi c y thì n ng su t ng y êm có th tính:ớ ỳ à ệ đầ đủ ă ấ à đ ể

g n ng

0g.24G

τ+τ+τ

g

W

W = (kWh/tÊn)Trong ó:đ

W - l ng tiêu hao i n n ng chung trong to n b chu k l mượ đ ệ ă à ộ ỳ à

vi c(kWh).ệ

Wr - su t tiêu hao i n n ng.ấ đ ệ ă

ây theo yêu c u thi t k ta s d ng ph ng pháp i n tr v i u i m

c u t o n gi n, r ti n, d i u khi n v kh ng ch nhi t ấ ạ đơ ả ẻ ề ễđ ề ể à ố ế ệ độ

V Lò đi n tr ệ ở

1 Nguyên lý:

Lò i n tr l m vi c d a trên c s khi có 1 dòng i n ch y qua 1 dây d nđ ệ ở à ệ ự ơ ở đ ệ ạ ẫ

ho c v t d n thì ó s t a ra 1 l ng nhi t theo nh lu t Junlenx¬:ặ ậ ẫ ở đ ẽ ỏ ượ ệ đị ậ

Q=I2.R.τ (1)Q: Nhi t n ng t a ra trên i n tr [J].ệ ă ỏ đ ệ ở

I : Dòng i n ch y qua dây i n tr [A].đ ệ ạ đ ệ ở

Lò , nung, nÊu ch¶yủ …

Theo ph ươ ng pháp nung:

Lò i n tr nung tr c ti p.đ ệ ở ự ế

Lò i n tr nung gián ti p.đ ệ ở ế

Theo quy trình công ngh : ệ

Lò i n tr trong luy n kim en.đ ệ ở ệ đ

Lò i n tr trong luy n kim m u.đ ệ ở ệ à

Lò i n tr trong ch t o máy v gia công kim lo i.đ ệ ở ế ạ à ạ

3 ng d ng c a lò i n tr : ứ ụ ủ đ ệ ở

Trong luy n kim: ệ

S n xu t thép có ch t l ng cao.ả ấ ấ ượ

Nhi t luy n v hóa nhi t luy n.ệ ệ à ệ ệ

Nung các v t ph m tr c khi rèn, d p, kéo dây, kéo s i.ậ ẩ ướ ậ ợ

Trong công nghi p hóa h c: ệ ọ

Nung các bình ph n ng v ng d nả ứ àố ẫ

Nung b t Ðpộ …

Trong các l nh v c khác: ĩ ự

Công nghi p nh : s y, m v t phÈmệ ẹ ấ ạ ậ …

Sinh ho t c a con ng i: b p i n, n i c m i n, bình un n c, máy sÊy ạ ủ ườ ế đ ệ ồ ơ đ ệ đ ướ …

Ph n III: Ph ng án thi t k ầ ươ ế ế

M t ch tiêu ph v s ch c ch n khi l m vi c c a b t kì b ph n n o ó ộ ỉ ụ ề ự ắ ắ à ệ ủ ấ ộ ậ à đtrong lò i n l kh n ng thay th nhanh ho c kh n ng d tr l n khi l m đ ệ à ả ă ế ặ ả ă ự ữ ớ à

vi c bình th ng Theo quan i m ch c ch n, trong thi t b c n chú ý n ệ ườ đ ể ắ ắ ế ị ầ đế

b ph n quan trong nh t, quy t nh n kh n ng l m vi c liên t c c a lò, ộ ậ ấ ế đị đế ả ă à ệ ụ ủ

ví d nhụ : dây nung, b ng t¶iă …

4 Ti n ích khi s d ng ệ ử ụ

S nhân viên l m vi c t i thi u.ố à ệ ố ể

Không yêu c u trình chuyên môn cao, không yêu c u s c l c v s d o ầ độ ầ ứ ự à ự ẻdai c a nhân viên ph c v ủ ụ ụ

S l ng các thi t b quý, hi m b hao mòn nhanh t i thi u.ố ượ ế ị ế ị ố ể

B o qu n, ki m tra v s a ch a t t c các b ph n c a thi t b d d ng v ả ả ể à ử ữ ấ ả ộ ậ ủ ế ị ễ à àthu n l i.ậ ợ

Theo quan i m an to n lao ng, i u ki n l m vi c ph i h p v sinh, an đ ể à độ đ ề ệ à ệ ả ợ ệ

to n tuy t i.à ệ đố

5 Đơ n gi n trong ch t o v giá th nh h p lý ả ế ạ à à ợ

K thu t v kinh t luôn l b i toán kinh i n cho ng nh ch t o Tuy ỹ ậ à ế à à đ ể à ế ạnhiên nh ch t o luôn mong mu n: à ế ạ ố

Tiêu hao v t li u ít nh t, c bi t l các v t li u quý hi m (các kim lo i ậ ệ ấ đặ ệ à ậ ệ ế ạ

m u, các h p kim có h m l ng Niken cao )à ợ à ượ …

Công ngh ch t o n gi n ngh a l kh n ng cung ng nhân công, v t li u,ệ ế ạ đơ ả ĩ à ả ă ứ ậ ệthi t bÞ cña nh máy nhi u nh t có th ế … à ề ấ ể

Các lo i v t li u v thi t b yêu c u ch t o ph i ít nh t.ạ ậ ệ à ế ị ầ để ế ạ ả ấ

S d ng n m c t i a các k t c u gi ng nhau, cùng lo i d d ng v ử ụ đế ứ ố đ ế ấ ố ạ để ễ à àthu n ti n trong quá trình l p ráp v l p l n.ậ ệ ắ à ắ ẫ

Ch n h p lý các d ng gia công phù h p v i i u ki n ch t o.ọ ợ ạ để ợ ớ đ ề ệ ế ạ

6 Hình dáng đẹ p.

Hình dáng v k t c u luôn ph n ánh trình c a ng i thi t k c ng à ế ấ ả độ ủ ườ ế ế ũ

nh công ngh ch t o v luôn ư ệ ế ạ à được khách h ng quan tâm.à

M i k t c u c a thi t b , v t ph m, các khâu các chi ti t ph i có hình dáng ỗ ế ấ ủ ế ị ậ ẩ ế ả

V lò i n tr l 1 khung c ng, v ng, ch y u ch u t i tr ng trong quá ỏ đ ệ ở à ứ ữ ủ ế để ị ả ọtrình l m vi c c a lò M t khác, nó c ng dùng gi l p cách nhi t r i v à ệ ủ ặ ũ để ữ ớ ệ ờ à

v n gi nguyên ẫ ữ được tính ch t v t lý v hình d ng ban u Nh ó m các ấ ậ à ạ đầ ờ đ à

th xây bên, các c u ki n c khí lò ít b nh h ng Khi ch n g ch hay v t ể ấ ệ ơ ị ả ưở ọ ạ ậ

Trong nhi u tr ng h p, ngay trong m t lò th xây ch u tác d ng c a ề ườ ợ ộ ể ị ụ ủnhi u y u t nhề ế ố : Nhi t cao, môi tr ng t i tr ng thì c n phân tích m c ệ độ ườ ả ọ ầ ứ gây tác h i c a t ng y u t quy t nh ch n lo i g ch cho phù h p.

Trong các th xây t o b i nhi u l p m các l p ó l i dùng g ch khác ể ạ ở ề ớ à ớ đ ạ ạnhau thì không được xây c nh nhau các lo i g ch có th nh ph n hóa h c ạ ạ ạ à ầ ọkhác nhau Vì nhi t cao gi a chóng có th x y ra ph n ng hóa h c ở ệ độ ữ ể ả ả ứ ọ

l m h ng g ch v nh h ng n b n v ng c a th xây.à ỏ ạ à ả ưở đế độ ề ữ ủ ể

Khi xây d ng lò thì hình d ng kích th c c a g ch xây l nh ng y u t ự ạ ướ ủ ạ à ữ ế ốgây nh h ng n ti n thi công, n kinh t c a c công trình ả ưở đế ế độ đế ế ủ ả

Vì v y khi xây lò nên dùng g ch có kích th c chu n ậ ạ ướ ẩ được ch t o h ng ế ạ à

lo t v d ki m Không nên dùng g ch có kích th c, hình d ng ph c t p ạ à ễ ế ạ ướ ạ ứ ạ ở

nh ng ch không c n thi t Ngay c nh ng khu v c c a th xây c n g ch có ữ ỗ ầ ế ả ữ ự ủ ể ầ ạhình d ng ph c t p c ng nên c g ng a v nh ng lo i g ch chu n, ho c ạ ứ ạ ũ ố ắ đư ề ữ ạ ạ ẩ ặ

có ph i ch t o c ng d d ng h n.ả ế ạ ũ ễ à ơ

Nhìn chung có nhi u y u t tác d ng n th xây lò, song tác nhân quan ề ế ố ụ đế ể

tr ng nh t v n l nhi t Vì v y c n ch n lo i g ch ch u l a có nhi t ọ ấ ẫ à ệ độ ậ ầ ọ ạ ạ ị ử ệ độ

l m vi c cho phép l n h n nhi t lò.à ệ ớ ơ ệ độ

B ng 2-1: Nhi t cho phép c a m t s g ch ch u nhi t: ả ệ độ ủ ộ ố ạ ị ệ

Tên v t li uậ ệ Nhi t l m vi c cho phépệ độ à ệ

Dùng b t samètộ 1200÷1250 1250

T yêu c u l m vi c c a lò l l m vi c theo chu kì v nhi t l m vi c ừ ầ à ệ ủ à à ệ à ệ độ à ệ

l 1000à 0C nên ta ch n lo i g ch Samot lo i C có nhi t l m vi c cho ọ ạ ạ ạ ệ độ à ệphép l :1250à 0C

2.2 V t li u cách nhi t ậ ệ ệ

V t li u cách nhi t th ng n m gi a v lò v ph n v t li u ch u l a M c ậ ệ ệ ườ ằ ữ ỏ à ầ ậ ệ ị ử ụích ch y u l gi m t n th t nhi t Riêng i v i áy, ph n cách nhi t òi

vi c trong i u ki n nhi t cao, i v i chóng ph i có nh ng yêu c u c ệ đ ề ệ ệ độ đố ớ ả ữ ầ đặ

bi t Nh ng riêng v i i n tr nung, các yêu c u ó cao h n nhệ ư ớ đ ệ ở ầ đ ơ :

Kh n ng ch u nóng t t, không b oxy hóa d i tác d ng c a oxi nhi t ả ă ị ố ị ướ ụ ủ ở ệ độcao

B n nóng cao, b n c h c t t So v i các v t li u xây d ng thì dây i n tr ề ề ơ ọ ố ớ ậ ệ ự đ ệ ởkhông yêu c u b n c h c cao nh ng dây i n tr không ầ độ ề ơ ọ ư đ ệ ở được bi n ể

d ng Chóng có th t b n v ng d i tác d ng c a t i tr ng b n thân dâyạ ể ự ề ữ ướ ụ ủ ả ọ ả

Trong th c t r t khó có v t li u m th a mãn các yêu c u trên, m n u ự ế ấ ậ ệ à ỏ ầ à ế

có thì giá th nh c ng r t t Thông th ng ng i ta s d ng m t s v t li u à ũ ấ đắ ườ ườ ử ụ ộ ố ậ ệsau l m dây t: H p kim Ni-Crom, thép ch u nóng, h p kim s t, crom, để à đố ợ ị ợ ắnhôm, các bô rôm, graphip…

3.2 Phân lo i dây nung ạ

3.2.1 Phân lo i theo k t c u ạ ế ấ

Có hai ki u dây t ph bi n l :ể đố ổ ế à

Dây t h : không có v b c ngo i , u i m t a nhi t d , d b trí, r ti n,đố ở ỏ ọ à ư đ ể ỏ ệ ễ ễ ố ẻ ề

d s a ch a.ễ ử ữ

Dây t kín: có v b c b ng thép ngo i ph n t nung nóng, u i m đố ỏ ọ ằ ở à ầ ử ư đ ể độ

b n cao tuy nhiên giá th nh khá cao do khó ch t o, khi h ng l không ề à ế ạ ỏ à

s a ch a ử ữ được, nhi t l m vi c không cao.ệ độ à ệ

3.2.2 Phân lo i theo v t li u ch t o ạ ậ ệ ế ạ

3.2.2.1 Dây nung h p kim ợ

a s các lò i n tr dùng dây nung b ng h p kim Cr«m-Niken, h p kim Đ ố đ ệ ở ằ ợ ợCr«m-Nhôm Nh ng h p kim n y có i n tr su t r t l n.ữ ợ à đ ệ ở ấ ấ ớ

Các kim lo i nguyên ch t ít ạ ấ đượ ử ục s d ng vì i n tr su t c a chúng đ ệ ở ấ ủkhông l n, h s nhi t i n tr l n d b oxy hóa trong không khí.ớ ệ ố ệ đ ệ ở ớ ễ ị

Nh ng kim lo i có nhi t nóng ch y cao: Molip®en(Mo), Tantan(Ta), ữ ạ ệ độ ảVonfram(W) được dùng l m dây i n tr trong các lò i n tr chân không à đ ệ ở đ ệ ở

ho c lò i n tr có khí quy n b o v ặ đ ệ ở ể ả ệ

Trong nh ng lò nhi t th p, ch l m vi c ng n thì có th dùng thép ữ ệ độ ấ ế độ à ệ ắ ểxây d ng l m dây i n tr ự à đ ệ ở

H p kim Nicrom ợ

H p kim Nicrom có b n nóng t t vì có l p m ng oxit Crom(Crợ độ ề ố ớ à 203) b oả

v r t ch c ch n, ch u s thay i nhi t t t nên có th l m vi c trong các ệ ấ ắ ắ ị ự đổ ệ độ ố ể à ệ

lò có ch lam vi c gián o n H p kim Nicrom có c tính t t nhi t ế độ ệ đ ạ ợ ơ ố ở ệ độ

th ng c ng nhườ ũ nhi t cao: d o, d gia công, d h n, i n tr su t l n, h ệ độ ẻ ễ ễ à đ ệ ở ấ ớ ệ

s nhi t i n tr nh , không có hi n t ng gi hóa ố ệ đ ệ ở ỏ ệ ượ à

Nicrom l v t li u t ti n nên ng i ta có khuynh h ng tìm các v t li uà ậ ệ đắ ệ ườ ướ ậ ệkhác thay th ế

H p kim Fe-Cr-Al ợ

H p kim n y ch u ợ à ị được nhi t cao, th a mãn ệ độ ỏ được các yêu c u v các ầ ềtính ch t i n, nh ng có nh c i m l giòn, khó gia công, kém b n c h c ấ đ ệ ư ượ đ ể à ề ơ ọ nhi t cao Vì th khi thi t k chú ý tránh các tác ng t i tr ng c a

chính dây i n tr M t nh c i m n a l h p kim Fe-Cr-Al nhi t cao đ ệ ở ộ ượ đ ể ữ à ợ ở ệ độ

d b các oxit s t, oxit Crễ ị ắ 203 tác d ng hóa h c, pha ho i l p m ng b o v ụ ọ ạ ớ à ả ệ

c a các oxit Alủ 203 v Crà 203 Vì v y t ng lò n i ti p xúc v i h p kim n y ậ ườ ơ ế ớ ợ à

ph i l v t li u ch a nhi u Alumin (Alả à ậ ệ ứ ề 203≥ 70%, Fe203 ≤1%)

Các dây i n tr đ ệ ởđược tiêu chu n khi s n xu t, dây i n tr b ng h p ẩ ả ấ đ ệ ở ằ ợkim : X13Ю4 ; OX23 Ю3A ( ЭИ595 ) ; OX27 Ю5A ( ЭИ626 ) ; X20 H80

Trong s các v t li u phi kim lo i s d ng l m dây t l v t li u ố ậ ệ ạ ử ụ à đố à ậ ệ

c¸cborun, các thanh c¸cborun ch khác nhau v c u trúc c ng nhỉ ề ấ ũ phương pháp ch t o C¸cborun ch u nhi t 1350 ế ạ ị ệ độ ÷14000C nên có th m b o choể đả ả

lò t t i nhi t 1350 đạ ớ ệ độ ÷14000C i n tr su t c a c¸cborun l n h n nhi u Đ ệ ở ấ ủ ớ ơ ề

so v i kim lo i chóng t t i 800ớ ạ đạ ớ ÷1900Ωmm2 /m Vì v y thanh c¸cborun ậ

th ng có ti t di n l n Các thanh c¸cborun giòn, t ng nhi t khi nung ườ ế ệ ớ ă ệ độnên ph i s y v nâng nhi t t t i n tr c a c¸cborun gi m khi nhi t ả ấ à ệ độ ừ ừ Đ ệ ở ủ ả ệ

t ng Khi l m vi c thanh c¸cborun b gi hóa ( i n tr t ng lên khi t ng

th i gian s d ng ) sau 60ờ ử ụ ÷80h l m vi c u tiên, i n tr t ng 20%, sau ó à ệ đầ đ ệ ở ă đ

t ng ch m h n Vì i n tr t ng d n do b gi hóa nên mu n m b o công ă ậ ơ đ ệ ở ă ầ ị à ố đả ả

su t c n ph i t ng i n áp c p v o lò Lò l m vi c v i thanh c¸cborun ấ ầ ả ă đ ệ ấ à à ệ ớ

th ng có máy bi n áp nhi u c p i u ch nh i n áp th c p.ườ ế ề ấ để đ ề ỉ đ ệ ứ ấ

Th i gian l m vi c c a thanh c¸cborun l 1000ờ à ệ ủ à ÷2000h khi nhi t lò l ệ độ à

14000C Nõu nhi t lò cao h n 1400ệ độ ơ 0C thì th i gian l m vi c gi m ờ à ệ ả

xu ng N u nhi t lò gi m xu ng l 1200ố ế ệ độ ả ố à ÷13000C thì th i gian l m vi c ờ à ệ

t ng lên 2 ă ÷3 l n so v i 1400ầ ớ 0C

Ta không nên u n i ti p các thanh nung c¸cborun Các thanh c¸cborun đấ ố ế

th ng có d ng ng, ti t di n hai u l n h n ti t di n thân 6 ườ ạ ố ế ệ đầ ớ ơ ế ệ ÷8 l n h n ầ để ạ

ch s t a nhi t hai u ế ự ỏ ệ đầ

Than v graphit à

Than v graphit à được dùng ch t o dây t d i d ng thanh, ng, t m, để ế ạ đố ướ ạ ố ấ

ho c n i Ta chén thêm m t l ng nh samot v graphit t ng b n ặ ồ ộ ượ ỏ à để ă độ ề

nh ng l i gi m nhi t l m vi c, t ng i n tr su t Khi nung than v ư ạ ả ệ độ à ệ ă đ ệ ở ấ àgraphit d b oxi hóa trong không khí, nên th ng ễ ị ườ được dùng trong các lò cókhí b o v ho c tính toán v i th i gian l m vi c ng n.ả ệ ặ ớ ờ à ệ ắ

Cripton.

Cripton l h n h p c a graphit, c¸cborun v t sét Chóng à ỗ ợ ủ àđấ đượ ạ ạc t o h t

có đường kính 2÷3 mm d ng h t su t hi n i n tr ti p xúc gi a các h t ở ạ ạ ấ ệ đ ệ ở ế ữ ạnên i n tr su t c a Cripton l n h n i n tr su t c a than ho c graphit đ ệ ở ấ ủ ớ ơ đ ệ ở ấ ủ ặ

i n tr su t c a Cripton ph thu c nhi u v o nén ch t Trong các lò thí

nghi m , nhi t lò t 1800ệ ệ độ đạ 0C, Cripton b cháy d n khi l m vi c nh ng r ị ầ à ệ ư ẻ

ti n v c u t o lò n gi n ề à ấ ạ đơ ả

3.3 C u trúc c a dây nung kim lo i ấ ủ ạ

Trong các lò i n tr , dây i n tr th ng có ti t di n tròn ho c ti t di n đ ệ ở đ ệ ở ườ ế ệ ặ ế ệhình ch nh t T hai lo i dây n y ng i ta c u trúc th nh các ki u khác ữ ậ ừ ạ à ườ ấ à ểnhau:

Dây i n tr có c u trúc xo n(xo n tr hay xo n ph ng)đ ệ ở ấ ắ ắ ụ ắ ẳ

Dây i n tr tròn có c u trúc ziczac.đ ệ ở ấ

Dây i n tr có ti t di n ch nh t c u trúc ziczac.đ ệ ở ế ệ ữ ậ ấ

Khi ch n dây i n tr v khi l p t dây i n tr v o lò c n chú ý:ọ đ ệ ở à ắ đặ đ ệ ở à ầ

Kh n ng n mòn hóa h c gi a dây i n tr v l p lót ti p xúc c a dây ả ă ă ọ ữ đ ệ ở à ớ ế ủ

kh n ng n mòn hóa h c c a khí lò i v i dây Khi nhi t dây i n tr ả ă ă ọ ủ đố ớ ệ độ đ ệ ởcao h n 900ơ 0C không đượ đặc t dây i n tr tr c ti p lên t ng lò b ng đ ệ ở ự ế ườ ằ

g ch samot ( tránh t o ra h p ch t d ch y gi a dây v samot) gi ạ để ạ ợ ấ ễ ả ữ à Để ữ

c nh dây i n tr ta dùng g ch g m ch t l ng t t l m g ch dây ố đị đ ệ ở ạ ố ấ ượ ố à ạ đỡ

Thông th ng b/a=m=10.ườ

B c ziczac t nên ch n b ng 2b; t=2b Chi u cao ziczac không l n h n ướ ọ ằ ề ớ ơ10b (H≤10b ) Khi b trí dây i n tr trên t ng lò ta dùng các móc nh ố đ ệ ở ườ ỏ

c m v o t ng lò, vi c b trí các móc n y ph thu c v o b c ziczac t nhắ à ườ ệ ố à ụ ộ à ướhình v :ẽ

ph ng pháp l p t dây i n tr trong lò ươ ắ đặ đ ệ ở được mô t hình 3-3.ảở

3.3.2 C u t o dây i n tr có ti t di n tròn ấ ạ đệ ở ế ệ

Dây i n tr có ti t di n tròn đ ệ ở ế ệ đượ ấ ạc c u t o theo 2 ki u:ể

Ki u ziczac ể

teA

B

1987

26534

H≤200mm (treo trên t ng)ườ

H≤150mm (treo trên t ng)ườ

i v i dây ti t di n tròn ki u ziczac t áy lò thì chi u cao ziczac H

có th l y l n h n (20ể ấ ớ ơ ÷30)% Kho ng cách gi a các tr c c a ziczac (e) t ả ữ ụ ủ đặtrong các t m g ch nh hình có g , ph thu c v o kích th c c a viên ấ ạ đị ờ ụ ộ à ướ ủ

g ch Hiên nay các b c g l 12,5 v 17,5 mm.ạ ướ ờ à à

i v i nh ng dây dùng ch t k p ch t thì kho ng cách e không nh

c ng l n, nh ng b n c h c y u i v d x y ra bi n d ng c a à ớ ư độ ề ơ ọ ế đ à ễ ả ế ạ ủ đường

xo n d i tác d ng tr ng l ng c a b n thân dây xo n Khi t dây xo n t ắ ướ ụ ọ ượ ủ ả ắ đặ ắ ự

do thì giá tr D/d không l n h n 10 (D/dị ớ ơ ≤10)

Hình 3-2 các ki u b trí dây i n tr trong lòể ố đ ệ ở1- Đặ ở ườt t ng bên 4-Đặt trên gia g m t ng bênố ở ườ

2- t áy lòđặ ở đ 5- t trên các viên g ch ua ra t ng bênđặ ạ đ ở ườ3- t d i nóc lòđặ ướ 6-dây xo n t t ng bênắ đặ ở ườ

7-dây xo n áy lò v nóc lòắ ở đ à 8-Dây xo n l ng ngo i ng g m.ắ ồ à ố ố

III Tính toán dây đ t cho lò đi n ố ệ

N C

B A

P I

x10 kg/m3

2.4 Ch n nhi t l m vi c c a dây t : ọ ệ độ à ệ ủ đố

max lvdd

t < <

Theo t i li u “Lò công nghiªp – Ph m V n Trí” thì nhi t c a dây à ệ ạ ă ệ độ ủ

t ph i ch n l n h n nhi t c a lò kho ng trên 100

Nhi t l m viªc c a dây t: tệ độ à ủ đố lvdd=11500C

Nhi t l n nh t c a dây t: tệ độ ớ ấ ủ đố max=12000C

Nh v y vi c ch n dây t lo i Crậ ệ ọ đố ạ 20Ni80-Ni l th a mãn v i yêu c u thi tà ỏ ớ ầ ế

lvdd lv

 tra đường cong m t ậ độ công

su t(theo Lò công nghiªp – hình 7-10 trang 337)ấ

1C

2 1

qd

−ε

+ε

Dây quÊn lò xo t trong rãnh n a kínđặ ư 0.16 ÷0.24

Dây quÊn lò xo trên thanh v ng ch u nhi tà ố ị ệ 0.3 ÷ 0.36

Dây quÊn zicz¾c, dây t d ng thanhđố ạ 0.6 ÷ 0.72

Dây t d t v quÊn zicz¾cđố ẹ à 0.38 ÷0.44

t P n

d

W U

ρ π

10 .

4

n t

P U l

10.12,5.220

4 1,12.1,6 55,17( )m

Do đường kính dây l d=4,5mm úng v i à đ ớ đường kính tiêu chu n ẩ đượ ảc s n

xu t nên ây ta không ph i hi u ch nh l i.ấ ở đ ả ệ ỉ ạ

V y kích th c dây t tính theo ph ng pháp n y lậ ướ đố ươ à à

3.1 Các b ng thông s c a dây t c n cho tính toán: ả ố ủ đố ầ

Ta l p b ng cho dây t Nicr«m trong i u ki n tiêu chu n dây t kéo ậ ả đố đ ề ệ ẩ đố

c ng theo ph ng ngang môi tr ng không khí t nh v nhi t 20ă ươ ở ườ ĩ à ệ độ 0C:

Dây t c ng ngang trong không khí t nh, ngđố ă ĩ độ 1

Dây quÊn lò xo treo trên t a ch u nhi t sát ự ị ệ

Dây quÊn lò xo trong không khí t nh, ngĩ độ 0.8 ÷ 0.9

Dây t vít sát t ng trên t a ch u nhi tđố ườ ự ị ệ 0.6 ÷ 0.7

Dây t t gi a 2 l p mđố đặ ữ ớ đệ 0.3 ÷ 0.5

B ng 3-3: ả i u ki n bao quanh dây t (h s KĐ ề ệ đố ệ ố C):

i u ki n bao quanh dây t

Dây quÊn lò xo v c ng ngang treo trong không à ă

Dây quÊn lò xo trong không khí ngđộ 1.1 ÷ 1.5

Dây t ngâm trong ch t l ng chuy n ngđố ấ ỏ ể độ 3 ÷ 3.5

3.2 Tính toán dòng i n l m vi c c a dây t: đệ à ệ ủ đố

Nh ã tính ph n trên ta có dòng l m vi c c a dây t l I=56,82 A.ư đ ở ầ à ệ ủ đố à

3.3 Ch n lo i dây t: ọ ạ đố

D a v o nhi t ự à ệ độ à l m vi c c a lò tệ ủ lo = 10000C ta ch n lo i dây tọ ạ đốNicr«m : Cr20Ni80-Ni

Có các thông s :ố

+ Tr ng lọ ượng riêng d = 8.3x103Kg/m3

+ ρ20 = 1.1x10-6(Ωm)+ α = 16,5x10-6(0C-1)+ Nhi t l m vi c c c i tệ độ à ệ ự đạ max = 12000C

3.4 Tính nhi t tính toán c a dây t: ệ độ ủ đố

+ nhi t l m vi c c c i c a dây t : tệ độ à ệ ự đạ ủ đố max = 12000C

ây ta ch n nhi t l m vi c c a dây t l t

ở đ ọ ệ độ à ệ ủ đố à d® = 11500C th a mãn để ỏyêu c u c a dây t.ầ ủ đố

Ch n các h s K ọ ệ ố M v K à C :

Theo yêu c u c a lò i n ta tính tính toán thì dây t ầ ủ đ ệ đố đượ ốc b trí sát

t ng trên t a ch u nhi t nên ta ch n h s Kườ ự ị ệ ọ ệ ố M = 0.6 ÷ 0.7 qua ó ta ch n đ ọ

T hai thông s dòng i n l vi c I = 56,82 A v nhi t tính toán từ ố đ ệ à ệ à ệ độ tt =

6900C d a v o b ng 1 ta ch n ự à ả ọ đượ đườc ng kính c a dây t d = 3 mm ng ủ đố ứ

v i nhi t tớ ệ độ tt = 7000C v dòng i n I = 64 A >56,82 A l ta ch p nh n à đ ệ à ấ ậ đượcthông s n y.ố à

⇒ l =

xP

xsnxU

Theo ph ng pháp trên thì ta tính ch n dây có ươ ọ đường kính d=4,5mm do

ó ây ta c ng ch n dây có d=4,5mm sau ó tính l i chi u d i dây t

so sánh xem ph ng án tính có b sai khác nhau nhi u không.ươ ị ề

R3mm= R4,5mm

4,5 3

.l l

l s l

s

KL:Nh v y k t qu tính toán c a hai ph ng pháp n y l nhậ ế ả ủ ươ à à nhau v i sai sớ ố

r t nh ấ ỏ ∆ =l 55, 24 55,17 − = 0, 07m l không áng k Nên k t qu tính toánà đ ể ế ảkích th c trên l ho n to n ch p nh n ướ ở à à à ấ ậ được

2

4,5 15,9

7 Tính toán thông s k t c u v b trí dây t trong lò: ố ế ấ à ố đố

Có nhi u cách b trí dây nung, có th t t ng bên, áy lò ho c ề để ố ể đặ ở ườ đ ặ

d i nóc lò Ta có các ki u b trí dây i n tr trong lò nhướ ề ố đ ệ ở sau:

- Đặ ở ườt t ng bên

- Đặ ởt nóc lò

- Đặ ở đt áy lò

- Đặt trên giá g m t ng bên.ố ở ườ

- Đặt trên các viên g ch ua ra t ng bên.ạ đ ở ườ

- Dây xo n t t ng bên.ắ đặ ở ườ

B c u n c a d©ylµ t=2(e+d)=2(12+4,5)=33 mmướ ố ủ

Suy ra chi u d i c a 1 pha b c u n l :ề à ủ ướ ố à

t

a H

= = = (B c u n).ướ ốChi u d i c a dây sau khi ã ề à ủ đ đượ ố àc u n l : L=128,12.33=4228 mm

Ta b trí qu n dây xung quanh m t trong c a t ng lò có ti t di n hình ố ấ ặ ủ ườ ế ệtròn M i pha ta quÊn th nh 2 h ng Nhỗ à à v y chi u d i c a 1 h ng dây quÊn ậ ề à ủ à

IV L a ch n các ph ng pháp đi u ch nh nhi t đ ự ọ ươ ề ỉ ệ ộ

Mu n thi t k m ch i u khi n nói chung ta ph i áp ng ố ế ế ạ đ ề ể ả đ ứ được các yêu

c u sau:ầ

Phù h p yêu c u công ngh t ra ợ ầ ệ đặ

H n n a t ng i u ch nh nhi t c a lò thì ngo i khâu i u ch nh ơ ữ để ựđộ đ ề ỉ ệ độ ủ à đ ề ỉ

i n áp còn m t khâu không th thi u ó l khâu ph n h i Khâu ph n h i

1 M t s ph ng pháp i u ch nh v x lý nhi t cho thi t b : ộ ố ươ đề ỉ à ử ệ độ ế ị

1.2 i u ch nh theo c p: Đề ỉ ấ

T công th c (1) ta có th tính Q theo U:ừ ứ ể

τ

R

U Q

2

= (1-1)

Ta th y thay i nhi t l ng Q ta có th thay i R ho c U i u ấ để đổ ệ ượ ể đổ ặ Để đ ề

ch nh Q thông qua R ta dùng bi n tr theo s sau:ỉ ế ở ơ đồ

Hình 1-1 S i u ch nh b ng bi n tr ơ đồ đ ề ỉ ằ ế ở

Tuy nhiên s n y l i có nh c i m l hi u su t th p, không kinh t lơ đồ à ạ ượ đ ể à ệ ấ ấ ế à

c bi t l không i u ch nh c liên t c dòng i n khi dòng l n, quán

R

RR

1R

1R

1R

1td

=++

Qua hai ph ng pháp trên, ph ng pháp thay i c p i n tr ta th y i n ươ ươ đổ ấ đ ệ ở ấ đ ệ

tr t ng ở ươ đương c a dây t gi m i ba l n, dòng i n t ng lên V y ta v n ủ đố ả đ ầ đ ệ ă ậ ẫ

có th óng c t l n l t ba i n tr i u ch nh công su t-nhi t theo ba ểđ ắ ầ ượ đ ệ ở để đ ề ỉ ấ ệ độ

c p Khi s d ng ph ng án n y thì không nh ng kh i l ng dây i n tr ấ ử ụ ươ à ữ ố ượ đ ệ ở

t ng l m t ng giá th nh m còn nhi t t ng lên(dòng nhi t t ng) d n n ă à ă à à ệ độ ă ệ ă ẫ đế

t c t ng nhi t t ng lên, không phù h p v i quá trình công nghố độ ă ệ ă ợ ớ ệ

Còn ph ng phá i n i ta v n th ng dùng trong các lò i n tr khi ươ đổ ố ẫ ườ đ ệ ởkhông c n i u ch nh nhi u c p.ầ đ ề ỉ ề ấ

V i ph ng pháp thay i i n áp ng i ta có th dùng bi n áp t ng u ớ ươ đổ đ ệ ườ ể ế ự ẫ

ph i dùng bi n áp l t t y u Tuy nhiên, khi dòng t i l n, s d ng bi n áp t ả ế à ấ ế ả ớ ử ụ ế ự

ng u i u ch nh, khó t ẫ đểđ ề ỉ đạ được yêu c u nhầ mong mu n, c bi t l không ố đặ ệ à

i u ch nh liên t c c, do ch i than khó ch t o có th ch ti p xúc trên

m t vòng dây c a bi n áp.ộ ủ ế

1.2 S i u khi n theo ki u r le: ơđồđề ể ể ơ

- S nhơ đồ hình v :ẽ

R R

K K

c p dòng qua t i K óng còn l m cho èn sáng báo hi u l t i ã có ấ ả đ à đ đỏ ệ à ả đ