Bài giảng về hệ tuần hoàn, đại học y dược Huế

Mỗi nửa tim có hai buồng: một buồng nhận máu từ tĩnh mạch về gọi là tâm nhĩ, một buồng đẩy máu vào các động mạch gọi là tâm thất... Nội tâm mạc hay màng trong timMỏng, láng, phủ và dính

HỆ TUẦN HOÀN

Đại cương

Hệ tuần hoàn

Tuần hoàn máu

Tuần hoàn bạch huyết

Tim Mạch máu

Mạch bạch huyết

Tổ chức bạch

Tim là một khối cơ rỗng có tác dụng như một cái bơm vừa hút vừa đẩy máu đi

Tim gồm hai nửa phải và trái Mỗi nửa tim có hai buồng: một buồng nhận máu từ tĩnh mạch

về gọi là tâm nhĩ, một buồng đẩy máu vào các động mạch gọi là tâm thất.

Vị trí

Tim nằm đè lên cơ hoành, ở giữa hai phổi, hơi lệch sang trái, trước thực quản và các thành phần khác của trung thất sau

Trục dọc đi từ sau ra trước, hướng chếch sang trái và xuống dưới

Thể tích to khoảng bằng nắm tay

Mặt ức sườn (còn gọi là mặt trước)

Tâm thất phải Tâm thất trái

Mặt hoành (hay mặt dưới) và

mặt phổi (hay mặt trái)

Các tâm nhĩ

2.1 Đặc điểm chung

- Thành mỏng hơn các tâm thất

- Nhận máu từ các TM đổ về Tâm

nhĩ trái có các TM phổi đổ vào

Tâm nhĩ phải có TM chủ trên,

Phần tâm thất phải gần lỗ thân động mạch phổi hẹp lại tạo nên nón động mạch

Tâm thất trái

Nền có lỗ nhĩ thất trái được

đậy kín bởi van hai lá: lá

trước (hay lá trong) và lá

sau (hay lá ngoài).

Cấu tạo của tim

Tim được cấu tạo bởi ba lớp từ ngoài vào trong:

Ngoại tâm mạc

Cơ tim Nội tâm mạc

Ngoại tâm mạc (hay màng ngoài tim)

Gồm hai lớp: bên ngoài là ngoại tâm mạc sợi và bên trong

là ngoại tâm mạc thanh mạc

1.1 Ngoại tâm mạc sợi: dày, chắc; có các thớ sợi dính với các cơ quan lân cận như xương ức, cột sống, cơ hoành , trong đó có dây chằng ức ngoại tâm mạc

1.2 Ngoại tâm mạc thanh mạc: gồm

và một phần các mạch máu lớn ở đáy tim

Giữa hai lá là một khoang ảo, kín gọi là khoang ngoại tâm

Cơ tim Các sợi cơ co bóp

Các sợi cơ kém biệt hoá:

- Nút xoang nhĩ

- Nút nhĩ thất

- Bó nhĩ thất

+ Trụ phải+ Trụ trái

Nội tâm mạc (hay màng trong tim)

Mỏng, láng, phủ và dính chặt lên toàn bộ mặt trong của các buồng tim và liên tiếp với nội mạc các mạch máu.

Mạch máu và thần kinh của tim

Tim được cấp máu bởi động mạch vành phải

và động mạch vành trái

Hai động mạch thường nối nhau nhưng không nối với các động mạch lân cận.

Động mạch

Động mạch vành phải

ĐM vành phải

Động mạch vành trái

ĐM vành trái

Nhánh gian thất trước

Nhánh mũ

Các

TM tim trước

ĐỘNG MẠCH CHỦ

Đại cương

Các nhánh bên và nhánh cùng của nó dẫn máu đi nuôi khắp cơ thể

Bắt đầu từ tâm thất trái, động mạch chủ chạy lên trên, ngang mức đốt sống ngực 4 thì vòng sang trái rồi quặt xuống dưới, đi dọc theo cột sống ngực qua cơ hoành xuống ổ bụng và tận hết ngang mức đốt sống thắt lưng 4

Động mạch chủ

ĐM chủ lên Cung ĐM chủ

ĐM chủ xuống

Động mạch chủ lên

1 Đường đi và giới hạn

Xuất phát từ tâm thất trái, động mạch chủ lên

đi lên hướng sang phải, đến ngang mức

Cung động mạch chủ

1 Đường đi và giới hạn

Nối tiếp với động mạch chủ lên, cung động mạch chủ chạy cong sang trái và hướng ra sau tạo thành một cung lõm xuống dưới, ôm lấy phế quản chính trái Cung động mạch chủ nằm ở trong trung thất trên, ngang mức đốt sống ngực 4

3 Nhánh bên

-Thân tay đầu

- Động mạch cảnh chung trái

- Động mạch dướI đòn trái

là động mạch chủ ngực và động mạch chủ bụng.

Động mạch chủ ngực

2 Nhánh bên :

Các nhánh bên bao gồm các nhánh

tạng cấp máu cho màng ngoài

tim, màng phổi, phế quản, thực

Động mạch chủ bụng

2.1 Đường đi

Từ lỗ động mạch chủ của cơ

hoành đến ngang mức đốt sống

thắt lưng 4 thì chia thành hai động

mạch chậu chung phải và trái

Động mạch chủ bụng

2.3 Nhánh bên

+ Động mạch mạc treo tràng dưới+ 2 động mạch sinh dục

+ 2 động mạch thận

+ 2 động mạch thượng thận giữa+ Động mạch mạc treo tràng trên

Động mạch thân tạng

Động mạch gan chung

Động mạch lách

Động mạch vị trái

Động mạch chủ bụng

2.3 Nhánh cùng

Động mạch chủ bụng chia thành hai động mạch chậu chung phải và trái ở ngang mức đốt sống thắt lưng 4 Mỗi động mạch chậu chung lại chia thành động mạch chậu trong và động mạch chậu ngoài.

Động mạch chậu ngoài là nguồn chính cấp máu cho chi dưới

Động mạch chậu trong cấp máu cho các tạng vùng tiểu

ĐỘNG MẠCH ĐẦU

MẶT CỔ

Vùng đầu mặt cổ được cấp máu bởi các động mạch cảnh và động mạch dưới đòn.

Động mạch cảnh chung

Nguyên ủy

Đường đi và tận cùng

Nhánh tận

Động mạch cảnh trong

Đường đi và tận cùng

Nhánh bên Nhánh tận Nguyên ủy