108 Nhân lực trên các tầu lưu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

108 Nhân lực trên các tầu lưu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

Lời cảm ơn

Để có thể hoàn thành tốt bài khoá luận theo đúng mong muốn của bản thân

và yêu cầu của nhà trờng tôi đã nhận đợc sự quan tâm, động viên rất nhiệt tình của các thầy cô trong khoa Du lịch trờng Đại học Dân lập Đông Đô, của các bạn sinh viên lớp QD11, tôi vô cùng biết ơn về điều đó Tôi xin chân thành cảm ơn các cô chú, anh chị công tác tại Sở Du lịch Quảng Ninh, Ban Quản lý vịnh Hạ Long đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực tập và thu thập tài liệu.

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình tới thầy Nguyễn Quang Vinh ngời đã định hớng và tận tình hớng dẫn tôi thực hiện bài khoá luận này.

mục lục

Lời cảm ơn 1

Phần Mở Đầu 1

Chơng 1 Tài nguyên du lịch và dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 5

1.1 Tài nguyên du lịch vịnh Hạ Long 5

1.1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên 5

1.1.1.1 Vị trí địa lý 5

1.1.1.2 Địa hình 5

1.1.1.3 Khí hậu 6

1.1.1.4 Tài nguyên nớc 7

1.1.1.5 Tài nguyên động thực vật 7

1.1.2 Tài nguyên du lịch nhân văn 9

1.1.2.1 Dân c và các giá trị văn hoá truyền thống 9

1.1.2.2 Các di tích khảo cổ 9

1.1.2.3 Di tích lịch sử văn hóa và lễ hội 10

1.2 Hoạt động du lịch tại Hạ Long 11

1.2.1 Các loại hình du lịch đang khai thác tại Hạ Long 11

1.2.1.1 Du lịch khám phá hang động 11

1.2.1.2 Du lịch chèo thuyền kayak 13

1.2.1.3 Du lịch văn hóa 13

1.2.1.4 Du lịch sinh thái Vịnh Hạ Long 14

1.2.2 Các dịch vụ du lịch trên vịnh 15

1.2.2.1 Dịch vụ hớng dẫn du lịch 15

1.2.2.2 Dịch vụ du thuyền thăm vịnh 15

1.2.2.3 Dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh 16

1.2.2.4 Kết quả kinh doanh 16

1.3 Giới thiệu một số chơng trình tour lu trú trên vịnh Hạ Long 17

Chơng 2 Lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 21

2.1 Dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 21

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển dịch vụ tầu lu trú trên vịnh Hạ Long 22

2.1.1.1 Khái niệm tầu lu trú du du lịch 22

2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát triển dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 22

2.1.1.3 Mô tả dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 24

2.1.1.3.1.Số lợng 24

2.1.1.3.2 Quy mô và đặc điểm 25

2.1.1.3.3 Dịch vụ trên tầu lu trú trên vịnh Hạ Long 26

2.1.2 Điều kiện đợc cấp phép kinh doanh lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 27

2.1.2.1 Các tiêu chuẩn của tầu lu trú du lịch 27

2.1.2.2 Điều kiện và tiêu chuẩn ngời làm việc trên tàu lu trú 30

2.1.3 Nguồn khách và kết quả kinh doanh của dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 31

2.2.Nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 33

2.2.1 Đặc điểm và yêu cầu của lao động làm việc trên các tầu lu trú 33

2.2.1.1 Điều kiện và thời gian làm việc 33

2.2.1.2 Khối lợng công việc 33

2.2.1.3 Yêu cầu về chuyên môn 34

2.2.2 Tiêu chuẩn cụ thể của từng vị trí làm việc trên tầu lu trú do sở Du Lịch Quảng Ninh quy định 35

2.2.2.1 Thuyền trởng, thuyền phó 35

2.2.2.2 Máy trởng, máy phó 35

2.2.2.3 Lễ tân 35

2.2.2.4 Bàn, Bar 36

2.2.2.5 Bếp 36

2.2.2.6 Buồng 36

2.2.2.7 Thuỷ thủ 36

2.2.3 Thực trạng lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 37

2.2.3.1 Số lợng 37

2.2.3.2 Độ tuổi 38

2.2.3.3 Giới tính 39

2.2.3.4 Trình độ 40

2.3 Đánh giá của khách du lịch về lao động trên các tầu lu trú trên vịnh Hạ Long 41

2.3.1 Phơng pháp, đối tợng và phạm vi khảo sát 41

2.3.1.1 Phơng pháp khảo sát 41

2.3.1.2 Đối tợng khảo sát 41

2.3.2/ Đánh giá của khách về nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 41

2.3.3 Đánh giá của khách du lịch về nhân lực trên đội tầu lu trú du lịch: Đội tầu Bái Tử Long- Hng Nguyên 43

2.3.3.1 Giới thiệu về đội tầu Bái Tử Long- Hng Nguyên 43

2.3.3.2 Đánh giá của khách du lịch 43

2.4 Một số nhận xét về các lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh

Hạ Long 46

2.4.1 Ưu điểm của các lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 46

2.3.2 Những tồn tại của các lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 47

Chơng 3 một số giải pháp nhằm phát triển và nâng cao chất lợng nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 49

3.1 Định hớng phát triển dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long của sở du lịch Quảng Ninh 49

3.1.1 Chiến lợc chung phát triển du lịch Quảng Ninh và Hạ Long đến 2010 49

3.1.2 Phát triển dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 50

3.2 Giải pháp nhằm phát triển và nâng cao chất lợng nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 50

3.2.1 Giải pháp cụ thể 51

3.2.1.1 Cải thiện đời sống vật chất tinh thần cho nhân viên trên tầu lu trú du lịch 51

3.2.1.2 Thờng xuyên bổ sung và nâng cao kiến thức cho nhân viên làm việc trên tầu lu trú du lịch 52

3.2.1.3 Nâng cao trình độ ngoại ngữ cho những vị trí phải tiếp xúc trực tiếp với du khách 53

3.2.2 Giải pháp lâu dài 53

3.2.2.1 Xây dựng một chuẩn riêng, cụ thể cho từng vị trí làm việc trên các tầu lu trú du lịch 53

3.2.2.2 Các chủ tầu lu trú cần nhận thức đợc tầm quan trọng của lao động làm việc trên tầu lu trú và đầu t đúng mức cho việc tuyển chọn và đào tạo nhân lực 54

3.2.2.3 Có sự kết hợp, hỗ trợ giữa chủ sở hữu của các tầu lu trú và các công ty du lịch 55

Kết luận 56

Tài liệu tham khảo 57

phụ lục 59

Phụ lục1: một số hình ảnh về tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 59

Phụ lục 2 : phiếu lấy ý kiến khách du lịch đã sử dụng dịch vụ trên tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 61

Phụ lục 3: phiếu lấy ý kiến khách du lịch đã sử dụng dịch vụ trên tầu lu trú du lịch Bái Tử Long 63

Phụ lục 4: Quy định Quản lý hoạt động tầu du lịch trên vịnh Hạ Long 65

Phụ lục 5: Quy định quản lý hoạt tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long 73

Phần Mở Đầu

1/ Lí do chọn đề tài

Du lịch xuất hiện từ khá sớm, có nguồn gốc từ các cuộc hành hơng từ nơi này

đến nơi khác của ngời Ai Cập cổ đại xa kia Và ngày nay sự phát triển của nền kinh

tế trong đó có một phần đóng góp không nhỏ của “ ngành công nghiệp không khói

” này - Một ngành kinh tế mang lại nhiều lợi nhuận cho các nhà kinh doanh, giảiquyết một lực lợng lớn lao động cho xã hội, tạo bớc ngoặt lớn về kinh tế cho cácvùng, địa phơng có điểm du lịch, đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy và giữgìn bản sắc dân tộc, làm nổi bật những nét văn hoá đặc sắc của mỗi miền, góp phầnquảng bá văn hoá Việt với thế giới Do vậy từ lâu bên cạnh tài nguyên thì nhân lựcphục vụ trong nghành du lịch đóng vai trò hết sức quan trọng

Trên dải đất Việt Nam tơi đẹp với rất nhiều danh thắng du lịch, trong đó vịnhHạ Long nổi bật lên nh một hình ảnh độc đáo và hấp dẫn bặc nhất đối với dukhách Một Hạ Long- hang động kì ảo; Một Hạ long-Một Bảo tàng địa chất khổnglồ; Một Hạ Long- Đa dạng sinh học và Hạ Long- cái nôi của nền văn hóa cổ Vớinhững tài nguyên du lịch đó Hạ Long đã hai lần đợc công nhận là “ Di sản thể giới”với các giá trị về thẩm mĩ và địa chất địa maọ Nhiều chuyên gia nhận định rằng,

đây mới là thời kỳ sung sức nhất của du lịch vịnh Hạ Long khi hình ảnh của ViệtNam đang đợc quảng bá rộng rãi trên thế giới thông qua hàng loạt chơng trình phátsóng về vịnh Hạ Long, cổ vũ bầu chọn cho vịnh Hạ Long trở thành kỳ quan tựnhiên thế giới, đặc biệt là từ sự kiện vịnh Hạ Long đợc tổ chức phát động cuộc bầuchọn đa ngay vào danh sách cử khi cuộc bầu chọn mới bắt đầu Sau khi đoàn làmphim CNN (Mỹ) sang Hạ Long làm videoclip quảng cáo và phát trên sóng đến hơn

200 quốc gia, vùng lãnh thổ, gần đây lại có thêm nhiều đài truyền hình đến từnhững nớc phát triển nh Tây Ban Nha, úc, Pháp tiếp tục đặt chân đến vịnh HạLong để bấm máy, khiến cho vị trí và hình ảnh của di sản đã 2 lần đợc UNESCOcông nhận di sản thiên nhiên thế giới càng trở nên gần gũi với cộng đồng hơn.Những giá trị và sự hấp dân của Hạ long không thể phủ nhận, du khách trong vàngoài nớc biết đến Hạ Long và tìm đến vói Hạ Long nhiều hơn, có lẽ cha bao giờHạ Long của chúng ta lại phát triển một cách rực rỡ nh vậy Các khách sạn, nhànghỉ, các khu vui chơi giải trí, dịch vụ và đặc biệt là dịch vu lu trú du lịch trên vịnhHạ long- một dịch vụ mới xuất hiện trên vịnh khoảng 10 năm về trớc nhng đã thểhiện đợc hết u điểm và hấp dẫn đặc biệt với các du khách quốc tế khi đến vói HạLong Có lẽ tại Việt Nam, chỉ ở Hạ Long, dịch vụ nghỉ đêm trên những con tàusang trọng mới phát triển nh vậy Dịch vụ lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long đã cónhững đóng góp không nhỏ làm phong phú và đặc sắc hơn các chơng trình du lịch

trên vịnh Hạ Long đồng thời cững giải quyết một lợng lớn lao động cho vùng Mộtdịch vụ lu trú sang trọng với đối tợng khách chủ yếu là các du khách nớc ngoàichiếm 90% sẽ có rấ nhiều các kỹ năng đòi hỏi với các vị trí lao động Là một sinhviên học ngành Quản trị du lịch và đã là một nhân lực ngành du lịch khi làm h ớngdẫn viên trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long hơn nữa dịch vụ tầu lu trú dulịch và nhân lực trên các tầu lu trú là một đề tài rất mới cha từng đợc nghiên cứu

nên em đã chọn đề tài “ Nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long”

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

2.1 Mục tiêu

Mục tiêu của khóa luận này là để:

- Nâng cao chất lợng nguồn nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh HạLong nhằm đáp ứng những nhu cầu ngày càng cao của các du khách

- Nhằm tăng sức hấp dẫn của Hạ long và đặc biệt là dịch vụ lu trú du lịch trênvịnh Hạ Long

2.2 Nhiệm vụ

Để thực hiện đợc các mục tiêu nêu trên, khoá luận cần thực hiện những nhiệm

vụ, yêu cầu sau:

- Tìm hiểu dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

- Khảo sát thực trạng nhân lực làm việc trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh HạLong, qua đó đề xuất đợc giải pháp nhằm nâng cao chất lợng nguồn nhân lực

3 Phơng pháp nghiên cứu

- Phơng pháp điều tra xã hội học:

+/ Phát ra 200 phiếu điều tra đối với các du khách đã sử dụng dịch vụ lu trú dulịch trên vịnh Hạ Long

+ /100 phiếu điều tra đối với các du khách đã sử dụng dịch vụ lu trú du lịchtrên du thuyền Bái Tử Long- Hng Nguyên

+/ Thời gian: 300 phiếu đợc đợc phát ra tại thời điểm tháng 03/ 2009

- Phơng pháp thu thập và xử lý số liệu thứ cấp: Một số khảo sát, nghiên cứutrong khóa luận không thuộc chuyên môn của tác giả cũng nh thời gian gấp rút củakhóa luận nên tác giả đã chọn phơng pháp thu thập và xử lý số liệu thứ cấp

- Phơng pháp phỏng vấn sâu:

+/ Phỏng vấn các chuyên gia

+/ Phỏng vấn các nhân viên làm việc trên tầu lu trú để tìm hiểu công việc củahọ

- Phơng pháp quan sát không tham dự: Tham gia các chơng trình lu trú trênvịnh, quan sát, tìm hiểu dịch vụ và nhân viên làm việc trên các tầu lu trú du lich

4 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian nghiên cứu

+/ Tài nguyên du lịch vịnh Hạ Long

+/ Các tầu du lịch trên vịnh Hạ Long mà có dịch vụ lu trú

- Thời gian nghiên cứu

+/ Thời gian nghiên cứu từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2009

+/ Khảo sát thực địa và số liệu đợc điều tra tháng 3 năm 2009

+/ Các giải pháp và định hớng về nhân lực đợc đa ra cho giai đoạn 2009-2015vì dịch vụ lu trú trên vịnh tại thời điểm hiện tại là một dịch vụ đang bùng nổ, pháttriển một cách ồ ạt và mạnh mẽ theo nhiều xu hớng khác nhau

- Các lao động làm việc trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long nhng đivào nghiên cứu sâu hơn các vị trí phục vụ và tiếp xúc trực tiếp với khách du lịch nh:

Lễ tân, bàn, bar, buồng, bếp…

Chơng 1 Tài nguyên du lịch và dịch vụ tầu lu trú

du lịch trên vịnh Hạ Long

1.1 Tài nguyên du lịch vịnh Hạ Long

1.1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên

1.1.1.1 Vị trí địa lý

Vịnh Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh, nằm về phía Đông Bắc Việt Nam là mộtvùng biển đảo bao gồm phần biển của thành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả và mộtphần huyện đảo Vân Đồn, là phần rìa của lục địa Châu á bị chìm xuống với độ sâulớn nhất không quá 200m Hạ long có một vị trí hết sức thuận tiện về giao thôngchỉ cách Hải Phòng 60km và Hà Nội 170km du khách cũng rất dễ dàng để đến HạLong bằng đờng bộ, đờng sắt và cả đờng thủy

Tổng diện tích 1553 km2 với 1969 hòn đảo chiếm 2/3 tổng số đảo của ViệtNam, trong đó 980 đảo có tên và 989 đảo cha có tên Khu vực vịnh Hạ Long đợcUNESCO công nhận là di sản thế giới giới hạn bởi 3 điểm: Đảo Đầu Gỗ ( phíaTây), Hồ Ba Hầm( phía Nam) và Đảo Cống Tây (phía Đông) với diện tích 434 km2,gần 775 hòn đảo trong đó có 411 hòn đảo đã đợc đặt tên Điều này hết sức có ýnghĩa cho du lịch biển đảo trên vịnh Hạ Long và hứa hẹn rất nhiều tiềm năng, các

điểm đến hấp dẫn vì trên thực tế trong những năm gần đây cũng mới chỉ có một sốhòn đảo đợc đa vào khai thác phục vụ du lịch nh: Đảo Tuần Châu, Đảo TiTop, đảoCống Tây, hòn Soi Sim, hòn Ba trái đào

1.1.1.2 Địa hình

Thành phố Hạ Long có địa hình đa dạng, gồm đảo núi xen kẽ giữa các trũngbiển, là vùng bằng cát mặn có sú vẹt mọc và những đảo đã vôi vách đứng, rất t ơngphản nhau

Có thể tìm thấy ở Hạ Long những dạng địa hình có ý nghĩa du lịch:

- Dạng địa hình đá vôi: đợc hình thành cách đây khoảng 250 đến 280 triệu năm,

qua quá trình vận động tạo sơn vỏ của trái đất Đây là một phần rìa của đại lụcChâu á bị chìm xuống, nơi sâu nhất không quá 200m Mặt Vịnh rộng khoảng1500

km2, có hàng ngàn đảo đá và hang động đợc bàn tay kỳ diệu của thiên nhiên sắp đặt

đẹp nh một bức tranh khổng lồ Một phần diện tích đáng kể của đảo là núi Các đảonhỏ ngoài khơi cũng có ngọn cao tới 150 m đến 200m, thờng là những đảo núi dài

và hẹp, chủ yếu cấu tạo bằng đá phiến tựa những chiếc mộc bản chạy song song vớicác rặng núi trong đất liền Du ngoạn trên vịnh Hạ Long là điều lý thú bởi ngoài hệ

thống các đảo và quần đảo một phần đợc cấu tạo bằng đá phiến và một phần mang

đặc trng của một miền núi đá vôi cổ vốn phát sinh trên đất liền tuổi Cacbon Pecmisau lại bị nớc biển dâng lên làm chìm ngập Ta có thể thấy các điều đó qua các bồnnớc tròn vành vạnh đợc bao bọc xung quanh bởi các vách núi đá vôi thẳng đứng

Hệ thống các hang động đá vôi cũng thờng có tuổi Cacbon pecmi thiên hình vạntrạng, do thiên nhiên tạo ra thành nh hang Sửng Sốt, hang Đầu Gỗ, hang Bồ Nâu,hang Trinh Nữ nằm ở độ cao khác nhau và đã làm chứng cho thời kỳ xa xa về sựxâm thực của nớc biển ở mức cao bấy giờ Chính dạng địa hình đá vôi này đã tạo sựhấp dẫn du khách đến với vịnh Hạ Long: hàng loạt các hang động “ Kast” kì bí độc

đáo và các đảo đá vôi xinh đẹp hấp dẫn các du khách khám phá và nghỉ dỡng

- Địa hình bờ bãi biển: nét đặc trng chính của bãi biển vùng này là sờn thoải,

cát trắng, nớc biển trong xanh do nồng độ phù xa ít những yếu tố này rất phù hợpcho việc phát triển du lịch biển Các bãi biển đẹp đã đợc khai thác phục vụ du lịchlà: Bãi Cháy, Titốp, Quan Lạn, Ba Trái Đào Các bãi biển này có nhiệt độ nớc biểntrung bình là 25 độ và đặc biệt thu hút rất nhiều du khách vào mùa hè

1.1.1.3 Khí hậu

Vịnh Hạ Long nằm trong vùng nhiệt đới gần chí tuyến Bắc nên khí hậu mangtính chất nhiệt đới nóng ẩm, có hai mùa rõ rệt là mùa hạ và mùa đông Nhiệt độtrung bình năm là 200C, độ ẩm trung bình là 82%.Hạ Long còn chịu ảnh hởng củaluồng gió “Đất-Biển” là đặc trng ở đây, đã góp phần điều hoà khí hậu trong ngàylàm cho mùa hạ ở đây mát hơn, mùa đông ấm hơn

Chế độ nhật chiều ở Hạ Long khá thuần nhất, trong một ngày có một lần n ớclên và một lần nớc xuống Thời gian giữa hai lần cách đều nhau Biên độ thuỷ triềukhá lớn 70-90 cm Vịnh Hạ Long đợc che chắn ở ba phía cùng với địa hình đáybiển tơng đối bằng phẳng nên đây là vùng vịnh khá tĩnh Tần suất lặng sóng chiếmkhoảng 83-86% u thế tuyệt đối Thời gian lặng gió chiếm khoảng 80-84% Nhìnchung khí hậu Hạ Long khá thuận lợi cho việc phát triển du lịch, đặc biệt là từtháng 4 đến tháng 11, đây là thời kỳ gió mùa nồm nam rất thuận lợi với các loạihình du lịch biển

1.1.1.4 Tài nguyên nớc

Quanh vùng vịnh Hạ Long, lợng nớc sông với phù sa đổ vào biển hầu nh không

có nên nớc biển thờng trong, có độ mặn cao, đáy cát mịn Hiếm có nơi nào mặt nớclại trong xanh và đẹp tĩnh lặng nh nơi đây Mầu của trời hoà trộn với của màu núixanh lục đổ bóng tọa nên mặt nớc biển có mầu xanh lam pha mầu lục rất hấp dẫn.Bên cạnh các núi đá, mặt nớc nh một tấm gơng lớn in hình của cả trời và đất

Hạ Long chịu ảnh hởng của chế độ nhật triều, lớn nhất là 4,5m, nhỏ nhất là0,2m Riêng ở vùng Vịnh Cửa Lục sâu 20m rất thuận lợi cho các tầu trọng tải lớnqua lại Dao động thuỷ triều làm cho khả năng trao đổi nớc biển rất tốt, nớc ngầm

đáp ứng một phần cho nhu cầu khai thác du lịch và sinh hoạt của nhân dân trongvùng, thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch nh: du thuyền, lớt ván, lặn biển,tham quan vãn cảnh biển

1.1.1.5 Tài nguyên động thực vật

Do khu vực Vịnh Hạ Long chịu ảnh hởng chung của cả chế độ khí hậu lục địa

Đông Bắc Việt Nam và chế độ khí hậu biển Bắc Bộ, có sự phân di mạnh cả các yếu

tố địa chất, địa hình, thuỷ văn nên hình thành nhiều kiểu cảnh quan đẹp, hấp dẫn,nhiều hệ sinh thái nhiệt đới nh hệ sinh thái rừng kín thờng xanh ma nhiệt đới ẩm,

hệ sinh thái biển và ven bờ

Hệ sinh thái rừng kín thờng xanh ma ẩm nhiệt đới Phát triển chủ yếu ở khônggian lục địa ven biển và các đảo ven bờ gồm cả đảo đồi núi đá lục nguyên (ĐảoTuần Châu, Hòn Kều, Hòn Gạc) và các đảo đá với tính đa dạng sinh học cao Tổng

số 1224 loài thực vật, trong đó có 27 loài quý hiếm: Chò đãi, Kim giao, Lát khói,Lát hoa, Dẻ hơng đợc ghi nhận vào sách đỏ Việt Nam, Bái Tử Long có: 477 loàimộc lan, 12 loài dơng xỉ, 20 loài thực vật ngập mặn; đối với động vật ngời ta cũngthống kê đợc 4 loài lỡng c, 10 loài bò sát, 40 loài chim và 14 loài thú

- Hệ sinh thái biển và ven bờ: bao gồm hệ sinh thái đất ớt và hệ sinh thái biển

khu vực Hạ Long và vùng phụ cận, có khoảng 20 loài thực vật ngập mặn Theo kếtquả nghiên cứu của Phân viện Hải dơng học Hải Phòng, đây là môi trờng sống cho

169 loài giun nhiều tơ, 91 loài rong biển, 400 loài cá, 200 loài chim,10 loài bò sát

và 6 loài khác Hệ sinh thái san hô là một trong những đặc thù của vùng biển nhiệt

đới Hệ sinh thái này ở Việt Nam khá giầu về thành phần loài, tơng đơng với cáckhu vực giầu san hô ở Tây Thái Bình Dơng Vùng biển Hạ Long, khu vực đáy biển

bị chia cắt bởi hàng nghìn đảo nhỏ, tạo ra nhiều thuỷ vực tùng, áng, vũng, vịnh.Các rạn san hô ở đây thờng có kiểu riềm bờ, với cấu trúc hình thái giống rạn kinh

điển nh lagun riềm bờ, mặt bằng rạn trong và ngoài, mào rạn, sờn dốc nền chân rạn.các rạn san hô trong vùng vịnh kín cũng phát triển nhiều ở vịnh Hạ Long, Bái TửLong Do đặc điểm địa hình kín, ít gió sóng nhng có nhiều nớc lu thông nên nhómsan hô dạng càng phát triển với mật độ cao, tạo điều kiện tích tụ nhanh chóng trầmtích từ sinh vật Hiện nay, ngời ta đã thống kê đợc 170 loài san hô trên vùng vịnhHạ Long Hạ Long cũng là nơi sinh c của nhiều loài chân bụng, loài hai mai vỏ,loài giun nhiều tơ và loài cua Cỏ biển ở Hạ Long là nơi c trú của nhiều loài có tácdụng chắn sóng và tham gia hấp thụ nhiều chất hữu cơ, làm sạch nớc biển

- Đa dạng nguồn gen: Báo cáo kết quả phối họp Việt Nam và Italia vào tháng

4-2003 tại 3 khu vực trọng điểm vịnh Hạ Long là Đầu Bê, Hang Trai và Cống Đỏ chothấy: chất lợng nớc DO (nồng độ oxy trong nớc) ở tất cả các khu khảo sát đều cao (lớn hơn 5mg/l), thể hiện môi trờng nớc không bị ô nhiễm bởi chất hữu cơ Đã tìmthấy một số loài quý hiếm ở khu vực này cũng nh ốc đụn cái, ốc đụn đực, ốc xoắnvắt, bàn mai quạt, tu hài, mực thớc, mực nang vân hổ Khoảng 19 loài hải miên lần

đầu tiên đợc xác định ở vịnh Hạ Long Các loài này không chỉ có giá trị về đa dạngsinh học mà còn là nguồn dợc liệu biển quan trọng

1.1.2 Tài nguyên du lịch nhân văn

1.1.2.1 Dân c và các giá trị văn hoá truyền thống

Theo thống kê 01-04-2006 tỉnh Quảng Ninh có 1.091,3 nghìn ngời với nhiềudân tộc cùng chung sống nh: Việt, Tày, Dao, Sán chỉ, Sán Dìu, CaoLan, Hoa mỗidân tộc cùng có phong tục, tập quán riêng nhng tất cả đều đoàn kết để xây dựng vàbảo vệ quê hơng

Thành phố Hạ Long với dân số trên 200.000 ngời chủ yêú là ngời Kinh sinhsống, theo đà tăng trởng của kinh tế, văn hoá nơi đây tập trung dân c ngày càng

đông đúc hơn, là nguồn cung cấp lực lợng lao động ổn định cho các ngành kinh tế

ở Hạ Long nói chung và ngành Du lịch nói riêng ẩn chứa bên trong cái vẻ náonhiệt của một thành phố công nghiệp trẻ là cả một kho tàng các giá trị văn hoá quýgiá, đặc sắc, phong phú phản ánh đậm nét sự tồn tại và phát triển liên tục của vùng

đất Hạ Long và của dân tộc ta từ thời tiền sử đến nay

Một trong số những loại hình văn hoá phi vật thể đặc trng của vùng biển HạLong là hát giao duyên của những ngời làm nghề chài lới Ngời dân chài Hạ Longkhông chỉ hát trên bờ lúc hội hè, lễ tết, khi thuyền đã về đỗ bến, mà cả hát khi đangchèo thuyền trên Vịnh, hoặc lúc neo thuyền đợi quăng lới, thả câu, hát cả vào tuầntrăng mỗi khi cá ăn tản, thuyền không đánh cá, neo đậu lại trên trũng biển

Lối hát giao duyên của dân chài Hạ Long về cơ bản là hát đúm, nhng căn cứvào hình thức và mục đích trình diễn, có thể chia làm ba loại hình: hát hội, hát chèothuyền, hát đám cới

những dấu ấn của quá trình sơn tạo, địa mang vĩ đại của trái đất, có cấu tạo địa luỹ,

địa hào cổ

Vịnh Hạ Long đợc biết đến là một trong những nơi c trú của ngời Việt cổ, nơi

đây đã trải qua liên tục ba nền văn hoá kế tiếp nhau: Văn hóa Soi Nhụ, Cái Bèo, HạLong Và chính các di tích khảo cổ là những điểm dừng chân thú vị cho các dukhách đam mê tìm hiểu văn hóa, lịch sử khi đến với vịnh Ha Long

1.1.2.3 Di tích lịch sử văn hóa và lễ hội

Bên cạnh các di chỉ khảo cổ minh chứng cho một quá trình lịch sử thời kỳ cổ

đại, Hạ Long còn có các di tích lịch sử văn hoá ghi dấu thời kỳ lịch sử dân tộc hàohùng: thơng cảng Vân Đồn tồn tại dới thời Lý Anh Tông thế kỷ XII, là thơng cảngsầm uất đầu tiên của Việt Nam với các hoạt động trao đổi buôn bán, giao lu vănhoá suốt một thời gian dài từ thời Lý, Trần đến Lê

Bãi cọc Bạch Đằng Hạ Long là nơi ghi dấu ba trận thắng trên sông Bạch

Đằng của quân và dân ta dới sự chỉ huy của ba vị anh hùng: Ngô Quyền (938), LêHoàn (981), Trần Hng Đạo (1288) cùng với đó là chiến công của nhân dân QuảngNinh qua hai cuộc kháng chiến chống giặc Pháp và Mỹ Ngoài ra nơi đây ghi dấucác cuộc viếng thăm của Bác Hồ

Cụm di tích núi Bài Thơ với lễ hội đền Đức Ông, đợc tổ chức hàng năm tạichùa Long Tiên dới chân núi Bài Thơ vào ngày 24-3 (âm lịch) Đền thờ Trần QuốcTuấn và một số tớng lĩnh thời Trần

Đền Cửa Ông toạ lạc trên một ngọn núi nhìn ra vịnh Bái Tử Long, thuộc ph ờng Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả Đền đợc xây dựng đầu thế kỷ 19, thờ Hng Nhợng V-

-ơng Trần Quốc Tảng - con trai thứ ba của Trần Hng Đạo, ngời có công trấn giữvùng Cửa Suốt Từ lâu đền Cửa Ông đã nổi tiếng linh thiêng, không những với ngờitrong tỉnh mà còn đợc ngời dân ở tất cả mọi miền tổ quốc biết đến Lễ hội đền Cửa

Ông diễn ra từ ngày 3-2 âm lịch và kéo dài suốt 3 tháng xuân

Đình Quan Lạn nằm trên đảo Quan Lạn của quần đảo Vàm Th - Cẩm Phả

Đình đợc xây dựng từ thời Hậu Lê (khoảng TK XVII), thờ Thành Hoàng làng làcác vị tiên công đã có công lập ra xã Quan Lạn và thờ Trần Khánh D, ngời có cônglớn trong trận đánh đoàn thuyền lơng của Trơng Văn Hổ ở Vân Đồn Cửa Lục gópphần quan trọng trong đại thắng Bạch Đằng 1288 Lễ hội đền Quan Lạn đợc tổchức vào ngày 18-6 âm lịch nhng không khí của lễ hội thì càng kéo dài trong suốttháng 6

Với nguồn tài nguyên du lịch (bao gồm cả tài nguyên tự nhiên và nhân văn) phong phú và đa dạng, chúng ta có thể tự tin rằng Hạ Long có đủ “lực” để phát triển đợc nhiều loại hình du lịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách nh: du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dỡng, du lịch văn hoá Du lịch Hạ Long sẽ góp sức mình vào sự phát triển chung của du lịch cả n ớc, nhằm đạt tới mục tiêu “phát triển du lịch thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn ”

1.2 Hoạt động du lịch tại Hạ Long

Hạ Long là một cảnh quan độc đáo tự nhiên với một sự tuyệt mỹ của thiênnhiên u đãi Vẻ đẹp Hạ Long không chỉ đợc ở dáng núi, sắc nớc mây trời mà còn ẩnchứa trong lòng là các đảo đá với một hệ thống hang động vô cùng phong phú Có

lẽ cha bao giờ du khách đến với Hạ Long lại đợc thởng thức đa dạng và phong phúcác loại hình và dịch vụ du lịch trên vịnh nh hiện nay

1.2.1 Các loại hình du lịch đang khai thác tại Hạ Long

Chơng trình du lịch thăm quan khám phá hang động, một chơng trình “ cổ điển”nhng luôn luôn hấp dẫn tất cả các du khách khi đến với Hạ Long Đi giữa hàngngàn đảo đá lặng lẽ trầm mặc soi bóng xuống biển xanh, với hơn 30 hang động lớnnhỏ mà có lẽ du khách phải mất cả tháng trời mới khám phá hết đợc Các chơngtrình tour thăm vịnh phổ biến từ 4 tiếng- 6 tiếng- 8 tiếng và 2 ngày theo các tuyến

nh sau:

- Tuyến 1: Cảng tàu Du lịch - Thiên Cung - Đầu Gỗ - Đỉnh Hơng - Gà Chọi (thờigian 4h).

- Tuyến 2: Cảng tàu Du lịch - Thiên Cung - Đầu Gỗ - Đỉnh Hơng - Gà Chọi Sửng Sốt - Ti Tốp (thời gian 6h)

- Tuyến 3: Cảng tàu Du lịch - Tam Cung - Sửng Sốt - Ti Tốp (thời gian 6h)

- Tuyến 4: Cảng tàu Du lịch - Mê Cung - Sửng Sốt - làng chài Cửa Vạn - Hồ Ba Hầm ( thời gian 8h)

- Tuyến 5: Cảng tàu Du lịch - Ngọc Vừng - Quan Lạn (thời gian 2 ngày, một đêm) Ngoài ra còn một số tuyến điểm, hành trình tham quan khác phù hợp với điềukiện, thời gian và sở thích của từng du khách Du khách chỉ mất có 30 phút đithuyền từ cảng tàu là đã có thể khám phá vẻ đẹp lộng lẫy sang trọng của độngThiên Cung hay nét hoang sơ huyền bí của hang Đầu Gỗ ( Giấu Gỗ) Hay xa hơnnữa là hang Sửng Sốt - là cả một thế giới cổ tích với một vẻ đẹp rất lạ đ ợc tìm thấy

và đầu thế kỉ 20 bởi một nhóm các nhà thám hiểm ngời Pháp và lần đầu tiên xuấthiện trên một tờ tạp chí du lịch của pháp với cái tên “ Grotto de Surprise”( Hang

động của sự ngạc nhiên), và một số hang động gắn với câu chuyện truyền thuyết,dân gian nh hang Trinh Nữ, hồ Động Tiên

1.2.1.2 Du lịch chèo thuyền kayak

Và để cảm nhận đợc hết sự hùng vĩ của thiên nhiên vịnh Hạ long và khám pháhết những vách núi với những mỏm, ghềnh tuyệt đẹp thì cách tốt nhất là du khách

có thể tham gia một tour chèo thuyền kayak Chèo thuyền kayak đã xuất hiện ởvịnh Hạ long từ những năm đầu của thập kỉ 90 Lúc đầu, phơng tiện này chỉ giànhcho khách nớc ngoài a mạo hiểm, nhng đến nay, đã có nhiều du khách trong nớctham gia chèo thuyền kayak, đặc biệt là nhng khách trẻ tuổi Kayak vốn là loạithuyền gỗ của ngời Eskimo dùng để vợt sông, suối Ngày nay những chiếc thuyềnnày đợc làm bằng nhựa composite hay cao su đúc hoặc phao bơm hơi, thiết kế cho

2 du khách cùng với mái chèo Đợc khám phá vịnh Hạ Long bằng thuyền kayak, dukhách dờng nh sẽ thấy đợc một Hạ Long tuyệt đẹp khác mà khi ngồi trên tàu khôngthể có đợc cảm giác đó.Vẻ đẹp kì diệu của thiên nhiên qua hình tợng độc đáo vàngộ nghĩnh cuả hàng nghìn đảo đá vôi, các hang động với những nhũ đá huyền ảo

đến mê hoặc du khách Một mình trên chiếc thuyền hay với một tay chèo đồnghành, du khách sẽ khám phá những cảm xúc cha bao giờ đợc trải qua khi khua máichèo đến sát những chân núi đá và cảm nhận sự tĩnh lặng đén tuyệt vời Khi conthuyền len lỏi qua những đảo cha đợc đặt tên, mới tận mắt chiêm ngỡng đợc vẻ đẹpcuả những rạn san hô khi nhìn xuyên qua làn nớc trong veo, những đàn cá bé xíu

tung tăng bơi lội hay những chú khỉ tinh nghịch nô đùa trên những tán cây ởnhững hang động thấp, muốn vào đợc du khách phải ép ngời sát xuống thuyền, rồinhững đoạn nớc cạn du khách phải kéo thuyền gợi lên cảm giác khỏe khoắn làmchủ thiên nhiên hoang vu Các địa điểm thích hợp và hấp dẫn du khách tham giachèo Kayak tại vịnh Hạ Long là: Các hòn đảo nh Ba Trái Đào, Đầu Bê, hang luồn,

hồ Ba Hầm hay khu làng chài Của Vạn, hang Tối, hang Sáng

1.2.1.3 Du lịch văn hóa

Những phát hiện tại các di chi khảo cổ dọc ven bờ và trên một số đảo ở vịnhHạ Long nh: Ngọc Vừng, Soi Nhụ, Hà Giắt đã chứng minh rằng: Quảng Ninh nóichung và Hạ Long nói riêng là một trong những cái nôi của ngời Việt Cổ Những

du khách ham mê văn hóa sẽ có nhiều thời gian để thăm quan, tìm hiểu những dichỉ khảo cổ, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể trên vịnh Hạ Long

Ngoài ra du khách còn đặc biệt thích thú với việc thăm quan và khám phá vănhóa sông nớc của các c dân làng chài Cửa Vạn đợc tìm hiểu các phong tục tậpquán, thăm nhà văn hóa - nơi trng bày các hiện vật giới thiệu về văn hóa, phongtục, lịch sử, thói quan sinh hoạt của c dân nơi đây Đến với Cửa Vạn, du khách dễdàng bị cuốn hút trớc vẻ đẹp của những ghe thuyền, những chiếc mủng tre đậu trớccửa nhà, những ngôi nhà, những ng dân giản dị, chất phác nhng vô cùng mếnkhách, những đứa trẻ da sạm đen, dáng nhỏ nhắn mà nụ cời lại rất tơi vui, hồnnhiên Khung cảnh bình yên, hiền hòa nhng lại chứa đựng đầy nét nguyên sơ củamột làng chài trên biển Trung tâm v ă n hóa nổi Cửa Vạn (mô hình Trung tâm vănhóa nổi đầu tiên dành cho cộng đồng ng dân vạn chài đợc xây dựng tại Việt Namnhằm bảo tồn, gìn giữ những giá trị văn hóa làng chài thông qua các sinh hoạttruyền thống cũng nh hoạt động giao lu giữa cộng đồng dân c và du khách), dukhách sẽ đợc tận mắt xem và tìm hiểu hàng trăm hiện vật khảo cổ, trong đó cónhững dụng cụ, phơng tiện đánh bắt hải sản của ngời Việt cổ, nhiều hình ảnh, phim

t liệu, các ấn phẩm về văn hóa dân gian, đời sống của những c dân làng chài sốngtrên Vịnh Hạ Long xa và nay

1.2.1.4 Du lịch sinh thái Vịnh Hạ Long

Du lịch sinh thái trên vịnh rất phát triển trong những năm gần đây với các hoạt

động chủ yếu nh: lặn biển, câu cá Hạ Long không chỉ hấp dẫn bởi cát vàng, biểnxanh, những hòn đảo xinh đẹp, Hạ Long còn nổi tiếng là một trong những “thủycung” kỳ thú của biển Việt Nam Con tầu nhỏ sẽ đa du khách đến những khu cócảnh quan đẹp, với thiết bị nh áo bơi, bình oxi và cả giáo viên hớng dẫn luôn theosát các du khách để đảm bảo an toàn Chỉ cần lặn ở độ sâu hơn 20 mét là có thểchiêm ngỡng đợc toàn bộ những quang cảnh kỳ dị tuyệt vời của chốn thủy cung Từ

vẻ đẹp muôn hình muôn vẻ của “cánh đồng” san hô trải dài ngút tầm mắt với đủloại san hô nh san hô đỏ, san hô sừng nai Du khách có thể thỏa thích vui đùa cùngvới những đàn cá đủ chủng loại, đủ màu sắc ở đây Đôi khi, bạn còn bắt gặp cả chúcá khổng lồ nặng 7-8 kg hay những đàn cá cơm khổng lồ với diện tích trên 1 km2 l-

ớt qua ngời Còn nếu thích phiêu lu, có thể lặn sâu hơn, ở đây không còn cảnh đẹpcủa san hô, nhng có nhiều hang động cho du khách thỏa sức khám phá Ngoài ra,với đặc điểm cấu tạo địa chất, địa mạo độc đáo, Vịnh Hạ Long có nhiều tùng, áng,vùng kín gió ven bờ và các đảo rất thuận lợi để du khách câu cá th giãn trong thờigian đi thăm Vịnh Ban đêm, thú vui tuyệt diệu nhất trên vịnh Hạ Long là câu mực:các nhà tàu sẽ thả đèn xuống mặt biển để dụ cá, phát cần câu, vợt cho hành kháchbắt mực Khách có thể nhìn rõ từng đàn mực say ánh đèn lợn lờ trong nớc và chỉ cómột công việc duy nhất là thả vợt xuống và kéo lên

1.2.2 Các dịch vụ du lịch trên vịnh

1.2.2.1 Dịch vụ hớng dẫn du lịch

Dịch vụ hớng dẫn du lịch đã hình thành ngay từ những ngày đầu đa Hạ Longvào khai thác du lịch Những du khách lẻ từ xa đến không có hớng dẫn viên, haynhững khách đi theo đoàn mà hớng dẫn viên suốt tuyến của họ không thể hiểu biếtmột cách trọn vẹn về Hạ Long hay đơn giản chỉ là du khách muốn có một ng ời bạn

đờng hiểu biết về Hạ Long ,thông thạo địa hình, tập tính, phong tục tập quán tại địaphơng đi theo mình trong suốt cuộc hành trình thì rất dễ dàng khi liên hệ với BanQuản lý vịnh, tại đây sẽ cung cấp các hớng dẫn viên: Tiếng Anh, Trung,Nhật ,Pháp…hay tại các hang động: Thiên Cung, Đầu Gỗ, Sửng Sốt… Những đoànkhách đông, đến sớm có thể liên hệ hớng dẫn viên miễn phí, hoặc khi đi leo núi(trekking), chèo thuyền (kayaking) du khách cũng có thể có những ngời dẫn đờng

là các c dân bản địa rất thông thạo và nhiệt tình .Ưu điểm nổi trội của các hớngdẫn vên tại đây là hầu hết còn rất trẻ, nhiệt tình và năng động có kiến thức sâu vềcác điểm thăm quan tại vịnh Hạ Long Cơ cấu hớng dẫn viên tiếng Việt vẫn là chủyếu và các hớng dẫn viên tiếng nớc ngoài vẫn còn hạn chế về trình độ ngoại ngữvàrất thiếu hớng dẫn viên tiếng Đức, Hàn Quốc…

1.2.2.2 Dịch vụ du thuyền thăm vịnh

Một dịch vụ khá sôi động tại vịnh Hạ Long đó là dịch vụ tàu thăm vịnh Dịch vụnày ngày càng phát triển vì nhu cầu rất lớn của các du khách đợc đi thăm hang vàkhám phá vịnh Hạ Long Tính đến thời điểm thang 3 năm 2009 tại vịnh Hạ Long

có hơn 400 tầu du lịch đang hoạt động trong đó: 120 tầu lu trú du lịch và gần 300tầu thăm vịnh Tùy theo thiết kế mà mỗi tầu có thể chở đợc từ 10- 50 du khách

tham gia các tuyến thăm hang động và khám phá vịnh trong 4 tiếng, 6 tiếng hay 8tiếng với các điểm dừng chân nh: Thiên Cung, Đầu Gỗ, Titop, hay hang Sửng sốt

Du khách đi theo đoàn có thể thuê chọn một chiếc tầu hay các du khách cũng cóthể mua vé lẻ để đi ghép với các nhóm khác mức giá dịch vụ trung bình từ 120.000VND- 300.000 VND/ 1h nếu là thuê tầu,và mức giá ghép cho khách lẻ là từ100.000- 200.000/ khách tùy theo chất lợng tầu Các dịch vụ trên tầu du lịch thămvịnh cũng khá đa dạng: bao gồm phục vụ nhu cầu ăn uống cho các du khách, dịch

vụ bán đồ lu niệm, dịch vụ chụp ảnh

1.2.2.3 Dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh

Có một cách khác đi chơi vịnh Hạ Long mà không phải ngủ khách sạn đó là ngủ

đêm ngay trên vịnh Tuy không phải là mới nhng rất hấp dẫn và thu hút khách dulịch Bạn sẽ có cảm giác tuyệt vời khi đợc thởng thức phong cảnh thơ mộng của HạLong trên du thuyền Có lẽ tại Việt Nam, chỉ ở Hạ Long, dịch vụ nghỉ đêm trênnhững con tàu sang trọng mới phát triển nh vậy

Một cảm xúc choáng ngợp không thể nào quên khi đợc ngắm giây phút hoànghôn buông xuống trên những cánh buồm đỏ thắm Hay giây phút đón ánh bìnhminh giữa trời nớc mênh mông Bạn hoàn toàn có thể đợc đắm mình trong gió biểngiữa đất trời bao la Khi màn đêm buông xuống là lúc bạn tận hởng cảm giác tĩnhlặng, nằm ngắm sao đêm trên boong tàu và ngủ giữa trời lộng gió

1.2.2.4 Kết quả kinh doanh

Trong những năm qua tình hình khu vực và thế giới tác động không thuận lợitới du lịch toàn cầu Hết khủng bố, xung đột vũ trang, lại đến thiệt hại do đại dịchSARS và cúm gia cầm gây ra, gần đây nhất là cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính

Mỹ khiến cả thế giới điêu đứng, rồi dịch cúm A H5N1 Du lịch Việt Nam sụt giảm

về cả số lợng khách, doanh thu và thu hút vốn đầu t Trớc tình hình ấy, Đảng vàChính phủ đã kịp thời có những quyết sách đúng đắn nhằm tháo gỡ khó khăn, chặn

đà giảm sút Du lịch Việt Nam nói chung, Du lịch Hạ Long nói riêng một lần nữalại vợt qua khó khăn, hoàn thành mức các chỉ tiêu kế hoạch đề ra, tiếp tục duy trì đ-

ợc nhịp độ tăng trởng khá Nếu nh năm 1996 chỉ có 236.248 lợt khách đến thamquan Vịnh Hạ Long (trong đó khách trong nớc là 191.248 lợt khách; khách nớcngoài là 45,000 lợt khách, thu phí tham quan đạt 1.185.828.000 đồng) thì đến năm

2003 đã tăng đến 1.306.919 lợt trong đó khách nớc ngoài là 611,000 lợt, tổng thuphí đạt xấp xỉ 28 tỷ đồng Năm 2004, khách du lịch đến Hạ Long đã tăng lên gần1,4 triệu lợt khách, thu phí tham quan đạt 34,782 tỷ đồng Và năm 2008 số lợngkhách thăm quan Vịnh Hạ Long là 2.640.000 lợt, tăng 46% so với năm 2007.Trong đó doanh thu du lịch: 2.400 tỷ tăng 11,6% so với kế hoạch và 13% so với

năm 2007 Nhiều hoạt động du lịch biển diễn ra sôi động nh: năm du lịch HạLong , các Festival du lịch Hạ Long, canaval du lịch đờng phố, chợ phiên du lịch,những hoạt động này đã và đang từng ngày mang du lịch Hạ Long đến với dukhách trong và nớc ngoài.

1.3 Giới thiệu một số chơng trình tour lu trú trên vịnh Hạ Long

Ch

ơng trình 2 ngày /1 đêm

Ngày 1: Hà Nội- Hạ Long

Sáng:Xe và hớng dẫn viên đón quý khách tại khách sạn lúc 8h00 trên đờng đi xe

sẽ dừng cho du khách nghỉ ngơi tại Hải Dơng Đến Hạ Long lúc 11h30 Tại cảng tàu Hạ Long, nhân viên tàu sẽ chào đón quý khách lên tàu, làm thủ tục nhận phòng 12h45: Khởi hành chuyến đi thăm vịnh

13h00: Du khách dùng bữa tra trên tàu với các mòn ăn hải sản Hạ Long

13h30: Du thuyền thăm vịnh, tham quan đảo Đỉnh Hơng, đảo Gà Chọi, đảo Chó…14h30 : Thăm hang Sửng Sốt và tắm tại bãi Ti Tốp A

17h30 : Ngắm cảnh hoàng hôn xuống biển, hoặc bơi trên vịnh

19h30 : Du khách thởng thức bữa tối trên tàu

21h00: Một bữa tiệc nhỏ trên tầu, câu cá hoặc nghỉ ngơi và nghỉ đêm trên tàu Ngày 2: Du thuyền- Hạ Long- Hà Nội

Đối với những ngời thức dậy sớm có thể ngắm cảnh vịnh về buổi sáng Ngồi trên boong tàu phía trớc, thởng thức cảnh đẹp của những dãy đá nhô lên từ mặt nớc Không gian tĩnh mịch Quý khách có thể nghe thấy tiếng chim hót, những con kền biển kêu quạc quạc và tiếng sóng đập vào mạn tàu nh tiếng nhạc

7h00: Ăn sáng

7h30 : Tầu sẽ đa du khách đến làng chài Cửa Vạn, thăm bảo tàng và tìm hiểuvăn hóa làng chài nổi hoặc du khách a khám phá sẽ chèo kayak khám phá hang Tối, hang Sáng

10h00: Làm thủ tục trả phòng

10h30: Ăn tra trên tầu

11h45: Về tới Hạ Long Xe đa về Hà Nội Kết thúc chuyến đi

Giá vé bao gồm

* Vận chuyển: Xe ô tô du lịch, chất lợng, điều hoà (xe Hyundai hoặc Ford)

* Phòng ngủ: Phòng ngủ ốp gỗ, phòng tắm,điều hoà, nóng lạnh, mini bar (2 ngời / phòng)

* Các bữa ăn tiêu chuẩn *

đảo Quan Lan nghỉ một đêm trên tàu và một đêm tại khách sạn 3* trên đảo Cát Bà

Ngày 1: Hà Nội- Hạ Long

Sáng:Xe và hớng dẫn viên đón quý khách tại khách sạn lúc 8h00 trên đờng đi xe

sẽ dừng cho du khách nghỉ ngơi tại Hải Dơng Đến Hạ Long lúc 11h30 Tại cảng tàu Hạ Long, nhân viên tàu sẽ chào đón quý khách lên tàu, làm thủ tục nhận phòng 12h45: Khởi hành chuyến đi thăm vịnh

13h00: Du khách dùng bữa tra trên tàu với các món ăn hải sản Hạ Long

13h30: Du thuyền thăm vịnh, tham quan đảo Đình Hơng, đảo Gà Chọi, đảo Chó…14h30 : Thăm hang Sửng Sốt và tắm tại bãi Ti Tốp

17h30 : Ngắm cảnh hoàng hôn xuống biển, hoặc bơi trên vịnh

19h30 : Du khách thởng thức bữa tối trên tàu

21h00: Một bữa tiệc nhỏ, câu cá hoặc nghỉ ngơi và nghỉ đêm trên tàu

Ngày 2: Du thuyền- Hạ Long- Hà Nội

Du khách có thể dậy sớm ngắm cảnh vịnh về buổi sáng Ngồi trên boong tàu phía trớc, thởng thức cảnh đẹp của những dãy đá nhô lên từ mặt nớc Không gian tĩnh mịch Quý khách có thể nghe thấy tiếng chim hót, những con kền biển kêu quạc quạc và tiếng sóng đập vào mạn tầu nh tiếng nhạc

7h00: Ăn sáng

7h30 : Tầu sẽ đa du khách đến làng chài Cửa Vạn, thăm bảo tàng và tìm hiểuvăn hóa làng chài nổi hoặc du khách a khám phá sẽ chèo kayak khám phá hang Tối, hang Sáng

10h00: Làm thủ tục trả phòng

10h30: Tàu chuyển tải sẽ đa du khách khám phá đảo Cát Bà

11h00: Chèo kayak khám phá làng chài

12h00: Du khách thởng thức bữa tra trên bãi biển

1h00: Du khách có thể tham gia tour trekking( leo núi) hoặc th giãn trên tầu

Du khách sẽ nghỉ đêm tại khách sạn 3* trên đảo Cát Bà và khám phá thị trấn nhỏ

về đêm

Ngµy 3: H¹ Long- Hµ Néi

Sau Buffe s¸ng t¹i kh¸ch du kh¸ch sÏ lªn tÇu vÒ H¹ du kh¸ch sÏ cã c¬ héi kh¸m ph¸ H¹ Long thªm mét lÇn n÷a

Sau b÷a tra trªn tÇu du kh¸ch sÏ lªn xe vÒ Hµ Néi

14h30: Xe ®a Quý kh¸ch vÒ Hµ Néi KÕt thóc ch¬ng tr×nh

Gi¸ vÐ bao gåm:

* VËn chuyÓn: Xe « t« du lÞch, chÊt lîng, ®iÒu hoµ (xe Hyundai hoÆc Ford)

* Phßng ngñ: Phßng ngñ èp gç, phßng t¾m, ®iÒu hoµ, nãng l¹nh, mini bar (2 ngêi /phßng)

* C¸c b÷a ¨n tiªu chuÈn

*VÐ th¾ng c¶nh th¨m quan VÞnh H¹ long

* Híng dÉn viªn

Chơng 2 Lao động trên các tầu lu trú du lịch trên

vịnh Hạ Long

2.1 Dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

Tầu du hành (tiếng Anh: cruise ship) là một loại tầu hành khách rất lớn, sangtrọng, dùng trên những chuyến du ngoạn, vừa để đa khách đến những thắng cảnh,

và vừa để khách hởng ngoạn các dịch vụ và tiện nghi trên tàu Tầu du hành thờngchạy với điểm xuất tuyến và điểm hồi tuyến chung một cảng

Một loại khác là tầu viễn dơng (ocean liner) thờng không chạy tuyến khứ hồi mà

ghé những bến mới liên tục Có khi tầu viễn dơng ra khơi hằng nhiều tháng trớc khitrở lại bến xuất phát Theo thông lệ thì tầu viễn dơng đợc đóng với tiêu chuẩn caohơn tầu du hành để chịu những chuyến hải hành dài vợt Đại Tây Dơng

Còn loại tầu du hành trên sông, trên 1 vùng biển, trên vịnh cũng cùng mộtmục đích nh tầu đi biển nhng thờng ngắn hơn, hẹp hơn và có trọng lợng nớc rẽ íthơn để dễ đi lại

Năm 1840, chiếc tầu du lịch đầu tiên chạy bằng máy hơi nớc Britannia củahãng Cunard khởi hành trên Đại Tây Dơng đã mở ra thời kì vàng son cho du lịch đ-ờng biển Kế đến là các con tầu nổi tiếng nh Prinzessin Victoria Luise (1900),Titanic (1912).Tiện nghi rất sang trọng gồm có buồng riêng cho khách, thức ăn th-ợng hạng và những dịch vụ th giãn giải trí nh: phòng nhạc, nhà hàng cao cấp, khuthể thao, khiêu vũ, bể bơi, khu chăm sóc sức khỏe… Dù vậy, trớc chiến tranh thếgiới thứ 2 tàu viễn dơng vợt Đại Tây Dơng đa khách châu Âu sang châu Mỹ và ng-

ợc lại, chủ yếu là phơng tiện giao thông chứ không phải là để du ngoạn Sang thậpniên 1950 khi ngành phi vận phát triển và cạnh tranh đa khách thì các hãng tàu viễndơng phải tìm cách khác sinh lợi và từ đó mới bắt đầu có những chuyến tàu duhành và từ đó du lịch tàu biển bắt đầu phát triển mạnh ở châu Âu, châu Mỹ Đếnthập niên 1970 thì những chuyến viễn dơng định kỳ bị bỏ hẳn vì không đủ khách.Cho đến những năm đầu của thập niên 90 lại là thời kì hng thịnh và phát triển mạnh

mẽ của những chuyến du hành dài ngày trên biển Các điểm dừng chân đợc dukhách a thích là Địa Trung Hải, Bắc Mỹ Caribe, ấn độ, Hy Lạp… Số lượng hànhkhách trên tàu du hành toàn cầu vào năm 2005 là 8 triệu người (80% là cư dân BắcMỹ) với tiềm năng tăng trưởng đến năm 2020 thành 15 triệu người Khu vực hoạtđộng chính của tàu du hành là biển Caribe với 60% chuyến kế tiếp là vùng Địa Trung Hải Và điểm hớng tới của các tàu du lịch này trong những năm gần đây là các nớc

Châu á nh ấn Độ, Nhật Bản, Thái Lan, Singapore,Việt Nam Riêng khu vực châu

á lĩnh vực này chỉ mới phát triển khoảng hai thập niên trở lại đây này với các thơnghiệu tàu biển nổi tiếng khác trong khu vực Đông Nam á nh Star Cruises củaMalaysia, Vayatour của Indonesia, Sun Cruises của Singapore Và loại hình du lịchtàu biển hứa hẹn mang lại những món lợi nhuận khổng lồ vì thờng đối tợng kháchcủa loại hình này là những khách cao tuổi có thu nhập, có thời gian rảnh rỗi vớimức chi tiêu bình quân/ ngày/ du khách là 300 USD

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển dịch vụ tầu lu trú trên vịnh Hạ Long

2.1.1.1 Khái niệm tầu lu trú du du lịch

Tại Quy định quản lý hoạt động tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long ( ban hànhkèm theo Quyết định số 410/ 2006/QĐ- UBND ngày 26/1/2006 của ủy ban Nhândân tỉnh Quảng Ninh) đã giảI thích về khái niệm “ tầu lu trú du lịch” nh sau: Tầu lutrú du lịch là phơng tiện thủy nội địa chuyên dùng để kinh doanh vận chuyển kháchtham quan và khách lu trú qua đêm trên phơng tiện

2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát triển dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

Ngủ đêm trên tàu biển, tham gia những tour du ngoạn dài ngày trên biển,vựơt đạidơng khám phá những vùng đất mới trên những con tàu sang trong đạt tiêu chuẩn5* có sức chứa lên đến hàng nghìn du khách không còn quá xa lạ với các du kháchquốc tế a khám phá Nhng tại Việt Nam dịch vụ lu trú trên vịnh, trên những conthuyền gỗ cũng chỉ mới xuất hiện cách đây chừng 10 năm và chính thức đợc Uỷban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh cấp phép năm 2003 Trớc kia khi du khách đến vớiHạ Long sẽ chỉ có một lựa chọn duy nhất là : Lu trú tại một khách sạn trên bờ vàtham gia các tour thăm vịnh, thăm hang Sửng Sốt, động Thiên Cung trong 4- 8 h Dịch vụ tàu lu trú trên vịnh hình thành xuất phát từ nhu cầu của các khách dulịch họ muốn lu trú dài ngày ở Hạ Long, muốn có nhiều hơn nữa thời gian để tìmhiểu, ngắm cảnh và khám phá vịnh Hạ long và một chơng trình tour thăm hang chỉtrong 4-8h, khám phá một phần rất nhỏ của vịnh Hạ Long thực sự là quá nghèo nàn

và một nguyên nhân thứ hai là trong những mùa cao điểm nh mùa hè tại Hạ Long

do khách nội địa quá đông nên luôn xảy ra tình trạng khan hiểm phòng cho các dukhách nên một ý tỏng nảy ra là tại sao lại không cho khách lu trú luôn trên nhữngcon tàu trên vịnh Và xuất phát từ ý tởng đó và nhu cầu của khách du lịch nhữngcon tàu lu trú đầu tiên đã xuất hiện và hoạt động không đợc cấp phép trên vịnh HạLong cách đây khoảng 10 năm Và những con tầu lu trú đầu tiên trên vịnh cũng rấtsơ sài: đợc tận dụng từ những con tàu chở khách thăm vịnh, không có thiết kế các

cabin (phòng) cho du khách, du khách ngủ đêm ngay trên boong tầu hoặc khoangchở khách Dần dần dịch vụ tàu ngủ đêm ngày càng phát triển mạnh mẽ và u điểm

về tính độc đáo của dịch vụ này là không thể phủ nhận.Và đến năm 2003 ủy BanNhân Dân tỉnh Quảng Ninh chính thức cấp phép và quản lý dịch vụ này tại vịnh HạLong Tính đến thời điểm cuối năm 2008 Hạ Long có khoảng 400 tầu du lịch hoạt

động trên vịnh trong đó 120 tầu đợc cấp phép lu trú trên vịnh vào ban đêm

2.1.1.3 Mô tả dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

( nguồn: sở du lịch Quảng Ninh)

Qua bảng thống kê số lợng tầu lu trú trên vịnh Hạ Long các năm 2007, 2008,

2009 trung bình số lợng tầu mỗi năm tăng khoảng 14% ( 14 tầu) so với năm trớc

và chiếm 1/3 tổng số tầu du lịch đang hoạt động trên vịnh Hạ Long Điều này thểhiện một vị trí hết sức quan trọng của loại hình dịch vụ lu trú trên vịnh Và tính đếnthời điểm đầu tháng 3 năm 2009 có khoảng 120 tầu lu trú tầu lu trú trên vịnh HạLong đợc sở Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch Quảng Ninh xếp hạng sao nh một cơ

ơng 4* nh Emeraude nhng cũng chỉ xếp hạng 3* Chính tính độc đáo của dịch vụ,

sự yêu thích của du khách và lợi nhuận mà nó mang lại nên số lợng tầu lu trú trênvịnh ngày một tăng nhanh trong những năm gần đây Nhận thức đợc vấn đề sự giatăng ồ ạt của dịch vụ này đã có thời điểm Uỷ Ban Nhân Dân tỉnh Quảng Ninhngừng cấp phép cho đóng mới các tầu lu trú, nhng theo quết định mới nhất củaUBND tỉnh Quảng Ninh từ 5/2008: chỉ cấp phép cho đóng mới và hoạt động l u trútrên vịnh với những tầu đạt tiêu chuẩn từ 3* trở nên và phải tuân thủ nghiêm ngặtcác quy định về môi trờng Điều này vừa tránh đợc sự dàn trải ồ ạt trong việc pháttriển dịch vụ lu trú trên vịnh một cách thiếu kiểm soát, vừa đảm bảo chất lợng của

các tour du lịch, hạn chế đến mức thấp nhất sự phát triển của du lịch dẫn đến phá

vỡ cảnh quan thiên nhiên môi trờng vịnh Hạ Long

2.1.1.3.2 Quy mô và đặc điểm

Năm 2003 Uỷ Ban Nhân Dân tỉnh Quảng Ninh chính thức cấp phép cho dịch vụtàu lu trú trên vịnh Hạ Long, và cũng từ đó dịch vụ này đợc đầu t và chất lợng cảithiện rất nhiều Đến nay tại vịnh Hạ Long có hai loại tầu lu trú chính: Tầu thép vàtầu gỗ

Tàu thép là loại tầu đợc đóng với dung tích rất lớn thông thờng từ 20- 40 phòngtơng đơng với 40- 80 du khách và diện tích các phòng cũng khá rộng thờng từ10m2- 15m2 tùy theo loại phòng tiêu chuẩn hay phòng chất lợng cao Ưu điểm lớnnhất của loại tầu này là đợc thiết kế và trang trí theo lối kiến trúc phơng Tây rấtsang trọng giống nh một khách sạn nổi trên biển và một chuỗi các dịch vụ hoàn hảocung cấp cho khách du lịch: dịch vụ chăm sóc sức khỏe, thể dục, th giãn, giải trínhng cũng có một yếu điểm nhỏ là nhiều khi quá đông du khách lại trở nên ồn ào

và xô bồ không có đợc sự yên tĩnh cần thiết cho những du khách thích nghỉ ngơi thgiãn Emeraude hay Bhaya, Paradise là những con tầu thép tiêu biểu trên vịnh HạLong

Loại tầu gỗ có sức chứa nhỏ hơn tầu thép thờng chỉ từ 4-20 phòng, diện tíchphòng cũng nh các khu dịch vụ thờng nhỏ hơn Nhng u điểm lớn nhất của loại tầunày là kiểu kiến trúc và trang trí rất “ Việt Nam” rất dân tộc, đẹp trang nhã nhngcũng rất sang trọng và tạo đợc cảm giác gần gũi ấm cho các du khách Các đội tầutiêu biểu nh: Bái Tử Long, Thành Hng, Bài Thơ, Hải Phòng…

Ngoài ra còn một loại tầu lu trú nhng chỉ có 1-2 phòng đợc thiết kế giànhriêng cho gia đình và các cặp đôi đi nghỉ tuần trăng mật vì một số du khách nớcngoài có mức chi trả rất cao họ thờng thích có không gian riêng t và tự do, điều nàythì các con tầu lớn không có đợc

Tàu lu trú có kết cấu nh một khách sạn nổi trên biển với đầy đủ các tiện nghi

nh một khách sạn đạt tiêu chuẩn 1-3* Tầu có kết cấu 3 tầng: tầng 1 và một phầncủa tầng 2 là nơi đặt các “cabin” ( phòng cho du khách) , tầng 2 là không gian đặtnhà hàng , quầy bar phục vụ các bữa ăn cho du khách và tầng ba là không gian vớinhững chiếc ghế giành cho du khách tắm nắng hay ngắm cảnh vịnh Phòng ngủ đợcthiết kế nh một phòng trên các khách sạn, với diện tích tơng đối để đảm bảo khônggian sinh hoạt cho du khách, thờng thì từ 8-15m2, ốp gỗ,với một phòng tắm riêng,

1 giờng đôi hoặc 2 giờng đơn, bình nóng lạnh, điều hòa hai chiều, một minibar,một số khu dịch vụ bổ sung đựơc thiết kế trên những con tàu lớn đạt tiêu chuẩn

3*(cha có tầu lu trú 4 *): Có cả phòng chiếu phim, phòng đọc sách, phòng chămsóc sức khoẻ, thẩm mỹ, thậm chí cả một sân chơi, một sàn nhảy giành cho dukhách.

2.1.1.3.3 Dịch vụ trên tầu lu trú trên vịnh Hạ Long

Với mức chi phí từ 50$- 200$ / du khách cho một tour 2 ngày một đêm, 300$ cho môt tour 3 ngày 2 đêm du khách sẽ đợc cung cấp một chuỗi các dịch vụsau:

Một phòng giành cho 2 ngời đợc thiết kế trang nhã và lịch sự với các trang thiết

bị tiện nghi đạt tiêu chuẩn của một khách sạn từ 1*- 3* Trên tầu có một nhà hàngnhỏ phục vụ các món ăn âu, á rất ấm cúng, một quầy bar phục vụ đồ uống cho các

du khách Không chỉ đơn thuần là lu trú trên tầu mà du khách còn đợc tham gia cácchơng trình tour rất thú vị: nh thăm hang Sửng Sốt, thăm động Mê Cung, hoặc độngThiên Cung, hang Đầu Gỗ Du khách sẽ dừng chân khám phá văn hoá sông nớccủa các c dân tại làng chài Cửa Vạn - một trong ba làng chài nổi lớn nhất vịnh HạLong, hay dới sự trợ giúp của các c dân du khách có thể thử sức mình trên nhữngcon thuyền kayak dong duổi khám phá những hang động kì bí, một bữa tối dới ánhnến, đôi khi là một bữa tiệc sinh nhật hay trăng mật của một du khách may mắnnào đó Một cảm xúc choáng ngợp không thể nào quên khi đợc ngắm giây phúthoàng hôn buông xuống trên những cánh buồm đỏ thắm hay giây phút đón ánhbình minh giữa trời nớc mênh mông Du khách hoàn toàn có thể đợc đắm mìnhtrong gió biển giữa đất trời bao la Khi màn đêm buông xuống là lúc tận hởng cảmgiác tĩnh lặng, nằm ngắm sao đêm trên boong tàu và ngủ giữa trời lộng gió

Ngoài ra ở một số du thuyền lớn 3* du khách còn có thể tham gia các buổidạy thái cực quyền, chơi thể thao, đợc lặn biển khám phá thể giới thuỷ cung đầymàu sắc hay một buổi chiếu phim, một buổi tối khiêu vũ với nhạc cổ điển đầy lãngmạn hay đơn giản chỉ là ngồi th giãn trên tầu lắng nghe tiếng gió biển, thởng thứcmột ly coctail và tận hởng không khí trong lành và tĩnh mịch đến bất ngờ của vịnhHạ Long về đêm

2.1.2 Điều kiện đợc cấp phép kinh doanh lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

Để hoạt động tầu lu trú trên vịnh thì trớc hết tầu lu trú đó phải đủ tiêu chuẩncủa một tầu du lịch, kế đến là các tiêu chuẩn của một tầu lu trú và các điều kiện,quy định đối với nhân viên làm việc trên tầu

2.1.2.1 Các tiêu chuẩn của tầu lu trú du lịch

Tại quyết định số 4117/2005/ QĐ- UBND do tỉnh Quảng Ninh ban hành quy địnhcác tiêu chuẩn đối với một tầu du lịch( phụ lục [3,71] )và tại quyết định số

410/2006/ QĐ- UBND do tỉnh Quảng Ninh ban hành quy định các tiêu chuẩn đốivới một số tầu lu trú du lịch nh sau:

* Tiêu chuẩn kỹ thuật , an toàn

-Đợc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thiết kế theo loại tầu có chức năng vậnchuyển khách du lịch và kinh doanh cơ sở lu trú, đảm bảo đồng bộ các tiêu chuẩn

về kỹ thuật, an toàn, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trờng đối với phong tiệnthuỷ nội địa có cơ sở lu trú du lịch

- Tàu đóng mới, hoán cải, sửa chữa, đang khai thác phải đảm bảo phù hợp” danhmục các quy phạm, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành áp dụng cho phơng tiện thuỷ nội

địa”, ban hành kèm theo Quyết định số 25/2004/QĐ-BGTVT ngày 25/11/2004 của

bộ giao thông vận tải

- Phải có công suất máy chính đạt từ 60CV trở lên, có khả năng hoạt động trongvùng cấp S1; có hệ thống báo mức nứơc ngập tại hầm tầu

- Các điều kiện về an toàn:

+/ Có thiết bị thông tin liên lạc bằng di động và VHF đảm bảo liên lạc 24/24h vớitrung tâm tìm kiếm cứu nạn- Ban Quản Lý vịnh Hạ Long và cơ quan cấp phép rờicảng, bến và cơ quan quản lý điểm neo đậu lu trú, radio theo dõi thời tiết

+/Tủ thuốc, dụng cụ y tế dự phòng để chữa trị những bệnh thông thờng và s cứu khi

có tai nạn, ốm đau xảy ra

+/ Trang thiết bị an toàn, phòng cháy chữa cháy đủ số lơng đảm bảo chất lợng, hiệulực quy định, lắp đặt tại vị trí thuận tiện cho việc sử dụng

+/ Trang thiết bị cầu dãn, tay vịn đa đón khách lên xuống tầu an toàn

*Tiêu chuẩn về hình dáng kiến trúc, các bộ phận trên tầu

- Có hình dáng kiến trúc đẹp, hài hoà, theo quy phạm; đợc thiết kế và đóng bằngcác vật liệu cao cấp; nội ngoại thất đợc trang trí trang nhã, hài hoà, đồng bộ; dâychuyền phục vụ giữa các bộ phận đảm bảo thuận tiện, liên hoàn, một chiều

- Phần trên mớn nứơc và thợng tầng phải đựơc sơn amù trắng chủ đạo

- Có đủ các phòng, bộ phận chức năng đợc thiết kế thông thoáng, an toàn và đápứng dịch vụ hục vụ khách, cụ thể:

+/ Phòng khách, quầy bar

+/ Hành lang dẫn khách đến các khu chức năng, các phòng

+/ Tối thiểu 2 phòng vệ sinh

- Các phòng ngủ phải đợc thiết kế có khả năng thông gió tự nhiên hoặc quạt gió

đảm bảo thông thoáng; có điều hoà nhiệt độ

- Trang thiết bị, tiện nghi tối thiểu tại phòng ngủ: Giờng ngủ có kích thứơc tối thiểu

đạt 0,8x1,9m; bàn đầu giờng; đệm nằm, vải chải giờng, gối, chăn len( có vỏ bọc),rèm che cửa sổ, thảm chùi chân; đèn phòng, đèn ngủ; bộ ấm chén uống nứơc, phíchnứơc; dép đi trong phòng,mắc treo quần áo; bản hớng dẫn khách sử dụng các tiệnnghi trong phòng, sử dụng thiết bị an toàn và thoát hiểm khi có sự cố, các quy định

về an toàn, an ninh trật tự và các quy định khác bằng tiếng Việt, tiếng Anh , tiếngTrung Quốc; phao cá nhân đủ theo số lợng giờng tại phòng ngủ, không kể số lợngphao theo đăng kiểm; hệ thống chuông gọi cấp cứu, chuông gọi cửa, “ mắt thần”trên cửa buồng, dây khoá xích( khoá an toàn cho phòng ngủ); túi kim chỉ, cặp đựngcác ấn phẩm và các bản hớng dẫn sử dụng dịch vụ, nội quy

* Tiêu chuẩn ,tiện nghi của các phòng, bộ phận chức năng

- Phòng khách: phải đựoc bố trí tại boong chính, đợc ốp trần cách nhiệt, sạch đẹp,trang nhã; sàn tàu lát gỗ xẻ đánh bóng hoặc vật liệu ốp lát khác tạo mầu sắc êmdịu, dễ làm vệ sinh và lau rửa; có đủ ghế ngồi theo đăng kiểm của tầu, ghế ngồiphảI là loại ghế đảm bảo chất lợng, chiều rộngmỗi ghế không nhỏ hơn 50cm; córèm che nắng; có quầy bar phục vụ đồ uống; quầy dịch vụ có tủ kính trng bày hànghoá

- Phòng vệ sinh: phải đựoc ốp lát bằng gạch men hoặc vật liệu tơng tự từ sàn đếntrần; có cửa kín;các thiết bị vệ sinh nh: bồn chứa nuớc ngọt ,bàn cầu ,chậu rửa mặt(lavabo), vòi tắm hoa sen, vòi nứơc, hộp đựng xà phòng, cốc đánh răng, giá treokhăn mặt, gơng treo, hộp đựng giấy và giấy vệ sinh, thùng rác, khăn tắm, khăn mặt

- Phòng ăn, khu bếp: Phải đảm bảo các tiêu chuẩn đợc quy định tại điều 17 bảnQuy định quản lý hoạt độngtầu du lịch ban hành kèm theo Quyết định số4117/2005/QĐ-UBND ngày 03/11/2005 của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh

- Hành lang bên ngoài phòng khách có lan can đảm bảo chiều cao theo quy định

- Boong dạo có số ghế ngồi mềm không ít hơn 1/3 số khách theo đăng kiểm, có lancan đảm bảo chiều cao theo quy định

- Cầu thang lên boong dạo có bề rộng không nhỏ hơn 60cm và có tay vịn

- Các phòng, bộ phận chức năng trên tầu phải có hệ thống cửa ngăn riêng biệt

- Tầu phải có đủ nớc sạch, nớc giải khát phục vụ khách trong suốt hành trình

* Trang thiết bị đảm bảo vệ sinh môi trờng

- Các thùng rác đựng chất thải rắn hàng ngày, có nắp đậy, đảm bảo mỹ quan, để nơithuận tiện

- Có két chứa, lắng, lọc chất thải lỏng và nớc thải sinh hoạt, tổng dung tích kétkhông nhỏ hơn 400 lít, có thiết bị hút, xả

- Có két chứa dầu thải và hệ thống xử lý dầu thải với dung tích và công suất phùhợp với từng tầu và công suất máy

2.1.2.2 Điều kiện và tiêu chuẩn ngời làm việc trên tàu lu trú

Quyết định số 410/2006/QĐ- UBND quy định điều kiện và tiêu chuẩn đối vớingời làm việc trên tàu lu trú nh sau:

- Có hộ khẩu thờng trú hoặc đăng kí nhân khẩu tạm trú tại địa phơng thuộc tỉnhQuảng Ninh- nơi có cảng, bến mà phơng tiện có hợp đồng, đăng ký neo đậu

- Có lý lịch rõ ràng và có các bằng cấp chứng chỉ sau:

+/ Bằng, chứng chỉ chuyên môn phù hợp với chức danh làm việc trên tầu

+/100% số nhân viên đợc đào tạo nghiệp vụ du lịch( do Sở Du lịch QuảngNinh cấp chứng nhận); 50% thuyền viên trên tầu có chứng chỉ ngoại ngữ tối thiểutrình độ A tiếng Anh; có ít nhất 02 nhân viên trên tầu có trình độ B ngoại ngữ tiếngAnh;

+/ Chứng chỉ nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy theo quy định tại Nghị định số35/2003/NĐ-CP ngày 04/4/ 2003 cảu chính phủ “ Quy định chi tiết thi hành một số

điều của Luật phòng cháy và chữa cháy”; chứng chỉ bơi lặn

- Phải đựoc chủ tầu kí hợp đồng lao động theo các quy định củaLuật Lao động

- Mặc trang phục riêng của đội tầu, đeo thẻ chức danh khi làm việc

- Đủ tiêu chuẩn về sức khoẻ theo quy định tại Quyết định số 4293/2004/QĐ- BYTngày 01/12/2004 của Bộ Y tế

- Nắm vững quy định về quản lý Vịnh Hạ Long

- Ngoài số thuyền viên định biên theo quy định, nhân viên làm dịch vụ du lịch trêntầu, phải có số nhân viên phục vụ bàn, buồng theo tỷ lệ1nhân viên/ 2 phòng ngủ và

1 nhân viên nấu bếp, tổng số nhân viên nấu bếp và nhân viên phục vụ phải có ítnhất 2 ngời trên tầu

2.1.3 Nguồn khách và kết quả kinh doanh của dịch vụ tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

Lu trúTrên tầu trên

SL khách QT

Lu trú

LT KS

và CSLT khác

Lu trú trên tầu992.525 767.199

(77,30%)

225.326(22,70%)

1.140.998 903.086

(79,15%)

237.912(20,85%)

Đơn vị : khách

Trên thực tế thì số lợng khách lu trú trên vịnh chỉ chiểm có 12% trong tổng số

du khách lu trú tại Hạ Long, còn lại là lu trú tại các khách sạn, nhà nghỉ, khu nghỉdỡng và các cơ sở lu trú khác tại Hạ Long và Tuần Châu,12% một con só không lớnnhng lại góp phần không nhỏ vào việc tăng doanh thu du lịch cua vịnh Hạ Long vì

đối tợng khách chủ yếu của dịch vụ này la các du du khách quốc tế, hơn nữa nócũng làm phong phú thêm các dịch vụ du lịch trên vịnh Hạ Long, giúp giảm tải chocác cơ sở lu trú khác trong những mùa cao điểm đông khách du lịch và tạo sự khácbiệt và ấn tợng trọng các tour du lịch trên vịnh, 12% một con số hứa hẹn rất nhiềutiềm năng sự phát triển mạnh mẽ hơn nữa số lợng khách trong tơng lai vì du kháchquốc tế biết đến với Hạ Long ngày càng nhiều hơn thông wua các chơng trìnhquảng bá du lịch Việt trên kênh CNN, hay tại các quốc gia nh úc, Mỹ, Pháp VàHạ Long của chúng ta đang đứng thứ 3 trong danh sách bầu chọn bảy kì quan thiênnhiên của thế giới do to chức Open World phát động Nhng xét ở một góc độ khácthì dịch vụ lu trú trên vịnh nên đợc kiểm soát chặt chẽ và chỉ nên phát triển mộtcách có chọn lọc và có giới hạn để không phá vớ cảnh quan thiên nhiên, hệ sinhthái và đặc biệt là môi trờng trên vịnh

Bảng 2.3: số lợng khách lu trú trên tầu du lịch chia theo khách nội địa và khách quốc

tế năm

Số lợng Cơ cấu(%) Số lợng Cơ cấu(%)

Khách quốc tế 225.326 87,12 237.912 89,16

(nguồn : sở du lịch Quảng Ninh)

Theo số liệu năm 2008 thì số lợng khách lu trú trên tầu thì có tới gần 90% là dukhách quốc tế và chi có >10% là du khách Việt Nam Số du khách Việt sử dụngdịch vụ này tơng đối thấp Có ba nguyên nhân chủ yếu : thứ nhất là chi phí vì trênthực tế với một khoản chi phí từ 50$- 250$ cho một tour 2 ngày một đêm trên vịnh

là khá cao so với thu nhập trung bình của ngời Việt; thứ hai là do thói quen di dulịch của du khách Việt: đến Hạ Long, lu trú tại khách sạn, đi tầu thăm vịnh đã làmột chơng trình đã quá quen thuộc với mỗi du khách Việt Nam kể từ khi Vịnh HạLong mở cửa đón du khách hơn là một chơng trình lu trú trên tầu; và một lí do vềvăn hóa: các du khách nớc ngoài thờng thích tham gia những tour du lịch mang tínhchất khám phá, tìm hiểu và mới lạ còn các du khách Việt lại thích những gì quenthuộc hơn là một sự thử nghiệm những cái mới.Và doanh thu mang lại từ hoạt động

lu trú trên vịnh năm 2007 là 225,326 tỷ VND, năm 2008 là 282 tỷ VND đóng gópmột phần không nhỏ vào doanh thu di lịch của Hạ Long, doanh thu từ hoạt động lutrú trên vịnh năm 2008 là 282 tỷ VND chiếm 11, 75% tổng doanh thu từ du lịchcủa tỉnh Quảng Ninh (Doanh thu du lịch của tỉnh Quảng Ninh 2008 là 2400 tỷVND), doanh thu lu trú sẽ còn tăng nhanh trong các năm tới vì xu hớng nâng caochất lợng dịch vụ lu trú trên vịnh và đa dạng hóa các chơng trình và dịch vụ du lịch,giải trí đi kèm nhằm tăng sự hấp dẫn du khách và tăng cả mức chi tiêu trung bìnhcủa du khách

2.2.Nhân lực trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

2.2.1 Đặc điểm và yêu cầu của lao động làm việc trên các tầu lu trú

2.2.1.1 Điều kiện và thời gian làm việc

Lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long hầu hết là các c dân bản

địa hoặc các tỉnh lân cận ,lao động làm việc và cũng lu trú luôn trên tầu Điều nàycũng khá thuận lợi vì nhân viên luôn có điều kiện chăm sóc cho các du khách nhngcũng tạo ra những bất lợi vì nhân viên không có một không gian sống ổn định vìdiện tích phần không gian sinh sống cho các nhân viên là rất hẹp Hơn nữa chính vì

lu trú luôn cùng khách nên họ cũng phải theo sát khách, nên thời gian làm việccũng nhiều và không cố định mặc dù khối lợng khối lợng công việc không phải quálớn nhng chỉ khi nào du khách di ngủ và ngừng sử dụng dịch vụ thì lúc đó mới hếtgiờ làm việc của nhân viên

2.2.1.2 Khối lợng công việc

Mỗi lao động trên tầu thì làm việc ở mỗi vị trí chuyên môn khác nhau nh :Thuyền trỏng, máy trởng, lễ tân, bàn, bar, bếp, thuỷ thủ Tính trung bình1nhânviên/ 2,5 khách- lớn hơn mức trung bình là 1 nhân viên/ 2 du khách Nếu chỉ tínhkhối lợng công việc riêng ở từng vị trí của mỗi lao động thì khối lợng công việc củamỗi ngời là ở mức trung bình, nhng các lao động làm việc trên tầu lu trú thờngxuyên phải tham gia vào các công việc chung của tầu: vận chuyển hành lí cho dukhách, vận chuyển thực phẩm, nớc, dầu và hỗ trợ du khách khi cần thiết và côngviệc nhiều và bận rộn nhất là lúc tầu cập cảng trả và đón du khách Hơn nữa số lợngnhân viên trên tầu thì luôn trong tình trạng thiếu vì các lao động có từ 2- 4 ngàynghỉ trong tháng và phải thay nhau nghỉ, nếu tính trung bình mỗi nhân viên có 4ngày nghỉ trong tháng thì một tháng với một tầu có 6 nhân viên thì sẽ có 24 ngày

có nhân viên nghỉ nên các nhân viên khác sẽ phải hỗ trợ công việc của các bộ phận

có nhân viên nghỉ

2.2.1.3 Yêu cầu về chuyên môn

Làm việc trên tầu lu trú du lịch du lịch cũng nh bất kể một cơ sở lu trú nào đều

có những đòi hỏi khác nhau về chuyên môn nghiệp vụ của từng vị trí làm việc và

đặc biệt là trình độ ngoại ngữ để giao tiếp với du khách Tầu l u trú du lịch chủ yếuphục vụ các du khách quốc tế( 90%) - họ đều là những du khách ham thích du lịch

đã đi du lịch rất nhiều nơi trên thế giới, sử dụng rât nhiều dịch vụ du lịch nênnhững du khách” khó tính” này thờng có những yêu cầu cao về chất lợng dịch vụ,

sự khéo léo và chuyên nghiệp trong nghệ thuật phục vụ của các nhân viên Hơn nữatầu lu trú du lịch tuỳ theo mức độ tiện nghi và hiện đại của nội thất trang thiết bị đã

đựơc xếp hạng sao(*) nh các khách sạn nên việc phải có một tiêu chuẩn cho nhânviên làm việc trên tầu một cách tơng xứng Không thể để sự yếu kém và thiếuchuyên nghiệp của nhân viên ảnh hởng đến chất lợng của dịch vụ và đặc biệt làkhông

tơng xứng với chi phí mà du khách đã bỏ ra Các du khách quốc tế đến từ các nềnvăn hóa khác nhau trên thế giới với các thói quen và phong tục tập quán khác nhaunên đòi hỏi nhân viên trực tiếp phục vụ du khách (bàn, bar, lễ tân) phải có nhữngtìm tòi và hiểu biết nhất định về một số nền văn hoá tiêu biểu, nắm đợc tâm lýkhách du lịch đến từ các quốc gia khác nhau mới mong hiểu họ, phục vụ họ tốtnhất và đạt đựơc sự hài lòng của họ Ngoài ra một điều hết sức quan trọng đó là khảnăng giao tiếp ngoại ngữ của nhân viên tối thiểu phải là tiếng Anh trớc khi yêu cầu

về các ngôn ngữ khác Các vị trí tiếp xúc trực tiếp khách du lịch phải giao tiếp tiếngAnh thật tốt ít nhất là trong nội dung công việc của mình

2.2.2 Tiêu chuẩn cụ thể của từng vị trí làm việc trên tầu lu trú do sở Du Lịch Quảng Ninh quy định

Nguồn: Quy định Quản lý hoạt động tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long, ban hành kèm theo Quyết định số 410/2006/QĐ Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh

- Chứng chỉ nghiệp vụ lễ tân hoặc chứng chỉ đã qua lớp đào tạo nghiệp vụ lễ tân do

sở Du lịch Quảng Ninh cấp

- Chứng chỉ đạo tạo nghề hoặc chứng chỉ đã qua lớp đào tạo nghiệp vụ bàn, Bar do

sở Du lịch Quảng Ninh cấp

- Tiếng Anh

- Chứng chỉ phòng cháy, chữa cháy

- Chứng chỉ bơi lội

- Chứng chỉ đã qua lớp bồi dỡng về vệ sinh an toàn thực phẩm

- Chứng chỉ phòng cháy chữa cháy

- Giấy chứng nhận sức khoẻ

- Chứng chỉ bơi lội

- Chứng chỉ thuỷ thủ (áp dụng cho đối tợng là nam)

2.2.2.6 Buồng

- Chứng chỉ nghiệp vụ buồng hoặc chứng chỉ đã qua lớp đào tạo nghiệp vụ buồng

do sở Du lịch Quảng Ninh cấp

- Chứng chỉ phòng cháy chữa cháy

- Chứng chỉ đã qua lớp đào tạo nghiệp vụ du lịch do Sở Du lịch Quảng Ninh cấp

2.2.3 Thực trạng lao động trên các tầu lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long

2.2.3.1 Số lợng

Tính đến đầu tháng 3 / 2009 trên vịnh Hạ Long có 120 tầu lu trú với 968 lao

động làm việc trên tầu ở các vị trí: Thuyền trởng, thuyền phó, máy trởng, máy phó,

lễ tân, bếp, bàn , bar, buồng và thuỷ thủ

Bảng2.4: Số lợng lao động làm việc trên tầu lu trú trên vịnh Hạ Long năm 2008

( nguồn: Sở du lịch Quảng Ninh, công an cảng tầu du lịch)

Qua bảng thống kê số lao động làm việc tai các vị trí trên tầu lu trú có sử dụngmột số lợng lớn lao động làm việc tại các vị trí: Lễ tân , bàn , bar bếp (390 lao động) chiếm 40.28% tổng số lao động cho thấy ngay các hoạt động và các dịch vụ chủyếu trên các tầu lu trú du lịch là các hoạt động phục vụ ăn uống và giải trí

( nguồn : sỏ du lịch Quảng Ninh )

Đặc điểm chung của lao động trong nghành dịch vụ du lịch là độ tuổi trung bìnhrất trẻ, hơn nữa do yêu cầu và đặc thù công việc trên các tầu lu trú du lịch trênvịnh : nhân viên phải làm việc và sinh sống luôn trên tầu, nên ngoài kiến thứcchuyên môn về nghề nghiệp thì còn phải có sức khỏe tốt, dẻo dai Chính vì thế hầuhết lao động trên các tầu lu trú có tuổi đời còn rất trẻ ( 60% lao động dới 30 tuổi)

và độ tuổi trung bình là 32 tuổi Lao động trẻ tuổi có u điểm về sức khỏe, nhiệttình, sự sãn sàng và chủ động trong các công việc, hơn nữa chính vì là lực lợng lao

động trẻ nên rất dễ tiếp thu và học hỏi những kinh nghiệm và tri thức Và ngay với60% lao động từ 20- 30 tuổi thì lại có tới 50% lao động cha lập gia đình.Số lao

động cha lập gia đình rất lớn nên tĩnh chủ động trong công việc rất cao có thể dễdàng trong công việc điều động và xắp xếp lao động nhng bản thân số lao động chalập gia đình này cũng tiểm ẩn những nguy cơ: Sau khi họ lập gia đình thì thờng hay

có sự thay đổi công việc thậm chí là nghỉ việc dẫn đến tuổi nghề trung bình của lao

động thờng thấp và xáo trộn trong công việc chung trên tầu và của các nhân viênkhác khi tìm nhân viên thay thế

Bảng 2.6: Lao động từ 40-50 tuổi làm việc trong các vị trí khác nhau trên tầu lu trú năm

2008

Độ tuổi trên 40Thuyền trởng/thuyền phó Máy trởng/ máy phó Vị trí khác

Với độ tuổi 40-50 tuổi thì trong đó lao động làm việc tại vị trí nh thuyền trởng,thuyền phó, máy trởng, máy phó chiếm đa số đến 95%, và các vị trí khác chỉ có 5%vì ở các vị trí nh thuyền trởng, máy trởng đòi hỏi họ phải có nhiều kinh nghiệm,trải nghiệm trong nghề nghiệp nên độ tuổi trung bình thờng lớn hơn các vị trí khác Lao động ở độ tuổi 20-30 tuổi chiếm phấn lớn 60% và chủ yếu làm ở các vị trí: lễ tân, bàn, bar, và bếp Cơ cấu tuổi rất phù hợp với các vị trí làm việc cần sự năng

động trẻ trung và nhiệt tình và khéo léo Nhìn chung lao động làm việc trên các tầu

lu trú du lịch trên vịnh Hạ Long là một lực lợng lao động với độ tuổi rất trẻ, có sứckhỏe tôt và sự sãn sàng trong công việc cao vì số lao động trẻ cha lập gia đìnhchiếm tỷ lệ rất lớn ( 50%)

Số lợng Tỷ trọng (%) Số lợng Tỷ trọng(%)

là rât thuận lợi vì công việc phù hợp với sức khỏe, hơn nữa các vị trí này phải th ờngxuyên tiếp xúc trực tiếp với khách du lịch nên nữ giới sẽ tạo đợc ấn tợng tố và dễxây dựng hình ảnh tốt hơn trong du khách

Bảng 2.8: Số lao động nữ làm việc tại các vị trí khác nhau trên tầu lu trú trên vịnh

Còn lại một số ít nhân viên làm việc tại các vị trí nh: Lễ tan, bàn , bar, buồng, bếp

có chứng chỉ nghề chuyên môn còn hầu hết các nhân viên mới chỉ qua lớp đào tạonghiệp vụ du lịch do sở du lịch Quảng Ninh cấp.Và 100% nhân viên làm việc trêntầu ở tất cả các vị trí làm việc (kể cả có chứng chỉ chuyên môn trớc) cũng đều phảiqua một lớp đào tạo nghiệp vụ du lịch và cấp chứng chỉ của sở Du Lịch QuảngNinh

2.3 Đánh giá của khách du lịch về lao động trên các tầu lu trú trên vịnh Hạ Long

2.3.1 Phơng pháp, đối tợng và phạm vi khảo sát

2.3.1.1 Phơng pháp khảo sát

- Gửi phiếu thăm dò ý kiến khách du lịch đã sử dụng dịch vụ lu trú trên vịnh HạLong tại diễn đàn giành riêng cho khách du lịch trên trang web :

http://tripadvisor.com( một trang web t vấn du lịch lớn nhất)

- Gửi qua th điện tử