ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

Thí nghiệm: Tiết 47: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI KÍNH HỘI TỤ a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự Quan sát hình 43.2 SGK C1 Đặt vật ở xa thấu kính và màn ở sát thấu kính.. Thí nghiệm: Tiết 47:

Trang 1

TRƯỜNG THCS LÊ THỊ HỒNG GẤM

Năm học : 2010 -2011

Gv: Phạm Ngọc Dương

TRƯỜNG THCS LÊ THỊ HỒNG GẤM

Trang 2

Từ 1 điểm sáng S trước thấu kính hội tụ Hãy vẽ

ba tia sáng đặc biệt đi qua thấu kính?

Nêu đặc điểm cuả thấu kính hội tụ?

- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần giữa

- Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính thì cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính

- Tia tới qua quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng

- Tia tới song song với trục chính thì tia ló đi qua tiêu điểm

- Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song trục chính

I

H

0

S

Câu 1 Trình bày đường truyền 3 tia sáng đặc biệt qua

thấu kính hội tụ

Câu 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trang 3

Tiết 47

Trang 4

I Đặc điểm ảnh của một vật tạo

bởi thấu kính hội tụ:

1 Thí nghiệm:

Tiết 47: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI KÍNH HỘI TỤ

a) Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự

Quan sát hình 43.2 SGK

C1 Đặt vật ở xa thấu kính và

màn ở sát thấu kính

- Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật? Lớn hay nhỏ hơn vật?

 Ảnh thật ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật

oF

- Khi : d > 2f

Trang 5

O F

1 Thí nghiệm:

Quan sát hình 43.2 SGK

C1 Đặt vật ở rất xa thấu kính.

oF

 Ảnh thật, ngược chiều với vật, có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự

Trang 6

1 Thí nghiệm:

C2

Dịch chuyển vật vào gần thấu kính hơn Thí nghiệm như trên

- Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật? Lớn hay nhỏ hơn vật?

 Ảnh thật ngược chiều với vật, lớn hơn vật

- Khi: f < d < 2f

Trang 7

1 Thí nghiệm:

C3 Hãy chứng tỏ rằng không hứng

được ảnh của vật trên màn

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự

- Khi d < f

Trang 8

1 Thí nghiệm:

- Hãy quan sát ảnh của vật qua thấu kính Ảnh thật hay ảnh ảo?

Cùng chiều hay ngược chiều với vật? Lớn hay nhỏ hơn vật?

 Ảnh ảo không hứng được trên màn, cùng chiều với vật và lớn hơn vật

C3 Hãy chứng tỏ rằng không hứng

được ảnh của vật trên màn

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự

- Khi d < f

Trang 9

Kết quả

quan

sát

Lần TN

Khoảng cách vật đến thấu kính (d)

Đặc điểm của ảnh Ảnh thật

hay ảnh ảo?

Cùng chiều hay ngược chiều với vật

Lớn hơn hay nhỏ hơn vật?

Ngoài

khoảng

tiêu cự

1 2 3 Trong

khoảng

Vật ở rất xa thấu kính Ảnh thật Ngược chiều Nhỏ hơn vật

d>2f Ảnh thật Ngược chiều

Lớn hơn vật f<d<2f Ảnh thật Ngược chiều

d<f Ảnh ảo Cùng chiều Lớn hơn vật

Nhỏ hơn vật

I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1 Thí nghiệm:

2) Nhận xét : ( Hoàn thành bảng 1 SGK)

Trang 10

1.Thí nghiệm:

2.Nhận xét: Một điểm sáng nằm ngay trên trục chính ở rất xa thấu kính,

cho ảnh tại tiêu điểm của thấu kính Chùm tia phát ra từ điểm sáng này chiếu tới mặt thấu kính được coi là chùm song song với trục chính của thấu kính

Vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính

trục chính ở rất xa thấu kính,

kính Chùm tia phát ra từ điểm sáng này chiếu tới mặt thấu kính được coi là chùm song song với trục chính của thấu kính

Vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính

- Vật đặt ngoài khoảng tiêu

cự cho ảnh thật, ngược chiều với vật

- Khi vật đặt rất xa thấu

kính thì cho ảnh thật có vị trí cách thấu kính một

khoảng bằng tiêu cự

- Vật đặt trong khoảng tiêu

cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật

và cùng chiều với vật

* Chú ý:

F F’

A B

B’

A’

Trang 11

- Từ điểm S ta vẽ hai trong ba

tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ, giao điểm của các tia ló

là ảnh S’ của điểm S

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S tạo

bởi thấu kính hội tụ

Hãy đọc thông tin trong phần 1 SGK

- Để dựng ảnh S’ của điểm S

qua thấu kính hội tụ ta thực hiện như thế nào?

F

F’

S ●

●

S’

S ●

●

S’

F

F’

Trang 12

1 Dựng ảnh của điểm sáng S tạo

bởi thấu kính hội tụ - Vật sáng AB được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính,

có tiêu cự f= 12cm Điểm A nằm trên trục

chính Hãy dựng ảnh A’B’ của

AB và nhạn xét đặc điểm của ảnh A’B’ trong 2 trường hợp:

F

F’

B

B’

2 Dựng ảnh của vật sáng AB tạo

bởi thấu kính hội tụ

* d = 36cm

A’

A

 Dựng ảnh B’ của điểm B.

 Từ B hạ đường vuông góc với trục chính cắt trục chính tại A’, A’ là ảnh của A A’B’

là ảnh của AB tạo bởi thấu kính hội tụ.

* d = 8cm

o

F’

|

A B B’

A’

C5

 Ảnh thật, ngược chiều với vật

* Khi vật nằm ngoài khoảng tiêu cự, ảnh của vật có đặc điểm gì?

 Ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật

* Khi vật nằm trong khoảng tiêu cự, ảnh của vật có đặc điểm gì?

Trang 13

III Vận dụng:

- Vận dụng kiến thức hình học, hãy

tính khoảng cách từ ảnh đến thâú kính và chiều cao của ảnh trong 2 trường hợp ở câu C5 Cho biết AB

có chiều cao h = 1 cm

C6

AB = h = 1cm, OA = d = 36cm

OF = OF’= f = 12cm

A’B’ = ? cm, A’O = ? cm

Ta có : ∆ AFB ∆ OFI S

OF

AF OI

AB

=

OF

AO B

A

AB = −

'

Mà OI = A’B’, AF = AO - OF

∆ o

F

F’

B

B’

A’

A

I

12

36 '

'

=>

B A

=> A’B’= 0,5 cm

Ta có : ∆ ABO ∆ A’B’O S

O A

AO B

A

AB

' '

AB

AO B A O

A' = ' '.

1

36 5 , 0

=

Trang 14

III Vận dụng:

o

F’

|

A B B’

A’

I

Ta có : ∆ ABO ∆ A’B’OS

1 8

Ta có : ∆ OIF’ ∆ A’B’F’ S

' ' ' ' '

OI OF

A B A F

Mà OI = AB , A’F’ = A’0 + 0F’

12

12 1

' '

12 '

8

+

=

O A O A

Từ (1) và (2) =>

8(A’O + 12) = 12A’O

4A’O = 12.8 A’O = 24 (cm) Thay A’O vào (1) ta có : A’B’ = 3cm

AB = h = 1cm, OA = d = 8cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = ? cm, A’O = ?cm

Trang 15

III Vận dụng:

- Trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài

C7

* Khi dịch chuyển thấu kính từ từ ra

xa trang sách, ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều và to hơn dòng chữ thật trên trang sách Đó là ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ, khi dòng chứ nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính.

* Khi dịch chuyển thấu kính ra xa một khoảng cách nhất định nào đó,

ta nhìn thấy ảnh của dòng chữ ngược chiều với vật Đó là ảnh thật của dòng chữ tạo bởi thấu kính hội

tụ, khi dòng chứ nằm ngoài khoảng tiêu cự của thấu kính.

IV Ghi nhớ:

Trang 16

IV Ghi nhớ: (SGK)

III Vận dụng:

Trang 17

- Học thuộc ghi nhớ của bài

- Làm các bài tập 42-43.1 đến 42-43.4 SBT trang 50;51

- Chuẩn bị bài học mới “ thấu kính phân kỳ”

- Lưu ý : xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính hội tụ

ở những điểm nào

- Học thuộc ghi nhớ của bài

- Làm các bài tập 42-43.1 đến 42-43.4 SBT trang 50;51

- Chuẩn bị bài học mới “ thấu kính phân kỳ”

- Lưu ý : xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính hội tụ

ở những điểm nào

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	0,92 MB