Theo điều 251 Bộ luật Hình sự, tội hợp pháp hoá tiền, tài sản do phạm tội mà có là hành vi thông qua các nghiệp vụ tài chính, ngân hàng hoặc các giao dịch khác để hợp pháp hoá tiền, tài
Trang 1Mục Lục
Lời nói đầu 4
I Cơ sở khoa học về phòng chống rửa tiền qua thị trường Bất động sản 8
1 Một số khái niệm liên quan 8
2 Đặc điểm của rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản 9
2.1 Trải qua nhiều giai đoạn khác nhau 9
2.2 Lượng vốn lớn 10
2.3 Khó kiểm soát được lượng vốn chảy vào bất động sản 11
2.4 Đa dạng về loại hình và cách thể hiện 11
3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc chống rửa tiền qua thị trường bất động sản 12 3.1 Luật pháp 12
3.2 Các tổ chức phòng chống rửa tiền 13
3.3 Thói quen sử dụng tiền mặt trong giao dịch 14
4 Một phương thức rửa tiền thông qua bất động sản trên thế giới 16
4.1 Phương thức 1: Sử dụng tiền cho vay và vay có thế chấp 17
4.2 Phương thức 2 : Sử dụng các chuyên gia phi tài chính 19
4.3 Phương thức 3: Sử dụng công cụ có tính pháp lí 21
4.4 Phương thức 4: Làm sai lệch quá trình định giá, thẩm định giá 23
4.5 Phương thức 5: Sử dụng công cụ tiền tệ 25
4.6 Phương thức 6: Sử dụng phương thức vay thế chấp 28
4.7 Phương thức 7: Các tổ chức đầu tư và tài chính 29
II Thực trạng phòng chống rửa tiền qua thị trường bất động sản ở Việt Nam 29
Trang 21 Đặc điểm của thị trường bất động sản Việt Nam 29
1.1 Thị trường BĐS mang tính vùng, tính khu vực sâu sắc 30
1.2 Thị trường bất động sản phản ứng “trễ” của cung so với cầu 30
1.3 Thị trường bất động sản có chu kỳ 30
1.4 Thị trường bất động sản có tính thanh khoản thấp 31
1.5 Thị trường bất động sản là thị trường khó thâm nhập, cạnh tranh không hoàn hảo, dễ nảy sinh tình trạng độc quyền 31
1.6 Thị trường BĐS chịu sự chi phối của yếu tố pháp luật: 32
1.7 Thị trường BĐS có mối liên hệ mật thiết với thị trường vốn và tài chính 32
2 Thực trạng thị trường BĐS Việt Nam 32
2.1 Thực trạng 1: Hàng tồn kho trong thị trường BĐS 33
2.2 Thực trạng 2: Thị trường BĐS Việt Nam có tính công khai và minh bạch rất kém 34
2.3 Thực trạng 3: Giá BĐS ở Việt Nam quá cao so với GPD đầu người 35
2.4 Thực trạng 4: Các công ty đầu tư và kinh doanh BĐS phá sản, giải thể nhiều, thua lỗ nặng 36
2.5 Thực trạng 5: Tồn tại nhiều lỗ hổng cho tội phạm rửa tiền 37
3 Cơ sở pháp lý phòng chống rửa tiền thông qua lĩnh vực bất động sản 38
3.1 Luật phòng, chống rửa tiền 38
3.2 Nghị định 74/2005/NĐ-CP và thông tư 12/2011/TT-BXD 40
4 Thực trạng phòng chống rửa tiền qua thị trường BĐS Việt Nam 41
4.1 Thực trạng rửa tiền qua thị trường bất động sản Việt Nam 41
4.2 Những thành tựu trong công tác phòng chống rửa tiền 43
4.3 Hạn chế trong công tác phòng chống rửa tiền và nguyên nhân 45
Trang 3III Phương hướng và giải pháp 46
1 Quan điểm về phòng chống rửa tiền 46
2 Các giải pháp 46
3 Kiến nghị 51
Kết luận 52
Tài liệu tham khảo 54
Trang 4Lời nói đầu
1 Tính cấp thiết của đề tài
Không giống như các loại hình tội phạm kinh tế như lừa đảo, buôn lậu, trốnthuế …, rửa tiền không ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân, nhưng vềlâu về dài nó lại có tác động tiêu cực kỳ to lớn đến nền kinh tế Rửa tiền làm cho nềnkinh tế trở nên kém minh bạch tạo cơ hội cho các loại hình tội phạm kinh tế pháttriển Ngược lại, ở một số quốc gia có các biện pháp phòng, chống rửa tiền đủ mạnh,các đối tượng phạm tội sẽ rất khó để có thể sử dụng được những đồng tiền bất chính,
từ đó sẽ giúp giảm đáng kể các loại hình tội phạm khác, làm tăng độ minh bạch củanền kinh tế
Với Việt Nam, từ sau Đại hội Đảng VI năm 1986, nước ta bắt đầu có sự đổimới về kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường theođịnh hướng xã hội chủ nghĩa Tiếp sau đó là hàng loạt các sự kiện khác thể hiện sự hộinhập sâu rộng của Việt Nam với nền kinh tế thế giới, ví dụ như việc nước ta gia nhậpWTO vào năm 2007 Đi kèm với quá trình hội nhập này là sự xuất hiện hàng loạtnguồn vốn từ trong và ngoài nước đổ vào nền kinh tế Và một số lượng không nhỏ sốvốn này được đưa vào nền kinh tế nước ta không nhằm mục đích thúc đẩy sản xuất,kinh doanh mà là để hợp pháp hóa nguồn gốc của chúng Có thể những nguồn vốnnày được hình thành từ các hoạt động phi pháp như buôn ma túy, buôn lậu, thamnhũng…, khi được đưa vào thị trường, qua một số khâu trung gian thì chúng trở thànhnhững đồng tiền có nguồn gốc hợp pháp Và một trong những con đường mà bọn tộiphạm thường sử dụng để rửa tiền là thông qua thị trường bất động sản
Thật vậy, với tình hình hiện nay thì việc rửa tiền thông qua lĩnh vực bất độngsản ở nước ta là không hề khó khăn Việc mua bán bất động sản đa phần thực hiện
Trang 5bằng tiền mặt và hầu như không có sự giám sát nguồn gốc của những đồng vốn này.Vậy nên việc phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản ở nước ta đang trở nêncấp thiết hơn bao giờ hết Nếu không bắt đầu làm quyết liệt ngay từ bây giờ thì chắcchắn trong tương lai thị trường bất động sản nước ta sẽ bị lũng đoạn bởi các tổ chứctội phạm trong và ngoài nước nhờ vào nguồn vốn dồi dào thu được từ hoạt động phipháp của chúng Nhìn rộng hơn, hiện tượng này có thể ảnh hưởng tiêu cực tới cả nềnkinh tế.
Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2013, Luật phòng, chống rửa tiền bắt đầu cóhiệu lực và một trong các lĩnh vực chính mà bộ luật này hướng đến chính là thị trườngbất động sản Đây có thể nói là một động thái tích cực nhằm minh bạch hóa nền kinh
tế của Việt Nam Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều câu hỏi được đặt ra hiện nay Liệu cácdoanh nghiệp đã thật sự nhận thức được tác động của Bộ luật này đến thị trường Bấtđộng sản? Liệu Bộ luật này thật sự đã đáp ứng được yêu cầu phòng, chống rửa tiềnnhưng đồng thời không gây ra khó khăn cho các doanh nghiệp?
Tóm lại, việc nhận thức được mối quan hệ giữa thị trường Bất động sản vớicông tác phòng, chống rửa tiền đang trở thành nhu cầu cấp thiết của không chỉ cácnhà làm luật, các doanh nghiệp mà còn với bất cứ ai đã, đang và sẽ tham gia thịtrường này
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về rửa tiền: khái niệm, nhân tố ảnh hưởng,phương thức…
- Nghiên cứu kinh nghiệm phòng chống rửa tiền qua bất động sản ở một sốnước trên thế giới
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động rửa tiền qua bất động sản ở ViệtNam từ trước đến nay, dự báo tác động của Luật phòng, chống rửa tiền đến thị trường
Trang 6trong thời gian tới Từ đó đưa ra một số giải pháp, kiến nghị cho cơ quan Nhà nướccũng như các tổ chức quốc tế.
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
+ Hoạt động rửa tiền qua bất động sản ở các nước trên thế giới: thực trạng, xuhướng, kinh nghiệm rút ra
+ Hoạt động rửa tiền qua bất động sản ở Việt Nam: thực trạng, xu hướng, một
số giải pháp, kiến nghị
- Phạm vi nghiên cứu
+ Quốc tế
+ Việt Nam
4 Cơ sở trong việc lựa chọn đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Trên thế giới, “Rửa tiền”, “phòng, chống rửa tiền” có thể xem là những thuậtngữ tương đối mới, chúng mới chỉ xuất hiện và được sử dụng thông dụng trongkhoảng mấy thập kỷ gần đây Còn với Việt Nam thì những thuật ngữ này còn mới lạhơn nữa Phải đến ngày 26/03/2002 thì Ngân hàng Nhà nước mới ban hành văn bảnđầu tiên có liên quan tới tới vấn đề phòng chống rửa tiền, đó là quyết định 226/2002/QĐ-NHNN Vậy nên để có thể phân tích được một cách tương đối chính xác về hoạtđồng này thì cần nghiên cứu ở cả trong và ngoài nước
Mặc dù mỗi quốc gia có một hoàn cảnh, môi trường khác nhau nhưng việcnghiên cứu các kinh nghiệm ở nước ngoài hoàn toàn có thể giúp ích cho các nhà làmluật cũng như doanh nghiệp trong nước nhằm tránh được những sai lầm không đáng
có cũng như tiếp thu các bài học hữu ích
5 Phương pháp nghiên cứu
Trang 7Phương pháp chủ yếu được sử dụng là các phương pháp thu thập thông tin,phân tích, so sánh, đối chiếu, dự báo
6 Kết cấu đề tài
Đề tài được bố cục theo 3 chương chính như sau:
Chương 1: Cơ sở khoa học về phòng, chống rửa tiền qua bất động sản
Chương 2: Thực trạng phòng, chống rửa tiền qua thị trường bất động sản ở Việt Nam.Chương 3: Phương hướng và giải pháp
I Cơ sở khoa học về phòng chống rửa tiền qua thị trường Bất động sản
1 Một số khái niệm liên quan
Theo khoản 1, điều 4 Luật phòng chống rửa tiền thì:
Trang 8- Rửa tiền là hành vi của tổ chức, cá nhân nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc của tài sản
do phạm tội mà có, bao gồm:
Hành vi được quy định trong Bộ luật hình sự (điều 251)
Theo điều 251 Bộ luật Hình sự, tội hợp pháp hoá tiền, tài sản do phạm tội mà có
là hành vi thông qua các nghiệp vụ tài chính, ngân hàng hoặc các giao dịch khác
để hợp pháp hoá tiền, tài sản do phạm tội mà có hoặc sử dụng tiền, tài sản đó vào việc tiến hành các hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động kinh tế khác.
Trợ giúp cho tổ chức, cá nhân có liên quan đến tội phạm nhằm trốn tránhtrách nhiệm pháp lý bằng việc hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản do phạm tội
mà có
Chiếm hữu tài sản nếu tại thời điểm nhận tài sản đã biết rõ tài sản đó dophạm tội mà có, nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản
- Giao dịch đáng ngờ là giao dịch có dấu hiệu bất thường hoặc có cơ sở hợp lý để
nghi ngờ tài sản trong giao dịch có nguồn gốc từ hoạt động tội phạm hoặc liên quantới rửa tiền
- Giao dịch có giá trị lớn là giao dịch bằng tiền mặt, bằng vàng hoặc ngoại tệ tiền mặt
có tổng giá trị bằng hoặc vượt mức do cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền quyđịnh, được thực hiện một hoặc nhiều lần trong một ngày
- Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế một tài khoản, có
quyền chi phối khi khách hàng thực hiện giao dịch cho cá nhân này hoặc cá nhân cóquyền chi phối một pháp nhân hoặc một thỏa thuận ủy thác đầu tư
- Bất động sản: theo khoản 1, điều 174 Luật dân sự thì Bất động sản là các tài sản bao
gồm:
Đất đai
Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai, kể cả các tài sản gắn liền vớinhà, công trình xây dựng đó
Trang 9 Các tài sản khác gắn liền với đất đai.
Các tài sản khác do pháp luật quy định
- FATF: lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế, chuyên chống rửa tiền và tài trợ
khủng bố trên bình diện quốc tế
2 Đặc điểm của rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản
2.1 Trải qua nhiều giai đoạn khác nhau
Cũng giống như trong các lĩnh vực khác, hoạt động rửa tiền trong lĩnh vực bấtđộng sản được chia làm 3 giai đoạn chính
Giai đoạn 1: giai đoạn cài đặt (placement) Đây là giai đoạn đưa tiền bất hợp phápvào lưu chuyển trong hệ thống kinh tế tài chính “Cài đặt” được coi là thao tác đầutiên của hoạt động rửa tiền nhằm chuyển đổi các khoản tiền do phạm tội mà có sangcác hình thức hợp pháp khác và đưa vào các chu trình kinh tế tài chính Giai đoạn nàyđược coi là khó khăn nhất đối với bọn tội phạm vì tiền và tài sản có được là bất hợppháp và đang bị các cơ quan điều tra theo dõi, hơn nữa Nhà nước và các cơ quan đặt
ra nhiều quy chế để “đón lõng” bọn tội phạm này, ví dụ như: quy định lượng tiền mặtđược đưa qua biên giới, được phép thanh toán, quy định về khai báo mở tài khoảnngân hàng Ở giai đoạn này, bọn tội phạm cố gắng chuyển những tờ giấy bạc “bẩn”sang đơn vị tiền tệ lớn hơn, sec tiền mặt hoặc trực tiếp dùng những đồng tiền đó muacác nhà hàng, khách sạn, các công ty kinh doanh máy bán hàng tự động, các sòng bạc,các tiệm rửa xe,…
Giai đoạn 2: giai đoạn phân loại, chia nhỏ (layering) Tại giai đoạn này sẽ diễn raquá trình tích tụ và quay vòng các khoản tiền sau khi chúng đã thâm nhập vào hệthống tài chính Hàng ngàn thao tác nghiệp vụ được thực hiện làm cho đồng tiềnchuyển dịch khắp nơi, quay vòng nhiều lần để xóa đi dấu vết tội phạm, cắt đứt mộtcách giả tạo mối liên hệ giữa tài sản và tổ chức tội phạm Bọn tội phạm muốn rửanhững số tiền lớn thường tìm đến các quốc gia có hệ thống luật doanh nhiệp thông
Trang 10thoáng, hệ thống pháp luật về bảo mật ngân hàng ít khắt khe hoặc những quy định vềphòng chống rửa tiền còn lỏng lẻo để thành lập các công ty phục vụ cho hoạt động rửatiền Dưới những vỏ bọc an toàn, những đồng tiền bẩn được luân chuyển khôngngừng và dần trở thành “sạch sẽ” Bên cạnh đó, bọn tội phạm có thể nhờ danh củangười khác để mua các tài sản có giá trị lớn (chứng khoán, ô tô, máy bay, sec du lịch)
để tránh bị nghi vấn Sòng bạc cũng có thể trở thành một nơi lý tưởng để làm sạchđồng tiền vì tại một số nước việc kinh doanh các sòng bạc không bị cấm, các sòng bạclại có thể chấp nhận tiền mặt Khi thắng bạc, bọn tội phạm dễ dàng rút sec tại cácngân hàng của sòng bạc và số tiền thắng bạc cũng có thể được coi là hợp pháp
Giai đoạn 3: giai đoạn hòa nhập (intergration) Đây là giai đoạn cuối cùng trongquy trình rửa tiền Sau khi tiền “bẩn” trở nên tương đối “sạch” thì bọn tội phạm bắtđầu đầu tư một cách hợp pháp vào hoạt động sản xuất kinh doanh dưới các hình thứcnhư vốn đầu tư cho các doanh nghiệp, các khoản vay cá nhân, cổ phiếu, tín phiếu, bấtđộng sản… Việc đầu tư vào các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sẽ làm gia tăng giátrị cho đồng tiền của bọn tội phạm, trộn lẫn đồng tiền hợp pháp và bất hợp pháp, đâycũng là công đoạn khó khăn để có thể xác định hành vi cấu thành tội phạm
2.2 Lượng vốn lớn
Lượng vốn đổ vào thị trường bất động sản là rất lớn Ở Việt Nam, theo thống
kê của Bộ Xây dựng thì dư nợ tín dụng liên quan đến bất động sản hiện nay đã lên tới
1 triệu tỷ VNĐ Đó là ở cấp độ vĩ mô, còn ở cấp độ vi mô, giá bất động sản ở nước tahiện nay, đặc biệt là các thành phố lớn đang ở mức rất cao so với thu nhập trung bìnhcủa người dân Những căn hộ chung cư thương mại hiện nay có giá thấp nhất cũngtrong khoảng 1,2 tỷ đồng Cá biệt có những căn hộ ở D’.Palais de Louis (Nguyễn VănHuyên, Hà Nội), Vincom Center (Lê Thánh Tôn, TP HCM), có giá lên tới hàng triệuUSD Qua đó có thể thấy rằng, khi mua bán trót lọt những bất động sản có giá trị lớn
Trang 11như vậy thì đồng nghĩa với việc các tổ chức tội phạm có thể rửa được một số tiền rấtlớn
2.3 Khó kiểm soát được lượng vốn chảy vào bất động sản
Với tình hình nước ta hiện nay, trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, nhu cầu vốn để xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng cũng như các dự án bấtđộng sản là rất lớn Bởi vậy Nhà nước ta có rất nhiều chính sách khuyến khích đầu tưvào thị trường bất động sản mà không quá coi trọng vào việc kiểm soát nguồn gốc củanhững nguồn vốn đó
Ở các nước phát triển, các giao dịch mua, bán, thế chấp… đều sử dụng tàikhoảng ngân hàng để thanh toán tiền, hạn chế sử dụng tiền mặt Nhưng Việt Nam lạikhác, chưa có bộ luật nào quy định các giao dịch liên quan đến bất động sản phảiđược thực hiện thông qua ngân hàng Do đó, tiền bẩn hoàn toàn có thể được sử dụng
để giao dịch mà không có bất cứ sự nghi ngờ nào từ cơ quan chức năng
Cùng với sự khuyến khích đầu tư cũng như sự lỏng lẻo trong công tác kiểmsoát nguồn vốn, Việt Nam hiện nay gần như không có khả năng kiểm soát được lượngvốn chảy vào thị trường bất động sản Và đây chính là một trong những kẽ hở rất lớn
mà bọn tội phạm rửa tiền có thể lợi dụng
2.4 Đa dạng về loại hình và cách thể hiện
Với lĩnh vực bất động sản, có rất nhiều cách để che dấu nguồn gốc của nguồnvốn mà người ta dùng để mua bất động sản Họ có thể mua bất động sản dưới tên củangười thân, bạn bè… Họ cũng có thể mua đất đai, nhà ở, công trình… và thế chấpngay bất động sản đó để có ngay một lượng tiền hợp pháp Đặc biệt, với những tổchức tội phạm cỡ lớn thì chúng hoàn toàn có thể đầu tư một dự án bất động sản phục
vụ cho việc rửa tiền
3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc chống rửa tiền qua thị trường bất động sản
Trang 123.1 Luật pháp
Việc chống lại các hoạt động phi pháp như rửa tiền phụ thuộc rất nhiều vào hệthống luật pháp Với những quốc gia có hệ thống luật pháp chặt chẽ trong lĩnh vực tàichính, bất động sản… thì sẽ ngăn chặn tốt các hoạt động rửa tiền từ các tổ chức tộiphạm trong và ngoài nước Còn với những quốc gia có hệ thống pháp luật lỏng lẻohoặc có những khe hở thì sẽ là thiên đường để bọn tội phạm hợp pháp hóa tài sản bấtchính của chúng
Trên thế giới, các bộ luật về phòng chống rửa tiền đã xuất hiện từ cách đâyhàng thập kỷ Ví dụ như: ở Mỹ, cơ sở pháp lý đầu tiên của Mỹ về chống rửa tiền làluật bảo mật ngân hàng ra đời năm 1970 (Bank Secrecy Act) Luật về bảo mật ngânhàng ra đời và được áp dụng trong một thời gian dài cho đến năm 1986, một đạo luậtriêng về chống rửa tiền mới ra đời (Money Laundering Control Act) Sau đó hai năm,đạo luật về phòng chống ma túy (Anti- drug Abuse Act of 1988) ra đời, đưa ra nhữngđiều lệ làm gia tăng đáng kể mức hình phạt và đòi hỏi sự nghiêm ngặt, chính xáctrong điều tra, phát hiện ra các tài liệu ghi chép về lượng tiền mặt từ hoạt động làmtiền cụ thể Đồng thời luật này cũng mở rộng định nghĩa về các định chế tài chínhsang cả những người làm môi giới xe hơi, bất động sản và yêu cầu các tổ chức nàycũng phải thực hiện việc lưu trữ và báo cáo các giao dịch tiền tệ lớn với cơ quanchuyên trách Tiếp theo đó, năm 1992, đạo luật chống rửa tiền Annunzio- Wylie(Annunzio- Wylie Anti- Money Laundering Act) ra đời Đạo luật củng cố thêm chocác phê chuẩn trong luật bảo mật ngân hàng, yêu cầu thêm về việc xác nhận các điệnchuyển tiền và thông báo, hướng dẫn thành lập ban cố vấn luật bảo mật ngân hàng(Bank Secrecy Act Advisory Group) Năm 1994, luật về ngăn chặn rửa tiền (MoneyLaundering Suppression) ra đời Luật này đưa thêm các quy định về việc các ngânhàng đại lý cũng cần phải hoàn thiện hệ thống báo cáo các giao dịch đáng ngờ Điềumới hơn so với các luật khác của luật này là nó điều chỉnh vai trò và trách nhiệm củacác công ty dịch vụ tiền tệ trong phòng chống rửa tiền Gần đây nhất, Mỹ đã cho ra
Trang 13đời đạo luật về thông tin tình báo và ngăn chặn khủng bố vào năm 2004 (IntelligenceReform & Terrorism Prevention Act of 2004) Đạo luật yêu cầu các định chế tài chínhphải luôn sẵn sàng báo cáo và cung cấp thông tin về các giao dịch chuyển tiền bằngđiện giữa các nước để phục vụ công cuộc chống rửa tiền và khủng bố Nhờ sự cậpnhật hệ thống cơ sở pháp lý một cách thường xuyên nên mặc dù là trung tâm tài chínhcủa thế giới nhưng Mỹ không phải là nơi tội phạm rửa tiền có thể lợi dụng để thựchiện hành vi phạm pháp của mình.
Còn với Việt Nam thì những thuật ngữ này còn khá mới lạ Cho đến26/03/2002 thì Ngân hàng Nhà nước mới ban hành văn bản đầu tiên có liên quan tớitới vấn đề phòng chống rửa tiền, đó là Nghị định số 74/2005/NĐ-CP Và phải 7 nămsau, tức năm 2012, thì Luật phòng chống rửa tiền mới ra đời và có hiệu lực từ ngày 1tháng 1 năm 2013, đã bước đầu đi vào nền kinh tế quốc gia Như vậy với Việt Nam cóthể thấy rằng hệ thống luật pháp về phòng chống rửa tiền vẫn chưa thật sự hoàn thiện
3.2 Các tổ chức phòng chống rửa tiền
Khi Nghị định 74/2005/NĐ-CP được ban hành, một cơ quan trực thuộc Ngânhàng Nhà nước cũng được thành lập là Trung tâm thông tin phòng, chống rửa tiền(sau này là Cục phòng, chống rửa tiền) trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.Theo điều 14 của Nghị định 74/2005/NĐ-CP, cơ quan này có chức năng làm đầu mốitiếp nhận và xử lý thông tin có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quancung cấp tài liệu, hồ sơ các thông tin về các giao dịch đáng ngờ hoặc cần phải báocáo Có thể nói cơ quan này là trung tâm của cuộc chiến chống rửa tiền tại thời điểm
đó Nhưng đáng tiếc, trong 6 năm kể từ ngày hoạt động, cơ quan này không hề pháthiện được một vụ rửa tiền nào
Cũng tương tự như Cục phòng, chống rửa tiền của Việt Nam, Mỹ cũng có một
cơ quan có chức năng tương tự là The Financial Crimes Enforcement Network(Fincen) Cơ quan này trực thuộc Bộ Tài Chính Mỹ Chức năng chính của cơ quan
Trang 14này là thu thập, phân tích, phổ biến các thông tin có liên quan đến tội phạm tài chính,đặc biệt là có liên quan đến rửa tiền Tuy nhiên, điểm khác biệt của Cơ quan này sovới Cục phòng, chống rửa tiền của Việt Nam là bao quanh nó có rất nhiều cơ quan hỗtrợ như Hải quan, Cảnh sát, các tổ chức tài chính… Các cơ quan này hợp tác với nhautạo nên một mạng lưới phòng chống rửa tiền rất chủ động và hiệu quả Đây có coi làmột kinh nghiệm cho các cơ quan chức năng của Việt Nam học tập
3.3 Thói quen sử dụng tiền mặt trong giao dịch
Không giống như các quốc gia phát triển, người dân Việt Nam hiện nay vẫnchuộng hình thức thanh toán bằng tiền mặt hơn so với sử dụng thẻ, tài khoản ngânhàng Nguyên nhân chính của hiện tượng này là do sự bất tiện của việc sử dụng thẻ,tài khoản ngân hàng so với sử dụng tiền mặt Cùng với đó là người dân không tintưởng vào hệ thống ngân hàng hiện nay, họ cảm thấy an toàn hơn khi sử dụng tiềnmặt để thanh toán
Đây chính là điều kiện tốt cho tội phạm rửa tiền bùng phát Một nền kinh tế sửdụng nhiều tiền mặt sẽ tạo ra nhiều khoảng tối, các cơ quan chức năng không thểkiểm soát được dòng chảy của đồng tiền Họ không biết giá trị thật của các giao dịch,nguồn gốc của nguồn tiền được dùng để giao dịch Từ đó dẫn đến khó kiểm soát đượchoạt động rửa tiền
Dưới đây là một số vụ án tiêu biểu thể hiện sự khác biệt của quá trình điều trarửa tiền mặt và tiền gửi ngân hàng ở Mỹ
Ví dụ 1: El Dorado là tên của một lực lượng đặc nhiệm được hình thành dưới sự hợp tác của cục hải quan, phòng điều tra tội phạm tài chính và một số bang, liên bang năm 1992 Lực lượng này được thành lập nhằm mục tiêu chống lại tội phạm tài chính
ở mọi cấp độ Hiện nay tổ chức này có trên 260 thành viên đến từ trên 55 cơ quan thực thi pháp luật tại New York và New Jersey Kể từ khi thành lập đến nay, lực lượng đặc nhiệm này đã bắt giữ trên 2000 đối tượng và tịch thu tài sản của bọn tội
Trang 15phạm đạt khoảng 580 triệu USD Một số cuộc điều tra đáng chú ý của tổ chức này đó là:
Chiến dịch Meltdown: trong chiến dịch này, lực lượng đặc nhiệm El Dorado đã tiến hành điều tra và đóng cửa một lượng lớn những cơ sở kinh doanh có liên quan đến hoạt động rửa tiền từ buôn bán thuốc phiện Tại New York, lực lượng này đã bắt giữ 26 đối tượng và tịch thu 2,8 triệu USD tiền mặt cùng với một lượng vàng tương đương 1,4 triệu USD, một lượng kim cương tương đương 1 triệu USD.
Chiến dịch Wirecutter: kết quả của chiến dịch này là có 42 đối tượng liên quan đến rửa tiền bị bắt giữ và tịch thu một lượng tiền và tài sản tương đương 8,2 triệu USD Vụ điều tra này còn đánh một mốc quan trọng là cuộc điều tra đầu tiên dẫn
độ tội phạm rửa tiền từ Colombia về Mỹ.
Ví dụ 2: Chiến dịch Polar Cap
Đây là chiến dịch do ban chỉ đạo phòng chống ma túy Mỹ tiến hành vào cuối những năm 1980 Có 2 ngân hàng đệ trình báo cáo về những hành vi đáng ngờ liên quan đến những thay đổi trong hoạt động kinh doanh của khách hàng Hai báo cáo này cùng với một phân tích về các báo cáo giao dịch tiền tệ do sở Hải quan Mỹ tiến hành
đã dẫn đến một cuộc điều tra có quy mô quốc gia Tại một ngân hàng, một nhân viên
đã phát hiện thấy một khách hàng vốn là người buôn bán trang sức, đang gửi những khoản tiền mặt lớn trị giá 25 triệu USD trong vòng 3 tháng mà điều này thì không hề tương xứng với hoạt động kinh doanh thông thường của ông ta Bởi vậy các ngân hàng đã nộp các báo cáo giao dịch tiền tệ CTR (Currency Transaction Report) theo yêu cầu về những khoản tiền mặt lớn trị giá trên 10.000 USD trong một ngày giao dịch với khách hàng này Ngoài ra ngân hàng cũng đã thông báo cho bộ phận Điều tra hình sự của IRS (IRS – CID: Internal Revenue Service Criminal Investigation Division) Tại một ngân hàng khác, một nhân viên giám sát thấy nghi ngờ khi một
Trang 16khách hàng, vốn là chủ một cửa hàng tạp hóa và cung cấp dịch vụ đổi tiền mặt lấy chi phiếu, ngừng việc thu hồi tiền mặt từ những chi phiếu mà ông ta gửi tại ngân hàng Ngân hàng đã thông báo thay đổi này cho cơ quan thi hành luật pháp Kết quả
là hai ngân hàng báo cáo về hành vi đáng ngờ này đã góp phần phát hiện và phá vỡ một chương trình rửa tiền với số lượng 1,2 tỷ USD trong 2 năm, bắt giữ 127 người, tịch thu một tấn cocaine và kết tội một ngân hàng nước ngoài.
Qua một số ví dụ trên ta có thể thấy rằng, khi bọn tội phạm sử dụng tiền mặt,không giao dịch, thực hiện hành vi rửa tiền thông qua hệ thống ngân hàng thì các cơquan chức năng chỉ có thể phát hiện hành vi này sau khi phát hiện ra hành vi tội phạmnguồn như buôn ma túy, tham nhũng… Còn khi giao dịch thông qua hệ thống ngânhàng, các cơ quan chức năng hoàn toàn có thể phát hiện được các giao dịch đáng ngờ
và từ đó điều tra, xác định được hành vi đó là rửa tiền hay không một cách trực tiếp,thậm chí kết quả của cuộc điều tra rửa tiền còn là cơ sở để phát hiện ra hành vi tộiphạm nguồn
4 Một phương thức rửa tiền thông qua bất động sản trên thế giới
• Sử dụng tiền cho vay và vay có thế chấp.
• Sử dụng các chuyên gia phi tài chính.
• Sử dụng các khoản chi phí của công ty.
• Thao tác thẩm định hoặc xác định giá trị của một tài sản.
• Sử dụng các công cụ tiền tệ.
• Sử dụng các chương trình thế chấp.
• Sử dụng các đề án đầu tư và các tổ chức tài chính.
• Sử dụng tài sản để che giấu tiền được tạo ra bởi các hoạt động bất hợp pháp.
4.1 Phương thức 1: Sử dụng tiền cho vay và vay có thế chấp
Trang 17Các khoản vay liên công ty đã trở thành một công cụ thường xuyên được sửdụng như một phương thức để huy động vốn Có thể thấy những khoản cho vay này
có thể được sắp xếp nhằm làm công chúng biết nhiều hơn về các công ty đó Lượngvốn đi vay thường được đổ vào lĩnh vực bất động sản Phương thức này thường đượctận dụng để đạt được nhiều mục đích cùng lúc song tùy thuộc vào cách thức mà cáckhoản vay được cấu trúc Có hai phương pháp chính là cho vay và vay có thế chấpbằng bất động sản
Cho vay
Tội phạm rửa tiền thường dùng cách thức cho vay trực tiếp hoặc gián tiếp thôngqua việc mua cổ phần của các quỹ đầu tư bất động sản Về cơ bản, các tên tội phạm sẽcho vay tiền trực tiếp hoặc đầu tư vào các quỹ tín thác để tạo ra nguồn gốc hợp phápcủa nguồn tiền Thông thường những người đi vay, quỹ tín thác này sẽ đầu tư vào bấtđộng sản Mục đích của những khoản cho vay này là để cung cấp cho các nguồn tiềnxuất hiện của tính hợp pháp và để ẩn danh tính thực sự của bên trong các giao dịchhoặc bản chất thực sự của các giao dịch tài chính liên quan với nó
Hộp 1
Nghiên cứu trường hợp 1.1: Tiền thu buôn bán ma túy rửa qua bất động sản
Một cá nhân thành lập ba công ty Đối với một trong những công ty ông ta nắm giữ
cổ phiếu không ghi tên Để che giấu sự tham gia của mình trong các công ty thìông ta đã sử dụng một người khác đại diện cho mình Ở mỗi công ty, người đạidiện pháp lý mở tài khoản ngân hàng tại ba ngân hàng nước ngoài khác nhau Sau
đó, ba công ty này sẽ thiết lập một chương trình cho vay qua lại để chuyển giao,tạo lớp và tích hợp tiền phạm tội của mình.Trong quá trình này, họ có thể đánhđồng, trộn lẫn số tiền phạm tội với các khoản vốn có nguồn gốc hợp pháp
Trang 18Sau đó, người đàn ông kể trên có thể mua bất động sản bằng nguồn vốn đi vay qualại giữa các công ty
Vay có thế chấp bằng bất động sản
Trong trường hợp này, một tổ chức tài chính cho vay tiền trên cơ sở thế chấp tàisản do người vay đứng tên Tuy nhiên, tài sản thế chấp cho tổ chức tài chính bắtnguồn từ các hoạt động tội phạm hoặc khủng bố Mặc dù các tổ chức tài chính cónghĩa vụ phải tiết lộ sự tồn tại của các khoản vay này trên một hồ sơ quản trị rủi ro, cónhững trường hợp mà phân tích này có thể chứa những thiếu sót Trường hợp mà tàisản thế chấp không được nhắc đến trong hợp đồng vay hoặc thông tin không đáng tincậy như vị trí địa lý và giá trị của tài sản thế chấp nên rất khó khăn để nhận ra mộtkhoản vay quay vòng
Hộp 2
Nghiên cứu trường hợp 1.2: Rửa tiền thông qua hình thức vay có thế chấp
Một cá nhân thành lập một công ty Ông ta đã sử dụng một người đàn ông có lí lịchtrong sạch làm đại diện nhằm che giấu sự tham gia của mình Doanh nghiệp này sởhữu các bất động sản được mua bởi tiền bất hợp pháp Sau đó, doanh nghiệp này
đề nghị ngân hàng cho vay một khoản tiền và thế chấp bằng các bất động sảndoanh nghiệp đang nắm giữ Như vậy, doanh nghiệp này đã có được một số tiềnvốn với nguồn gốc trong sạch
4.2 Phương thức 2 : Sử dụng các chuyên gia phi tài chính
Một số trường hợp cho thấy bọn tội phạm và khủng bố đã sử dụng các chuyêngia hoặc công nghệ để truy cập vào thông tin nội bộ của các tổ chức tài chính Điềunày sẽ gây ảnh hưởng đến quá trình xác định điều kiện cho một khoản vay thế chấp,
Trang 19mở tài khoản ngân hàng và ký kết hợp đồng sản phẩm tài chính Có một hình thứckhác là sử dụng các tài khoản ngân hàng được mở dưới tên của các chuyên gia phi tàichính để thực hiện các giao dịch tài chính khác nhau Ví dụ như gửi tiền mặt, pháthành và thanh toán tiền mặt kiểm tra, gửi và nhận chuyển tiền quốc tế,… có thể làtrực tiếp thông qua các tài khoản tiết kiệm truyền thống.
Hộp 3
Nghiên cứu trường hợp 2.1: Lợi dụng một sàn giao dịch BĐS để rửa tiền
(Nhận dạng hành vi phạm tội: nghi ngờ khủng bố tài chính)
Một người được ủy quyền tiếp cận một sàn bất động sản ở nước ngoài để mua bấtđộng sản tại nước đó Đồng thời, người này cũng yêu cầu sàn giao dịch bất độngsản đứng ra vay một khoản tiền Ngân hàng đã từ chối giao dịch này do nghi ngờ
có sự lợi dụng sàn giao dịch bất động sản và các hoạt động phi tài chính nhằm cố ýche giấu danh tính của chủ sở hữu thật sự Do đó ngân hàng này đã gửi một báocáo giao dịch đáng ngờ
Theo phân tích của các đơn vị tình báo tài chính, một trong những thành viên hộiđồng quản trị của sàn giao dịch bất động sản đã bị phát hiện có liên quan đến một
tổ chức khủng bố
Quản lý, Quản trị công ty
Đã có trường hợp tài liệu của các chuyên gia phi tài chính tiếp cận hoạt độngcủa bọn rửa tiền và khủng bố không chỉ để tạo ra vỏ bọc pháp lý mà còn để quản lýcác công ty có hành động phi pháp này Họ tiếp cận các dữ liệu tài chính của công tyvới vai trò trực tiếp trong việc thực hiện các giao dịch tài chính thay mặt cho khách
Trang 20hàng của họ nhưng lại làm cho những người khác gần như không nhận ra sự tham giacủa họ.
4.3 Phương thức 3: Sử dụng công cụ có tính pháp lí
Công cụ có tính pháp lí - đó là tính hợp pháp của tất cả các hoạt động và cácgiao dịch hợp pháp (ví dụ như: tín thác, ủy thác) cái mà sẽ che giấu quyền sở hữu,mục đích, các hoạt động và giao dịch tài chính có liên quan đến các hoạt động tráipháp luật Trên thực tế thì các trường hợp này rất phổ biến đặc biệt là các hoạt độngrửa tiền Việc lạm dụng này dùng để trốn thuế, hoạt động trong các khu vực tự dothương mại hay các hoạt động bí mật của các ngân hàng danh tiếng và hợp pháp; tuynhiên, điều này có thể xảy ra ở bất cứ ngành kinh doanh nào có thể khai thác
Ngoài việc che giấu người thực sự được lợi từ các hoạt động luân chuyển tiền
tệ này thì các hoạt động này còn tạo ra các nguồn thu nhập hợp pháp Cùng với cáccông ty ma họ còn có các công ty tuyệt đối hợp pháp nhưng thỉnh thoảng lại thực hiệncác phi vụ rửa tiền Điều này được minh chứng bằng một số công ty quản lý tài sản
Trang 21hoặc các công trình xây dựng Những hoạt động này ngày càng nhiều ở các công ty
do bon tội phạm sở hữu hoặc chi phối
Các tổ chức hợp pháp
Việc sử dụng các tổ chức hợp pháp như Quỹ ủy thác là một nguyên tắc quantrọng trong các phi vụ rửa tiền Trong môi trường biến động, các tổ chức hợp pháp cóthể tạo ra lợi nhuận thực sự hoặc là đích đến cuối cùng của dòng tiền Sự tồn tại tựnhiên hay sự phát triển của các quỹ ủy thác thác là do sự kém minh bạch trong thịtrường và do đó dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng
- Các Quỹ ủy thác gần đây có thể được hình thành mà không cần các giấy tờ đảmbảo
- Mặc dù có thể xác minh các Quỹ ủy thác nhưng trong một số trường hợp khôngyêu cầu phải xác minh người gửi cụ thể
- Các ngân hàng không có nghĩa vụ thẩm tra các Quỹ ủy thác và cũng không cầncông khai các giấy tờ, văn bản liên quan
- Trong các loại Quỹ ủy thác, Tín thác tùy ý có thể thay đổi người hưởng tài sản
do đó có thể bảo vệ, giữ kín người được hưởng đến tận khi tài sản được chuyển giao
- Quỹ ủy thác có thể được dùng để quản lý cổ phần của một công ty mà có thểtạo khó khăn cho người khác khi muốn xác định người được hưởng tài sản được quản
lý bởi các quỹ tín thác
Trong những trường hợp này, nó có thể rất khó khăn, nếu không nói là khôngthể, cho một ngân hàng hoặc tổ chức tài chính khác thực hiện theo các chính sáchnhận biết khách hàng áp dụng tại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ đó
Hộp 5
Trang 22Nghiên cứu trường hợp 3.2: Sử dụng ủy thác để mua bất động sản
( Hành vi phạm tội: nghi ngờ gian lận thuế nghiêm trọng)
Hai quỹ ủy thác được thành lập trong một trụ sở ở nước ngoài của một công tyluật Quỹ ủy thác đã được yêu cầu chấp nhận hai yêu cầu thanh toán của mộtngân hàng để mua bất động sản Các liên lạc giữa người ủy thác và người được
ủy thác luôn luôn diễn ra thông qua các công ty luật Hoạt động ủy thác đó đãđược sử dụng để che giấu danh tính của người thực sự được hưởng lợi
Theo thông tin thu được cung cấp bởi các cán bộ chức năng, những ngườihưởng lợi của quỹ ủy thác là cá nhân của A và B, là những người quản lý củahai công ty, được thành lập tại Bỉ là đối tượng của một cuộc điều tra tư pháp về
vụ việc gian lận thuế nghiêm trọng Một phần của số tiền trong các quỹ ủy thác
có thể có nguồn gốc từ hoạt động tội phạm của các công ty
Công ty ma
Một công ty ma là một công ty được hình thành, nhưng trong đó không có cáctài sản có giá trị lớn hoặc các hoạt động, hoặc nó là một pháp nhân không có hoạtđộng hoặc hoạt động trong thẩm quyền không được đăng ký trong giấy phép kinhdoanh Công ty ma có thể được thiết lập ở nhiều quốc gia, trong đó có một số trungtâm tài chính ở nước ngoài và phải nộp thuế ở nơi cư trú Ngoài ra, cấu trúc quyền sởhữu có thể tồn tại dưới một loạt các hình thức Cổ phiếu có thể được ban hành bởi mộtthể nhân hoặc pháp nhân và họ có thể ở dạng được thể hiện danh tính tên hoặc không.Một số các công ty ma có thể được thiết lập cho một mục đích duy nhất chẳng hạnnhư nắm giữ một tài sản Những hoạt động của công ty này có thể được thiết lập chomột loạt các mục đích như quản lý nhiều tài sản, trong đó tạo điều kiện để trộn lẫn cáctài sản hợp pháp và bất hợp pháp
Trang 23Khả năng giấu tên được cho là một yếu tố quan trọng trong việc sử dụng cáccông ty ma Chúng có thể được sử dụng để che giấu danh tính thật của những ngườichủ sở hữu thật sự hoặc người kiểm soát công ty.
Đặc biệt, nó cho phép thực hành về các hình thức cổ phần, do cổ phần khôngcần công khai tên người sở hữu, cùng với sự thiếu hợp tác về thu thập thông tin thểhiện sự thách thức khi tìm kiếm để xác định chủ sở hữu cuối cùng được hưởng lợi ích
4.4 Phương thức 4: Làm sai lệch quá trình định giá, thẩm định giá
Định giá giá trị thực của tài sản liên quan đến bất động sản hoặc đánh giá thấpmột tài sản nằm trong một chuỗi các hoạt động mua và bán Giá trị tài sản có thể rấtkhó để ước tính, đặc biệt là trong trường hợp tài sản có thể được coi là không điểnhình, chẳng hạn như phức hợp khách sạn, sân golf, trung tâm hội nghị, trung tâm muasắm và nhà nghỉ Khó khăn này tiếp tục tạo điều kiện cho việc hoạt động khi tài sản
đó được định giá mà không đúng giá trị thật
Giao dịch trên giá BĐS
Các BĐS được định giá rất cao nhằm đạt được mức vay thế chấp cao nhất cóthể Thủ thuật này được sử dụng thông qua những sai lệch trong thẩm định hoặc bằngviệc thiết lập một vụ mua bán thành công Những bất động sản có nhiều giá trị đi kèmnhư khu phức hợp khách sạn, sân golf,… thường dễ bị nâng giá
Khi đề nghị vay thế chấp, tội phạm thường nộp các loại giấy tờ giả có liên quanđến việc xác định giá trị của BĐS Thêm vào đó, chúng thường dùng những cá nhânhoặc các công ty đại diện như một bên tham gia hợp đồng Danh sách thành phầntham gia (ví dụ như giám đốc, người đại diện…) được thay đổi liên tục Trong một sốtrường hợp, khi khoản nợ đến hạn phải trả mà người vay không có khả năng thanh
Trang 24toán Ngân hàng tìm cách thu hồi nợ từ người đứng ra đi vay mới nhận ra rằng anh takhông biết ai là chủ thật sự của công ty anh ta đang điều hành.
Giao dịch dưới giá trị bất động sản
Những tên tội phạm thường ghi thấp giá trị của bất động sản được ghi tronghợp đồng thanh toán Nói cách khác, số tiền ghi trong hợp đồng thấp hơn so với cáigiá thực mà chúng phải trả cho người bán Mức giá ghi trong hợp đồng được trả bằng
số tiền từ một khoản vay thế chấp, trong khi đó phần còn lại được trả cho người bánbằng tiền mặt có nguồn gốc từ các hoạt động phi pháp Đây gọi là giao dịch ngầm
Sau đó, tài sản sẽ được bán công khai trên thị trường thì số tiền thu được sẽ trởthành khoản thu nhập hợp pháp của tổ chức tội phạm Tuy nhiên, số tiền thu được nàyvẫn có thể được bọn chúng giữ lại trong tài khoản ngân hàng, do đó đây hoàn toàn cóthể là đầu mối cho một cuộc điều tra Nếu tổ chức tội phạm, khủng bố không tìm thấyđược một người bán chấp nhận giao dịch ngầm hoặc không thể làm thay đổi đượcviệc định giá của định giá viên thì chúng hoàn toàn có thể thanh toán một phần hợpđồng mua bán bằng tiền mặt (tiền bẩn), số tiền còn lại sẽ được lấy từ khoản vay thếchấp Bởi vậy các tổ chức tín dụng, ngân hàng cần phải hiểu rõ được khách hàng, biếtđược thu nhập cũng như chi tiêu của họ để tránh bị lợi dụng vào mục đích rửa tiền
4.5 Phương thức 5: Sử dụng công cụ tiền tệ
Tiền mặt
Tiền mặt cũng được sử dụng cho các hoạt động tài chính, cho vay hoặc sử dụngtrực tiếp trong các giao dịch Những hoạt động tài chính, cho vay thường được sửdụng bởi tội phạm rửa tiền hoặc khủng bố để có thể sử dụng tài sản mà không cầnphải sợ mất nó do bị tịch thu hoặc phong tỏa nếu như những hoạt động phạm tội củachúng bị phát hiện Hơn nữa, nó có thể được sử dụng trực tiếp bởi bọn tội phạm đểgiải quyết hợp đồng gần đến ngày đáo hạn hay nhận được bồi thường từ công ty cho
Trang 25thuê tài chính trong các loại thế chấp, ví dụ: đem lại tính pháp lí của giao dịch Cũngcần lưu ý rằng phân tích này cho thấy một phần lớn của thị trường vẫn còn trong taycủa các thực thể pháp lý độc lập với các ngân hàng và tổ chức tài chính, do đó tạo ranhiều kênh huy động tiền khác nhau cho các quỹ và gây khó khăn cho các hoạt độngphân tích thông tin.
Hộp 6
Nghiên cứu trường hợp 5.1: Sử dụng tiền mặt để mua bất động sản
( Giả sử hành vi phạm tội: buôn bán ma túy)
Một tổ chức tội phạm hoạt động ở Mỹ và châu Âu, nguồn tiền được tạo ra từ
buôn bán thuốc gây nghiện thông qua việc lạm dụng các thay đổi Bureaux de
và khai thác bất động sản có vẻ hợp pháp của các doanh nghiệp ở các quốc
gia khác nhau Các tổ chức tội phạm do ông B đứng đầu, gửi cocaine từ Nam
Mỹ đến Châu Âu, ngụy trang trong các bình cao su đã được vận chuyển
bằng đường hàng không Số tiền được tạo ra từ các vụ buôn bán này ở châu
Âu và chuyển đến điểm cuối cùng qua Đại Tây Dương
Tại quốc gia Mỹ Latin-1, ông B mua lại một văn phòng có địa chỉ thay đổi,
ông ta thay đổi tên của nó và trở thành cổ đông chính kiêm Tổng giám đốc
Với việc mua lại một tổ chức tài chính, tổ chức tội phạm này đã tránh được
sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan quản lý liên quan đến các hiến pháp
và hoạt động của tổ chức tài chính
Ở hai quốc gia châu Âu, tổ chức tội phạm này mua lại các công ty thương
mại, tạo ra các bất động sản, các công ty quản lý tài sản cho người dân Mỹ
Latin-1 và mở tài khoản ngân hàng trong các tổ chức tài chính khác nhau,
tuyên bố hoạt động giao dịch thương mại trong các lĩnh vực kinh doanh đồ
trang sức, trung gian tài chính, các hoạt động bất động sản và các hoạt động
Trang 26khác
Những công ty này thực hiện các giao dịch bất thường, chẳng hạn như đặt
cọc số tiền trên 500.000 EUR và ngay lập tức chuyển giao đơn đặt hàng với
cùng một số tiền vào tài khoản nước ngoài với sự thay đổi trụ sợ đặt tại Mỹ
Latin-Country 1 và Quốc gia Mỹ thứ hai, bị cáo buộc cho các khoản đầu tư
trong lĩnh vực bất động sản, tiền gửi bằng tiền mệnh giá thấp và xác định
được một số tiền gỉa
Thông tin tình báo cho thấy rằng sự thay đổi địa chỉ văn phòng nằm ở
American Country 2, đã diễn ra trong một năm và số tiền gửi hơn 160 triệu
USD
Séc và Chuyển khoản
Tiền bỏ ra thường sẽ không được để lại trong tài khoản lâu dài, tỷ lệ doanh thucủa các quỹ cao và sau đó được sử dụng để mua bất động sản, không hề có các giaodịch thương mại hoặc hoạt động sản xuất nào phát sinh Những điểm đáng nghi ngờ
về việc sử dụng bất hợp pháp có thể là khi tài khoản có doanh thu cao, nó xuất hiện đểđối phó riêng với các khoản thanh toán chuyển khoản điện tử (MT 103 cộng với MT202) séc và tài khoản dường như không có sự hoạt động kinh tế hay trao đổi thươngmại nào
Theo phân tích của các tài khoản trong các trường hợp nghiên cứu trên cho thấyrằng chúng được mở cho mục đích duy nhất là để thực hiện các giao dịch và hoạtđộng trong loại hình này.Mục đích cơ bản của hoạt động này là che giấu nguồn gốcthực sự của các và quyền sở hữu chúng
Hộp 7
Trang 27Nghiên cứu trường hợp 5.2: Sử dụng một tài khoản vãng lai để mua bất động sản
và rửa tiền từ buôn bán con người:
( Giả sử hành vi phạm tội: nghi ngờ buôn bán người)
Những xáo trộn và các điểm đen của ngân hàng đã hiện ra sau khi séc của ngânhàng được ban hành theo xác nhận của một giao dịch viên về yêu cầu của mộtngười Châu Á muốn mua bất động sản Theo thông tinvề các giao dịch tài khoảncho thấy rằng tài khoản đã nhận được một số tiền được chuyển khoản từ ngườichâu Á định cư ở nước ngoài và được biết đến thông qua một cuộc điều tra liênquan đến một mạng lưới người nhập cư châu Á
Từ những phân tích trên cho thấy rằng tài khoản đã được sử dụng như một tàikhoản vãng lai của các công dân châu Á khác Để mua bất động sản
4.6 Phương thức 6: Sử dụng phương thức vay thế chấp
Vay có thế chấp là một trong những tài khoản quan trọng trên bảng cân đối kếtoán của ngân hàng và các tổ chức tài chính khác Một số rủi ro vốn có của hoạt độngnày đến từ việc gian lận hoặc phạm tội trong việc sử dụng nó đó là thông qua việc sửdụng sai mục đích hệ thống cho vay thế chấp này, bọn tội phạm và khủng bố đánh lừacác tổ chức tài chính nhằm cung cấp cho chúng một khoản vay mới hoặc tăng thêmlượng tiền vay của khoản vay trước
Trong nhiều trường hợp, các tổ chức tài chính cho rằng các khoản vay có thếchấp thường có rủi ro nhỏ Có một số cách tiếp cận dựa trên rủi ro là giám sát chủ thể
đi vay xem họ có liên quan đến vấn đề rửa tiền hoặc tài trợ cho khủng bố hay không,
ví dụ như phương pháp “nhận biết khách hàng” có thể giảm thiểu rủi ro của hoạt độngnày