Như vậy miền ổn định nhõn quả của hệ bậc hai được biểu diễn như sau: 2.Đỏp ứng xung và đỏp ứng tần số a.Đỏp ứng xung: Hz là biến đổi z của hn như vậy để tỡm hn ta cần phải biến đổi z ngư
Trang 1BỎO CỎO THỚ NGHIỆM MỤN XỬ LÝ TỚN HIỆU SỐ
Xột khõu lọc bậc 2 cú hàm truyền đạt;
H(z) =
Khụng mất tớnh tổng quỏt ta xột hệ với một điểm khụng kộp nằm tại gốc hệ toạ độ phức
Như vậy hệ cú hàm truyền đạt :
H(z) =
I.CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.Cỏc điểm cực :
s a a s d f a s d f a s
¸ d f a s
s a a s d f a s d f a s
¸ d f a s
z -1
z -1
Trang 2Ta cú H(z) = hệ cú hai điểm khụng là nghiệm (theo z) của
tử số và cú hai điểm cực là nghiệm(theo z) của mẫu số
a.Trường hợp cỏc điểm cực thực
Điều kiện để mẫu số cú nghiệm thực là :
a12- 4a2 > 0 Như vậy miền cỏc điểm cực thực là nằm dưới parabol
a2=a12/4 (1)
Giỏ trị của cỏc điểm cực:
p1 =
p2 =
Để hệ là ổn định và nhõn quả thỡ
|p1| < 1 và |p2| < 1
Suy ra -2 < -a1- <2
-2 < -a1+ <2
-a1- <2 -a1+ >-2
a2 > -(1+a1) (2)
a2 > a1- 1
Trang 3Từ (1) và (2) suy ra miền cỏc điểm cực thực để hệ ổn định và nhõn quả là
a2 > -(1+a1)
a2 > a1- 1
a2 < a12/4
b.Trường hợp cỏc điểm cực phức
Điều kiện để mẫu số cú nghiệm phức là
a12- 4a2 < 0 Như vậy miền cỏc điểm cực phức là nằm trờn parabol
a2=a12/4 (3)
Giỏ trị của cỏc điểm cực phức:
p1 =
p2 =
|p1| = |p2| = = Điều kiện để hệ ổn định và nhõn quả là
|p1| < 1 và |p2| < 1 Suy ra |a2| < 1
Từ (3) và (4) suy ra miền cỏc điểm cực phức để hệ ổn định
và nhõn quả là :
a2 > a12/4 |a2| < 1
Trang 4Như vậy miền ổn định nhõn quả của hệ bậc hai được biểu diễn như sau:
2.Đỏp ứng xung và đỏp ứng tần số
a.Đỏp ứng xung:
H(z) là biến đổi z của h(n) như vậy để tỡm h(n) ta cần phải biến đổi z ngược H(z) trong miền hội tụ của H(z) trờn mặt phẳng phức :
Vỡ miền hội tụ khụng thể chứa điểm cực nờn với giả thiết
|p1| > |p2|
ta cú cỏc miền hội tụ sau:
- Miền hội tụ nằm ngoàI đường trũn p1(Hệ nhõn quả)
- Miền hội tụ là miền vành trũn giữa p2 và p1(HƯ khụng nhõn quả)
- Miền hội tụ nằm trong đường trũn p1(Hệ phản nhõn quả)
Do chỉ cú hệ nhõn quả mới cú thể thực hiện được trong thực
tế nờn chỉ xột trường hợp đầu tiờn.Khi đú với phộp biến đổi z ngược ta cú L
Trang 5 Nếu cỏc điểm cực thực:
h(n) =( p1n + p1n) u(n) Đỏp ứng xung chỉ là đơn thuần xếp chồng của hai tớn hiệu hàm số mũ
Nếu cỏc điểm cực là phức :
Biến đổi p1=rej và p2=re-j và đặt r = |p1|=|p2| = ta cú
h(n) = rn.u(n) Đỏp ứng xung của hệ khi cú điểm cực phức là tớn hiệu điều hoà sin bị điều chế biờn độ bằng một hàm mũ
2.Đỏp ứng tần số
Đỏp ứng tần số nhận được bằng cỏch tớnh H(z) trờn đường trũn đơn vị z = 1.Thay 1 = ej2f ta cú :
H(f) =
Để biểu diễn dưới dạng toạ độ cực:
a2=r2=p1-p2 và a1=-(p1-p2) = -2rcos() Vậy:
H(f) =
II.NỘI DUNG THỚ NGHIỆM
Giao diện của chương trỡnh Bac2
- Một mặt phẳng phức với một đường trũn đơn vị
- Trờn mặt phẳng phức cú cỏc dấu x và o là vị trớ của cỏc điểm cực và điểm khụng trong mặt phẳng phức(ta cú thể dựng chuột để thay đổi vị trớ của cỏc điểm này).Ta cú thể
Trang 6xột đồng thời hai hệ khỏc nhau bằng cỏch thay đổi cỏc điểm cực và điểm khụng tương ứng của cỏc hệ này
- Bờn dưới là miền của a1và a2 để hệ bặc hai là ổn định và
nhõn quả
- Bờn phải là đồ thị của h(n) và H(f) tương ứng với vị trớ của cỏc điểm cực và điểm khụng của mỗi hệ
Nếu cỏc điểm cực là liờn hợp phức :
- Hệ sẽ ổn định và nhõn quả với điều kiện:
a2 > a12/4 |a2| < 1
- Đỏp ứng xung của hệ là tớn hiệu thực
Trang 7- Nếu a2 thoả món đIều kiện để hệ ổn định và nhõn quả thỡ đỏp ứng xung là một tớn hiệu suy giảm
- Đỏp ứng tần số của hệ là một tớn hiệu phức
- Do H(f) là một hàm chẵn của e-jf nờn đỏp ứng tần số là một hàm đối xứng qua trục e-jf = 0
- Modul của H(f) phụ thộc vào modul của cỏc điểm cực,pha của H(f) phụ thuộc vào pha của cỏc điểm cực
So sỏnh hai mạch bậc hai
- Một mạch cú điểm cực phức nằm bờn trỏi trục tung một mạch cú điểm cực nằm bờn phải trục tung
Trang 8|H(f)| của hai mạch này ngược pha nhau
- Hai mạch bậc hai cựng nằm trờn một đường bỏn kớnh:
Trang 9|H(f)| của hai mạch này cựng pha nhau
Khi cỏc điểm cực nằm trờn đường trũn và nằm ngoài đường trũn
- Khi cỏc điểm cực nằm trờn đường trũn:
HƯ khụng nhõn quả,đỏp ứng xung h(n) là một tớn hiệu tuần hoàn hỡnh sin
- Khi cỏc điểm cực nằm ngoài đường trũn:
Trang 10
HƯ khụng cũn ổn định và nhõn quả
Nếu cỏc điểm cực là thực:
Miền ổn định,nhõn quả của hệ là:
a2 > -(1+a1)
a2 > a1- 1
a2 < a12/4
Đỏp ứng xung của hệ là xếp chồng của hai tớn hiệu hàm số mũ.Xột trong vựng ổn định và nhõn quả của hệ thỡ hàm này giảm theo n.Đỏp ứng xung của hệ vẫn là một đường cong đối xứng qua trục e-jf = 0
Trang 12Bài tập 14:
Lập mạch giao động hỡnh sin cú tần số 1500Hz, tần số lấy mẫu 10000Hz.
Hệ sẽ cú dạng aky(n-k) = brx(n-r)
Với x(n) là tỏc động vào và y(n) là đỏp ứng ra
Hệ trờn sẽ cú hàm truyền đạt như sau:
H(z) = =
Ta sẽ thiết kế hệ cú đầu vào là xung (n) và đầu ra là xung rời rạc của hàm sin
Với:
y(n) = sin(n).u(n) (Chỉ cú đầu ra tại cỏc thời điểm t > 0)
Trang 13x(n) = (n)
Ta cú biến đổi z của hàm sin như sau:
Y(z) = Biến đổi z của (n):
X(z) = 1 Suy ra hàm truyền đạt:
H(z) = Với điều kiện f = 1500Hz và fs=10000Hz ta cú = 2 =
Như vậy:
H(z) = Suy ra hệ dao động cú dạng:
y(n) - 1.176y(n-1) + y(n-2) = 0.809x(n-1) với y(-1) = sin(-) = -0.809 , y(-2) = sin(-2) = 0.951
x(n) =(n) y(n)
-a1=1.176 -a2=-1
s a a s d f a s d f a s
¸ d f a s
s a a s d f a s d f a s
¸ d f a s
z -1
z -1
Trang 14Chương trỡnh thực hiện mạch dao động trờn: Program DSP;
Uses graph;
var
Gd,Gm,n,x,y,i,a,b:integer;
y0,y1,y2,xi:real;
Begin
Gd:= Detect;
InitGraph(Gd,Gm,'c:\pascal\bgi');
{Ve truc toa do}
Setcolor(white);
moveto(100,100);
Lineto(350,100);
Moveto(100,50);
Lineto(100,150);
{ve ham sin theo mach dao dong}
y1:=-0.809;
y2:=-0.951;
y0:=1.176*y1-y2;
y2:=y1;
y1:=y0;
Trang 15x:=100;
y:= 100 - round(y0*50);
moveto(x,y);{diem khoi dau}
for i:=1 to 20 do
Begin
y0:=1.176*y1-y2;
y2:=y1;
y1:=y0;
x:=100+i*10;
y:= 100 - round(y0*50);
setcolor(red);
lineto(x,y);
setcolor(white);
circle(x,y,1);
End;
{ve ham sin bang cach goi ham sin cua pascal} moveto(100,200);
Lineto(350,200);
Moveto(100,160);
Lineto(100,250);
outtextxy(350,205,'n');
outtextxy(105,205,'0');
outtextxy(350,105,'n');
Trang 16outtextxy(348,97,'>');
outtextxy(348,197,'>');
moveto(100,200);
for i:=1 to 20 do
Begin
xi := sin((3/10)*pi*i);
x := 100+i*10;
y := 200-round(xi*50);
setcolor(5);
lineto(x,y);
setcolor(white);
circle(x,y,1);
End;
outtextxy(5,30,'thuc hien mach:'); outtextxy(5,150,'goi ham sin:'); Readln;
CloseGraph;
End
Kết quả thực hiện chương trỡnh: