Đạo tin lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác phòng - chống định lợi dụng đạo tin lành ở Gia Lai

Đạo tin lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác phòng - chống định lợi dụng đạo tin lành ở Gia Lai

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Gia Lai là một tỉnh miền núi nằm ở phía Bắc Tây Nguyên có vị trí chiến

lược quan trọng về kinh tế - an ninh quốc phòng Đồng thời là một địa bàn phức

tạp về tôn giáo, bên cạnh những tín ngưỡng - tôn giáo cổ truyền còn một số tôn

giáo được du nhập và phát triển vào những thời điểm, hoàn cảnh lịch sử khác

nhau Đạo Tin lành là một trong những tôn giáo như thế

Đạo Tin lành xâm nhập vào Pleiku Gia Lai từ 1930 - 1931 do giáo sĩ

thuộc Hội truyền giáo Phúc âm Liên hiệp Mỹ (CMA), cho đến năm 1975 đạo

Tin lành có sự phát triển khá rộng và bám rễ khá sâu trong vùng đồng bào dân

tộc thiểu số Sau năm 1975 đạo Tin lành ở Tây Nguyên nói chung, tỉnh Gia Lai

nói riêng do nhiều nguyên nhân có sự suy giảm Nhưng đến năm 1980, đạo Tin

lành ở đây bắt đầu phục hồi và phát triển cả bề rộng và bề sâu ở nhiều dân tộc và

nhiều vùng khác nhau (tổng số có 1.732 tín đồ ở 8/9 huyện, thị) Đến năm 2000

Tin lành đã phát triển 53.941 tín đồ ở 10/13 huyện, thị và trên 104/171 xã,

phường) và hiện nay ở tỉnh Gia Lai có 05 phái Tin lành: Gồm Hội thánh Tin

lành Miền Nam, Hệ Phái Liên Hữu Cơ Đốc, Hệ Phái Ngũ Tuần, Hệ Phái Cơ

Đốc truyền giáo và Hệ Phái Cơ Đốc Phụ Lâm

Tôn giáo không chỉ là hiện tượng xã hội, văn học, đạo đức, tâm linh mà là

vấn đề chính trị phức tạp, nóng bỏng, nhất là khi các thế lực chính tự lợi dụng

tôn giáo kết hợp với vấn đề dân tộc để thực hiện ý đồ chính trị, thì vấn đề càng

phức tạp hơn nhiều Do địa bàn Gia Lai luôn được các thế lực thực dân, đế quốc

tìm mọi cách để tách khỏi lãnh thổ Việt Nam, trong quá trình thực hiện ý đồ đó

các thế lực phản động luôn triệt để khai thác lợi dụng vấn đề tôn giáo và dân tộc

trên địa bàn tạo nên sự bất ổn định về chính trị - xã hội Như thực tế năm1999,

được Mỹ hậu thuẫn, nhóm người thượng lưu vong phản động (Fulrô cũ) đã

thành lập ra cái gọi là “Nhà nước ĐêGa” lưu vong ở Mỹ Chúng đã móc nối vào

trong nước, gom dựng lại số Fulrô cũ, đồng thời khai thác sự chênh lệnh về đời

sống văn hóa xã hội giữa người kinh với đồng bào dân tộc ít người, phục hồi tư

tưởng dân tộc hẹp hòi, chủ nghĩa ly khai biệt phái để thực hiện âm mưu xây

dựng một “Nhà nước ĐêGa độc lập” Chúng đã mượn hình thức sinh hoạt Tin

lành mà chúng gọi là “Quốc đạo’’, hình thành các tụ điểm để hoạt động, Tuyên

truyền tư tưởng ly khai và lập ra cái gọi là “Tin lành ĐêGa” - Một tổ chức chính

trị phản động đội lốt tôn giáo, lôi kéo các mục sư, truyền đạo và tín đồ Tin lành

là người dân tộc ở vùng Tây nguyên nói chung và ở tỉnh Gia Lai nói riêng đi

theo cái gọi là “ Nhà nước ĐêGa độc lập” để chống phá ta trước mắt cũng như

lâu dài

Với những lý do nói trên, chúng tôi chọn việc nghiên cứu “Đạo Tin lành

trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác phòng - chống định lợi

dụng đạo Tin lành ở Gia Lai” để làm luận văn tốt nghiệp

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu đánh giá thực trạng, làm rõ nguyên nhân của sự xâm nhập,

phát triển đạo Tin lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và việc các thế lực

thù địch lợi dụng đạo Tin lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

để thành lập “Tin lành ĐêGa” chống phá ta Trên cơ sở đó xác định đúng nội

dung phòng - chống và đề ra những giải pháp, kiến nghị giải quyết đối với việc

phát triển đạo Tin lành hiện nay ở tỉnh Gia Lai

Để thực hiện mục đích trên đề tài có các nhiệm vụ sau:

- Nêu rõ thực trạng đạo Tin Lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia

Lai

- Khái quát những nét lớn trong công tác phòng chống địch lợi dụng đạo

Tin Lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

- Đề xuất những giải pháp kiến nghị góp phần đấu tranh chống địch lợi

dụng đạo Tin Lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

3 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu

- Phạm vi: tập trung nghiên cứu thực trạng đạo Tin Lành trong vùng đồng

bào thiểu số, âm mưu của các thế lực thù địch trong việc lợi dụng vấn đề tôn

giáo và dân tộc để thành lập "Nhà nước Đê Ga" ở Gia Lai trong những năm gần

đây

- Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được những yêu cầu trên, việc thực hiện đề tài này chủ yếu sử

dụng các phương pháp luận Mác - Lênin, phương pháp tổng kết thực tiễn, phân

tích tổng hợp, thống kê, phân loại so sánh

4 Những nét mới của đề tài

- Qua phân tích đánh giá nguyên nhân phục hồi, phát triển đạo trong

vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai chỉ ra được âm mưu, phương thức thủ

đoạn mới của các thế lực thù địch trong việc lợi dụng dân tộc, tôn giáo thành lập

"Tin Lành Đê Gia" và "Nhà nước Đê Ga"

- Dự báo xu hướng phát triển của Tin lành trên địa bàn tỉnh trong những năm

tới

- Góp phần đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm giải quyết vấn đề

Tin lành xâm nhập và lợi dụng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, các phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo

đề tài được kết cấu thành 2 chương, 4 tiết

Chương I

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TRUYỀN ĐẠO TIN LÀNH TRÁI PHÉP

TRONG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI GIA LAI

1.1 TÌNH HÌNH ĐẶC ĐIỂM VỀ TỰ NHIÊN KINH TẾ - XÃ HỘI, DÂN TỘC,

TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG TRUYỀN ĐẠO TRÁI

PHÉP Ở GIA LAI

1.1.1 Đặc điểm về tự nhiên, kinh tế - xã hội

Gia Lai là một tỉnh nằm ở miền Trung Tây Nguyên, được tách ra từ tỉnh

Gia Lai - Kon Tum, theo quyết định của Quốc hội khóa 8, kỳ họp thứ 9, tháng

8-1991 Diện tích tự nhiên là 16.526 km2 Phía bắc giáp tỉnh Kon Tum; phía Nam

giáp tỉnh Đắc Lắc; phía Đông giáp tỉnh Bình Định, Phú Yên; phía Tây giáp tỉnh

Ratanakiri (Cămpuchia), với đường biên giới dài 90 km Gia Lai là một trong

những tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng và an

ninh

Tỉnh Gia Lai có 12 huyện và 1 thành phố với 171 xã, phường, trong đó có

2 huyện, 7 xã biên giới, 10 huyện, 37 xã vùng sâu vùng xa Số dân trên 892.866

người Người Kinh chiếm 50,54%, các dân tộc thiểu số khác chiếm 49,46% dân

số toàn tỉnh

Do điều kiện địa lý tự nhiên, địa bàn cư trú nên vùng dân tộc thiểu số

mang những nét riêng của miền núi vàTây Nguyên Đồng bào dân tộc thiểu số

sống bằng nghề nông, làm nương rẫy, sản xuất tự cung tự cấp, phụ thuộc nhiều

vào thiên nhiên Một bộ phận khá lớn của dân cư, gồm 26.351 hộ, 176.071 nhân

khẩu còn du canh du cư, hay đã định cư, chưa định canh Đối với bộ phận này,

tình trạng canh tác theo lối chọc trỉa, đốt rừng làm rẫy là chủ yếu, năng suất lao

động thấp, đời sống gặp nhiều khó khăn

Ở Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng, đến những năm 30 của thế

kỷ này, xã hội truyền thống vẫn còn chế độ thị tộc, bộ lạc Quan hệ xã hội bó

hẹp trong phạm vi buôn, làng Đứng đầu buôn làng là các thủ lĩnh dân tộc, có

năng lực giao tiếp xã hội, có tri thức và có tiềm năng kinh tế Hôn nhân và gia

đình theo chế độ mẫu hệ, con trai lấy vợ thì ở rể bên nhà vợ và con cái theo họ

mẹ

Do trình độ phát triển kinh tế, xã hội còn thấp nên vai trò của người có địa

vị, có uy tín trong xã hội truyền thống rất quan trọng, như thủ lĩnh dân tộc, vua

lửa (hỏa xá), vua nước (thủy xá), thày cúng, trí thức dân tộc Vua lửa, vua

nước, thầy cúng không có quyền lực trong bộ máy cai trị, nhưng họ nắm dân

thông qua thần quyền, tục quyền Đây cũng là đặc điểm quan trọng mà các giáo

sĩ Tin lành Pháp, Mỹ rất chú ý lợi dụng, tranh thủ để qua đó nắm dân, để tuyên

truyền, phát triển đạo

Trong vùng dân tộc thiểu số còn tồn tại nhiều phong tục, tập quán lạc

hậu Do đời sống kinh tế khó khăn, phương tiện sản xuất thô sơ, sản xuất phụ

thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên, do trình độ dân trí thấp, nên quần chúng rất tin

vào Giàng (thần) Họ luôn trông chờ vào sự giúp đỡ, che chở của Giàng, hay là

những lực lượng siêu nhiên khác Cũng chính vì vậy, họ chỉ quan tâm những vấn

đề thiết thực đối với cuộc sống hàng ngày của họ, mang lại lợi ích cụ thể trước

mắt cho họ Họ chỉ tin, nghe theo những gì họ có thể nhìn thấy sờ thấy Mặt

khác, do sống xen kẽ với người Kinh, một dân tộc có đời sống và dân trí cao

hơn, thì đồng bào dân tộc thiểu số lại luôn có tư tưởng mặc cảm, tâm lý tự ti Và

nói chung, đồng bào dân tộc thiểu số ở đây sống chân thận, chất phác, đơn giản

và dễ hiểu Đối với người dân tộc thiểu số, tệ ăn cắp, lấy vợ lấy chồng cùng

dòng họ sẽ bị già làng phạt nặng, như phạt trâu, bò, heo, gà, rượu, chiêng

Trong dân tộc Jarai và Banar, mỗi làng đều xây dựng một nhà rông, biểu

hiện sự mạnh mẽ, vững chắc, dùng cho thanh niên sinh hoạt và nghỉ ngơi, hay là

nơi tụ tập để già làng giải quyết các vấn đề nảy sinh trong làng

1.1.2 Đặc điểm về dân tộc

Tỉnh Gia Lai có 13 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đông nhất là

dân tộc Kinh (50,54% dân số toàn tỉnh), tiếp đến là Jarai (34,32%) và Banar

(14,98%), các dân tộc còn lại chỉ chiếm 0,16%

Về cơ cấu dân cư - dân tộc, có thể chia thành ba nhóm:

- Nhóm dân cư - dân tộc bản địa, chủ yếu là 2 dân tộc Jarai và Banar Đây

là hai dân tộc có quá trình cư trú, phát triển tộc người lâu đời ở Gia Lai Đồng

bào các dân tộc này cư trú hầu hết các các vùng cao, vùng sâu, vùng xa, như các

huyện Ayunpa, Chư Prông, Chư Sê, Mang Yang Đây cũng là bộ phận dân cư

mà đạo Tin lành xâm nhập, phục hồi, phát triển mạnh trong những năm qua

- Nhóm dân tộc thiểu số từ nơi khác đến như Tày, Nùng, Hoa, Xá, Mông,

Sán dìu Trong số này, chủ yếu là di cư từ miền núi phía Bắc vào, thời kỳ

1952-1954 do đi làm đồn điền, đi lính cho Pháp; và thời kỳ sau chiến tranh biên

giới 1979 Ngoài ra một số người là do đi kinh tế mới hay di dân tự do mấy năm

gần đây Nhóm dân tộc này cư trú rải rác ở vùng cao, vùng sâu và ở xen kẽ với

các dân tộc bản địa

- Dân tộc Kinh chiếm 50,54% dân số toàn tỉnh, sống lâu đời ở Gia Lai Họ

cư trú hầu hết ở thị xã, thị trấn, ven các trục đường giao thông, các khu vực nông

trường, kinh tế mới

- Bên cạnh những yếu tố chung và tính thống nhất trong cộng đồng lãnh

thổ, các dân tộc thiểu số có những đặc điểm riêng về nguồn gốc, lịch sử và phát

triển kinh tế xã hội, về đặc điểm tâm lý và truyền thống văn hóa Những đặc

điểm đó ít nhiều ảnh hưởng đến tín ngưỡng, tôn giáo và chịu sự tác động trở lại

của nó

Tổ chức xã hội của cộng đồng người Jarai, Banar là làng, buôn có kết cấu

chặt chẽ, làng có hoạt động tự quản với phương thức vận hành xã hội theo luật

tục được tồn tại lâu đời và ảnh hưởng đến ngày nay (mặc dù có sự biến đổi)

Trong xã hội chưa có sự phân hóa giai cấp rõ rệt mà chỉ là sự phân biệt

người giàu, nghèo, các thành viên trong cộng đồng làng phần lớn là những

người có cùng huyết thống Tuy nhiên theo đà phát triển của xã hội và sự xâm

nhập của tôn giáo đang phá vỡ tính khép kín, tính cố kết cộng đồng làng

Trong xã hội cổ truyền người dân tộc, gia đình đóng vai trò hết sức quan

trọng, mỗi gia đình là một cộng đồng nhỏ gồm nhiều thế hệ và duy trì chế độ

mẫu hệ cho đến nay

Nhìn chung, các dân tộc ở Gia Lai có mối quan hệ đoàn kết gắn bó và có

sự giao lưu trao đổi kinh tế, xã hội và văn hóa Các dân tộc ở Gia Lai có tinh

thần yêu nước và truyền thống cách mạng, có nhiều đóng góp to lớn cho sự

nghiệp đấu tranh giải phóng đất nước trước đây, cho sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc XHCN hiện nay Nhiều làng, xã là căn cứ cách mạng từ những năm

đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ Gia Lai cũng là nơi có

nhiều cán bộ, trí thức, anh hùng rất nổi tiếng là người dân tộc thiểu số, điển hình

là anh hùng Núp

1.1.3 Đặc điểm về tín ngưỡng - tôn giáo

Tín ngưỡng - tôn giáo truyền thống tồn tại phổ biến trong các dân tộc

thiểu số ở Gia Lai là thờ cúng đa thần Họ cho rằng vạn vật hữu linh, có linh hồn

và tin vào các loại thần linh, ma quỷ Đặc biệt là các loại Giàng (thần) được họ

tin nhất và tổ chức cúng quanh năm Khi cúng Giàng, họ làm cây nêu treo giữ

xung quanh, trước nhà rông Các lối đi trong làng được cắm cành lá, không cho

người ở nơi khác đến Trong những ngày cúng, họ giết mổ rất nhiều trâu, bò,

heo, gà, uống rượu ghè (rượu cần); tổ chức ăn uống nhiều ngày liền, hết sức tốn

kém về tiền của, thời gian, công sức Ý nghĩa cúng Giàng là để cầu may mắn

mọi mặt đến với họ

Ngoài ra đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn duy trì việc cúng Bong Bpao,

Xa cà pô (lễ ăn trâu) với ý nghĩa để quyết định những vấn đề lớn, củng cố tổ

chức, xây dựng lực lượng Việc này chỉ có nam giới tham gia, còn phụ nữ không

được tham gia Các lễ cúng bỏ mả (Bthi) cúng giọt nước (nước máng), cúng

năm mới, cúng ma đều kèm theo ăn uống rượu, thịt nhiều ngày, nhiều đêm

Việc cúng bái theo truyền thống đến nay vẫn là gánh nặng đối với đồng

bào dân tộc thiểu số, vốn đời sống đã hết sức khó khăn, thiếu thốn; nhưng nó

cũng không giải quyết được vấn đề họ mong muốn Cùng với những tác động

của thời đại, khi giao lưu được mở rộng, trình độ dân trí được nâng lên, các tín

ngưỡng tôn giáo cổ truyền bắt bắt đầu lung lay, mất dần sự thuyết phục, và tất

nhiên nó phải nhường chỗ cho những tín ngưỡng tôn giáo hợp thời hơn

Tín ngưỡng cổ truyền hình thành và duy trì trong cộng đồng các dân tộc

thiểu số một cách giải thích về thế giới bên ngoài, đồng thời là một chỗ dựa về

tinh thần trong cuộc sống có nhiều khó khăn bất trắc của họ Thông qua các lễ

hội tôn giáo cổ truyền mà liên kết giữa cá nhân với gia đình và cộng đồng được

củng cố Bên cạnh đó, các lễ nghị như tục chia của cho người chết, lễ tạ thần

linh giúp cho mùa màng bội thu , xét về mặt đạo đức, nó giáo dục cho các

thành viên trong cộng đồng ý thức về quan hệ tương thân tương ái, ăn quả nhớ

người trồng cây

Giữa thế kỷ 19, Công giáo được truyền lên Tây Nguyên, trong đó có Gia

Lai Tuy nhiên, Công giáo đã gặp những trở lực và xung đột từ phía tín ngưỡng

cổ truyền, vi nó cấm việc thờ cúng Giàng, cúng ma; bắt phải bỏ thờ đa thần, chỉ

được thờ một mình chúa Jêsu Tuy nhên trải qua năm tháng, Công giáo đã đứng

vững, ăn sâu, bám rễ chắc chắn ở Tây Nguyên và Gia Lai Một bộ phận khá

đông đồng bào dân tộc thiểu số đã từ bỏ thờ cúng đa thần chuyển sang Công

giáo, thờ cúng một thần

Cho đến nay, ở Gia Lai có khoảng 60.000 tín đồ Công giáo, trong đó có

khoảng 35% tín đồ là người dân tộc thiểu số, có 14 linh mục, 3 tu sĩ, 53 nữ tu,

39 xứ họ đạo

Đạo Tin lành có mặt ở Gia Lai đầu những năm 30 của thế kỷ XX Đến

nay có hơn 60.000 tín đồ, 3 mục sư, 10 truyền đạo, hơn 300 hội thánh cơ sở với

khoảng 500 người trong ban chấp sự

Đạo Phật, tuy đứng chân ở Gia Lai muộn hơn Công giáo, nhưng hiện nay

có 62.795 tín đồ, 67 cơ sở thờ tự; số chức sắc gồm có 2 hòa thượng, 1 thượng

tọa, 55 đại đức, 38 sa di

Ngoài ra có một số tôn giáo khác được du nhập như Cao đài, Bà hai

nhưng chưa được công nhận, chưa được phép hoạt động trở lại

Có thể thấy rằng, tín ngưỡng tôn giáo ở Gia Lai khá phức tạp, có sự đan

xen lẫn tín ngưỡng cổ truyền với tôn giáo ngoại nhập, có tôn giáo được hoạt

động công khai, có đủ tư cách pháp nhân; có tôn giáo bị cấm hoạt động, chưa

được công nhận tư cách pháp nhân Nhưng điểm chung của các tôn giáo này là

đang tìm mọi cách để phục hồi, phát triển, thu hút tín đồ, đào tạo chức sắc, xây

dựng, sửa chữa nơi thờ tự Thực tế cho thấy những tôn giáo phát triển được ở

Gia Lai đều phải tự hạn chế tính chất cực đoan của nó và phải hòa đồng, phải

chấp nhận chung sống (ở một mức độ nào đó) với tín ngưỡng cổ truyền của cư

dân bản địa

1.2 QUÁ TRÌNH XÂM NHẬP PHÁT TRIỂN ĐẠO TIN LÀNH Ở GIA LAI

1.2.1 Sơ lược đạo Tin lành ở Việt Nam

Đạo Tin lành được truyền bá vào Việt Nam từ những năm cuối thế kỷ

XIX đầu thế kỷ XX do Hội truyền giáo Phúc âm Liên hiệp của Tin lành Mỹ

(The Christian and Missona Ng Alliace - CMA) Từ năm 1887 đến 1901, các

mục sư Tin lành Mỹ đã lần lượt đến nhiều nơi ở Việt Nam để nghiên cứu truyền

đạo như mục sư Faffray, Hoster từ Trung Quốc đến Đà Nẵng và lập ra hội

thánh đầu tiên năm 1911 Đến năm 1915 khu vực truyền giáo ở Việt Nam được

hình thành với các giáo sỹ ngoại quốc Khi chiến tranh thế giới lần II nổ ra,

muợn cớ các giáo sỹ CMA làm gián điệp cho Đức, nhà cầm quyền Pháp ở Đông

Dương đã cấm Tin lành hoạt động Các nhà thờ Tin lành lại đóng cửa và có tới

gần một nửa giáo sỹ Tin lành phải rời khỏi Việt Nam

Năm 1916, theo đề nghị của mục sư Faffray với tư cách Phó hội trưởng

Hội truyền giáo ở Trung Quốc, Toàn quyền Pháp ở Đông Dương đã cho phép

các giáo sĩ Tin lành được tự do truyền đạo Vì vậy, đến năm 1918 CMA đã

thành lập được 5 chi hội ở Bắc Kỳ, 6 chi hội ở Trung Kỳ và 5 chi hội ở Nam Kỳ

đều lấy tên là “Hội thánh Tin lành Đông Pháp” nhằm tránh sự chú ý của Pháp

Đến năm 1926, vì lo ngại sự ảnh hưởng của Mỹ ở Châu á, đạo Tin lành lại

bị Pháp cấm hoạt động, đến năm 1927 lệnh này được huỷ bỏ Năm 1928 đại hội

lần thứ V, Tổng liên Hội thánh Tin lành Việt Nam (TLHTTLVN) thông qua

điều lệ xác định tổ chức Tin lành với 3 cấp: Chi hội, Địa hạt và Tổng liên hội

Ngày 19/2/1942 Toàn quyền Pháp mới cộng nhận chính thức ban quản trị Hội

thánh Tin lành Việt Nam

- Đạo Tin lành xâm nhập vào vùng dân tộc ít người từ năm 1929, đầu tiên

là vùng Đà Lạt - Lâm Đồng, sau đó đến các tỉnh khác ở Tây Nguyên Đến năm

1936 kinh thánh đã được dịch sang tiếng thượng, đến năm 1954 sau hơn 40 năm

phát triển, đạo Tin lành ở Việt Nam đã có tới 60.000 tín đồ, gần 100 mục sư,

truyền đạo

- Năm 1958 được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta, số mục sư và

tín đồ ở Miền Bắc lập ra tổ chức giáo hội lấy tên là Tổng hội Tin lành Việt Nam

gọi tắt là Hội thánh Tin lành miền Bắc, tách khỏi sự chỉ đạo của CMA

- Ở Miền Nam năm 1954, dựa vào sự hỗ trợ của Tin lành Mỹ Hội thánh

Tin lành ở Miền nam đẩy mạnh hoạt động, do vậy thời gian này Tin lành ở Miền

nam phát triển nhanh chóng

Về tổ chức đã lập thêm 5 địa hạt, nhiều hệ phái Tin lành xuất hiện Trong

giai đoạn từ 1945 - 1975 đạo Tin lành ở Tây Nguyên và vùng dân tộc thiểu số,

miền núi được quan tâm chú ý, đặc biệt tăng cường cho truyền bá, phát triển

đạo Đạo Tin Lành đã lập ra 2 trường đào tạo ở Đà Lạt và Buôn Ma Thuật Vì

vậy đến năm 1965 đạo Tin lành ở Tây Nguyên đã có hơn 27.000 tín đồ, 105 nhà

thờ, 14 mục sư, 77 truyền đạo

Đến năm 1975 ở Tây nguyên có 15 hệ phái, có 38.827 tín đồ, trong đó

83% là dân tộc thiểu số ở hai địa hạt Trung thượng hạt, Nam thượng hạt, còn

17% tín đồ là người kinh thuộc 2 địa hạt là Nam trung bộ (Nha trang) và trung

bộ (Đà Nẵng) với 212 mục sư, truyền đạo và 124 nhà thờ

1.2.2 Khái quát về quá trình xâm nhập, phát triển đạo Tin lành ở

Gia Lai qua các thời kỳ

* Giai đoạn từ 1930 - 1975

Đạo Tin lành xâm nhập vào Gia Lai từ 1930 - 1931 do giáo sỹ thuộc Hội

Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp Mỹ (CMA) lên Pleiku truyền đạo Thời điểm

khởi đầu chủ yếu truyền vào vùng người kinh Trong khi đó đạo thiên chúa giáo

đang ở thời điểm phát triển mạnh ở Gia Lai Vì vậy, trong thời gian hơn 10 năm

Tin lành mới có khoảng 70 - 80 tín đồ người kinh với một Hội thánh nhỏ tại

Pleiku Đây là một số người ở vùng khác di dân lên Pleiku sinh sống và một số

ít người mới theo đạo Đến năm 1940 mục sư người Việt là Phạm Xuân Tín

được cử lên Pleiku để thực hiện công cuộc truyền giáo của Tin lành Năm 1950

mục sư Trương Văn Sáng được cử lên thay Phạm Xuân Tín Năm 1951 với sự

giúp đỡ của CMA Hội thánh Pleiku mua đất ở đường Nguyễn Thái Học xây

dựng một nhà thờ và cử Mục sư Măng Gan, cùng một số mục sư Việt lên hoạt

động

Cùng với sự có mặt của lính Mỹ tại Gia Lai và sự phát triển của căn cứ

quân sự Mỹ, đây là thời điểm phát triển mạnh của đạo Tin lành Bên cạnh việc

củng cố tổ chức giáo hội người kinh, CMA chú tâm phát triển đạo vào vùng dân

tộc thiểu số, nhất là những làng nằm ở xung quanh các căn cứ quân sự Mỹ

Nhằm tạo một vành đai xã hội bên ngoài chống sự thâm nhập của ta

Cùng với tuyên truyền phát triển tín đồ, Tin lành tiến hành xây dựng một

số nhà nguyện tại các làng và xây dựng một trung tâm truyền giáo cho dân tộc

(66 Nguyễn Thái Học), một trung tâm truyền giáo cho phụ nữ Gia Lai (đường

Lê Lợi nối dài), đồng thời lựa chọn người đưa đi đào tạo mục sư, truyền đạo

Đến năm 1967 về cơ cấu tổ chức Tin lành Gia Lai được phân thành hai hệ

(người kinh và người thượng) tách biệt nhau và chịu sự chỉ đạo của hai hạt riêng

biệt Về lực lượng truyền giáo, Tin lành chủ yếu đưa số trẻ có năng lực là người

dân tộc đi đào tạo tại Nha Trang và Đắc Lắc Đồng thời chúng còn tập trung

giáo sĩ, trí thức là người nước ngoài đi sâu vào học hỏi tìm hiểu tiếng nói, chữ

viết của người dân tộc để dịch kinh sách và hoạt động truyền giáo Như bác sỹ

BAKER SIDECR, BVEE DOVW Đưa bác sỹ KREEN vào xây dựng một chuẩn

y viện khám chữa bệnh cho người dân tộc, một trung tâm bài cùi do giáo sỹ

HOLT phụ trách Ngoài 2 trung tâm từ thiện trên, Tin lành còn xây dựng trường

tiểu học cho trẻ em theo đạo Tin lành

Trong quân đội chúng thành lập văn phòng Tuyên uý Tin lành quân đoàn

II, (đặt trụ sở tại ngã ba Hoa Lư), phục vụ cho nhu cầu tín ngưỡng và phát triển

đạo trong số binh lính, sĩ quan nguỵ là người thiểu số Chúng xây dựng chiến

dịch phát triển Tin lành do Phạm Xuân Hiển làm Chủ tịch, Nguyễn Hoài Đức

làm phó chủ tịch (cả hai đều là sĩ quan Tuyên uý Tin lành)

Sau 70 năm khi bộ phát triển sắc tộc Ngụy ra đời, được sự trợ giúp của

chính quyền Ngụy, đạo Tin lành phát triển mạnh hơn

Tại An Khê năm 1957 phái "Cơ Đốc Phục Lâm" phát triển được một hội

thánh do MS Phạm An Vui cai quản, cho đến năm 1978 do điều kiện lịch sử

phái này sát nhập vào hội thánh Tin lành Việt Nam

Với sự nỗ lực của Hội thánh Tin lành Việt Nam đến năm 1975 Tin lành

Gia Lai phát triển được 45 hội thánh, 10 mục sư, 21 truyền đạo, 31 nhà thờ, 131

người trong ban chấp sự và 8.456 tín đồ ở 8 huyện thị trên 42 xã phường, 104

buôn làng, địa bàn tập trung ở Pleiku, Mang Giang, Chư Sê, Ayunpa, Chư Pảh

Số liệu so sánh đạo Tin lành ở Gia Lai so với Tây Nguyên và toàn Miền

Sau năm 1975 hệ thống tổ chức Tin lành ở Gia Lai có sự phân rã và phân

hóa lớn Một số mục sư Tuyên uý và một số mục sư nước ngoài chạy ra nước

ngoài, số còn lại bị ta đưa đi cải tạo, sau đó đưa về địa phương (quê quán, nơi

sinh)

Đến năm 1975 Tin lành ở Gia Lai có: Hệ người kinh gồm các Chi hội

thuộc sự chỉ đạo của Địa hạt trung trung bộ (Đà Nẵng) và hệ người thượng gồm

các chi hội phụ thuộc sự chỉ đạo của Trung thượng hạt (Đắc Lắc)

Hệ người kinh do mục sư Nguyễn Kim Khánh phụ trách, đến tháng

6/1975 được thay bằng mục sư Nguyễn Phú Cam, tổng số gồm có 9 hội thánh, 7

mục sư, 7 truyền đạo, 8 nhà thờ, nhà nguyện, 36 người trong ban chấp sự, 1360

tín đồ

Hệ người thượng do mục sư Đặng Văn Trung phụ trách có 36 hội thánh, 3

mục sư, 14 truyền đạo, 23 nhà thờ, 110 trong ban chấp sự, 7105 tín đồ

Sau năm 1975 hoạt động của Fulrô phát triển mạnh ở Tây nguyên nói

chung, ở Gia Lai nói riêng Chúng dựa vào Tin lành để tập hợp thanh niên, kích

động người dân tộc chạy ra rừng hoạt động Fulrô hoặc làm cơ sở liên lạc, tiếp tế

lương thực thực phẩm, thuốc men cho số Fulrô ngoài rừng Một số tên là truyền

đạo cũ hoặc trong ban chấp sự như: Siu Wing, NayYu, Siu Pek, Rma Trang đã

chạy vào rừng hoạt động Fulrô và giữ các chức vụ tương đối quan trọng

Từ thực tiễn trên ta chủ trương giải quyết vấn đề Fulrô đi đôi với việc tiến

hành xử lý một số mục sư, truyền đạo, có liên quan đến Fulrô Đồng thời tiến

hành phát động quần chúng theo đạo Tin lành và tự nguyện đóng cửa nhà thờ,

đưa các cơ sở này vào phục vụ lợi ích xã hội, xóa bỏ ban chấp sự, hướng hoạt

động tín ngưỡng về từng gia đình Mục sư, truyền đạo sinh không được hoạt

động mục vụ, do vậy toàn bộ hệ thống tổ chức Tin lành ở Gia Lai không còn

hoạt động từ năm 1982

* Giai đoạn từ 1982 đến nay

Những năm đầu thập kỷ 80 hoạt động của đạo Tin lành ở Gia Lai diễn ra

theo đúng chủ trương qui định của ta Nhưng từ năm 1985 trở đi Tin lành bắt

đầu củng cố tổ chức và hoạt động trở lại, nhất là từ năm 1990 do tác động của

tình hình thế giới và lợi dụng chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước, mặc dù

vẫn bị ngăn cấm nhưng sự phục hồi và phát triền của đạo Tin lành diễn ra với

tốc độ nhanh trên diện rộng và trở thành một tôn giáo lớn trong tỉnh Ta đã có

nhiều biện pháp vận động quần chúng thu hẹp diện hoạt động, nhưng trên thực

tế đạo Tin lành vẫn ngày càng phát triển một cách đột biến

Tính đến cuối năm 1994 số lượng tín đồ đã phát triền lên tới 33.000 người

ở 9/11 huyện thị xã, 95/153 xã phường, thị trấn gồm 285 làng, thôn; tập trung

chủ yếu ở các huyện Ayunpa, Chư Sê, Chư Prông, Chư Păh, Pleiku, Mang

Yang chủ yếu là người Jrai và Bahnar So với năm 1975 tăng hơn 25.000 tín

đồ, 53 xã, 238 làng

Số tín đồ người kinh hầu như không phát triển thêm chỉ có một số ít là

người theo đạo từ nơi khác lên lập nghiệp tại Gia Lai và số tín đồ phát triển tự

nhiên

Hoạt động củng cố và phát triền đạo Tin lành ở Gia Lai không chỉ thuần

tuý ở vùng đã có đạo mà còn phát triển nhanh vào vùng sâu, vùng xa, biên giới,

vùng căn cứ cách mạng như Kon Tầng, Đắc Đoa (Mang Yang), Iao, Iachim Ia

Khươi (Chư Pahr), Iabnon, Ianan (Đức Cơ) thành phần người theo đạo phần

lớn là quần chúng lao động, cá biệt có trường hợp cán bộ cơ sở và Đảng viên

cũng đi theo

Hiện nay ở Gia Lai có 5 hệ phái Tin lành: gồm Hội thánh Tin lành Miền

Nam, hệ phái Liên Hữu cơ đốc, hệ phái Ngũ tuần, hệ phái Cơ đốc truyền giáo và

hệ phái Cơ đốc Phục Lâm 4 hệ phái sau được hình thành từ năm 1998 do mâu

thuẫn về quyền lợi và vai trò trong tôn giáo nên tự tách ra từ Tin lành Miền

Nam

Thống kê số liệu tín đồ của các hệ phái

Năm

Tín đồ

Địa bàn Dân tộc kinh Dân tộc

7/7 Huyện thị, 42 xã, 8/9 Huyện thị

9/11 Huyện thị, 95/153 xã, phường

10/13 huyện thị, 104/171 xã phường

Trong đó : - Hệ phái Tin lành Miền nam có: 51.391 tín đồ

- Hệ phái liên hữu cơ đốc có: 1.000n tín đồ

- Hệ phái ngũ tuần có: 150 tín đồ

- Hệ phái cơ đốc truyền giáo có: 1.200 tín đồ

- Hệ phái cơ đốc phục lâm có: 200 tín đồ

Mức độ tín ngưỡng của tín đồ cũng khác nhau, tín đồ theo đã làm lễ Báp

tem được nhận là tín đồ chính thức theo đúng giáo luật tương đối ít, (gần 30%)

Còn đa phần là tín đồ không chính thức (70%) Trong số này có người tin theo

lời chúa, song cũng có thành phần thấy Tin lành có những điểm tiến bộ nên

nghe theo và thóat khỏi những ràng buộc hủ tục lạc hậu, cá biệt có người nghe

theo mê tín nên theo Tin lành (cho chúa là Jàng)

Mặc dù chỉ cho phép tín đồ tu tại gia, không được tụ tập, song thực tế Tin

lành vẫn hoạt động dưới hình thức nhóm họp đọc kinh cầu nguyện, hát thánh ca

tại một số nhà cốt cán, tại rẫy hay bờ suối Lợi dụng tết cổ truyền, ma chay,

cưới hỏi, ngày lễ long trọng, hay những dịp sinh hoạt văn hóa văn nghệ của dân

tộc để sinh hoạt tôn giáo, tuyên truyền phát triển đạo với phương thức tuyên

truyền chủ yếu là "không uống rượu, hút thuốc, bỏ hủ tục lạc hậu "

Bên cạnh phương thức hoạt động trên, Tin lành còn tổ chức cho quần

chúng dân tộc nghe theo đài Nguồn sống, băng ghi âm, ghi hình Một nguồn tác

động nữa mà ta cần lưu ý là số Fulrô ở nước ngoài thường xuyên gửi thư về cho

nhân dân trong nước động viên họ giữ đạo và theo đạo Tin lành sau này có Mỹ

trợ giúp Do vậy, Tin lành thu hút được nhiều quần chúng dân tộc, gây nên

những xáo trộn phức tạp trong vùng dân tộc và gây thêm khó khăn cho ta trong

công tác quản lý nhà nước và xây dựng phong trào cách mạng

Mặc dù chưa có tư cách pháp nhân, song số giáo sĩ trước 1975 còn lại ở

Gia Lai vẫn tích cực củng cố, tổ chức chi hội, tổ chức các buổi họp nhóm, giảng

dạy cho tín đồ, xây dựng lực lượng cốt cán, đồng thời chỉ đạo hoạt động tôn giáo

ở những nơi mới phát triển thông qua số cốt cán mới Hiện nay hàng ngũ cốt cán

Tin lành đang ra sức củng cố hệ thống tổ chức, thành lập Ban hợp nguyên của

tỉnh và 380 chi hội thánh cơ sở với hơn 500 cốt cán phụ tránh

Với nguyên tắc bất cứ một tín đồ nào cũng có thể làm công tác chứng đạo,

các giáo sĩ đã xây dựng cho mình một lực lượng cốt cán đông đảo để thông qua

đó thực hiện công cuộc truyền giáo Đây là một lực lượng nguy hiểm, tích cực

trong hoạt động phát triển đạo, tạo phản ứng dây truyền đưa số tín đồ không

chính thức tăng nhanh

Theo thống kê đến đầu năm 2001 ở Gia Lai có 94.300 tín đồ, 02 mục sư,

16 truyền đạo tập sự, 101 truyền đạo tình nguyện và 01 mục sư, 03 truyền đạo

trước 1975 bị giáo hội bãi nhiệm Trong đó chỉ có 02 mục sư , 08 truyền đạo

được đào tạo và phong chức trước 1975, số còn lại đều do hội thánh tự đào tạo

và phong trái phép

Về kinh thánh, bên cạnh việc sử dụng một số sách kinh thánh do hội thánh

Tin lành Miền Nam (Việt nam) cấp, hiện nay số kinh thánh này được in bằng

chữ Jrai và Banah Thời gian qua đã xuất hiện sách kinh thánh in được phát hành

trái phép tán phát vào Gia Lai (ta đang có kế hoạch phát hiện ngăn chặn) của

một số hội thánh ở Đà Nẵng, Tuy Hòa, TP Hồ Chí Minh

Đáng chú ý là, đầu năm 2000 tổ chức phản động người thượng tại Mỹ đã

thành lập cái gọi là "Nhà nước ĐêGa" và dựng lên "Tổ chức Tin lành ĐêGa" do

mục sư BDA SU KBÔNG cầm đầu Từ tháng 06 năm 2000 chúng đã tuyên

truyền vào trong nước để lập hội thánh "Tổ chức Tin lành ĐêGa " tại Tây

Nguyên Thực chất vấn đề "Tin lành ĐÊGA" là kích động hận thù giữa người

dân tộc với người kinh với thủ đoạn hứa hẹn phong chức, mua chuộc bằng tiền

và thậm chí còn đe dọa khống chế người vào tổ chức này Đây là âm mưu lợi

dụng vấn đề dân tộc và tôn giáo để tập hợp lực lượng phục vụ cho âm mưu

chính trị của các thế lực thù địch chống Việt Nam

* Thực trạng vấn đề lợi dụng đạo Tin lành (Tin lành ĐêGa) ở tỉnh Gia

Lai hiện nay

Âm mưu và phương thức, thủ đoạn thành lập "Nhà nước ĐêGa độc lập"

tại Tây Nguyên - Việt Nam

- Sau ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng số Fulrô có mặt tại Mỹ (gồm

số kẹt ở nước ngoài, số xuất cảnh dưới nhiều hình thức và số đầu hàng lực lượng

của Liên hiệp quốc tại Campuchia - UNTAC tháng 12/1992 sang Mỹ định cư)

đã tụ tập thành lập nhiều tổ chức, hội nhóm khác nhau Trong đó có tổ chức

mang tên Hội những người miền núi, được thành lập và đăng ký hoạt động

công khai tại Mỹ năm 1992 do Ksor Kok cầm đầu Tổ chức (MFI) chính là

nguồn gốc trực tiếp của sự ra đời "Nhà nước ĐêGa độc lập" được hình thành

cuối năm 1999, sống lưu vong tại Mỹ và được sự hỗ trợ của Mỹ Chúng đề ra

mục tiêu đến năm 2002 sẽ giải phóng Tây nguyên và thành lập “Nhà nước ĐêGa

độc lập” Về mặt tôn giáo chúng chủ trương tách Tin lành người dân tộc ra khỏi

người kinh, lập tổ chức “Tin lành ĐêGa” do AMa Chăm phụ trách và ráo riết

triển khai thực hiện ý đồ trên vào các tỉnh Tây nguyên, Nam Trường sơn, thiết

lập đường dây chỉ đạo trực tiếp từ Mỹ về Việt Nam, Campuchia và đặc biệt

chúng đã xây dựng được bộ khung gồm 360 tên ở Gia Lai

- Về phương châm thực hiện của chúng là từng bước đòi đất đai, đòi tự

do tôn giáo, tách Tin lành người thượng ra khỏi “Hội thánh Tin lành” Việt Nam

(Miền nam), lập "Hội thánh Tin lành ĐêGa" Để thực hiện phương châm trên,

ngày 20/09/2000 tên mục sư Đa Su KBong - Người đứng đầu nhà thờ Tin lành

ở Mỹ đã gửi thư chấp thuận " Tin lành ĐêGa Việt Nam" hợp tác với nhà thờ

Tin lành ở Mỹ, bổ nhiệm Ra Lan Nglol (tức Ama Chăm) là người đứng đầu “Tin

lành ĐêGa” ở Bờ Ngoong thuộc huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai và đồng thời bổ

nhiệm 08 người làm cấp phó, thư kí, truyền đạo, liên lạc, thủ quĩ, thanh tra, phụ

trách trẻ em Ama Chăm cùng đồng bọn đã tuân theo sự chỉ đạo của bọn phản

động bên ngoài, lập ra “Hội thánh Tin lành ĐêGa” ở tỉnh Gia Lai, đã cử Y

Noen Kpă phụ trách “Tin lành ĐêGa” ở Ea Súp; Y Blanh Rô, YRin Kpă, Y Plun

Ksơk, Y H'Lum Mjao, Y Thi Rô làm ban lãnh đạo chi hội Tin lành ở huyện Ea

H'Leo Theo các tài liệu ta thu thập được thì điều đáng chú ý là bộ máy chi hội

“Tin lành ĐêGa” của Ea H'leo cũng chính là bộ máy của cái gọi là "Chính quyền

ĐêGa độc lập" ở hyện Ea H'leo do YWI Ksơr (tức Ama Trương) được chúng

phong làm trưởng huyện

Như vậy, “Tin lành ĐêGa” trên thực tế đã hình thành tổ chức một số nơi

trong tỉnh và chịu sự chỉ đạo, chi phối từ Tin lành ĐêGa ở Mỹ

- Về tư tưởng cái gọi “Tin lành ĐêGa” là bộ phận theo đạo Tin lành tỏ

thái độ đồng tình với việc thành lập “Nhà nước ĐêGa độc lập” của bọn phản

động Fulrô lưu vong Bọn cầm đầu “Tin lành ĐêGa” có ý đồ tách khỏi Hội

thánh Tin lành Việt Nam (Miền Nam) để hình thánh cái gọi “Hội thánhTin lành

ĐêGa” Điều này hoàn toàn phù hợp với âm mưu của Mỹ và các thế lực thù

địch

- Về phuơng thức thủ đoạn Bọn cầm đầu của tổ chức “Tin lành ĐêGa”

vừa qua đã tuyên truyền xuyên tạc chính sách của Đảng và Nhà nước ta nói

chung, chính sách tôn giáo nói riêng Các luận điệu tuyên truyền mà kẻ địch và

bọn xấu đang tìm mọi cách gieo rắc trong đồng bào ta như:

+ Tin lành ĐêGa ở Mỹ chấp thuận “Tin lành ĐêGa” ở tỉnh Gia Lai

+ Dân tộc thiểu số Tây Nguyên có tôn giáo riêng, không phụ thuộc vào

Hội thánh Tin lành Việt Nam (Miền nam)

+ Tín đồ Tin lành phải đấu tranh đòi lập “Nhà nước ĐêGa độc lập”

+ Đuổi người kinh, đòi lại đất đai và nhiều luận điệu khác

- Về hành vi “Tin lành ĐêGa” đã tuyên truyền, xuyên tạc chính sách tôn

giáo nói riêng, xúi dục, kích động, lôi kéo đồng bào đạo Tin lành biểu tình, gây

rối mang tính bạo loạn chính trị đầu 02/2001 Mặt khác, hiện chúng đang liên

lạc, móc nối, âm mưu tổ chức đưa một số người, một số gia đình vượt biên trái

phép qua Campuchia, tiếp tục gây mất ổn định chính trị - xã hội Ở một số buôn,

thôn bọn cầm đầu “Tin lành ĐêGa” \ở một số nơi còn liên lạc với số phản động

ở nước ngoài, nhận đô la, tài liệu và thực hiện sự chỉ đạo từ nước ngoài để hoạt

động chống phá Tất cả hành động của chúng vừa qua và hiện nay đều có sự chỉ

đạo và hỗ trợ về tài chính của Mỹ Chính phủ Mỹ đã khai thác và lợi dụng triệt

để vấn đề dân tộc, tôn giáo để can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam để

thực hiện "Diễn biến hoà bình" đối với cách mạng nước ta

Cho nên, cần nhận thức rõ cái gọi là "Hội thánh Tin lành ĐêGa” không

phải là tổ chức tôn giáo, thực chất đó là tổ chức chính trị phản động đội lốt tôn

giáo được dùng làm hạt nhân, làm linh hồn cho cái gọi là "Nhà nước ĐêGa độc

lập" là công cụ để chúng lôi kéo, lừa mị, kích động, khống chế quần chúng, cần

kiên quyết đấu tranh xoá bỏ

- Nội dung tuyên Truyền của chúng là:

+ Tuyên truyền về lịch sử “Nhà nước ĐêGa” để tác động lòng tự tôn dân

tộc, tuyên truyền về việc Ksor Kơk đã lập “Nhà nước ĐêGa” ở Mỹ, được Mỹ và

quốc tế ủng hộ nhằm tạo lòng tin cho các đối tượng trong nước về tương lai

thành công của “Nhà nước ĐêGa”

+ Chúng xuyên tạc chính sách của nhà nước và khuyếch trương, phóng

đại những sai sót trong việc thực hiện chính sách ở địa phương để xuyên tạc cho

rằng Nhà nước Việt Nam phân biệt đối xử với người dân tộc, chẳng hạn chúng

tuyên truyền về việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình là nhà nước muốn người

dân tộc bị diệt vong, việc mở nông trường, việc tranh chấp đất đai là nhà nước

tiếp tay cho người kinh chiếm đất của người dân tộc Đặc biệt chúng khuét sâu

việc ta có sai sót trong chính sách tôn giáo như không cho các em theo đạo Tin

lành đi học trường nội trú, không cho nhóm lễ và một số cơ quan không nhận

người theo đạo Tin lành để kích động chia rẽ Từ đó chúng tuyên truyền, phải

tách đạo Tin lành người thượng ra khỏi Tin lành người kinh, lập tổ chức Tin

lành riêng gọi là hội thánh “Tin lành ĐêGa”

Vừa tuyên truyền lôi kéo, hứa hẹn phong chức bổ nhiệm chức vụ cao, vừa

mua chuộc bằng cách cho tiền xây nhà thờ Mặt khác, chúng khống chế bằng

cách đe dọa những người không tin theo, dọa đánh giết, trực tiếp viết thư đe dọa

truyền đạo Siu Pék, RmaSol

- Đối tượng tuyên truyền: Để tạo lực lượng cốt cán lúc đầu chúng tuyên

truyền cho các mục sư người dân tộc có trình độ, uy tín ảnh hưởng như mục sư

Ksor Brao, truyền đạo Siu Pék, Siu Kim Nhưng cũng vì số người này có trình

độ bản lĩnh và kinh nghiệm nên những nội dung và luận điệu trên không đánh

lừa được họ Trong khi ở giai đoạn này nhà nước đang xét công nhận tư cách

pháp nhân cho tổ chức Tin lành Miền Nam (Việt nam) mà họ là lực lượng chủ

chốt nên họ hiểu rõ chính sách của Nhà nước kiên quyết phản đối số đối tượng

lưu vong lợi dụng đạo Tin Lành Không mua chuộc được số mục sư truyền đạo

này, chúng chuyển sang số cốt cán có tham vọng cá nhân và có bất mãn với giáo

hội như Ma Chăm ở Chư Sê, Siu Un ở AyunPa hoặc chọn số người thân như

Nhứ Đăm Hàng để phát triển tín đồ theo “vết dầu loang” từ làng này sang làng

khác Đến nay ta mới phát hiện có 2 truyền đạo tình nguyện đi theo số ly khai là

KPã Hlinh ở Plei Hố Bi (Ia Tiêm) ở Nhơn Hoà (Chư Sê)

- Về hội thánh, tín đồ: Theo thống kê ban đầu hiện nay có hơn 8.000 tín

đồ ở hơn 50 làng (hội thánh) thuộc thành phố Pleiku và 7 huyện ( Chư Sê,

AyunPa, Đắc Đoa, Chư Prông, Chư Pảh, Mang Yang, Ia Grai) và có 19 tên cầm

đầu Tin lành ĐêGa (xem phụ lục 7) Tin lành ĐêGa được cơ cấu theo 3 cấp: cấp

trung ương, cấp vùng và cấp hội thánh cơ sở, cụ thể như sau:

* Cấp trung ương trụ sở : Char Lotte - Nc - USA

- Đứng đầu: B Da Su KBông- mục sư

- Giúp việc cho mục sư B Da Su KBông gồm:

+ Đứng đầu: Rah Lan Ngol (A Ma Chăm) ở Pa Pết - Bờ Ngoong - Chư Sê

+ Phó ban : K Pah Hlinh ở Ia Tiêm - Chư Sê

+ Thư kí: Siu Huêh ở thị trấn Chư Sê

+Thủ Quĩ: Kpah Thi Ia Tiêm - Chư Sê

+ Trưởng ban thanh niên: Kpah Do - thị trấn Chư Sê

Vùng 2: Thành lập 7/2000

Gồm các huyện: Đắc Đoa, Mang Yang, An Khê

- Ban lãnh đạo gồm: Phụ trách chung đường hướng hoạt động: Nhâu Đăm

Hoàng (thị trấn Đắc Đoa; giúp việc cho Nhâu có Yưm ở Gla - Đắc Đoa)

- Ban chấp sự vùng:

+ Đứng đầu : Nghé- thị trấn Đắc Đoa

+ Phó Ban: Khơih, ở làng Bia Breh - Ia Pết - Chư Sê

+ Thư kí: Đinh Kheng, ở làng Drăh - Bờ Ngoong - Chư Sê

+ Thủ quĩ: Chram, ở Ia Pết - Chư Sê

+ Phụ trách người già : Ban, ở Ayun, Mang Yang

+ Phụ trách thanh niên: Bưng, ở A Yun, Mang Yang

+ Phụ trách chung: Yưm, ở Glar - Đắc Đoa

Vùng 3: Thành lập tháng 12/2000 (được phát sinh phát triển từ sự tuyên

truyền của vùng 1)

Gồm huyện AYun Pa

- Ban lãnh đạo vùng:

+ Đứng đầu: Siu Un, ở Chư A Thai - Ayunpa

+ Phó kiêm thủ quĩ: Y Nglư, ở Chư A Thai - Ayunpa

+ Thư kí: Kpảh Pôn, ở Chư A Thai - Ayunpa

+ Truyền đạo: A Ma Đối, ở Chư A Thai - Ayunpa

* Cấp hội thánh: Lấy làng làm đơn vị hội thánh, tổng số khoảng 50 hội

thánh thuộc 50 làng, thuộc 3 vùng trên với khoảng 8.000 tín đồ

Vùng 1 gồm: Riêng huyện Chư Sê có 27 làng, ở 7 xã (Nhơn Hoà có 11

làng, Ia Hrú có 9 làng, Ia Le có 1 làng, thị trấn Chư Sê có 2 làng, Ia Tiêm có 2

làng, Bờ Ngoong có 1 làng, á Lbá có 1 làng)

Ngoài ra, số cầm đầu vùng này đã tuyên truyền phát triển “Tin lành

ĐêGa” sang khu vực huyện Chư Prông ở một vài làng thuộc các xã: Thăng

Hưng, Bình Giáo, Ia Băng Do các tên: Puih Dô, Rmah Hít, Rmah Lạc ở Plei

Mui, Rmah Klin, ở Plei Bàng, Siu Min ở Plei Bak xã Bình giáo Đáng chú ý tại

Plei Klah, xã Thăng Hưng có đối tượng Siu Yúi đã tổ chức lôi kéo 100% tín đồ

trong làng tin nghe theo “Tin lành ĐêGa” và tham gia vào các hoạt động chống

phá chính quyền thời gian qua

Ở xã IaDêr, huyện Iagrai có 03 hội thánh theo “Tin lành ĐêGa” là:

- Plei Breng I cầm đầu Puih Alăng

- Plei Breng II cầm đầu Ksor Alúp

- Plei Breng III cầm đầu Ksor Tik

Ở xã Biển Hồ (TP PLeiku), xã Hà Bầu (Đắc Đoa) có:

- Plei Sơr cầm đầu Ksor Bur

- Plei Ring cầm đầu Y ký

Vùng 2 gồm:

Hội thánh Plei Pi Ơm thị trấn Đắc Đoa cầm đầu Nghé

Hội thánh Dôl II xã Glar thị trấn Đắc Đoa cầm đầu Yưm

Hội thánh xã Ayunpa - Mang Yang cầm đầu Bưng

Vùng 3 gồm: có 17 hội thánh thuộc 17 làng 4 xã:

Hội thánh Plei Ơi ChưAThai.cầm đầu Nay Phỉ

Hội thánh Plei Pi Đắp ChưAThai cầm đầu Ksopreo

Hội thánh Plei Nãx ChưAThai cầm đầu Ksor Dok

Hội thánh Plei Man ChưAThai cầm đầu KsorHiết

Hội thánh Plei Plok ChưAThai cầm đầu Ksor Jon

Hội thánh Plei Tăng ChưAThai cầm đầu Ksor Yong

Hội thánh Plei GLung ChưAThai cầm đầu KsorY Nglư

Hội thánh Plei Mlah ChưAThai cầm đầu Ksor Siu Sư

Hội thánh Plei Ke thị trấn Phú thiện cầm đầu Siu Khiết

Hội thánh Plei Jở thị trấn Phú thiện cầm đầu Nay Glét

Hội thánh Plei Athai thị trấn Phú thiện cầm đầu Apă Phon

Hội thánh Plei Knông thị trấn Phú thiện cầm đầu Siu Mát

Hội thánh Plei Trang xã Ia Piar cầm đầu Kpăh

Hội thánh Plei Ch rung xã Ia Piar cầm đầu Nay Kỏ

Hội thánh Plei R Bai xã Ia Piar cầm đầu KsorUep

Hội thánh Plei Bon Sơ Ma xã Ia Piar cầm đầu Nay Nil

Hội thánh Plei Bon Sơ Ma Mlơng xã Ia Hiao cầm đầu Ksor Dung

1.2.3 Xu hướng phát triển đạo Tin lành ở Gia Lai và những vấn đề

đặt ra

Trong sự phát triển của tôn giáo, một xu thế cá thể, tự do dân chủ đang

lan rộng, tôn giáo nào có khả năng đáp ứng được những yêu cầu đó thì tôn giáo

đó được chấp nhận Thực tế cho thấy đạo Tin lành đề cao dân chủ, tự do, có khả

năng điều chỉnh, thay đổi phù hợp với phong tục tập quán các dân tộc thiểu số,

do vậy Tin lành là tôn giáo phát triển mạnh nhất trong những thập kỷ qua

Tháng 11/1999 Thường vụ Bộ chính trị đã có thông báo 184/TB và thông

báo 255/TB - TW Trong đó có chủ trương xét công nhận tư cách pháp nhân, tổ

chức Tin lành ở Miền nam mà trước tiên là tổ chức Tổng Liên hội Hội thánh Tin

lành Việt Nam (Miền nam) Như vậy Hội thánh Tin lành Việt Nam (Miền nam)

ở Gia Lai thuộc sự quản lý của Tổng Liên Hội thánh Tin lành Việt Nam (Miền

nam) Nhưng đối với Tây Nguyên và tỉnh Gia Lai hầu hết mục sư truyền đạo

đều phong trái phép, các hội thánh, nhà thờ, nhà nguyện thành lập trái phép do

đó việc công nhận tư cách pháp nhân cho các mục sư truyền đạo, và hoạt động

Tin lành hết sức khó khăn phức tạp Qua hoạt động thực tiễn, ngày 13 tháng 6

năm 2001 Ban tôn giáo tỉnh Gia Lai đã chấp thuận nhân sự Ban đại diện Tin

lành trong tỉnh Nên ta đã đồng ý cho phép 3 chi hội cơ sở: Aynpa, Pleikuro,

Biển Hồ, hoạt động đồng thời nghiên cứu và xem xét 08 chi hội khác khi có đủ

điều kiện thì cho phép hoạt động Vì số chi hội này đã tồn tại truớc giải phóng

và có giáo sỹ ổn định, không có hoạt động phức tạp (Theo thông báo 184,225,

BCT và TW)

Với tình hình trên, thời gian tới, đạo Tin lành sẽ tập hợp củng cố các giáo

hội cơ sở ở nơi thiếu nhân sự, cơ sở vật chất và các điều kiện khác; tập trung

củng cố đức tin của tín đồ, đặc biệt là vùng mới thâm nhập và số mới theo đạo,

chưa chịu Lễ Báp Tem, qua đó củng cố các chi hội thánh cơ sở, tiến tới hoàn

chỉnh tư cách pháp nhân để tiến hành xây dựng nơi thờ tự

Các chi hội thánh tăng cường tuyển dụng và sử dụng người có trình độ

vào ban chấp sự, tạo điều kiện vật chất để số này truyền đạo giành dật và nắm

quần chúng Tuyển chọn, đưa người đi đào tạo ở các trung tâm Tin lành như: Đà

Nẵng, Khánh Hoà, TP HCM bằng nhiều hình thức Đặc biệt thông qua các hội

thánh Tin lành ở Mỹ để xin viện trợ và tổ chức huấn luyện bằng nhiều lớp, kể cả

ở nước ngoài

Với xu hướng như vậy, trong quá trình đang triển khai thực hiện thông

báo số 225/BCT về chủ trương đối với Tin lành Miền nam (Việt Nam) các đối

tượng cầm đầu, các hội thánh sẽ tập trung khuếch trương thanh thế, kết hợp hoạt

động tôn giáo với hoạt động từ thiện Khi có sự giúp đỡ của giáo hội trong và

ngoài nước, các đối tượng sẽ đẩy mạnh hoạt động sang các lĩnh vực thuộc đoàn

thể, chính quyền

Tóm Lại: Sau khi ta chủ trương cho phép Tin lành Miền Nam (Việt nam)

hoạt động và đặc biệt ở Gia Lai ta đã cho phép 3 chi hội cơ sở Tin lành hoạt

động, đã đáp ứng được phần nào nhu cầu tín ngưỡng của quần chúng, nhưng lại

có khả năng xuất hiện những mâu thuẫn khác không kém phần phức tạp Đó là

sự lấn lướt, xé rào trong hoạt động tôn giáo, các hệ phái, và những cốt cán khác

chưa được hoạt động sẽ tìm mọi cách chia rẽ, gây áp lực đối với một số mục sư

truyền đạo được Nhà nước cho hoạt động (vì họ là những người tốt ) Nếu ta

không nắm và xử lý được sẽ dẫn đến mất an ninh trật tự và không giữ được ổn

định chính trị

Đối với kẻ địch, trong điều kiện hiện nay phải tính đến khả năng thực tế

mà các thế lực thù địch có thể đẩy mạnh hoạt động là : Tiếp tục và tăng cường

tác động từ xa thông qua các trung tâm phát thanh, in ấn kinh sách tài liệu, tác

động vào trong nước về tâm lý, tư tưởng khoét sâu mâu thuẫn, giữa quần chúng

với Đảng, Chính quyền, đồng thời đi đôi với việc tuyên truyền, phát triển đạo

Thông qua các tổ chức Phi Chính phủ (NGO) các tổ chức nước ngoài

khác vào hoạt động nhân đạo, hợp tác đầu tư, thăm thân, du lịch đi vào vùng

sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số để phát triển đạo Cũng không loại trừ Tin

lành Mỹ sử dụng điạ bàn Campuchia và Thái Lan tổ chức gặp gỡ huấn luyện

một số cốt cán đạo ở Gia Lai và Tây Nguyên (thực tế chúng đã tổ chức huấn

luyện một đợt ở Thái Lan) Cùng với việc đào tạo lôi kéo, tạo dựng ngọn cờ

trong tổ chức Tin lành, thông qua đó lôi kéo quần chúng hình thành lực lượng

đối trọng với ta; chúng còn kích động gây rối khi có điều kiện (dưới dạng như tổ

chức “Tin lành ĐêGa” gây rối tháng 2/2002), với âm mưu chuyển hóa mâu

thuẫn về tôn giáo trở thành mâu thuẫn dân tộc và từ đó biến thành mâu thuẫn

địch ta, đối kháng về chính trị

Để đấu tranh làm tan rã nhóm phản động “ Nhà nước ĐêGa độc lập”, ở

trong nước ta đẩy mạnh việc tấn công số cầm đầu, cốt cán “Tin lành ĐeGa”

Tính đến tháng 3/2001 “Tin lành ĐêGa” có hơn 8.000 tín đồ ở hơn 50 hội thánh

Đến nay khung tổ chức “Tin lành ĐêGa” đã bị tan rã, một số đối tượng đã bị bắt,

một số đã bỏ trốn Các hội thánh “Tin lành ĐêGa” đang bị tan rã và phát triển

theo những su hướng sau:

- Ở một số hội thánh, số cầm đầu cốt cán đã nhận thức được hoạt động

chống đối của “Tin lành ĐêGa” là vi phạm pháp luật đi ngược lại hiến chương

hội thánh Tin lành Việt Nam (Miền nam) đã xin quay trở lại sinh hoạt tôn giáo

thuần tuý Cá biệt trong số này có tín đồ tự bỏ đạo

- Đại bộ phận hội thánh “Tin lành ĐêGa” với khoảng 4.500 tín đồ, hiện

nay do sự mặc cảm, e dè chưa có định hướng rõ ràng, có thái độ lừng chừng,

sinh hoạt độc lập theo kinh thánh, không theo hệ thống tổ chức nào

- Còn lại một bộ phận quần chúng, tín đồ chiếm khoảng 2.000 người hiện

nay bị số cốt cán quá khích khống chế, vẫn tiếp tục tuyên bố sinh hoạt độc lập

theo “Tin lành ĐêGa” Số này vẫn đang còn tư tưởng trông chờ sự giúp đỡ từ

bên ngoài và của các đối tượng cầm đầu “Nhà nươc ĐêGa”

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Gia Lai không có mục sư, truyền đạo theo “Tin

lành ĐêGa” nhưng chúng đã lôi kéo sử dụng 4 truyền đạo tình nguyện ( Do

ban hiệp nguyện tỉnh công nhận trước đây) Số này vẫn tiến hành hoạt động lén

lút, lồng gép các nội dung tuyên truyền tổ chức “Nhà nước ĐêGa độc lập”, với

tuyên truyền tư tưởng dân tộc hẹp hòi, vận động quyên góp vật chất để trợ giúp

các gia đình các đối tượng bị ta bắt giam giữ, số đã trốn khỏi địa phương, tiếp

tục vận động lối kéo thanh niên chạy ra rừng và tìm cách vượt biên trái phép

trốn sang Campuchia, hoặc tìm cách liên lạc với bên ngoài để nhận sự hướng

dẫn chỉ đạo hoạt động từ nhóm phản động “Nhà nước ĐêGa độc lập”, “Tin lành

ĐêGa” ở Mỹ

1.2.4 Nguyên nhân của sự phát triển đạo Tin lành trái phép vùng dân

tộc thiểu số ở Gia Lai

Theo chúng tôi nguyên nhân gây nên sự phát triển đột biến của đạo Tin

lành trong vùng dân tộc thiểu số ở Gia Lai những năm qua bao gồm:

* Một là : Sự khó khăn về đời sống vật chất, sự thiếu thốn về đời sống tinh

thần, sự không hài lòng về đời sống thưc tại đã thúc đẩy đồng bào dân tộc thiểu

số đi theo đạo Tin lành

Sự ra đời phát triển của tôn giáo thường diễn ra trong thời kỳ xã hội có

những biến đổi có tính chất bước ngoặc tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, dẫn

đến bế tắc, khủng hoảng niềm tin, mất phương hướng buộc con người phải tìm

đến tôn giáo như một chỗ dựa tinh thần, một hy vọng được cứu thế Ở vùng dân

tộc thiểu số nói chung, ở Gia Lai nói riêng trong những năm qua quần chúng

chịu sự tác động về nhiều mặt, nhất là khủng hoảng kinh tế, xã hội Tình hình ấy

đã thúc đẩy họ tìm lối thoát bằng mọi cách mà đặc biệt đạo Tin lành đã nhanh

chóng bù đắp vào những thiếu hụt này Qua điều tra 506 giáo dân ở 5 huyện thì

có đến 87,5% số người được hỏi trả lời chúa cần cho họ, 90% số người được hỏi

họ theo đạo họ không phụ thuộc vào già làng, thôn trưởng

Về kinh tế: Do trình độ sản xuất lạc hậu, năng xuất thấp nên đời sống

kinh tế bà con dân tộc còn rất khó khăn Theo số liệu thống kê thì có tới 29,38%

số hộ thiếu đói, không đủ ăn Trong khi đó theo phong tục tập quán, thì các dân

tộc thiểu số tổ chức hàng năm rất nhiều lễ cúng tốn kém mà bắt buộc gia đình

phải làm Trong một cuộc điều tra khi được hỏi có 83,3% người được cho rằng

cúng Giàng và làm lễ hàng năm gây tốn kém về kinh tế

Để khắc phục tình trạng đó 55,4% số người được hỏi chọn con đường

theo đạo Tin lành Ngoài sự lỗi thời, một số phong tục tập quán làm lãng phí về

kinh tế, vì vậy đồng bào dân tộc thiểu số còn có hy vọng được Tin lành giúp đỡ

về tinh thần lúc gặp khó khăn hoạn nạn (8,8%) Thực tế thời gian qua 65,9% số

tín đồ sau khi theo đạo só đời sống kinh tế đỡ hơn trước khi vào đạo

Về văn hóa - xã hội: Các dân tộc Jarai, Bahnar, có nền văn hóa tinh thần

phong phú, đặc sắc với nhiều hình thức lễ hội, đã có vai trò quan trọng, vừa đáp

ứng nhu cầu tinh thần của quần chúng vừa có ý nghĩa bảo tồn truyền thống đạo

đức, nết sống, duy trì sự cố kết của cộng đồng Nhưng thời gian qua các loại

văn hóa nghệ thuật truyền thống hầu như bị mai một, thậm chí một số nơi đã xóa

bỏ một số lễ hội Trong khi đó văn hóa của Đảng và Nhà nước, văn hóa cách

mạng, ít được phổ biến sâu rộng trong nhân dân, và chưa đáp ứng được nhu cầu

Trong khi đó văn hóa Tin lành diễn ra ở cơ sở rất phù hợp với lớp trẻ,

dưới hình thức thánh ca hóa, sinh hoạt đạo mang tỉnh cởi mở, dân chủ do vậy có

tính lôi cuốn rất cao

* Hai là : Sự suy yếu vai trò của luật tục và uy quyền của già làng, tộc

trưởng là điều kiện thuận lợi cho Tin lành xâm nhập và phát triển

Trong quá trình biến động của đời sống kinh tế - xã hội của các dân tộc

thiểu số những năm qua đã có nhiều thay đổi sâu sắc, các mối quan hệ dòng họ,

thân tộc và vai trò của già Làng, tộc trưởng cũng có nhiều thay đổi khác trước

Trước đây, họ là những người có uy tín, được quần chúng suy tôn, vâng phục

Còn ngày nay sự phát triền giao lưu về kinh tế, văn hóa ngày càng phát động

mạng mẽ làm thay đổi lối sống, tạo ra sự đổi mới xoá bỏ sự ràng buộc của

những tập quán, hủ tục lạc hậu, lỗi thời mà đặc biệt là đối với thanh thiếu niên,

học sinh Cùng với xu thế đó sự phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, sự quản

lý điều hành của chính quyền, nhà nước và xã hội theo chính sách, pháp luật

càng tạo cho quần chúng nhiều quyền tự do, bình đẳng đang làm cho vai trò của

Già Làng, thầy cúng bị suy yếu, thu hẹp, họ không độc quyền nắm thông tin và

điều hành xã hội như trước

Những thủ tục lạc hậu và kèm theo một số lễ nghi truyền thống không còn

thích nghi với điều kiện mới, đặc biệt là sự tốn kém về kinh tế làm cho quần

chúng ngày càng xa rời các phong tục, tục lễ lạc hậu đó Do bám vào những đặc

quyền đặc lợi của phong tục tập quán lạc hậu mà không chịu đổi mới phù hợp

tâm tư nguyện vọng của quần chúng, nên một số già làng đã giảm uy tín, họ

không đủ khả năng để giải quyết những vấn đề mới đặt ra trong xã hội, trong sự

tác động của nền kinh tế thị trường Sự phân hóa, tan rã các kết cấu của xã hội

truyền thống đã làm cho tín ngưỡng, tôn giáo truyền thống cũ đi vào bế tắc Do

đó, khi có sự xuất hiện của Tin lành đã dễ dàng gây ra sự phân hóa trong cộng

đồng và một bộ phận ngả theo Tin lành

* Ba là : Đạo Tin lành phục hồi và phát triển trên do có sự chỉ đạo, hỗ trợ

tích cực từ bên ngoài, của giáo hội trong nước và hoạt động tích cực của các

đối tượng truyền đạo tại chỗ với nhiều phương thức, thủ đoạn phù hợp với đặc

điểm các dân tộc thiểu số

Giáo hội Tin lành trong và ngoài nước đã có chủ trương phục hồi, phát

triển đạo vào các dân tộc thiểu số nước ta từ lâu, họ luôn khai thác tận dụng mọi

cơ hội để đẩy mạnh hoạt động

Trong khi đồng bào các dân tộc bị khủng hoảng về tín ngưỡng truyền

thống thì Đảng và chính quyền cơ sở xa rời quần chúng, bỏ trống địa bàn, do

vậy đạo Tin lành chớp thời cơ lợi dụng những sơ hở của ta trong quá trình đổi

mới, "mở cửa" đã đẩy mạnh hoạt động từ nhiều hướng, trên nhiều mặt, bằng

nhiều phương thức thủ đoạn Đáng chú ý là:

- Triệt để khai thác sử dụng thông tin đại chúng, truyền đạo bằng các thứ

tiếng dân tộc, tăng thâm nhập truyền đạo và vùng dân tộc thiểu số, thông qua các

đoàn Lâm thời vào nghiên cứu văn hóa, hoạt động từ thiện, du lịch, thăm thân,

số này thường mang theo tài liệu kinh sách truyền đạo

- Lực lượng cốt cán hoạt động truyền đạo ở các địa bàn là yếu tố trực tiếp

quyết định sự tồn tại phục hồi phát triển đạo Tin lành Trong khi lực lượng cán

bộ dân tộc thiểu số nhiều nơi giảm sút thì số đối tượng cốt cán, truyền đạo tăng

nhanh

- Trong khi cán bộ cơ sở của ta quan liêu xa rời quần chúng thì các đối

tượng truyền đạo sống trong lòng dân nắm sát và lợi dụng đáp ứng kịp thời

những nguyện vọng nhu cầu của quần chúng để lôi kéo, khống chế quần chúng

- Trong khi cán bộ cơ sở của ta ít được bồi dưỡng đào tạo, các tổ chức

đoàn thể quần chúng nhiều nơi bị suy yếu thì các đối tượng truyền đạo được chỉ

đạo chặt chẽ của giáo hội và tổ chức hoạt động rất năng động bằng nhiều hình

thức như: tăng cường đào tạo sử dụng số truyền đạo không chính thức thay thế

hình thức đào tạo chưa được ta cho phép; tăng cường phát triển các tổ chức hoạt

động bất hợp pháp trong điều kiện chưa được chính quyền cho hoạt động hợp

pháp

- Đạo Tin lành có những yếu tố tiến bộ hơn sơ với một số tập quán cổ

truyền, việc chuyển tín ngưỡng tập quán cũ sang theo đạo Tin lành với các điều

răn, sự hướng thiện của nó đã làm hạn chế được một số tệ nạn như uống rượu,

cúng bái tốn kém, thậm chí có nhiều hoạt động lôi cuốn phù hợp với văn hóa

dân tộc, gắn sinh hoạt văn hóa, thể thao với sinh hoạt tôn giáo

- Một yếu tố cũng rất quan trọng làm cho Tin lành phát triển đột biến là

tôn giáo được "dân tộc thiểu số hóa" từ cải biên nội dung truyền giảng giáo lý

đến việc dùng ngôn ngữ chữ viết, kết hợp đạo lý, luật tục để giải thích kinh

thánh, bằng việc áp dụng hình thức diễn đạt phù hợp với tâm lý, trình độ,

nguyện vọng của người DTTS

- Đặc biệt các đối tượng truyền đạo đồng thời là lớp người có uy tín mới

xuất hiện có khả năng, có trình độ được quần chúng tin cậy, dù họ không có vai

trò trong các tổ chức Đảng, chính quyền đoàn thể quần chúng nhưng có vai trò

rất lớn trong việc tác động, chi phối tư tưởng quần chúng Họ tác động mạnh

vào đối tượng thanh niên, học sinh là những người đang có uy tín, vị trí xã hội

ngày càng được nâng lên cùng với đà phát triển của xã hội trong điều kiện mới

- Do đặc điểm quá trình phát triển nhanh và đột biến, không bình thường

nên đạo Tin lành ở Gia Lai phát triển trên diện rộng, nhưng nhận thức và niềm

tin vào đạo của đồng bào chưa sâu, chưa ổn định Nhiều người theo đạo không

tự nguyện Đa số theo đạo nhưng không muốn bỏ hết phong tục, tập quán truyền

thống và không muốn đối lập với chính quyền.Đồng bào DTTS theo đạo Tin

lành trong điều kiện dân trí thấp lại bị các đối tượng truyền đạo dùng nhiều thủ

đoạn lừa bịp, cưỡng ép nên đa số theo phong trào, nhận thức về đạo còn mơ hồ,

nhiều người theo đạo nhưng không hiểu kinh thánh

- Do đạo Tin lành Gia Lai không có nhà thờ, nhà nguyện nên hiện nay tín

đồ tập trung về nhà ở của mục sư, truyền đạo để sinh hoạt tôn giáo một cách

công khai hoặc bán công khai, một số nơi đã được trang trí như nhà thờ, nhà

nguyện

*Bốn là : Tình trạng quan liêu xa rời quần chúng của các ngành các cấp

làm suy yếu mối liên hệ giữa Đảng với đồng bào các dân tộc thiểu số là điều

kiện thuận lợi cho đạo Tin lành thâm nhập phát triển

Trong kháng chiến đồng bào dân tộc Jarai, Bahnar thể hiện lòng tin tưởng

tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng bởi vì đường lối chính sách của

Đảng phù hợp với nguyện vọng thiết tha của đồng bào, đó là giải phóng dân tộc,

các dân tộc bình đẳng; Đảng có đội ngũ cán bộ nhiệt tình gương mẫu, hoà mình

gắn bó với quần chúng, nắm bắt và giải quyết kịp thời những vướng mắc của

quần chúng

Sau giải phóng khi nguyện vọng thiêng liêng là đánh giặc ngoại xâm,

giành độc lập dân tộc đã được giải quyết thì những nhu cầu cá nhân, trong đó có

nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo trước đây bị che lấp, nay nổi lên nhưng chưa được

Đảng và Nhà nước quan tâm đầy đủ, kịp thời Trong nhiều năm vẫn chủ trương

hạn chế, thu hẹp, thậm chí cấm đoán, xoá bỏ; chưa thực sự coi tôn giáo là nhu

cầu tâm linh và nhu cầu tinh thần của một bộ phận quần chúng

Vấn đề di cư tự do của các dân tộc thiểu số phức tạp không quản lý được

dẫn đến mâu thuẫn Tranh chấp đất đai và mâu thuẫn phong tục tập quán càng

làm cho dân tộc bản địa cảm thấy bị mất đi cuộc sống tự do Trong lúc đó vùng

DTTS trình độ dân trí thấp, ít người biết thành thạo tiếng, chữ phổ thông, việc

tuyên truyền bằng tiếng, chữ dân tộc trên các phương tiện thông tin đại chúng

của ta còn ít, chưa phù hợp nên kết quả rất hạn chế

Những năm qua chất lượng cán bộ, đảng viên ở một số nơi suy giảm đáng

kể, tỉ lệ đảng viên người DTTS quá ít so với tỉ lệ dân số Chất lượng uy tín cán

bộ đối với đồng bào DTTS cũng bị giảm sút, cũng một phần do trình độ hạn chế,

không được bồi dưỡng, đào tạo đầy đủ về kiến thức VHXH, về đường lối chính

sách một cách phù hợp Nhiều nơi trình độ cán bộ ở cơ sở thấp hơn trình độ đối

tượng truyền đạo

Tình trạng quan liêu xa rời quần chúng rất nghiêm trọng, phần lớn cán bộ

hoạt động trong vùng DTTS song không biết chữ, tiếng dân tộc, mặc dù trình độ

cán bộ có cao hơn trước đây nhưng khả năng vận động, thuyết phục quần chúng

không bằng trước đây Nhiều cán bộ nặng về sử dụng quyền lực, mệnh lệnh, mà

coi nhẹ vận động giáo dục thuyết phục (Điều tra ở Gia Lai thấy có tới 40,4%

giáo dân trả lời không biết chính sách tôn giáo)

1.2.5 Tác động ảnh hưởng của đạo Tin lành đối với chính trị xã hội

và an ninh trật tự ở gia lai

Bản thân sự xâm nhập phát triển của đạo Tin lành đã tạo ra mâu thuẫn gây

mất ổn định trong nội bộ nhân dân, xuất phát từ sự phân hóa đối lập nhau về mặt

tôn giáo giữa người theo tín ngưỡng, tôn giáo truyền thống và người từ bỏ nó

theo đạo Tin lành

Những người theo tín ngưỡng truyền thống coi những người theo đạo Tin

lành là từ bỏ các quan hệ, nghĩa vụ theo luật tục, là xúc phạm đến tình cảm dân

tộc Ngược lại những người theo đạo Tin lành chê bai, miệt thị những người

theo tập quán cũ Nhiều nơi các đối tượng truyền đạo đã dùng áp lực của số

đông để cô lập đe dọa những người không theo đạo, buộc họ phải theo đạo

Ở Tây Nguyên và nói chung và Gia Lai nói riêng, từ năm 1958 đến nay

luôn tồn tại tổ chức chính trị phản động được Pháp, Mỹ nuôi dưỡng theo khuynh

hướng dân tộc hẹp hòi, tự trị dưới hình thức, BAJARAKA, Fulrô, phong trào

đoàn kết các sắc tộc Trong điều kiện chúng ta đổi mới, mở cửa, các thế lực thù

địch đang ráo riết đẩy mạnh hoạt động, tác động tôn giáo đã được chúng tính

toán chuẩn bị từ trước, từ việc nghiên cứu ngôn ngữ, phong tục tập quán và dịch

kinh sách đến phát thanh truyền đạo bằng nhiều thứ tiếng vào vùng dân tộc thiểu

số

Ngoài số chức sắc cũ các tổ chức ở Mỹ rất chú trọng đưa nhiều thanh niên

dân tộc thiểu số ra nước ngoài đào tạo, hiện đang là lực lượng xung kích trong

hoạt động tuyên truyền vào trong nước Lợi dụng hoạt động từ thiện, lâm thời để

hoạt động móc nối kích động các đối tượng Tin lành ở địa phương

Lợi dụng mê tín, tín ngưỡng tôn giáo để phục vụ lợi ích vật chất cá nhân

của một số cốt cán đạo Đây là hoạt động của các đối tượng nhằm chiếm đoạt

tiền của dưới các hình thức : Quyên góp phục vụ đạo, chăm sóc từ thiện, kêu gọi

hỗ trợ từ các hội thánh ở Mỹ, đặc biệt gần đây là kêu gọi sự trợ giúp từ các tổ

chức phản động lợi dụng dân tộc ở nước ngoài

Thực tiễn ở Gia Lai cho thấy không ít các đối tượng truyền đạo vi phạm

nguyên tắc tự do tín ngưỡng và không tự do tín ngưỡng, đe dọa cô lập những

người không theo đạo, không chung sống với người không theo đạo Một số

đối tượng đi truyền đạo không đủ tư cách pháp nhân, không hiểu giáo lý và cách

hành đạo, dẫn đến xuyên tạc giáo lý hoạt động mang tính mê tín dị đoan…

Những hoạt động nói trên không chỉ làm xáo trộn đời sống kinh tế - xã hội của

đồng bào DTTS mà còn tác động xấu đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã

hội

Chương II

CÔNG TÁC PHÒNG - CHỐNG ĐỊCH LỢI DỤNG ĐẠO TIN LÀNH

TRONG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở GIA LAI

2.1 CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG LỢI DỤNG ĐẠO

TIN LÀNH TRÁI PHÉP

2.1.1 Chủ trương và giải pháp chung trong giải quyết vấn đề "Tin lành

ĐêGa" ở Gia Lai

- Qua thực tiễn giải quyết vấn đề “Tin lành Đê Ga” Tỉnh uỷ, UBND tỉnh

Gia Lai đã tổng kết và bước đầu đưa ra các chủ trương sau :

Đấu tranh xoá bỏ tổ chức chính trị phản động đội lốt tôn giáo “Tin lành

ĐêGa” bao gồm đấu tranh xoá bỏ cả về tư tưởng, tổ chức và xử lý hành vi phạm

pháp luật của tổ chức này Đây là việc làm cấp bách nhưng vì tính phức tạp của

nó nên đòi hỏi phải phân biệt rõ ràng, hết sức thận trọng, khách quan, không

giản đơn, nóng vội, qui kết một chiều, không thể kết luận là “Tin lành ĐêGa”

khi không đủ cơ sở, đủ yếu tố chính xác với bản chất của nó Đó cũng là quá

trình đòi hỏi ta phải đi sâu, đi sát thực tế, bám sát địa bàn, bám dân để phân biệt

đâu là “Tin lành ĐêGa” đâu là Tin lành thuần túy để xử lý đúng đắn, thích hợp

bằng nhiều biện pháp Trong đó, hết sức coi trọng công tác vận động quần

chúng, coi đây là biện pháp cơ bản nhất, phải làm cho quần chúng giác ngộ, hiểu

rõ chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, hiểu rõ âm mưu

thâm độc, xấu xa của kẻ thù, kiên quyết chống lại âm mưu phá hoại của bọn

chúng Đối với số lầm lỡ theo chúng trước đây, ta đấu tranh, giáo dục, thuyết

phục kéo họ trở về với nhân dân, với cách mạng không mắc mưu địch, động

viên họ xây dựng buôn làng tiến bộ, văn minh, xây dựng cuộc sống mới ấm no,

hạnh phúc

Trước âm mưu, thủ đoạn của địch, ta chủ trương: Kiên quyết đấu tranh xóa

bỏ tổ chức phản động này và xử lý bọn cầm đầu, cốt cán của cái gọi là “Tin lành

ĐêGa” như bọn cầm đầu và cốt cán của tố chức phản động "Nhà nước ĐêGa độc

lập"

Để thực hiện chủ trương trên, cần nắm vững một số vấn đề sau:

Nhận thức dứt khóat rõ ràng, rằng đây là một thủ đoạn nằm trong âm mưu

của Mỹ chống phá ta Kẻ trực tiếp nhận sự chỉ đạo và tài trợ của Mỹ để thực

hiện là Ksor Kơk, những tên Fulrô lưu vong và bọn Fulrô đang ở trong nước

Bất cứ tổ chức nào hình thành và hoạt động ở nước ta phải được Nhà

nước ta cho phép và phải tuân theo Pháp Luật Việt Nam Tổ chức chính trị phản

động do người mang quốc tịch nước ngoài lập ra ở nước ngoài, không có quyền

can thiệp vào nước ta Theo đó, Hội thánh Tin lành Việt Nam (Miền nam) hiện

nay được Nhà nước ta công nhận pháp nhân tôn giáo, được hoạt động hợp pháp

dưới sự hướng dẫn của chính quyền và theo đường hướng phục vụ tổ quốc và

dân tộc mà Đại Hội đồng Tổng Liên hội vừa qua đã xác định Trong văn thư số

07 ngày 05/04/2001, Ban trị sự Tổng Liên hội Hội thánh Tin lành Việt Nam

(Miền Nam) một lần nữa khẳng định: Trong Hội thánh Tin lành Việt Nam (Miền

Nam) không hề có một tổ chức nào là “Tin lành ĐêGa” Những người tự xưng

là “Tin lành ĐêGa” là những kẻ âm mưu phá hoại sự ổn định của giáo hội và sự

an bình của xã hội

- Giải pháp

Giải pháp toàn diện lâu dài như hướng dẫn thực hiện thông báo

255/TBTW

+ Phải làm tốt công tác tuyên truyền vận động làm cho đồng bào hiểu rõ

chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, hiểu rõ âm mưu thủ đoạn chống

phá của các thế lực thù địch trên cơ sở đó không để phát sinh các hiện tượng tiêu

cực lợi dụng tôn giáo

+ Triển khai thực hiện nghiêm túc có hiệu quả các chủ trương kinh tế xã

hội (135, 327, 06, định canh định cư ) giúp dân xoá đói giảm nghèo, ổn định

cuộc sống, công khai hóa cho dân những chủ trương giải quyết những vấn đề

bức súc của cuộc sống ở cơ sở như chính sách tôn giáo, đất đai

+ Củng cố xây dựng Đảng, chính quyền, đoàn thể nâng cao năng lực và

tăng cường cán bộ cho cơ sở

+ Phát huy vai trò già làng trưởng bản, cán bộ hưu trí, người có uy tín

nhằm giữ vững truyền thống văn hóa tốt đẹp, xây dựng đời sống văn minh thể

hiện trong qui ước của thôn bản Tiếp tục cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết

xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ”

+ Huy động quần chúng đấu tranh kịp thời với các hoạt động lợi dụng tôn

giáo

Giải pháp trước mắt

- Cần phải có kế hoạch và đối sách cụ thể loại bỏ tính chất chính trị, phản

động của “Hội thánh Tin lành” phân loại và đấu tranh với số cầm đầu đã bị bắt

để làm rõ tổ chức, hoạt động của tổ chức “Tin lành ĐêGa”, “Nhà nước ĐêGa”

làm tốt công tác phát động quần chúng vạch trần âm mưu và thủ đoạn lừa bịp,

lôi kéo quần chúng Tiếp tục truy bắt số đối tượng lẩn trốn, dấu mặt còn đang

chỉ đạo, khống chế quần chúng, thu thập chứng cứ về các hoạt động chống phá

và chủ động có kế hoạch để đối phó Sử dụng lời nhận tội của số này để phát

động quần chúng có thể tính toán đưa lên đài phát thanh, truyền hình địa phương

tuyên truyền, đập lại các luận điệu của địch Vận động số đối tượng cầm đầu chỉ

huy nêu trên, ra tự thú khai báo để được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng

và Nhà nước Tham mưu cho các cấp, chính quyền địa phương, tổ chức gặp gỡ

số già làng, trưởng thôn, số còn có uy tín để vừa tranh thủ, vừa lắng nghe

nguyện vọng của họ và thông qua đó họ vận động quần chúng không nghe theo

bọn xấu kích động, xúi dục, lôi kéo tham gia Tin lành ĐêGa chống lại chính

quyền

- Đối với số cầm đầu chưa bắt:

+ Số cốt cán cấp vùng phải gọi hỏi đấu tranh nhằm tiếp tục làm rõ tổ

chức, răn đe và giáo dục cảm hóa - Nếu đối tượng nào không chịu, tiếp tục

khống chế quần chúng cần phải bắt (có đủ điều kiện)

+ Số cốt cán hội thánh cơ sở: Cần phân loại cụ thể thái độ đối với những

đối tượng cực đoan tiếp tục khống chế quần chúng cần gọi hỏi đấu tranh, yêu

cầu từ chức Đối với đối tượng có thái độ ôn hòa ta dùng hình thức (công khai

hoặc bí mật) tiếp xúc tranh thủ tạo điều kịên cho họ tiếp tục ở trong ban chấp sự

+ Tiếp tục động viên số trốn về đầu thú, đồng thời có biện pháp nghiệp vụ

phát hiện nơi trốn, mục đích trốn của đối tượng này để có đối sách thích hợp

- Đối với tín đồ: Một mặt ta đấu tranh với hoạt động khống chế của số

cầm đầu “Tin lành ĐêGa “, mặt khác để tạo điều kiện cho quần chúng hoạt động

tôn giáo bình thường vẫn phải chấp nhận để tín đồ nhóm lễ - chỉ đấu tranh với số

cầm đầu nếu tuyên truyền về “Nhà nước ĐêGa” trong quá trình nhóm lễ

- Phải định hướng cho giáo hội trong triển khai việc công nhận tư cách

pháp nhân tổ chức Tin lành Việt Nam ở Gia Lai - trước mắt tạo điều kiện cho

giáo hội được thành lập ban đại diện Tin lành tỉnh - trên cơ sở đó hướng dẫn họ

triển khai các biện pháp ủng hộ các hội thánh chưa bị Tin lành ĐêGa lôi kéo, tạo

điều kiện cho các hội thánh này sinh hoạt bình thường để gây ảnh hưởng kéo các

hội thánh “Tin lành ĐêGa “ trở lại

Hiện nay “Tin lành ĐêGa” có hơn 100 truyền đạo, truyền đạo tự nguyện

nếu có ban đại diện Tin lành tỉnh ta sẽ tác động họ hướng dẫn số này tham gia

vào việc vận động quần chúng, giành lại quyền lãnh đạo các hội thánh

Giải pháp lâu dài:

Cần phải có kế hoạch, đối sách cụ thể cắt đứt mối liên hệ giữa số Fulrô

lưu vong (Đặc biệt là Ksor Kor ở Mỹ) với số Fulrô cũ trên địa bàn Tây nguyên

nói chung và Gia Lai nói riêng Hiện nay dưới sự giật dây, của các thế lực đế

quốc, các lực lượng nói trên là những tên xung kích, đi đầu trong các hoạt động

triệt để khai thác sự chênh lệnh về đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của người

kinh với đồng bào dân tộc ít người ở Tây nguyên; đồng thời khôi phục tư tưởng

dân tộc hẹp hòi, chủ nghĩa ly khai để xây dựng “Nhà nước ĐêGa độc lập” Vì

vậy nhiệm vụ cấp thiết trước mắt cũng như lâu dài là phải tuyên truyền giáo dục

cho quần chúng các dân tộc thấy rõ được mưu đồ chính trị hóa Tin lành để phục

vụ ý đồ chính trị, phản động chống phá Nhà nước, chế độ ta

Đặc biệt cần sử dụng ngay các kết quả trong đấu tranh bóc gỡ số đối

tượng cầm đầu trong các tổ chức “Tin lành ĐêGa” và “Nhà nước ĐêGa độc lập”

để tuyên truyền giáo dục, giác ngộ quần chúng, làm cho họ hiểu được âm mưu

chính trị của Mỹ và số cầm đầu Fulrô trong nước và lưu vong ở nước ngoài

Về phương pháp

Hiện nay đối tượng, địa bàn theo “Tin lành ĐêGa” rất rộng Nếu làm tất

cả sẽ không đủ lực lượng, hiệu quả kém Vì vậy để tập trung lực lượng nên

khoanh vùng để xử lý dứt điểm từng địa bàn Đối với các địa bàn khác ta chỉ

duy trì lực lượng cần thiết để tình hình không phát triển xấu hơn

2.1.2 Một số mặt công tác cụ thể trong phòng chống hoạt động Tin

lành trái phép

* Công tác tham mưu

Quán triệt chính sách dân tộc miền núi của Đảng và Nhà nước ngay từ

những năm đầu giải phóng, Đảng bộ và chính quyền địa phương đã thường

xuyên đẩy mạnh công tác tổ chức xây dựng phát triển kinh tế miền núi Đặc biệt

trong những năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, từ nguồn Trung ương,

cấp và nguồn địa phương tích luỹ, các cấp chính quyền đã đầu tư cho các dự án

16 tỉ đồng cho các chương trình phát triển kinh tế về miền núi và hỗ trợ đồng

bào dân tộc đặc biệt khó khăn; trợ giá 4 mặt hàng như dầu lửa, thuốc chữa bệnh,

muối iốt, vở học sinh cho 76 xã vùng 3 và 84 thôn, làng ở vùng1 và vùng 2; sửa

chữa 1.700 ngôi nhà chính sách với số tiền là 4 tỉ đồng; triển khai chương trình

tôn hóa nhà ở cho đồng bào dân tộc ở cả 13 huyện, thành phố Pleiku, riêng đợt 1

đã cấp 53.820 tấm tôn cho 1.794 hộ, trị gía 5,8 tỉ đồng

Tỉnh đã xuất ngân sách 490 triệu đồng và tổ chức vận chuyuển 500 tấn

gạo cứu đói của Chính phủ đến tận các thôn làng có đồng bào thiếu ăn và các cơ

quan đoàn thể vận động được 947 triệu đồng giúp đồng bào cứu đói vv Bệnh

viện tỉnh được xây dựng mới có qui mô lớn nhất khu vực Tây nguyên với diện

tích khoảng 1.500 m2 (bệnh nhân là người dân tộc thiểu số được miễn phí) Tỉnh

đã chỉ đạo ngân hàng khoanh nợ, giảm nợ cho 26.023 hộ nông dân trồng cà phê,

tiêu do hai mặt hàng này liên tục giảm giá (trong đó 65% là hộ đồng bào dân

tộc thiểu số) Ngoài ra còn tập trung thực hiện các dự án 135 về đường, điện,

trường, kênh mương thuỷ lợi, nâng cấp làm mới nhiều tuyến đường phục vụ

giao thông miền núi Vận động các nghành các cấp đoàn thể quần chúng tăng

cường các hoạt động hội từ thiện thông qua đó làm cho đồng bào nhận thức

đúng đắn và thấy rõ hiệu quả của sự qua tâm của Đảng, Nhà nước đối với đồng

bào vùng cao miền núi, vùng dân tộc ít người, động viên đồng bào định canh,

định cư ổn định cuộc sống và tham gia các hoạt động bảo vệ ANTT trên từng

địa bàn

Đối với y tế, văn hóa, giáo dục, sau giải phóng hầu nhưng các xã miền

núi, vùng cao đều là khu vực trắng về y tế, văn hóa, giáo dục đến nay với sự nỗ

lực của địa phương và sự đầu tư của Trung ương về căn bản đã có 80% số xã có

nhà hộ sinh, y tế chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, 90% số xã có trường

tiểu học, 30% số xã hoặc cụm xã có điểm bưu điện văn hóa, 50% số xã có

đường điện đến trung tâm xã, xây dựng được nhiều công trình nước sạch nông

thôn ở vùng sâu vùng xa Triển khai chương trình phủ sóng quốc gia về truyền

thanh và truyền hình đến nay cả 13/13 huyện, TP đều có trạm thu và phát truyền

thanh, truyền hình Hiện có khoảng 50% số xã xem được truyền hình và 100%

số xã nghe được Đài tiếng nói Việt Nam, hoàn thành kế hoạch xóa trắng về giáo

dục, y tế

Trong thời gian qua nhất là từ khi thực hiện NQ TW5 (khóa 8) của Đảng,

đời sống văn hóa, đời sống tinh thần về tôn giáo tín ngưỡng đồng bào các dân

tộc của tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, bản sắc văn hóa truyền thống tốt

đẹp của đồng bào được tôn trọng bảo vệ và phát huy, các trung tâm văn hóa như

nhà rông, làng văn hóa ở một số địa phương đã được Cấp uỷ chính quyền địa

phương và nghành văn hóa quan tâm đầu tư xây dựng, sửa chữa tôn tạo Các

đội nghệ thuật cồng chiêng được đầu tư kinh phí cho hoạt động, địa phương còn

quan tâm giáo dục cho đồng bào từng bước cải tiến lễ hội và xoá bỏ tập tục lạc

hậu, xây dựng cuộc sống mới trong địa bàn dân cư cho phù hợp với tiến trình

đổi mới và phát triển chung của các vùng miền núi và của cả nước Những việc

làm đó đã đáp ứng thiết thực nhu cầu hưởng thụ văn hóa tôn giáo tín ngưỡng và

có tác dụng giáo dục về nhận thức trong cộng đồng

Nhờ có những ý kiến tham mưu kịp thời của các cơ quan chức năng Tỉnh

uỷ và Chính quyền Gia Lai đã có chỉ thị hướng dẫn chỉ đạo thực hiện NQ

22/TW, QĐ 62/HĐBT và CT 69/BCT Các ngành phối hợp chặt chẽ đồng bộ,

thống nhất với các ngành liên quan để vừa chăm lo giải quyết những vấn đề về

kinh tế, xã hội vừa tôn trọng tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của nhân

dân, giải quyết kịp thời những vấn đề nổi trên ở từng địa bàn cụ thể và đấu tranh

với từng hoạt động truyền đạo trái phép và vi phạm pháp luật của giáo hội Mặt

khác vấn đề tôn giáo dân tộc là những yếu tố nhậy cảm dễ bị kẻ sấu lợi dụng tác

động trở thành điểm nóng, trong giải quyết ta đã tuân thủ nguyên tắc thận trọng,

khôn khéo, tỉnh táo đảm bảo yêu cầu chính trị Đặc biệt kiến nghị cho Đảng,

Chính quyền huy động các ngành liên quan đẩy mạnh công tác vận động giáo

dục thuyết phục quần chúng làm cho quần chúng nhân dân không theo đạo,

nhạt đạo đi đến bỏ đạo

Tuy nhiên công tác tham mưu cho Cấp uỷ và Chính quyền ở cơ sở còn có

những hạn chế nhất định, các điểm nóng về chính trị và những bất cập về kinh tế

chậm được phát hiện đề xuất, đời sống văn hóa tinh thần của các DTTS còn

nghèo nàn, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự

phối hợp giữa các ngành các cấp chưa đồng bộ

Nguyên nhân

- Trước hết, Cấp uỷ và Chính quyền địa phương tuy có quan tâm chỉ đạo

nhưng chưa thường xuyên lên tục, nhận thức của các ban nghành trong giải

quyết từng vấn đề nổi lên ở từng địa bàn cụ thể chưa nhất quán, chưa tạo ra sức

mạnh đồng bộ của hệ thống chính trị trong việc cải thiện đời sống đồng bào dân

tộc

- Công tác dân vận ở cơ sở còn đơn điệu, nội dung chưa phù hợp với các

đặc điểm tâm lý của đồng bào, do đó hiệu quả mang lại không cao, còn lúng

túng và hạn chế trong phân biệt tôn giáo thuần tuý với địch lợi dụng tôn giáo,

còn ỷ lại và chỉ coi đó là trách nhiệm của lực lượng Công an và các cơ quan

chức năng khác

- Việc chăm lo phát triển kinh tế miền núi đặc biệt là vùng dân tộc ít

người ở những nơi đạo Tin lành phát triển chưa được quan tâm đúng mức, còn

mang tính hình thức không có chiều sâu: Phân bổ ngân sách hỗ trợ miền núi

chưa đồng đều giữa các vùng

- Tư tưởng trông chờ ỷ lại, hoặc cam chịu còn phổ biến ở một bộ phận cán

bộ cơ sở và nhân dân, việc phát huy ý thức tự lực tự cường vươn lên của đồng

bào dân tộc ít người chưa cao

* Công tác điều tra nắm tình hình

Trong những năm qua các cơ quan chức năng đã tổ chức thực hiện công

tác điều tra nắm tình hình cơ bản toàn diện các xã miền núi, vùng dân tộc ít

người, quản lý đối tượng, địa bàn và thực hiện đối sách kịp thời đối với các đối

tượng hoạt động lợi dụng tín ngưỡng truyền đạo trái phép Đây là vấn đề có ý

nghĩa quyết định trong việc áp dụng các giải pháp để phòng ngừa đấu tranh ngăn

chặn việc phát triển lan rộng của các hoạt động truyền đạo trái phép và ngăn

chặn, phòng ngừa, việc phát sinh "điểm nóng"

Trong công tác chỉ đạo điều tra nắm tình hình ở vùng dân tộc ít người tỉnh

Gia Lai đã tập trung vào 3 hướng chính đó là: Tập trung thu thập thông tin, dấu

hiệu hoạt động của các nhóm tàn quân Fulrô còn lại; nắm bắt các hoạt động của

các tổ chức cá nhân người nước ngoài, Việt kiều thông qua hoạt động xã hội từ

thiện, thăm thân, du lịch, nghiên cứu lịch sử văn hóa dân tộc, hợp tác đầu tư;

nắm tình hình phát triển đạo Kitô vào vùng dân tộc thông qua các hoạt động từ

thiện của các tổ chức tôn giáo trong đó có đạo Tin lành, cùng hoạt động tuyên

truyền câu móc trong ngoài của đối tượng trong giáo hội Tin lành

Trên cơ sở nắm tình hình, các cơ quan chức năng trong tỉnh đã xác định rõ

được đối tượng và địa bàn trọng điểm cần tập trung phòng ngừa và đấu tranh

Thực tế qua công tác nắm tình hình cho thấy vì đối tượng hoạt động lợi dụng

tôn giáo nhằm mục đích chính trị phản động chủ yếu là các tổ chức, cá nhân

phản động thù địch chống Việt Nam Tuy nhiên cũng có loại lợi dụng tín

ngưỡng tôn giáo để lợi vụ cá nhân, có loại hoạt động mê tín dị đoan Từ kết quả

công tác nắm tình hình phân loại đối tượng đã giúp cho việc áp dụng các chủ

trương chính sánh của Đảng và Nhà nước đúng đắn phù hợp và làm cho công

tác quản lý Nhà nước về TTATXH có hiệu quả Chính vì vậy, trong những năm

qua ta đã phát hiện một số tổ chức, cá nhân trong một số tổ chức giáo hội Tin

lành ở nước ta đẩy mạnh tuyên truyền phát triển đạo trái phép cũng như nhiều

đoàn, nhiều người nước ngoài đến Gia Lai lợi dụng việc thăm quan du lịch,

thăm thân, hợp tác, đầu tư, viện trợ nhân đạo, từ thiện để tuyên truyền tán phát

tài liệu có nội dung lôi kéo, kích động nhân dân các dân tộc theo đạo Trước tình

hình đó Trung ương - UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chức năng, áp dụng

các biện pháp sử lý đối với họ theo các qui định về công tác quản lý xuất nhập

cảnh, quản lý người nước ngoài Tăng cường quản lý Nhà nước ngăn chặn mọi

sự liên lạc móc nối từ các tổ chức, cá nhân ở một số giáo hội đối với các đối

tượng hoạt động truyền đạo trái phép trong địa bàn tỉnh Mặt khác phối hợp chặt

chẽ các đơn vị địa phương có liên quan kịp thời phát hiện ngăn chặn xử lý