Lớp thực nghiệm đợc tiến hành “phơng pháp giúp học sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh” khi dạy bài Vẽ tranh “đề tài cuộc sống quanh em”.. Qua đó chứng tỏ rằng việc áp dụng phơng pháp dạy
Trang 1-Cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-Bản cam kết
i tác giả
Họ tên: phạm thị tuyết
Ngày tháng năm sinh: 15/11/1983
Đơn vị công tác: Trờng THCS Lê Khắc Cẩn
Điện thoại: 0987138801
Email: phamthituyet151183@gmail.com
II đề tài nckhspd
PHÂN MễN VẼ TRANH môn mĩ thuật”
iii cam kết
Tôi xin cam kết đề tài NCKHSPƯD này là sản phẩm của cá nhân tôi Nếu
có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu với một phần hay toàn bộ đề tài, tôi hoàn toàn chịu trách nhiêm trớc lãnh đạo phòng GD & ĐT về tính trung thực của cam kết này
Trang 2-Mục lục
I Tóm tắt đề
tài………
II Giới
III Phơng
pháp………
1 Khách thể nghiên
2 Thiết
kế………
3 Quy trình nghiên
IV Phân tích dữ liệu và kết
V Bàn
luận………
VI Kết luận và khuyến
nghị………
VII Tài liệu tham
khảo………
VIII Phụ
Trang 3-Đề tài nghiên cứu khsp d
Phơng pháp GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT HƠN PHÂN MễN VẼ TRANH môn mĩ thuật lớp 7 trờng thcs
lê khắc cẩn, an lão, hảI phòng
Ng
Lóo – Hải Phũng
i Tóm tắt đề tài
Mĩ thuật nói chung và hội hoạ nói riêng là loại hình nghệ thuât mà ngôn ngữ của nó là đờng nét, hình khối và màu sắc Mĩ thuật luôn gắn với đời sống thực tiễn con ngời Thay bằng lời nói, mĩ thuật đã dùng ngôn ngữ hội hoạ để diễn tả tâm t, cảm xúc của con ngời
Khác với văn học nghệ thuật và thơ ca, cái đep của hội hoạ không chỉ là ý niệm thẩm mĩ đợc xây dựng trong trí tởng tợng, thông qua sự mô tả bằng từ ngữ,
âm điệu Cái đẹp của hội hoạ đợc xây dựng trực tiếp bằng bố cục của đờng nét, màu sắc, hình khối,
Sự tổng hoà các yếu tố tạo hình thông qua sự diễn tả, điều chỉnh của ngời nghệ sĩ tạo ra hiệu quả cho tranh và tác động trực tiếp vào thị giác của ngời xem Tác động này có tính liên hệ cụ thể, những khi tranh không còn trớc mắt ngời xem thì vẫn còn tồn tại cái đẹp trong ý niệm, trong kí ức ngời xem
Trong cuộc sống hàng ngày của mỗi ngời dù trong tiềm thức hay ý thức,
đều có sự biểu hiện của cái nhìn thẩm mĩ, trong đó có sự sắp xếp, bố cục Dù ở
Trang 4-tầng lớp nào, dù sống ở môi trờng nào, con ngời đều có ý thức tạo dựng, sắp xếp cho hợp với hoàn cảnh, hợp với không gian môi trờng mình đang sống Đó là vì mỗi ngời đều muốn vơn tới cái đẹp nh Các-Mác đã nói: “Bản chất của con ngời sinh ra đã là nghệ sĩ, nên bất kì ở đâu con ngời cũng muốn tạo ra cái đẹp cho chính bản thân mình”
Trong mỗi con ngời đều có sức sáng tạo nhất định Nếu đợc học tập, bồi dỡng về chuyên ngành Mĩ thuật thì khả năng sáng tạo tiềm ẩn sẽ đợc bộc lộ và phát triển một cách rõ nét Chính điều đó cho thấy nhân thức về cái đẹp, cái thẩm
mĩ còn phụ thuộc vào trình độ học vấn và sự rèn luyện của mỗi ngời Đất nớc muốn giàu đẹp và thịnh vợng thì yếu tố bồi dỡng học vấn cho toàn dân luôn phải
đợc đặt lên hàng đầu Từ đó chúng ta ý thức rằng việc giáo dục nhận thức thẩm
mĩ nói chung và việc giáo dục thẩm mĩ trong nhà trờng phổ thông nói riêng là việc vô cùng quan trọng và ngày càng hoàn thiện hơn
Mục đích cuối cùng của ngời học và sáng tác mĩ thuật là phải sản sinh đơc những tác phẩm nghệ thuật của mình, tức là phải biết sáng tác tranh Tất cả những môn học cơ bản nh: Hình hoạ, Trang trí, Giải phẫu, đều phục vụ cho việc sáng tác
Trong trờng phổ thông, việc giáo dục Mĩ Thuật đã có những thành tựu
đáng kể, nhng chúng ta không dễ dàng khi muốn triển khai những cái mới, những kinh nghiệm hay của các nuớc khác Vì thế trớc tiên phải xoá bỏ những nhận thức, những thói quen giảng dạy cũ
Để các em có thể tiếp thu một cách nhanh nhất, hiệu quả tốt nhất, đòi hỏi ngời giáo viên phải có lòng yêu nghề, yêu trò, có trình độ học thức và nghiệp vụ
s phạm cao, không ngừng nâng cao trình độ bản thân Đặc biệt phải luôn phấn
đấu để trở thành ngời giáo viên day Mĩ Thuật giỏi, vì đây là bộ môn rất mới, cha
có truyền thống trong công tác giáo dục của nhà trờng phổ thông nhất là bậc THCS ở nớc ta
Tuy nhiên một thực tế về việc học môn Mĩ thuật trong nhà trờng phổ thông hiện nay là còn tồn tại khá nhiều học sinh chỉ thụ động nghe thầy giảng, học sinh cha có cái riêng, cha có cái sáng tạo của riêng mình Chính vì thế mà kết quả của bài thực hành cha nh mong muốn
Giải pháp của tôi là trớc mỗi giờ học Mĩ thuật, tôi luôn ý thức về vai trò trung tâm của học sinh, luôn phải chú ý đến hoạt động của học sinh Dạy Mĩ
Trang 5-thuật phải luôn tạo ra sự cuốn hút để học sinh hoạt động và phát huy vai trò trung tâm của mình Muốn làm đợc điều này, ngời giáo viên dạy Mĩ thuật phải thâm nhập thực tế, tìm và nắm chắc đối tợng thể hiện, từ đó có cách cảm nhận và tìm
ra cách vẽ đạt hiệu quả nhất Trên cơ sở đó giáo viên xây dựng hệ thống các bài
vẽ kí họa để học sinh tìm hiểu, khám phá và vận dụng có hiệu quả Làm nh vậy tức là ngời dạy đã tìm cách tác động vào đối tợng học sinh để học sinh luôn chủ
động, sáng tạo, đợc phát triển toàn diện chứ không nghĩ hộ trò, không bắt buộc trò phải nghĩ theo mình và vẽ nh mình
Đề tài này tôi nghiên cứu và tiến hành trên hai nhóm tơng đơng là hai lớp 7 của trờng Trung học cơ sở Lê Khắc Cẩn Lớp 7A là lớp thực nghiệm và lớp 7B là lớp đối chứng Lớp thực nghiệm đợc tiến hành “phơng pháp giúp học sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh” khi dạy bài Vẽ tranh “đề tài cuộc sống quanh em” Kết quả cho thấy tác động đã thực sự có ảnh hởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh: lớp thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn lớp đối chứng Qua đó chứng tỏ rằng việc áp dụng phơng pháp dạy học giúp học sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh là hoàn toàn có ảnh hởng tích cực đến việc nâng cao kết quả học tập của học sinh lớp 7 ở các tiết dạy vẽ tranh đề tài
Vì vậy để bộ môn Mĩ Thuật đạt đợc hiệu quả cao, giúp học sinh nắm vững phơng pháp xây dựng bài vẽ, phối hợp vận dụng linh hoạt các kiến thức cơ bản của Mĩ Thuật vào thực tế cuộc sống, vẽ đợc tranh đạt yêu cầu về nội dung và nghệ thuật, tôi đã lựa chọn đề tài: “Phơng pháp giúp học sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh môn Mĩ thuật”
ii Giới thiệu :
Mục tiờu của mụn mỹ thuật ở trường THCS là dạy học sinh nhận ra cỏi đẹp, tập tạo ra cỏi đẹp và vận dụng những hiểu biết về cỏi đẹp vào học tập và sinh hoạt hàng ngày, cho cụng việc mai sau, gúp phần xõy dựng con người lao động mới phục vụ cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ đất nước
Mụn mỹ thuật ở trường THCS thường được đa số học sinh yờu thớch Ở đõy cỏc em được thưởng thức cỏc tỏc phẩm nghệ thuật trong nước và thế giới, để
tự mỡnh tập trang trớ, vẽ theo mẫu và sỏng tỏc cỏc tỏc phẩm theo đề tài
Qua khảo sỏt tại trường THCS Lê Khắc Cẩn cú trờn 50% học sinh khụng thớch phõn mụn vẽ tranh đề tài Khi được hỏi, cỏc em trả lời "Chỳng em thớch
Trang 6-học trang trớ hơn vỡ nú dễ vẽ, cũn vẽ tranh đề tài chỳng em khụng tưởng tượng được, khụng vẽ hỡnh được, nhất là vẽ con người và con vật."
Thực tế đó cho thấy kết quả cỏc bài vẽ tranh đề tài của cỏc em thường cú kết quả thấp, vẽ hỡnh khụng được, đặc biệt là những bài vẽ tranh đề tài cú liờn quan đến con người, bài tự vẽ thỡ chưa đẹp, đa số sao chộp trong sách giáo khoa hoặc trong cỏc sỏch khỏc
Bản thân là giỏo viờn dạy mụn mỹ thuật, qua cỏc năm học vừa qua tụi đó trăn trở, suy nghĩ rất nhiều để làm thế nào giỳp cỏc em vẽ hỡnh tốt hơn trong phõn mụn vẽ tranh Nếu cỏc em vẽ được hỡnh, sắp xếp bố cục đẹp, màu sắc hài hoà cú đậm nhạt thỡ cỏc em vẽ tranh được tốt hơn, khi vẽ được, vẽ tốt cỏc em sẽ cảm thấy thớch học phõn mụn này Vỡ thế tụi nghĩ đến việc làm thế nào để giỳp học sinh học tốt hơn phõn mụn vẽ tranh Đó là những lý do chính tôi chọn và thực hiện đề tài này
Giải pháp thay thế:
Trước vấn đề đặt ra, để giỳp học sinh học tốt hơn phõn mụn vẽ tranh đặc biệt là trong việc giỳp cỏc em vẽ được hỡnh trong tranh đề tài, giỏo viờn cần hướng dẫn học sinh kớ họa ở nhà và biết vận dụng những bài kớ họa vào vẽ tranh
đề tài Trong thời gian trực tiếp giảng dạy bản thõn tụi nhận thấy việc vận dụng
kớ họa vào vẽ tranh đề tài giỳp học sinh thực hành cỏc bài vẽ tranh tốt hơn, cỏc bài vẽ dần dần được hoàn thiện hơn
- Đối với sỏng kiến này tụi chỉ mới ỏp dụng và khảo sỏt ở khối 7 Trong chương trỡnh học lớp 7 chỉ cú hai tiết kớ hoạ điều đú thật khú cho cả giỏo viờn và học sinh Tụi thiết nghĩ chỉ cú phương phỏp tốt nhất là cỏch "mưa dầm thấm lõu"
- Ngay từ đầu năm học tụi dành riờng cho cỏc em một ớt thời gian ngoài chương trỡnh học để giới thiệu với cỏc em những bước cơ bản của kớ hoạ về người, vật, cõy cối và phong cảnh và sự quan trọng của nú trong vẽ tranh đề tài Đương nhiờn để giỳp cỏc em dễ hiểu và nắm được phương phỏp kớ hoạ tốt hơn tụi phải kốm theo một số tranh đề tài với cỏc bài kớ hoạ để phõn tớch Sau đú tụi yờu cầu mỗi em phải cú một quyển sổ tay để ghi chộp kớ hoạ Mỗi ngày phải vẽ
ớt nhất một dỏng ( cú thể là nhà, cõy, người, vật ) sau một tuần đến tiết học thỡ cỏc em đem bài kớ họa lờn để kiểm tra, để động viờn khớch lệ việc học kớ hoạ này tụi thường xuyờn chấm bài cuả cỏc em, ban đầu tụi chấm theo số lượng, sau là vừa số lượng vừa chất lượng.Tuyờn dương những em chăm chỉ, chịu khú, kớ hoạ đẹp
Trang 7- Chuẩn bị cho bài vẽ tranh phong cảnh tôi dành 5 phút cuối để dặn các
em kí hoạ phong cảnh Có thể là cả bài phong cảnh hoặc chỉ cây cối, nhà cửa, con đường sau đó các em ráp lại thành bố cục của một bức tranh Có thể kí hoạ, điểm màu nếu các em thích Và kết quả của bài vẽ tranh đề tài phong cảnh đạt kết quả khả quan hơn, các em vẽ nhanh hơn có nhiều em hoàn thành bài tại lớp, những năm trước các em thêng vẽ xong phần chì, Có nhiều bài khá đẹp bởi các hình ảnh các em vẽ rất gần gũi vơi thực tế
- Tiếp đến là bài vẽ tranh đề tài tự chọn tôi còng cho các em làm như vậy Qua đầu học kì II có thêm tiết vẽ kí hoạ ngoài trời tôi hương dẫn kĩ hơn cho các
em và cho các em ra thực tế ngoài trời để vẽ
- Phần dặn dò các em chuẩn bị cho bài sau, cũng hết sức quan trọng Nếu quên không dặn dò các em, các em vẫn kí hoạ nhưng có nhiều hình ảnh thường không sát với nội dung của bài sau Với các đề tài như trò chơi dân gian các em
có thể kí hoạ vào giờ ra chơi hoặc những lúc đi học sớm thường có rất nhiều học sinh chơi ở sân trường các em sẽ có điều kiện hơn Có thể kí hoạ ở nhà hoặc nhờ người làm mẫu để vẽ Tương tự với các đề tài an toàn giao thông và hoạt động trong những ngày hè cũng vậy Bao giờ cũng có sự chuẩn bị kĩ càng thì bài
vẽ của các em sẽ tốt hơn, sau mỗi bài vẽ tranh đề tài tôi đều phân tích vẽ bố cục, hình ảnh màu sắc hoặc xoáy sâu vào hình vẽ và cách kí hoạ, sắp xếp hình ảnh kí hoạ thành một bức tranh để các em nắm chắc về cách kí hoạ cũng như việc quan trọng phải kí hoạ và bài vẽ tự nghĩ ra của học sinh để các em thấy được sự sinh động gần thực tế của bài vẽ lấy tư liệu từ kí hoạ
- Thực ra ban đầu các bài vẽ kí hoạ của học sinh chưa được tốt lắm, hình
vẽ còn méo mó chưa đúng về hướng, về hình và tỉ lệ.Tuy nhiên sau mỗi lần chấm bài góp ý cho các em, tôi thấy các bài sau các em vẽ khá hơn và đến bây giờ sau gÇn một năm thực nghiệm nhiều em đã nhuần nhuyễn việc vẽ kí hoạ và đương nhiên các bài vẽ tranh đề tài của các em cũng đẹp hơn so với trước Đa số các em cũng cảm thấy thích vẽ tranh đề tài và có nhiều điểm tốt khi vẽ tranh đề tài Đó chính là kết quả sau một năm tự rèn luyện và nỗ lực của các em Tôi quyết định vận dụng cho các em học kí hoạ ngoài giờ học ở trường, có lẽ như vậy sẽ tốt cho các em lẫn giáo viên, các em sẽ rèn luyện được mắt quan sát, nhận xét, ước lượng tỉ lệ và biết cách sắp xếp bố cục xây dựng hình tượng trong vẽ tranh đề tài, điều đó sẽ giúp chất lượng dạy và học ngày càng được nâng cao hơn
Trang 8-Vấn đề nghiên cứu: Lựa chọn phơng pháp dạy học giúp học sinh học tốt
hơn phân môn vẽ tranh ở lớp 7 có nâng cao kết quả học tập của học sinh không?
Giả thuyết nghiên cứu: Sử dụng phơng pháp dạy học giúp học sinh học
tốt hơn phân môn vẽ tranh ở lớp 7 sẽ nâng cao kết quả học tập của học sinh
iii Phơng pháp
1 Khỏch thể nghiờn cứu
- Tụi lựa chọn học sinh lớp 7A và lớp 7B trường THCS Lê Khắc Cẩn để nghiờn cứu vỡ hai lớp này đều là cỏc lớp cơ bản A của nhà trường, tỉ lệ giới tớnh cũng gần tương đồng nhau, đặc biệt là kết quả học tập mụn Mĩ thuật lớp 6 và học kỡ 1 lớp 7 tương đương nhau
- Cả hai lớp trờn đều do tôi trực tiếp giảng dạy
2 Thiết kế
- Chọn lớp 7A làm lớp thực nghiệm, lớp 7B là lớp đối chứng Tụi dựng bài Vẽ tranh: “Tranh phong cảnh” làm bài thực hành trước tỏc động Kết quả cho thấy điểm trung bỡnh của hai nhúm cú sự khỏc nhau, do đú chỳng tụi dựng phộp kiểm chứng T- test để kiểm chứng sự chờnh lệch trung bỡnh về điểm số của hai nhúm trước khi tỏc động
Kết quả như sau:
Đối chứng Thực nghiệm
Ta thấy p= 0,135> 0,05, từ đú kết luận sự chờnh lệch về điểm số trung bỡnh của hai nhúm là khụng cú ý nghĩa, hai nhúm được coi là tương đương
Tụi lựa chọn thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tỏc động với nhúm tương tương
Nhúm Kiểm tra trước tỏc
Kiểm tra sau tỏc động
Dạy học cú sử dụng phơng pháp
mới
03
Trang 9-dụng phơng pháp
mới
Ở thiết kế này tụi dựng phộp kiểm chứng t-test độc lập
3 Quy trỡnh nghiờn cứu:
a Sự chuẩn bị bài của giỏo viờn:
- Ở lớp 7B - lớp đối chứng: Giỏo viờn giảng dạy theo cỏc phương phỏp thụng thường
- Ở lớp 7A - lớp thực nghiệm: Giỏo viờn hướng dẫn học sinh cỏch tự ký họa, khi lờn lớp giảng bài giỏo viờn dựng phương phỏp kết hợp áp dụng các bài vẽ ký họa vào bài vẽ tranh đề tài cụ thể
b Tiến hành dạy thực nghiệm:
Thời gian tiến hành dạy thực nghiệm vẫn tuõn theo kế hoạch dạy học của nhà trường và theo thời khúa biểu để đảm bảo khỏch quan
4 Đo lường
- Bài thực hành trước tỏc động là bài Vẽ tranh: “Tranh phong cảnh” mụn Mĩ thuật lớp 7 cha áp dụng phơng pháp mới
- Bài thực hành sau tỏc động là bài Vẽ tranh: “Đề tài cuộc sống quanh em” mụn
Mĩ thuật lớp 7 đã áp dụng phơng pháp mới
- Tiến hành thực hành và chấm bài: Việc chấm bài được thực hiện theo biểu
điểm đánh giá chung của bộ môn Mĩ thuật
IV phân tích dữ liệu và kết quả
Đối chứng Thực nghiệm
Giỏ trị p của t- test 0,00003
Chờnh lệch giỏ trị trung
Như trờn đó chứng minh: kết quả 2 nhúm trước tỏc động là tương đương Sau tỏc động kiểm chứng chờnh lệch điểm trung bỡnh bằng t-test cho kết quả p= 0,00003, đõy là kết quả rất cú ý nghĩa, tức là sự chờnh lệch kết quả điểm trung
Trang 10-bỡnh nhúm thực nghiệm cao hơn nhúm đối chứng khụng phải do ngẫu nhiờn mà
do kết quả của tỏc động
Giỏ trị SMD = 0,9, theo bảng tiờu chớ Cohen cho thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học cú sử dụng phơng pháp mới đến kết quả là lớn
Như vậy giả thuyết của đề tài đó được kiểm chứng
Biểu đồ so sánh điểm trung bình của 2 lớp 7A, 7B trớc và sau tác động
v bàn luận
- Kết quả của bài thực hành sau tỏc động của nhúm thực nghiệm cú điểm trung bỡnh là 8,09 , của nhúm đối chứng là 7,21 Điều đú cho thấy điểm trung bỡnh của hai lớp thực nghiệm và đối chứng cú sự khỏc biệt rừ rệt Lớp thực nghiệm cú điểm cao hơn lớp đối chứng
- Chờnh lệch giỏ trị trung bỡnh chuẩn của hai bài thực hành là 0,9 Điều này cú nghĩa mức độ ảnh hưởng của biện phỏp tỏc động là lớn
- Phộp kiểm chứng t-test điểm trung bỡnh bài thực hành sau tỏc động của hai lớp là p= 0,00003 Kết quả này khẳng định sự chờnh lệch điểm trung bỡnh của hai nhúm khụng phải do ngẫu nhiờn mà do kết quả tỏc động
* Hạn chế và hớng khắc phục
Nghiờn cứu sử dụng phương phỏp giúp học sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh là một giải phỏp tốt nhưng để sử dụng hiệu quả đũi hỏi giỏo viờn phải cú
