Bệnh Học Gan ts. Nguyễn Văn Mão Y Huế

side giải phẫu bệnh bài gan của ts Nguyễn Văn MãoXƠ GAN (cirrhosiscirrhose) Mục tiêu:1. Nêu 2 nguyên nhân chính ở Việt Nam2. Mô tả 3 đặc điểm vi thể chẩn đoán xơ gan. Định nghĩa: Xơ gan là một quá trình lan toả biểu hiện tăng sinh xơ và làm đảo lộn cấu trúc gan bình thường, hình thành các nốt gan có cấu trúc bất thường (WHO). Đây là giai đoạn cuối của nhiều bệnh mà nguyên nhân đôi khi không xác định được, khả năng hồi phục rất hiếm. Biểu hiện trên lâm sàng bởi 2 hội chứng: HC suy chức năng gan và HC tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

BỆNH HỌC GAN

• Giải phẫu bệnh gan là kiến thức nền tảng

để hiểu biết bệnh của gan

( “Liver pathology is the cornerstone of our understanding of hepatic disease.”)

Randall G Lee M.D

ThS Nguyễn Văn Mão

TỔNG QUAN BỆNH GAN

Ngoài gan Trong gan

Túi mật Đường mật Viêm U Thoái hoá mỡ

Áp xe Vi rút Khác Nguyên phát Di căn

Khác

K Tế bào gan (HCC) K Tế bào ống mật U nguyên bào gan

GIẢI PHẪU GAN

MẶT SAU

GIẢI PHẪU HÌNH THÁI

Thuú ph¶i Thuú tr¸i

PHÂN THUỲ GAN

HỆ THỐNG MẠCH MÁU GAN

XƠ GAN

(cirrhosis/cirrhose)

• Mục tiêu:

1 Nêu 2 nguyên nhân chính ở Việt Nam

2 Mô tả 3 đặc điểm vi thể chẩn đoán xơ gan

Xơ gan

1 Định nghĩa: Xơ gan là một quá trình lan toả biểu hiện tăng sinh xơ và làm đảo lộn cấu trúc gan bình thường, hình thành các nốt gan có cấu trúc bất

Đại thể

• Gan teo nhỏ

• Nốt gan: To nếu kích thước > 0,3cm (thường do viêm gan do virut), nhỏ khi < 0,3cm (thường do rượu) và hổn hợp

Đại thể

Đại thể

Siêu âm CT

Mô học

Tiểu thuỳ gan

Nang gan

Mô học

TM ÔM ĐM

TNTTTT

Bè Remark

Xoang mạch nan hoa

Vi thể

• Hội đủ 3 tiêu chuẩn:

1 Tổn thương lan toả làm đảo lộn cấu trúc toàn bộ gan

2 Tăng sinh xơ chia cắt nhu mô gan, tạo dãi xơ bắc

cầu, bao quanh các nốt gan

3 Các nốt gan tân tạo không có TMTTTT, các tế bào

gan có thể không điển hình mức độ trung gian

• Các dãi xơ thường có các động mạch kích thước to,

tăng sinh ống mật và xâm nhập lymphô.

Xơ bắc cầu tạo nốt

Xơ bắc cầu tạo bè

xơ khoảng cửa Xơ quanh khoảng cửa

Vi thể của xơ gan

Xơ gan do rượu

Nốt gan tân tạo

UNG THƯ BIỂU MÔ

GAN NGUYÊN PHÁT

Mục tiêu

1 Nguyên nhân ung thư gan

2 Nêu 3 típ ung thư nguyên phát chính

3 Mô tả đặc điểm đại thể và vi thể 3 típ đó

 Ung thư gan nguyên phát là một u ác tính phát

sinh từ các thành phần

tế bào gan hoặc mô liên kết cấu tạo nên gan.

 Tuyệt đại đa số ung

thư gan là ung thư biểu

mô, ung thư liên kết rất hiếm gặp

1 MỞ ĐẦU

• Ung th biÓu m« tÕ bµo gan (Hepatocellular

Carcinoma - HCC) 90%

• Ung th biÓu m« ® êng mËt trong gan (Intrahepatic Cholangio Carcinoma - ICC).

• ThÓ hçn hîp tÕ bµo gan - tÕ bµo ® êng mËt

(Combined Hepatocellular and Cholangiocellular Carcinoma).

• Ung th biÓu m« tuyÕn nang ® êng mËt (Bile duct cystadenocarcinoma).

• Ung th biÓu m« kh«ng biÖt ho¸ (Undifferentiated Carcinoma).

• U nguyªn bµo gan (Hepatoblastoma)

Phân loại ung thư bi ểu mô gan WHO 2000

- Năm 1939 Magee và Barnet chứng minh được chất diacyl-nitrossamin

- Chất diệt cỏ dioxin của Mỹ tại VN

- Dùng thuốc trânh thai

2.NGUYÊN NHÂN VÀ YẾU TỐ TÁN TRỢ

- Aflatoxin B1 từ nấm Aspergillus

Flavus rất sẵn có trong lạc, ngô

bị mốc có khả năng sinh ung thư gan

Trong thiên nhiên

2.1.2 Sinh học:

- Viêm gan virus B

Ở vùng dịch tễ có đến 90% ung thư gan có liên quan

nhiễm virus B, Viêm gan do virus B nguy cơ ung thư cao gấp 200 lần

- Xơ gan: 60 – 90% ung thư gan xuất hiện trên nền xơ gan

ở vùng không phải dịch tễ bị viêm gan B

2.2 Nội sinh: không rõ, một số trường hợp kết hợp các hội chứng khác như đa pôlíp u tuyến đại tràng, bệnh đa u xơ-thần kinh…

- Ở Nam phi: hay gặp ở tuổi từ

20-40 tuổi

- Ở Đông Nam Á.: hay gặp ở tuổi

40-55 tuổi

- Ở Châu Âu và bắc Mỹ, ung thư gan

- Liên quan với tuổi

2.3 Các yếu tố liên quan

- Liên quan về giới tính :

* Ung thư gan có tỷ lệ mắc ở nam cao gấp 4-5 lần so với nữ qua rất nhiều thống kê.

- Ung thư gan thể lan toả:không lồi trên mặt gan mà phát triển lan rộng dưới bao gan

3 Giải phẫu bệnh

Siêu âm CT

3.2.1 Ung thư tế bào gan (HCC)

-Thể bè

-Thể ống túi tuyến -Thể đảo

- Thể nhú -Thể kém biệt hóa

3.2.Vi thể

K gan beì

Vi thể, biểu mô tế bào gan (HCC)

Ung thæ gan beì

Ung thæ gan beì

*Tế bào u có hình vuông hay hình trụ, có khả năng chế tiết nhầy sắp xếp gợi

hình các ống mật.

3.2.2 Ung thư tế bào ống mật (ICC)

Ung thư đường mật trong gan

Ung thư tế bào ống mật

Ung thư tế bào ống mật

*Tổ chức ung thư có cả 2 thành phần: tế bào gan và ống mật ( carcinome-hepato

Ung thư hổn hợp

Còn gọi là ung thư bào thai của gan

Thường là u ở trẻ em dưới 3 tuổi

3.2.4.1 Đại thể

U thường là thể khối đơn độc và dạng não,

không đồng nhất do xen lẫn giữa

3.2.4.U nguyên bào gan (Hepatoblastoma)

Hầu hết các khối u đều gồm có 2 loại tế bào nguyên thủy: tế bào

gan thai ( Foetales) và tế bào gan

phôi ( embryonaires)

- Tế bào gan phôi: nhỏ, hình thoi,

thẫm màu, ít NSC, xếp thành dải

hoặc thành đám hình hoa hồng

Chẩn đoán

Vai trò:

1 Lâm sàng

2 XN AFP (α-Foeto Protein) máu

3 Siêu âm, CT, MRI

4 Tế bào học chọc bằng kim nhỏ (FNA)

dưới hướng dẫn siêu âm

5 Sinh thiết làm MBH bằng kim có lõi

Chẩn đoán phân biệt

- Nốt gan tân tạo

- Thoái hoá mỡ khu trú

- Tụ máu

Áp xe

CT

Ung thư gan là một trong

những loại ung thư tiển

tiển nhanh nhất, hầu hết bệnh nhân chết trong vòng

6 tháng kể từ khi được

chẩn đoán

4 Tiến

triển

TỔNG QUAN BỆNH GAN

Ngoài gan Trong gan

Túi mật Đường mật Viêm U Thoái hoá mỡ

Áp xe Vi rút Khác Nguyên phát Di căn

Khác

Petite pluie abats grand vent!

A mouse in time may bite in two a cable!